Ο τύπος είναι επικίνδυνος. Και κυρίως ότι λέει το εννοεί. Βάζει στόχο και τον πετυχαίνει: Ο Ερντογάν επιδιώκει κάποιες μεγάλες επιτυχίες, κατά κύριο λόγο εδαφικές, αλλά και οικονομικές/επενδυτικές, οι οποίες κατά τον εορτασμό των 100 ετών της Τουρκικής Δημοκρατίας το 2023, θα του προσδώσουν το ανάλογο κύρος αλλά και το προσωπικό «αφήγημα» που θα του εξασφαλίσει τη θέση του νέου Εθνάρχη – Πατέρα των Τούρκων σε διαδοχή και αντικατάσταση του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Οι συνταγματικές μεταρρυθμίσεις ή τα έργα υποδομής δεν επαρκούν. Απαιτείται απόκτηση εδάφους.
To ζητούμενο για μας τους Έλληνες είναι το εξής: Θέλουμε να έχουμε δική μας πατρίδα, οικογένεια, ελευθερία, γη, θάλασσα, νησιά, βουνά, επιχειρήσεις, τράπεζες; Θέλουμε να έχουμε αυτά που για έναν αιώνα τώρα θεωρούσαμε αυτονόητα;
Εάν το θέλουμε πρέπει να αποδείξουμε ότι το αξίζουμε. Κι αυτή τη φορά η δική μας ύπαρξη εξαρτάται από την συντριβή του Ερντογάν και του νεο-οθωμανισμού του. Διαφορετικά μπαίνουμε σε ένα πολύ σκοτεινό τούνελ. Κι εάν σου μοιάζει απίθανο να γίνεις εκ νέου σκλάβος των Τούρκων ρίξε μία ματιά στη Λιβύη ή σκέψου πόσο πιθανή θεωρούσες την πανδημία ένα χρόνο πριν.
Έφτασε η ώρα να υπερασπιστούμε αυτό που έως σήμερα θεωρούσαμε αυτονόητο: Tην πατρίδα μας και την ελευθερία της. Δηλαδή την ελευθερία μας. Ο στρουθοκαμηλισμός δεν οδήγησε παρά σε περισσότερα δάκρυα και αίμα. Οι Έλληνες πολιτικοί που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στις πλέον προβεβλημένες θέσεις οφείλουν να βάλουν πάνω από όλα την διάσωση της πατρίδας.
Να αντικρίσουν την πραγματικότητα δίχως στρουθοκαμηλισμούς και να προετοιμάσουν τους Έλληνες. Το ίδιο πρέπει να κάνουν οι Ελληνες εφοπλιστές και οι επιχειρηματίες. Η υπεράσπιση της πατρίδας είναι καθήκον όλων και όχι βερμπαλισμοί αλά Πάκη. Χρειάζεται επιστράτευση όλων για τη μάχη των μαχών.
Χρειάζεται να κλείσουμε τις τρύπες στα θαλάσσια και χερσαία σύνορά μας. Χρειάζεται να οχυρώσουμε τα στρατόπεδά μας και τα στρατιωτικά αεροδρόμια της χώρας ώστε να αντιμετωπίσουν επίθεση τόσο από τα τουρκικά μαχητικά όσο και από τα εξοπλισμένα τουρκικά drones. Τα τουρκικά drones αποδείχθηκαν το μυστικό όπλο του Ερντογάν στον πόλεμο της Λιβύης. Και από τη στιγμή που βλέπουμε ολόκληρη Γαλλία να ανησυχεί για την τουρκική πολεμική επιθετικότητα, οι Έλληνες δεν έχουμε δικαίωμα να στρουθοκαμηλίζουμε.
Το αληθινό μπόι του ανθρώπου μετριέται πάντα με το μέτρο της Λευτεριάς. Θέλει αρετήν και τόλμην η Ελευθερία.
Βασίλης Μπόνιος
Οι Τούρκοι έρχονται
Ο Κύπριος δημοσιογράφος Γιώργος Σέρτης αυτόπτης μάρτυρας και ο ίδιος της τουρκικής εισβολής στη Κύπρο περιγράφει όσα έζησε και στη συνέχεια παραθέτει τη συνέντευξη με τον ιδιοκτήτη του κέντρου Golden Rock στο Πέντε Μίλι Γιαννή Κ. Αλεξάνδρου, έδω όπου έγινε η τουρκική απόβαση.
Αυτά που είδα το πρωί της 20ής του Ιούλη ήταν τόσο φρικτά ανεκδιήγητα και έρχονταν σε τόση σύγκρουση με ό,τι είχε γραφτεί και ειπωθεί για την τούρκικη απόβαση, που πολλές φορές αναρωτήθηκα γιατί να συσκοτίζονται αντί να φωτίζονται τα γεγονότα. Αναφέρομαι στη συγκεκριμένη χρονική διάρκεια του πρωινού της 20ής του Ιούλη.
Ο μόνος (τοπικά) αυτόπτης μάρτυρας
Είναι κοινά αποδεκτό σήμερα, πως η απόβαση έγινε στο Πέντε Μίλι, στον γνωστό κόλπο με το γραφικό νησί στη μέση, απέναντι από το κέντρο της Παγώνας και στο βορειοδυτικό ύψωμα το κέντρο «Γκόλντεν Ροκ» του Γιαννή Κ. Αλεξάνδρου.
Για την τύχη της Παγώνας και της κόρης της υπάρχουν συγκεχυμένες πληροφορίες (πιο πιθανή φαίνεται να είναι του πυροβολισμού ή της ανατίναξης του αυτοκινήτου τους καθώς έφευγαν). Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι από τον χώρο της απόβασης ο μόνος αυτόπτης (τοπικά) μάρτυρας που απέμεινε ήταν ο Γιαννής.
Πριν δώσω τη συνέντευξη-αφήγηση του Γιαννή, προτάσσω αυτά που ο ίδιος είδα ώς τις 4.00 μ.μ. – 4.30 μ.μ., της 20ής του Ιούλη, ’74, που βρισκόμουν στον Άι- Γιώρκη της Κερύνειας.
Πραξικοπηματίες συλλάμβαναν, Τούρκοι αποβιβάζονταν
Κατέφυγα ύστερα από διάφορες περιπέτειες το απόγευμα της Παρασκευής, 19 του Ιούλη ’74 στον Άι-Γιώρκη. Είδα γύρω στις 8.00 μ.μ. τον Κωστή Κωνσταντίνου (Στοτσιή) που μόλις τον είχαν αφήσει από το Κάστρο (τον φυλάκισαν τη Δευτέρα του πραξικοπήματος). Καθήσαμε αργότερα στην αυλή του σπιτιού του Αντωνή Πράτσου, μαζί με την Ειρήνη Πράτσου, Ανδρέα Αδάμου (και οικογένειά του), Λουκή Ιωακείμ και γυναίκα του. Ο Λουκής άκουε Μπι-Μπι-Σι και θυμάμαι που έλεγε για αναχώρηση του τούρκικου στόλου από τα Άδανα.
Άλλο χαρακτηριστικό είναι πως «αστυνομικό» αυτοκίνητο με πραξικοπηματίες και τηλεβόα, τρία-τέσσερα σπίτια δυτικά από εκεί που βρισκόμασταν, καλούσαν τον «Μάριο», να παραδοθεί πάραυτα- αυτά γίνονταν από τις 8 μ.μ. -10 μ.μ. (κατάλαβα πως επρόκειτο για τον Μάριο του «Μαραμπού»).
Στον Πενταδάκτυλο έκαιγε μια τεράστια πυρκαγιά κι αναβόσβηναν φώτα. Γύρω στα μεσάνυκτα, ίσως και περασμένα, πήγαμε για ύπνο.
Οι Τούρκοι έρχονται
Ξύπνησα γύρω στις 4.30 π.μ. της 20ής του Ιούλη. Περισσότερο από έγνοια, που πλησίαζε τη βεβαιότητα, ανέβηκα στην κληματαριά και κοίταξα κατά τη θάλασσα. Είδα ευδιάκριτα τρία πλοία που κινούνταν προς την ακτή. Δεν μπορώ να πω ότι υπό άλλες συνθήκες θα αντιλαμβανόμουν ότι ήταν στρατιωτικά, όμως εκείνη τη στιγμή, ύστερα από το πραξικόπημα της Δευτέρας και τις ειδήσεις της Παρασκευής, καμιά αμφιβολία δε μου έμενε ότι ήταν τούρκικα. Έτρεξα στο σπίτι του Λουκή Ιωακείμ, που τον βρήκα ξύπνιο στο μπαλκόνι του διώροφου σπιτιού του να βλέπει κι εκείνος τα πλοία. Προσπαθήσαμε να επικοινωνήσουμε με το τηλέφωνο με δυο-τρία πρόσωπα. Αποτύχαμε.
Τηλεφώνησα ύστερα στον Αστυνομικό Σταθμό Πύλης Λάρνακος, στη Λευκωσία. Είπα τι έβλεπα και αυτός που σήκωσε το ακουστικό μου είπε: «Πηγαίνετε να κοιμηθείτε επιτέλους και αφήστε μας ήσυχους» (φαίνεται πως κι άλλοι τους είχαν… ενοχλήσει). Για πρώτη φορά συνειδητοποιούσαμε την αδυναμία μας μπροστά στη λαίλαπα που ερχόταν. Θυμάμαι με πόση αφέλεια προσπάθησα να σταθμίσω την κατάσταση. Είπα περίπου του Λουκή πως «εντάξει, ξέρουμε πως το πραξικόπημα θα ακολουθήσει το μοίρασμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει και πόλεμο. Θα μας περικυκλώσουν οι Τούρκοι, θα συμφωνήσουν με τη Χούντα και θα γίνει η διχοτόμηση. Το πολύ να ρίξουν δυο-τρεις μπαταριές για εκφοβισμό». Δεν μπορούσα να καταλάβω την ώρα εκείνη τι θα εξυπηρετούσε ένας -έστω εικονικός- πόλεμος.
Η εισβολή αρχίζει, η ώρα ήταν 5.12 το πρωί
Εκείνη ακριβώς τη στιγμή ακούσαμε το δαιμονιώδη θόρυβο ενός αεροπλάνου, μυδραλιοβολισμό και αμέσως μετά τις δυο βόμβες που αμόλησε. Θυμάμαι πως είδαμε τον καπνό ν’ ανεβαίνει στο χώρο, που υπολογίσαμε κοντά στο Γυμναστήριο της Κερύνειας και το αεροπλάνο χάθηκε πίσω από τον Πενταδάκτυλο. Αμέσως σχεδόν ένα άλλο αεροπλάνο, λίγο ανατολικότερα ακολούθησε το πρώτο.
Είδα το ρολόι μου. Ήταν 5.12 π.μ.Τα γυναικόπαιδα της γειτονιάς έντρομα και παγωμένα έβγαιναν στους δρόμους. Τα μαζέψαμε στο υπόγειο της τριώροφης οικοδομής του Αποστόλη Εξαδάκτυλου – πάνω στον κύριο δρόμο Κερύνειας-Λαπήθου, στη γωνιά της διασταύρωσης με το δρόμο που πήγαινε για το Τριμίθι. Στο υπόγειο συγκεντρώθηκαν σε λίγη ώρα γύρω στα 40 – 50 άτομα. Ήταν οι οικογένειες του Ανδρέα Αδάμου, Λουκή Ιωακείμ, Μιχάλη Γεωργιάδη, Παντελή Σωτηρίου και δυο-τρεις οικογένειες Λευκωσιατών, που εποχιακά διέμεναν στον Άη- Γιώρκη.
Το ραδιόφωνο μετέδιδε τα γνωστά – προσευχή κ.λπ. – ο κυρ Αποστόλης πρόθυμα προσπαθούσε να τακτοποιήσει τους «καλεσμένους» του -έφερνε γάλατα στα μωρά κ.λπ.- και τρεις στρατεύσιμοι ο Λουκής, ο Κύπρος κι εγώ κινηθήκαμε προς το στρατόπεδο της Γλυκιώτισσας. Το στρατόπεδο ήταν άδειο. Μόνο λίγοι στρατιώτες με τα μαρτίνια τους ακροβολισμένοι στις απέναντι από το στρατόπεδο χαρουπιές. Αξιωματικός κανένας. Επιστρέψαμε. Ανεβήκαμε στον πάνω όροφο -είχε μόνο τις κολόνες- του Εξαδάκτυλου. Είδαμε τα ίδια τρία πλοία που βρίσκονταν τώρα αρκετά κοντά στην ακτή. Εκείνη την ώρα ένα από τα πλοία έριξε δυο-τρεις βολές. Εκτός από τον κρότο μάς εντυπωσίασε το βεληνεκές.
Κυριολεκτικά έφευγαν «φέτες» πάνω από το βουνό προς την περιοχή του Καραβά. Θα ‘ταν γύρω στις εφτά το πρωί, όταν κι άλλα πλοία, περίπου 15 φάνηκαν σε απόσταση που από εκεί που ήμασταν φαίνονταν να καλύπτουν την απόσταση από Κερύνεια ώς Λάπηθο. Τα πρώτα είχαν φτάσει στην ακτή – κοντά στο Πέντε Μίλι.
Δεν πέφτει ντουφεκιά από μας
Την ίδια ώρα ένα δικό μας άρμα προχωρούσε από τον κύριο δρόμο από την Κερύνεια προς τη Λάπηθο. Καθώς πέρασε μπροστά από τον χώρο όπου βρισκόμαστε, υποθέσαμε πως επιτέλους, έστω και αργά κάποιοι συνειδητοποιούσαν την εισβολή και άρχιζε η απόκρουσή της. Ώς τη στιγμή εκείνη δεν είχε πέσει αντιμαχόμενη στους Τούρκους ούτε μια ντουφεκιά. Δυστυχώς το άρμα δεν ακολούθησε ούτε άλλη μηχανοκίνητη ή πεζοκίνητη δύναμή μας (κι όπως μάθαμε αργότερα ούτε εκείνο το μοναδικό άρμα κατάφερε να φτάσει στο σημείο της αποβίβασης).
Σ’ όλο αυτό το διάστημα κι άλλα αεροπλάνα συνέχιζαν τον βομβαρδισμό και πολυβολισμό. Φωτιές και καπνοί είχαν γεμίσει την ατμόσφαιρα. Θα ‘ταν περίπου 9.30 π.μ., όταν ο Κωστής ο Στοτσιής είπε ότι ήξερε πού ήταν τα φυλάκια και να πάμε να δούμε τι γίνεται. Θυμάμαι που πήγαμε σε δυο σπίτια ανατολικά του Αγίου Φανουρίου όπου δεν υπήρχε ψυχή. Ήταν φανερό πως οι Τούρκοι είχαν το βράδυ αποστείλει ανιχνευτικό άγημα, αλλιώς δεν μπορούσαν να κατεβαίνουν με τέτοια βεβαιότητα. Επιστρέψαμε. Ο Κωστής δεν ησύχαζε. «Πάμε να δούμε είπε». «Πού;» «Στο Πέντε Μίλι». Φοβόμουν, αλλά και ντρεπόμουν να μην πάω. Άλλωστε δεν άντεχα να παρακολουθώ με δεμένα τα χέρια.
Μπήκα στο αυτοκίνητό του –είχε ένα παλιό «στέισιον βάγκον» και βαδίσαμε στον κύριο δρόμο Άι-Γιωρκού-Λαπήθου. Περάσαμε την «επικίνδυνος καμπή» στο Πικρό Νερό και πήραμε τον χωματόδρομο τον βορειοανατολικό, που οδηγούσε στην παραλία. Στην πρώτη χαρουπιά του είπα «σταμάτα». Κατεβήκαμε από το αυτοκίνητο. Στρατιώτες, πολλοί στρατιώτες, παραταγμένοι σε πορεία, 500-700 μέτρα από μας, ανηφόριζαν αργά. «Είδες», λέει ο Κωστής. «Ήρθε ο στρατός». «Είναι Τούρκοι» του είπα. «Πάμε να δούμε», επέμενε. Εκείνη την ώρα στις διπλανές χαρουπιές είδαμε δύο στρατιώτες δικούς μας. Τους είχαν φέρει αποβραδίς, μας είπαν, από το Συριανοχώρι. Ήταν ένα τάγμα, αλλά οι άλλοι σκορπίστηκαν. Έπρεπε να βρίσκονται δυτικά. Δεν είχαν ρίξει ούτε σφαίρα. Αυτοί που ανέβαιναν ήταν Τούρκοι. Πρέπει να φύγουμε.
Ο Κωστής δεν ακούει. Τον απειλώ πως θα πάρουμε το αυτοκίνητο και θα φύγουμε αφήνοντάς τον εκεί. Με βαριά καρδιά ανεβαίνει και φεύγουμε. Δεν λέμε τίποτα στα γυναικόπαιδα στο υπόγειο. Είναι περασμένο μεσημέρι. Κάνουμε ένα μίνι συμβούλιο με τον Λουκή. Πρέπει να φύγουμε. Προς τα πού; Το ραδιόφωνο λέει ότι «γεμίσαμε τις παραλίες από τούρκικα πτώματα», ποιος ξέρει σε ποια σημεία ακριβώς έχουν κατεβεί οι Τούρκοι; Δυτικά δεν μπορούμε να κινηθούμε. Ποιος όμως μας εγγυάται τον δρόμο ανατολικά; Το «παρατηρητήριο μας» καθόλου δεν μπορεί να ελέγξει από το Γυμναστήριο και πέρα. Έχουμε μόνο τέσσερα αυτοκίνητα για έξι οικογένειες. Ακούσαμε και το «διάγγελμα» από την Ελλάδα. Τίποτε.
Γύρω στις 4.00 μ.μ. – 4.30 μ.μ., φεύγουμε όλοι από το υπόγειο του Εξαδάκτυλου. Ο Κύπρος είπε πως πρέπει να πάμε για το Πέλλαπαϊς. Κανείς δεν ρώτησε γιατί. Η Κερύνεια αδειάζει. Στο Καράκουμι τρία φορτηγά στρατιωτικά δικά μας είναι πυροβολημένα στο παγκέτο του δρόμου. Ήταν τα μόνα που συναντήσαμε.
Πρόσθετες παρατηρήσεις, που συγκέντρωσα αργότερα και που αφορούν την 20ή του Ιούλη στον Άι Γιώρκη: Γύρω στις 3.00 μ.μ. – 3.30 μ.μ. Τούρκοι συνέλαβαν στο σπίτι τους, από τα πρώτα δυτικά σπίτια του χωριού, τον Κωστή και την Λευκού Ιωακείμ (μάλλον από αυτούς που αντί να προχωρήσουν προς τη «διατεταγμένη άνοδο», άρχισαν το «ατομικό πλιάτσικο»). Επίσης Άι-Γιωρκίτες φονεύτηκαν από Τούρκους εν ψυχρώ το απόγευμα του Σαββάτου. Οι πληροφορίες για μάχες και συγκρούσεις στις Καμάρες και στα καφενεία οπωσδήποτε δεν έγιναν στο διάστημα από 5 – 10 π.μ. – 4.30 μ.μ. της 20ής του Ιούλη.
Η προσωπική μαρτυρία τελειώνει εδώ και αρχίζει η αφήγηση-συνέντευξη του Γιαννή Αλεξάνδρου, ιδιοκτήτη του κέντρου «Γκόλντεν Ροκ», όπου έγινε η απόβαση στο Πέντε Μίλι.
Συνέντευξη με τον πρώτο αυτόπτη μάρτυρα
– Τι ώρα κοιμήθηκες κ. Γιαννή το βράδυ της Παρασκευής, 19 του Ιούλη;
– Ξάπλωσα, οπωσδήποτε μετά τις 12.
– Γιατί; Είχες κόσμο;
– Ούτε κόσμο είχα ούτε τίποτε. Ήταν όμως η πυρκαγιά πάνω στον Πενταδάκτυλο που ήταν ανατριχιαστικό πράγμα. Ήμουν στη νότια βεράντα του κέντρου και παρακολουθούσα.
– Πρόσεξες τίποτε το ασυνήθιστο;
– Σε μερικές περιπτώσεις άκουσα κάτι «κατσιαρίστρες», κάτι περπατήματα, απ’ εδώ κι απ’ εκεί. Έμεινα όμως πάνω στην αναπαυτική, γιατί φοβήθηκα να βγω έξω. Ήμουν ταραγμένος. Τελικά κοιμήθηκα ανήσυχος. Αργότερα, όταν πήγαμε στον Καραβά άκουσα ότι μερικοί είδαν Τούρκους στα Πλατάνια, που είχε καλαμιώνα, από την Παρασκευή το βράδυ.
– Σκέφτηκες να κοιτάξεις καθόλου στη θάλασσα;
– Όχι. Αντί πουκάτω εγώ εκοίταζα πουπάνω. Το πρωί με ξύπνησε η πρώτη πόμπα. Μου φώναξε η γυναίκα μου: «Έχει αεροπλάνα. Είδα πλοία που έρχονται». Μαζέψαμε τα παιδιά και κατεβήκαμε κάτω στα δυτικά του κέντρου σε μια σπηλιά. Η γυναίκα μου έμεινε στο κέντρο. Σκέφτηκα να πάω στη γαλαρία που εκάμναν το δρόμο του Χριστούθκια.
Δοκίμασα να μπω εκεί, αλλά είχε τρομερή ζέστη. Βγήκαμε έξω. Η γυναίκα μου φώναξε πως στο σπίτι της Καπάπε έχει στρατιώτες. Η γυναίκα τους ρωτούσε τι είναι: «”Ελληνες ή Τούρκοι;» αλλά δεν αποκρίνουνταν. Κάπου-κάπου έριχναν και ντουφεκιές. Ανεβήκαμε πάνω και δοκιμάσαμε δυο-τρεις φορές να φύγουμε αλλά αεροπλάνα μας πολυβολούσαν. Τελικά μπήκαμε στο αυτοκίνητο και ανεβήκαμε τον ανήφορο. Εκεί ήταν το σπίτι του δικηγόρου του Πελίδη. Εκείνη την ώρα ένα αεροπλάνο έριξε μια βόμβα στης Παγώνας. Τελικά κατεβήκαμε στου Πελίδη. Εκεί είχε κι άλλους: ο Πελίδης, η γυναίκα του, τα πεθερικά του, ο Στέφος που είχε το εστιατόριο κ.α. Μπήκαμε μέσα και εκείνη την ώρα είδα μπροστά στο σπίτι της Καπάπε να έχουν κατεβεί οι Τούρκοι.
– Περίπου τι ώρα;
– Θα ήταν 7 – 7.30π.μ.
– Δικό μας στρατιώτη είδες πουθενά;
– Είδα δυο – τρεις πάνω από το σπίτι του Πελίδη. “Ενας κρατούσε ένα στέρλιγκ. Ένας είπε: «Ρε, έρκουνται οι Τούρκοι». Και εφύγαν. Σε λίγα λεπτά οι Τούρκοι εγέμισαν τα χωράφια. Ακούσαμε τα περπατήματά τους έξω από το σπίτι και άρχισαν να πυροβολούν πάνω στο σπίτι. Φώναζε ο Πελίδης: «Κρατ για -ου;» Φώναξε η γυναίκα του Πελίδη: «Ουί αρ ίγκλις εντ αμέρικαν τούριστς» και σταμάτησαν. Πήγε ν’ ανοίξει την πόρτα ο Πελίδης και έριξαν μια σφαίρα. Μας έστησαν στα τέλια με τα χέρια ψηλά. Μας έκαμαν έρευνα και μας οδήγησαν στις καμπίνες εκεί μπροστά στο κέντρο της Παγώνας που κατέβαιναν οι Τούρκοι.
– Ήταν πολλοί;
– Αρκετοί. Εκατεβαίναν συνέχεια. Εκουμπήσαν τα πλοία τέλια κοντά και επετάσσουνταν έξω. Επατούσαν δηλαδή ένα δυο πόδια ως το γόνατο μέσα στη θάλασσα. Βγαίναν περπατητοί έξω. Είχαν φέρει μαζί τους μια μπουλντόζα, που ίσιωνε τον τόπο για να κατεβούν τα άρματα. Εμετρήσαμε όση ώρα ήμαστεν εκεί οκτώ άρματα και κάμποσα αυτοκίνητα. Το πρώτο έμεινε εκεί στον Πορφυρή και τα άλλα προχώρησαν προς τα πάνω. Περίπου εκατέβηκαν 2000 – 3000 στρατιώτες. Τους παρέτασσε ο αξιωματικός λόχο-λόχο και προχωρούσαν προς τα πάνω.
Το ημερολόγιο του Ντεκτάς
Για την περίοδο που έμελλε να χαράξει τη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι σημειώσεις στο ημερολόγιο του ηγέτη της TMT και αργότερα εκπροσώπου των Τουρκοκυπρίων, Ραούφ Ντενκτάς, όπως τις είχε καταγράψει ο Σπύρος Αθανασιάδης, στο ένθετο «Παράθυρο στα Κατεχόμενα».
Σημειώνει ο Ραούφ Ντενκτάς στο ημερολογιό του:
15 Ιουλίου 1974
«Πρωί ώρα 08.15. Πυροβολισμοί από τον ε/κ τομέα. Εμβατήρια από το ε/κ ραδιόφωνο. Έχω τηλεφώνημα από τον Κεμάλ Ασίκ και με πληροφορεί ότι δολοφονήθηκε ο Μακάριος. Η πρώτη μου αντίδραση. Βρέθηκε στο θώκο μετά από αιματοχυσίες, πλήρωσε με αίμα. Τελικά έγινε το αναμενόμενο και μάλιστα με το παραπάνω. Σημαντικό γεγονός. Πώς θα ξεμπερδέψουν; Μήνυμα προς Ετζεβίτ. «Τελευταίο βήμα για την ένωση. Ο μόνος τρόπος που υπάρχει είναι ο αγώνας. Φήμες για δολοφονία του Μακαρίου. Άλλοι υποστηρίζουν ότι ζει. Είναι καταπληκτικό που στον προεδρικό θώκο βρίσκεται ο Σαμψών. Δεν θα μπορούσε να ήταν καλύτερο. Ο θεός βοήθησε και ο εχθρός τα έχει χαμένα. Πρόεδρος ο Σαμψών. Αν είναι δυνατόν. Όλη τη νύχτα παρακολουθώ το ραδιόφωνο της Άγκυρας. Δεν έκλεισα μάτι. Αντηλλάγησαν σύντομα μηνύματα. Όταν πληροφορήθηκα από τα τουρκικά χωριά ότι «είμαστε εντάξει», αποκοιμήθηκα για μερικές ώρες.
16 Ιουλίου 1974
Συγκρούσεις στην Πάφο. Η Λευκωσία είναι ήσυχη. Στην Τουρκία εργάζονται για την επέμβαση. Τελευταία είδηση: O Mακάριος, μέσω ΟΗΕ κατέφυγε στις αγγλικές Βάσεις και εγκατέλειψε το νησί. Φαίνεται ότι δεν θα λογοδοτήσει ενώπιον του θεού με τέτοια τιμωρία. Λέγεται ότι ο Νίκος Σαμψών εργάζεται για τον σχηματισμό της κυβέρνησής του. Φαίνεται ότι ο Θεός θα ζητήσει να λογοδοτήσουν όλοι οι κακοί, μέσω του χείριστου Σαμψών και μετά θα τιμωρήσει. Συνεχίζεται η ανταλλαγή μηνυμάτων με την Τουρκία.
17 Ιουλίου 1974
Ήρεμη μέρα. Από τους ξένους δημοσιογράφους που πηγαινοέρχονται πληροφορούμαστε ότι οι Ε/κ θα υποκύψουν στη μοίρα τους αν φυσικά δεν υπάρξει επέμβαση της Τουρκίας. Πολλοί είναι αυτοί που περιμένουν τουρκική επέμβαση. Κατέστη δυνατόν να επιστρέψουν στα χωριά τους όσοι βρίσκονται μακριά από αυτά. Τι θα κάνουμε αν μας επιτεθούν; Tι φοβερή αναμονή. Οι μακαριακοί έχασαν το παιχνίδι. Αυτή η εντύπωση επικρατεί και όλα λες και τελείωσαν. Μήπως νομίζουν ότι θα υποκύψουμε στη διοίκηση του Νίκου Σαμψών; Πρόκειται για ένα ξεκάθαρο πραξικόπημα που αποσκοπεί στην Ένωση. Πώς είναι δυνατό να το αποδεχτεί η Tουρκία; O Eτζεβίτ μετέβη στο Λονδίνο. Λέγεται ότι προς την περιοχή καταπλέουν πολεμικά σκάφη των ΗΠΑ/Αγγλίας, Ρωσίας,. Όλοι κοιτούν τα συμφέροντά τους. Είναι όμως; Yπάρχει η εντύπωση ότι οι Τ/κ βρίσκονται εκτός των γεγονότων αυτών και παραβλέπονται τα 11 χρόνια που πέρασαν. Στην πραγματικότητα στην επόμενη φάση εμείς θα είμαστε ο στόχος. Η προσοχή μας είναι στραμμένη στο Λονδίνο.
18 Ιουλίου 1974
Προβαίνω σε δηλώσεις στους ανταποκριτές των εφημερίδων New York Times και London Times. Διαβιβάζω ένα επείγον μήνυμα με νέα εκτίμηση της κατάστασης. Η επέμβαση είναι απαραίτητη κι όμως καθυστερεί. Οι ΗΠΑ εντός μερικών ημερών θα αναγνωρίσουν το καθεστώς Σαμψών και ο Κληρίδης κάνει ό,τι περνά από το χέρι του γι’ αυτό το σκοπό. Το ε/κ ραδιόφωνο μετέδωσε ταυτόχρονα ότι ο Κληρίδης κάνει ό,τι περνά από το χέρι του για το σκοπό αυτό. Το ε/κ ραδιόφωνο μετέδωσε ταυτόχρονα ότι ο Κληρίδης θα αρχίσει τις συνομιλίες και ότι η ζωή θα βρει τον κανονικό ρυθμό της. Από την Άγκυρα παίρνω μήνυμα με το όποιο εγκρίνεται η στάση που ακολουθούμε χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο τον τουρκικό λαό και σημειώνεται ότι υπάρχει πρόθεση να εξαντληθούν όλοι οι ειρηνευτικοί τρόποι. Σημειώνεται επίσης ότι πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι δε θα υπάρξουν θυσίες από τα δικαιώματά μας.
19 Ιουλίου 1974
Ώρα 07:45. Με ζητεί να με συναντήσει ο κ. Ασάφ Ινχάν. Τι θα μου πει άραγε; Aν και η απόσταση που με χώριζε από το γραφείο του ήταν μερικές εκατοντάδες μέτρα, μου φάνηκαν αρκετά μιλιά. Ανέβηκα τα σκαλιά δυο δυο. Άνοιξα την πόρτα και μπήκα. Διέκοψε τη συνομιλία που είχε με τον Μπαυρακτάρ (στρατιωτικός διοικητής της ΤΜΤ) και γελώντας μου είπε: « Έλα κύριε Ντενκτάς. Ήλθε η μέρα που περίμενες». Μου έδωσε ένα μικρό σημείωμα. Μάλιστα, αύριο, το πρωί στις 05:00 θα έλθουν. Aισθάνθηκα το κεφάλι μου να βουίζει. Αγκαλιαστήκαμε, και κλαίγαμε. Έρχονται… Θα γλιτώναμε πλέον. Θα λυτρωνόμασταν, θα επέρχονταν η ειρήνη.
Όταν επέστρεψα στο γραφείο μου άρχισα τις προετοιμασίες. Για μερικές ώρες δούλεψα με άκρα μυστικότητα. Τη χαρμόσυνη είδηση την έδωσα πρώτα στο Οσμάν Ορέκ και στη συνέχεια κάλεσα τους άλλους συναδέλφους και τους ενημέρωσα. Μεγάλη η ευθύνη που επωμιζόμασταν αλλά η ελπίδα ότι θα αποκτήσουμε την ελευθερία μας έδινε δύναμη. Πρώτα απ΄όλα θα έπρεπε να στείλουμε νωρίς για ύπνο τον αξιωματικό σύνδεσμό των ειρηνευτικών δυνάμεων και τον βοηθό ου και να μη δώσουμε ευκαιρία να αντιληφθούν το παραμικρό μέχρι το πρωί. Εν τω μεταξύ ετοίμασα το διάγγελμα που θα απηύθυνα την επόμενη το πρωί. Αναζήτησα τους μεταφραστές του Ραδιοφωνικού Σταθμού Μπαυράκ.
Οι εργασίες πήραν τον δρόμο τους. Άφθονο κρασί και κεμπάπ στον αξιωματικό συνδεσμό και το βοηθό του. Είπαν ότι γύρω στις 23.00 θα πάνε για ύπνο. Το επιτελείο μας θα μπορούσαμε να το μεταφέρουμε στο υπόγειο του Συνεργατισμού. Αφού έγινε κι αυτό, πήγα στον πεθερό μου κ. Μουνίρ και του είπα ότι μεταφερόμαστε στον Συνεργατισμό.
Ο πεθερός μου έμενε μαζί μας και λόγω του προχωρημένου της ηλικίας του δεν ήθελε να μετακινείται. Όταν ζήτησε να πληροφορηθεί τον λόγο τον ενημέρωσα υπό τον όρο ότι θα έμενε μεταξύ μας. Όταν το άκουσε, λες και ξανάνιωσε. Γελούσαν ακόμη και τα μάτια του. Είπε: «Eπιτέλους, ω τα καλά, τι καλά. Τι θα κάνει τώρα ο παπάς, ειδικά εκείνος ο τρελός Σαμών. Λοιπόν, εσείς, φύγετε, εγώ θα παραμείνω εδώ. Η υπόθεση αυτή θα παρατραβήξει. Μέχρι το μεσημέρι θα έχει τελειώσει. Πηγαίνετε στο καλό, ο θεός μαζί σας».
20 Ιουλίου 1974
«Ξαφνικά σκέφθηκα ότι αν από την περιοχή της Πύλης Πάφου υπάρξει επίθεση προς τον τουρκικό τομέα, μετά 20-30 μέτρα θα βρισκόμασταν αντιμέτωποι με αυτούς που επιτίθονταν και εμείς δεν είχαμε οπλισμό. Ζήτησα από το Σαντζακταρλικη (στρατιωτική διοίκηση Λευκωσίας) να μας εφοδιάσει με όπλα. Η απάντηση ήταν αρνητική. Δεν είχαν. Δεν μπορούσαν να μας δώσουν.
Έστειλα και πήρα από την κατοικία μου το κυνηγετικό μου όπλο και το περίστροφό μου. Πρωί, ώρα 05.00. Ο ραδιοσταθμός Μπαυρακ άρχισε να μεταδίδει το διάγγελμα. Λες και ζούσαμε ένα όνειρο. Το όνειρο πραγματοποιούνταν. Βγήκα μπροστά στο κτήριο του Συνεργατισμού και προσπαθούσα να ακούσω τον ήχο των αεροσκαφών. Τίποτα. Για μια ώρα περιμέναμε εναγωνίως τον ήχο αυτό. Και ξαφνικά από το βάθος ήχοι πυροβόλωνκαι στη συνέχεια αλεξιπτωτιστές άρχισαν να πέφτουν στον κάμπο του Κιόνελι. Κοίταξα γύρω μου. Πολλοί έκλαιγαν. Υπήρχαν αυτοί που έσκυβαν και φιλούσαν το χώμα…. Και εγώ έκλαιγα. Ο Αυστριακός αξιωματικός-σύνδεσμός μου έσφιξε το χέρι μου και μου είπε: «Σας συγχαίρω. Λυτρωθήκατε. Αυτό εξάλλου σκεπτόταν κάθε Τούρκος. Λυτρωθήκαμε. Η τυρρανία των 11 χρόνων πέρασε στο παρελθόν».
Πηγή: Ο Φιλελεύθερος
Το εγκληματικό πραξικόπημα της χούντας στην Κύπρο προσφέρει την ουρανόπεμπτη ευκαιρία που από καιρό επιζητούσε η Αγκυρα προκειμένου να προωθήσει τα διχοτομικά σχέδιά της στο νησί. Γνωρίζοντας ότι ο αιφνιδιασμός είναι πολυτιμότατος σύμμαχος του επιτιθέμενου, ο Τούρκος πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ αρχίζει, το πρωί της 15ης Ιουλίου, «σαν να μην τρέχει τίποτα», μια προγραμματισμένη περιοδεία στο Αφιόν της Ανατολίας για την… επανέναρξη της καλλιέργειας του οπίου, συνεχίζοντας την προσπάθεια «νάρκωσης» της ελληνικής πλευράς. Το βράδυ της ίδιας μέρας, όμως, επιστρέφει χωρίς τυμπανοκρουσίες στην Αγκυρα όπου συγκαλεί το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας υπό τον πρόεδρο της Τουρκίας Κοροτούρκ.
Ετσι ξεκινούσε το πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμα της Καθημερινής στην τουρκική εισβολή στη Κύπρο.
 |
| Κυρήνεια, 27 Ιουλίου: Οι Τούρκοι συνεχίζουν να ενισχύουν, με νεα αποβατικα κύματα, το στρατό κατοχής, την ωρα που συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις της Γενεύης. |
Στην ιστορική αυτή συνεδρίαση, ο Ετζεβίτ εισηγείται άμεση στρατιωτική επέμβαση στην Κύπρο, με το επιχείρημα ότι, αν μείνει αναπάντητο το πραξικόπημα της χούντας, το αποτέλεσμα θα είναι η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Αν και οι στρατιωτικοί έχουν ήδη έτοιμα και εμφανίζουν τρία εναλλακτικά σχέδια στρατιωτικής δράσης, η πρόταση του Ετζεβίτ συναντά πολλές αντιδράσεις από τα πολιτικά μέλη του Εθνικού Συμβουλίου, που φοβούνται το ενδεχόμενο μείζονος ελληνοτουρκικού πολέμου και διατηρούν επιφυλάξεις για το αξιόμαχο του τουρκικού στρατού, ο οποίος, σε αντίθεση με τον ελληνικό, δεν πολέμησε στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και γενικά δεν έχει εκτεθεί σε πολεμικές αναμετρήσεις επί πενήντα ολόκληρα χρόνια. Τελικά, υπερισχύει η αλύγιστη αποφασιστικότητα του Μπουλέντ Ετζεβίτ, ο οποίος υποστηρίζεται από το πανίσχυρο στρατιωτικό κατεστημένο. Η πρόταση – απόφαση του Εθνικού Συμβουλίου
 |
|
Τούρκοι αλεξιπτωτιστές παρακολουθούν τη ρίψη συνάδελφων τους στα περίχωρα της Λευκωσίας, την πρώτη μέρα της εισβολής.
|
ανακοινώνεται στο υπουργικό συμβούλιο, το οποίο ξενυχτάει έναν όροφο παρακάτω, παρακολουθώντας την ταινία «Ωρες αγωνίας» με τον Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ. Εδώ, οι αντιρρήσεις για την ανάληψη στρατιωτικής δράσης είναι πολύ περισσότερες αλλά και πιο ανίσχυρες. Με βαριά καρδιά, το υπουργικό συμβούλιο δίνει την εξουσιοδότησή του στον Ετζεβίτ, ο οποίος υπογράφει τη σχετική διαταγή στην ηγεσία του στρατεύματος. Η επιχείρηση «Αττίλας 1», όπως κωδικοποιείται η τουρκική εισβολή, ορίζεται για τη νύχτα της Παρασκευής 19 προς Σάββατο 20 Ιουλίου. Την επομένη, ο Σαμψών προσπαθεί μάταια να καθησυχάσει τους Τούρκους δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι αποκλείεται η ένωση με την Ελλάδα και διαβεβαιώνοντας τους Τουρκοκύπριους ότι δεν πρόκειται να θιγούν με κανέναν τρόπο. Την ίδια ώρα, αποβατικά στρατεύματα των
 |
|
Ενα απο τα πρώτα χωρία που στενάζει κάτω απο την μπότα του «Αττίλα», το πρωί της 20ης Ιουλίου, βόρεια της κυπριακής πρωτεύουσας.
|
Τούρκων αρχίζουν να συγκεντρώνονται στον Κόλπο της Μερσίνας, απέναντι από την Κύπρο, ενώ ο Ετζεβίτ καλεί σε σύσκεψη τους αρχηγούς των κομμάτων για να σφυγμομετρήσει τις αντιδράσεις τους. Ο ισλαμιστής ηγέτης Νετσμεντίν Ερμπακάν, εταίρος του Ετζεβίτ στην κυβέρνηση συνεργασίας Λαϊκού Κόμματος – Κόμματος Εθνικής Σωτηρίας, υπερφαλαγγίζει τον Τούρκο πρωθυπουργό σε πολεμοχαρείς δηλώσεις, ενώ επιφυλακτικός εμφανίζεται ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και επικεφαλής του κόμματος της Δικαιοσύνης, Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ. Αλλά το βέλος έχει ήδη φύγει από το τόξο του. Την Τετάρτη, 17 Ιουλίου, το επίκεντρο των εξελίξεων μεταφέρεται προσωρινά στο Λονδίνο, καθώς η Βρετανία, ως εγγυήτρια δύναμη βάσει των συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου, καλεί την Ελλάδα και την Τουρκία σε
κατεπείγουσες διαβουλεύσεις. Ο Ετζεβίτ, συνεχίζοντας την προσπάθεια να ρίξει στάχτη στα μάτια της ελληνικής χούντας και θέλοντας να επισπεύσει όσο γίνεται περισσότερο τις εξελίξεις, δέχεται αμέσως και το απόγευμα της ίδιας μέρας βρίσκεται στην αγγλική πρωτεύουσα. Η Αθήνα βρίσκεται σε αμηχανία. Στην πρωθυπουργική κατοικία της Ντάουνινγκ Στριτ, ο Ουίλσον και ο επί των Εξωτερικών υπουργός του Τζέιμς Κάλαχαν παραθέτουν δείπνο στον Ετζεβίτ. Κατά τη διάρκεια του δείπνου, ο Τούρκος πρωθυπουργός εντυπωσιάζεται από τις ασυνήθιστα συχνές και αρκετά μακρές επισκέψεις των συνδαιτυμόνων του στην… «τουαλέτα». Στην πραγματικότητα, όπως αποκαλύπτεται αργότερα, οι Ουίλσον και Κάλαχαν είχαν σε όλη τη διάρκεια των συνομιλιών ανοιχτή τηλεφωνική γραμμή με τον Χένρι Κίσινγκερ, τον άνθρωπο που χειρίζεται ουσιαστικά εν λευκώ την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ αυτή την περίοδο, καθώς ο πρόεδρος Νίξον βουλιάζει κάτω από το βάρος του σκανδάλου Γουότεργκέιτ και βρίσκεται στα πρόθυρα της παραίτησης. Με τα πολλά ο Ετζεβίτ, μεταξύ κονιάκ, γλυκισμάτων και πούρων, βγάζει από τον χαρτοφύλακά του τις σημειώσεις του και εκφωνεί προκατασκευασμένη ομιλία, με την οποία καλεί τους Αγγλους να εισβάλουν μαζί με τους Τούρκους στην Κύπρο ως εγγυήτριες δυνάμεις, χρησιμοποιώντας τις αγγλικές βάσεις της Δεκέλειας και του Ακρωτηρίου. Οι Αγγλοι τα χάνουν, προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο και ξαφνικά ανακοινώνουν στον Ετζεβίτ ότι βρίσκεται εν πτήσει για το Λονδίνο ο ειδικός απεσταλμένος του Κίσινγκερ, υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζόζεφ Σίσκο. Εκνευρισμένος ο Τούρκος πρωθυπουργός δηλώνει στους Αγγλους την αμετακίνητη απόφασή του να εισβάλει έστω και χωρίς αυτούς στο νησί και δηλώνει ότι θα δεχτεί τον Σίσκο στην τουρκική πρεσβεία, χωρίς να αφήνει περιθώρια αναθεώρησης της στάσης του. Το πρωί της 18ης Ιουλίου, οι αγγλικές εφημερίδες και το BBC βγάζουν στη φόρα όλες τις λεπτομέρειες των συζητήσεων της προηγούμενης νύχτας στην Ντάουνινγκ Στριτ, εμφανίζοντας ως αναπότρεπτη την τουρκική στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο. Την ίδια ώρα, ο τουρκικός Τύπος μιλάει αόριστα και σε χαμηλούς τόνους περί «προτεινόμενης κοινής ενέργειας Τουρκίας – Ηνωμένου Βασιλείου», ενώ ο υπό λογοκρισία αθηναϊκός Τύπος συνεχίζει να βρίσκεται σε μακάριο λήθαργο. Κατά το μεσημέρι, ο Σίσκο, συνοδευόμενος από μια ντουζίνα «γορίλες», φτάνει στην τουρκική πρεσβεία όπου συναντά τον Ετζεβίτ. Φυσικά, η στάση του ούτε στο ελάχιστο δεν αποθαρρύνει τον Ετζεβίτ. Τελικά, ο Σίσκο αναλαμβάνει να μεταφέρει απλώς στην Αθήνα τους όρους της Αγκυρας, που περιλαμβάνουν οπωσδήποτε την εγκατάσταση τουρκικών στρατευμάτων στο νησί στο όνομα της «αποκατάστασης της ισορροπίας δυνάμεων». Στις 19 Ιουλίου συνέρχεται εκτάκτως, στη Νέα Υόρκη, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για να εξετάσει το Κυπριακό. Στις 3.30 το μεσημέρι, εμφανίζεται καταχειροκροτούμενος ο Μακάριος, ο οποίος παίρνει το λόγο ως νόμιμος εκπρόσωπος της Κύπρου και στιγματίζει με τον πιο έντονο τρόπο το πραξικόπημα, ζητώντας τη διεθνή απομόνωση των κινηματιών: «Το στρατιωτικόν καθεστώς της Ελλάδος παρεβίασεν αναισθήτως την ανεξαρτησίαν της Κύπρου. Ανευ ίχνους σεβασμού προς τα δημοκρατικά δικαιώματα των Κυπρίων, άνευ ίχνους σεβασμού προς την ανεξαρτησίαν και την κυριαρχίαν της Κυπριακής Δημοκρατίας, η χούντα της Ελλάδος επεξέτεινε την δικτατορίαν της εις Κύπρον… Ητο εισβολή κατά παράβασιν της ανεξαρτησίας και κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας». Αμέσως μετά, ο αντιπρόσωπος της χούντας Παναγιωτάκος υπερασπίζεται τους πραξικοπηματίες, καταγγέλλοντας τον αρχιεπίσκοπο ως… τύραννο της Κύπρου! Από την πλευρά του, ο Τούρκος αντιπρόσωπος Ολτζάι τρίβει τα χέρια του από χαρά καθώς βλέπει τους Ελληνες να βγάζουν μόνοι τους τα μάτια τους και προειδοποιεί ότι «η Τουρκία είναι αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει τα δικαιώματά της που απορρέουν από διεθνείς συνθήκες για την επαναφορά στο παλιό καθεστώς». Η ανησυχία για τις τουρκικές προθέσεις απλώνεται στην κατάμεστη αίθουσα συνεδριάσεων, αλλά η πρόταση της Σοβιετικής Ενωσης για καταδίκη του πραξικοπήματος από το Συμβούλιο Ασφαλείας προσκρούει στο βέτο των Αμερικανών, οι οποίοι εννοούν να εγκλωβίσουν τις όποιες διαβουλεύσεις σε ΝΑΤΟικό πλαίσιο. Παρασκευή, 19 Ιουλίου, 2 π.μ. Ο Ετζεβίτ επιστρέφει στην Αγκυρα με στρατιωτικό μεταγωγικό αεροπλάνο τύπου DC – 9 και κατευθύνεται αμέσως προς το Γενικό Επιτελείο, όπου έχει σύσκεψη με τη στρατιωτική ηγεσία για την οριστικοποίηση του σχεδίου της εισβολής, του διαβόητου «Αττίλα -1». Στόχος του σχεδίου, που προβλέπει δύο αποβατικά κύματα στην Κυρήνεια με διαφορά 48 ωρών, καταστροφή των σχηματισμών της Εθνοφρουράς με βομβαρδισμούς από θάλασσα και αέρα και ρίψη αλεξιπτωτιστών στην περιοχή του Μπογαζίου, στη Λευκωσία, είναι η δημιουργία ενός μεγάλου προγεφυρώματος, που θα συνδέει τον τουρκοκυπριακό τομέα της Λευκωσίας με την Κυρήνεια, προσφέροντας δίοδο των Τουρκοκυπρίων προς τη θάλασσα και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μελλοντική κατάκτηση ακόμα μεγαλύτερου μέρους ή και όλης της Κύπρου.
ΜΕΡΣΙΝΑ, 3.30 π.μ. Τα πρώτα τουρκικά πολεμικά πλοία σηκώνουν άγκυρα από το λιμάνι της Μερσίνας, κατευθυνόμενα προς Κυρήνεια.
ΑΘΗΝΑ, 11 π.μ. Ο Τζόζεφ Σίσκο, συνοδευόμενος από τον βοηθό υπουργό Αμυνας Ρόμπερτ Ελσγουορθ και τον Αμερικανό πρεσβευτή στην Αθήνα, Χένρι Τάσκα, έχει μακρά σύσκεψη στο Πολιτικό Γραφείο με τον πρωθυπουργό Ανδρουτσόπουλο, τον υπουργό Εξωτερικών Κυπραίο και τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, στρατηγό Μπονάνο.
Καθώς η σύγχυση, η ανησυχία και η αναποφασιστικότητα κυριαρχούν στους κόλπους της χούντας, ο Σίσκο συναντά τον ισχυρό άνδρα του καθεστώτος, ταξίαρχο Ιωαννίδη, ο οποίος εκφράζει την πεποίθηση ότι οι Τούρκοι μπλοφάρουν, συμπληρώνοντας ότι, αν τελικά κάνουν απόβαση, η Ελλάδα θα κηρύξει πόλεμο. Προφανώς, ο Ιωαννίδης συνεχίζει να «καταπίνει» ακόμα και στις «δώδεκα παρά πέντε» τα καθησυχαστικά παραμύθια που του διοχετεύουν σκοτεινά κανάλια των μυστικών υπηρεσιών. Οπως θα αποκαλύψει αργότερα το αμερικανικό περιοδικό «Νιούζγουικ», ο μοιραίος μυστικοσύμβουλος του Ιωαννίδη είναι ο ελληνικής καταγωγής Αμερικανός Πέτρος Κορομηλάς, «σταθμάρχης» της CIA στην Ελλάδα. Είναι χαρακτηριστικό ότι, όταν ο ανταποκριτής του BBC στην Αθήνα Ντέιβιντ Τονγκ τηλεφωνεί στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών δίνοντας την πληροφορία ότι αναχώρησε από τη Μερσίνα ο τουρκικός στόλος, η απάντηση που εισπράττει είναι η εξής: «Μην ανησυχείτε. Οι Τούρκοι κάθε δύο ή τρία χρόνια ανοίγονται κατ’ αυτό τον τρόπο στη θάλασσα και αφού αναπνεύσουν τον καθαρό αέρα της Μεσογείου, επιστρέφουν στα λιμάνια τους».
ΑΓΚΥΡΑ, 10.45 μ.μ. Ο Σίσκο φτάνει στην Αγκυρα και κλείνεται στο κτίριο της αμερικανικής πρεσβείας. Αργότερα, έχει νέα συνάντηση με τον Ετζεβίτ και τους συνεργάτες του, ενώ τα πολεμικά σκάφη της Τουρκίας πλέουν ήδη στα ανοιχτά της Μεσογείου. Κατά τη διάρκεια των άγονων συζητήσεων ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Τουρόν Γκιουνές, βγαίνει από το πρωθυπουργικό γραφείο για να αποστείλει στις ανά τον κόσμο τουρκικές πρεσβείες το παρακάτω κρυπτογραφημένο μήνυμα: «Συνεπεία του πραξικοπήματος στην Κύπρο έχει καταλυθεί το συνταγματικό καθεστώς. Η Τουρκία έθεσε σε κίνηση το μηχανισμό διαβουλεύσεων της συνθήκης εγγυήσεως. Επειδή δεν επετεύχθησαν αποτελέσματα, με την αυγή θα επέμβωμεν μονομερώς στην Κύπρο. Στοπ».
Σάββατο, 20 Ιουλίου, 5.30 π.μ. Οι κάτοικοι της Λευκωσίας ξυπνούν ανήσυχοι από έναν επίμονο βόμβο που γίνεται ολοένα και πιο δυνατός. Βγαίνοντας στα μπαλκόνια τους, βλέπουν τους χειρότερους εφιάλτες τους να γίνονται πραγματικότητα: Ο ουρανός της κυπριακής πρωτεύουσας είναι γεμάτος από στρατιωτικά αεροπλάνα και αλεξιπτωτιστές, που πέφτουν κατά κύματα στο Μπογάζι. Σε λίγο, αρχίζουν να ακούγονται οι πρώτοι πυροβολισμοί. Την ίδια ώρα, βόμβες ναπάλμ σκορπούν φωτιά και θάνατο στους σχηματισμούς της Εθνοφρουράς. Μια τεράστια πυρκαγιά φουντώνει στον Πενταδάκτυλο, που δεσπόζει με τον ορεινό του όγκο μεταξύ Κυρήνειας και Λευκωσίας.
 |
| Σκηνές φρίκης, όπως αυτή του πτώματος που ξεπροβάλλει ανάμεσα στα ερείπια ξενοδοχείου της Αμμόχωστου, αφθονούν σε ολόκληρη την Κύπρο από τη στιγμή που οι ορδές του τουρκικού Αττίλα πατούν το πόδι τους στα χώματα της. |
 |
|
Η ΦΡΙΚΗ ΚΑΙ Η ΑΠΟΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΠΑΛΕΥΟΥΝ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΟΥ ΠΟΥ ΘΡΗΝΕΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΑΠΑΝΘΡΑΚΩΜΕΝΑ ΠΤΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΦΙΛΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΩΝ. Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΤΖΕΒΙΤ ΕΠΕΛΑΥΝΕΙ ΣΠΕΡΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΜΕ ΒΟΜΒΕΣ ΝΑΠΑΛΜ
|
 |
| «Εναπόκειται εις τους αυτούς διεθνείς οργανισμούς να αποφασίσουν ποιός θα ομιλή εξ ονόματος της Κύπρου», δηλώνει ο προεδρεύων της Κυπριακής Δημοκρατίας Γλαύκος Κληριδης (στη μέση) στις 24 Ιουλίου, στην πρώτη συνέντευξη Τυπου μετά την παράδοση της εξουσίας σ’ αυτόν από τη χούντα του Ν. Σαμψών. Δημιουργεί έτσι σύγχυση αναφορικά με το πώς βλέπει το ρόλο του νόμιμου προέδρου της ώωρας Μακαρίου, που εχει καταφύγει στο εξωτερικό μετά το πραξικόπημα. |
 |
| Απερίγραπτο φιάσκο αποδεικνύεται η γενική επιστράτευση που κηρύσσει στην Ελλαδα το δικτατορικό καθεστώς, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. |
 |
| Ο ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΧΕΝΡΙ ΚΙΣΙΝΓΚΕΡ, Ο ΟΠΙΟΣ ΕΔΩ ΕΙΚΟΝΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΟ ΣΕ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΙΣ 2 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ, ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΝΕΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΟΛΗ ΤΗΝ ΟΡΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ Η.Π.Α. ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΕΙΣΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. ΤΟ ΣΥΝΘΗΜΑ «ΔΟΛΟΦΟΝΕ ΚΙΣΙΝΓΚΕΡ» ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΥΝΘΗΜΑ ΠΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ. |
 |
|
ΤΟΥΡΚΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ ΔΙΝΕΙ ΤΣΙΓΑΡΟ ΣΕ ΚΥΠΡΙΟ ΑΙΧΑΜΛΩΤΟ – ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΣΚΗΝΗ «ΑΒΡΟΤΗΤΑΣ» ΤΩΝ ΕΙΣΒΟΛΕΩΝ, ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Η ΑΓΚΥΡΑ ΑΠΑΘΑΝΑΤΙΖΕΙ ΚΑΙ ΔΙΑΝΕΜΕΙ ΣΤΑ ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΚΑ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ ΓΙΑ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΙΣΤΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ.
|
 |
| Ο Ρότζερ Ντέιβις, ο Αμερικανός πρεσβευτής που είχε φθάσει στη Λευκωσία λίγες ημέρες πριν απο την τουρκική εισβολή, δολοφονείται κατά τη διάρκεια αντιαμερικάνικης διαδήλωσης, με εξαιρετικά ύποπτο τρόπο. |
 |
| Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ «ΑΤΤΙΛΑ» ΜΕΤΑΒΑΛΛΕΙ ΣΕ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΠΕΡΙΠΟΥ 200.000 ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΟΥΣ, ΣΧΕΔΟΝ ΤΟΝ ΜΙΣΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ. |
Το βράδυ της 16ης Αυγούστου, λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση του «Αττίλα 2», επιστρέφει στην Ελλάδα ο Ανδρέας Παπανδρέου γνωρίζοντας πραγματική αποθέωση από τους ενθουσιώδεις οπαδούς του, που φωνάζουν «Εξω τώρα οι Αμερικάνοι», «ΝΑΤΟ – CIA – Προδοσία», «Δολοφόνε Κίσινγκερ», «Οι προδότες στο Γουδί». Το επόμενο τριήμερο, δεκάδες διαδηλώσεις με αίτημα την απομάκρυνση των αμερικανικών βάσεων πραγματοποιούνται, με πρωτοβουλία αριστερών οργανώσεων νεολαίας σε Ηράκλειο, Ρόδο, Χανιά, Αγιο Νικόλαο και άλλες πόλεις. Η κυβέρνηση δεν παίρνει ευθέως θέση, αφήνοντας το ενδεχόμενο αυτό να αιωρείται ως διαπραγματευτικό χαρτί στον ορίζοντα. Στις 19 Αυγούστου, ο Αμερικανός πρεσβευτής στη Λευκωσία Ρότζερ Ντέιβις δολοφονείται κατά τη διάρκεια ογκώδους αντιαμερικανικής διαδήλωσης. Σε ογκωδέστατο αντιαμερικανικό συλλαλητήριο μετατρέπεται και η πρώτη, μετά την πτώση της χούντας, ανοιχτή πολιτική συγκέντρωση στην Ελλάδα, που πραγματοποιείται στις 31 Αυγούστου στην πλατεία Αριστοτέλους της Θεσσαλονίκης, με ομιλητή τον Κωνσταντίνο Καραμανλή – ίσως η μεγαλύτερη πολιτική συγκέντρωση στη μεταπολεμική Ελλάδα, καθώς οι υπολογισμοί της Αστυνομίας μιλούν για 300.000 άτομα. Ποιος θα το φανταζόταν ότι ο ιδρυτής της προδικτατορικής ΕΡΕ θα μιλούσε σε ένα ακροατήριο από το οποίο δεν λείπουν ούτε οι κόκκινες σημαίες ούτε τα συνθήματα «Εξω οι Αμερικάνοι», «Κίσινγκερ = Χίτλερ», «Εξω οι βάσεις του θανάτου»!
Στρατηγός Κωσταράκος>Η Τουρκία δεν μπλοφάρει. Οι προθέσεις και οι επιθυμίες της ανακοινώνονται ξεκάθαρα και καταβάλλεται διαχρονικά άοκνη, σταθερή και συνεχής προσπάθεια να υλοποιηθούν
Διαβάστε το κείμενο του πρώην αρχηγού ΓΕΕΘΑ:
Δεν είμαι ειδικός τουρκολόγος. Ούτε και πολιτικός αναλυτής ή ακαδημαϊκός γεωπολιτικός επιστήμων, και φυσικά δεν διαθέτω περισσότερες ή «ειδικές» πληροφορίες από τα αρμόδια και υπεύθυνα για αυτό, όργανα. Επειδή όμως στα 45 χρόνια της στρατιωτικής μου καριέρας ασχολήθηκα, ως όφειλα, με τον δυνητικό και διαχρονικό αντίπαλο της χώρας μας, την Τουρκία, θεωρώ ότι απέκτησα κάποια γνώση για τη χώρα, την οποία αυτή γνώση, είχα την τύχη και την τιμή, να την εμπλουτίσω με την εμπειρία μου στην κορυφή των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης. Κατέληξα λοιπόν σε επτά σημεία που περιγράφουν κατά τη γνώμη μου σε ικανοποιητικό βαθμό την τουρκική συμπεριφορά, αντίληψη και νοοτροπία.
1. Η Τουρκία δεν μπλοφάρει. Οι προθέσεις και οι επιθυμίες της ανακοινώνονται ξεκάθαρα και καταβάλλεται διαχρονικά άοκνη, σταθερή και συνεχής προσπάθεια να υλοποιηθούν. Διαπραγματεύεται αλλά δεν μπλοφάρει. Αυτά που λέει θα τα πραγματοποιήσει.
2. Η Τουρκία δεν έφυγε ποτέ με την πέννα από εκεί όπου ο στρατός της μπήκε με την ξιφολόγχη. Η τήρηση των διεθνών συνθηκών ή των προβλέψεων του διεθνούς δικαίου ποτέ δεν εμπόδισε τη Τουρκία από το να προχωρήσει στην υλοποίηση των σχεδίων της για την επιδίωξη των στόχων της. Η διεθνής κατάσταση και οι διεθνείς σχέσεις για την Τουρκία δεν στηρίζονται σε αρχές και αξίες αλλά αποκλειστικά στην ισχύ και στην επιβολή της. Η εισβολή στη Bόρεια Συρία είναι μια κατάφωρη καταπάτηση της Συνθήκης της Λωζάνης που καθορίζει τα σύνορα της Τουρκίας. Οποίος καταπατά τόσο βάναυσα τα νότια σύνορα του, τι είναι αυτό που μας κάνει να πιστεύουμε ή να ελπίζουμε, ότι θα σεβαστεί τα δυτικά θαλάσσια και χερσαία σύνορα του με την Ελλάδα;
3. Οι Τουρκικές ενέργειες είναι πάντα προβλέψιμες. Ακολουθούν και σέβονται τις διαδικασίες και τον βασικό και αρχικό σχεδιασμό. Η Άγκυρα εκτελεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και εμμένει στον αρχικό σκοπό και στους αρχικούς στόχους χωρίς να παρεκκλίνει από αυτούς, ανεξαρτήτως αντιδράσεων. Δεν επιδιώκονται και δεν ενθαρρύνονται εκπλήξεις ή αυτοσχεδιασμοί. Η πρόθεση δημιουργίας ζώνης ασφαλείας για τους πρόσφυγες στη Βόρειο Συρία ανακοινώθηκε στους Αμερικανούς από την Τουρκία ήδη από το 2014. Παρά τις αντιδράσεις των Αμερικανών και της διεθνούς κοινότητος υλοποιείται το 2019. Όλες οι πρόσφατες ενέργειες εντάσσονται στο πλαίσιο υλοποίησης του Εθνικού Όρκου του 1920 που πρόσφατα «ανανέωσε» η τουρκική ηγεσία. Αφορούσε στην επανάκτηση των εδαφών της πάλαι ποτέ Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
4. Η Τουρκία στις σχέσεις της στην εσωτερική πολιτική σκηνή αλλά και στο διεθνή χώρο δεν είναι φιλική, ούτε διαλεκτική, συμφιλιωτική ή συναινετική. Είναι μόνιμα και αποκλειστικά συγκρουσιακή προς όλους όσους έχουν αντίθετη γνώμη ή αντίθετα συμφέροντα. Εφόσον είσαι αντίπαλος δεν επιθυμεί να σου δώσει το χέρι και να έρθετε σε συνεννόηση. Επιθυμεί να σε ρίξει από το βράχο για να τελειώσει η αντιπαράθεση μαζί σου. Σε καμία περίπτωση, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Τουρκία παρόλη την προσπάθεια της να φανεί ως τέτοια, δεν είναι και ενδεχομένως να μην μπορεί ποτέ να γίνει, μια δυτικού τύπου χώρα. Δεν πρέπει επίσης να μας διαφεύγει ότι δεν πέρασε από το αμόνι του ανθρωπισμού, της χριστιανικής ηθικής, της δημοκρατίας και των προβλέψεων του κράτους δικαίου και της προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που σφυρηλάτησαν τις δυτικές δημοκρατίες. Παρόλη τη δυτικόστροφη πορεία της όσο επικρατούσαν τα κεμαλικά ριζοσπαστικά ιδεώδη η Τουρκία είναι διαφορετική. Δεν ενδιαφέρεται -παρά τα όσα λέει – για λύσεις αμοιβαίου κέρδους (win – win). Επιδιώκει και αναγνωρίζει μόνο λύσεις μηδενικού αθροίσματος (zero sum) όπου αυτή θα είναι ο αποκλειστικός νικητής. Δεν συνδιαλέγεται παρά μόνο με τους όρους της. Προσπαθεί πάντα να περιορίζει τον αντίπαλο της, αφήνοντας του δυο μόνο βασικές επιλογές: συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της ή κρίση και ενδεχομένως πόλεμο με τις πολυπληθείς και ισχυρές ένοπλες δυνάμεις της.
5. Ο Ερντογάν επιδιώκει κάποιες μεγάλες επιτυχίες, κατά κύριο λόγο εδαφικές, αλλά και οικονομικές/επενδυτικές, οι οποίες κατά τον εορτασμό των 100 ετών της Τουρκικής Δημοκρατίας το 2023, θα του προσδώσουν το ανάλογο κύρος αλλά και το προσωπικό «αφήγημα» που θα του εξασφαλίσει τη θέση του νέου Εθνάρχη – Πατέρα των Τούρκων σε διαδοχή και αντικατάσταση του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Οι συνταγματικές μεταρρυθμίσεις ή τα έργα υποδομής δεν επαρκούν. Απαιτείται απόκτηση εδάφους. Οι εδαφικές φιλοδοξίες του δεν είναι καινούργιες. Ξαναήρθαν στο προσκήνιο με την αναβίωση του Εθνικού Όρκου. Το θέμα των υδρογονανθράκων, χωρίς να υποτιμάται η επενδυτική του αξία, είναι απλά η πρόφαση που βρήκε και εκμεταλλεύεται προκειμένου να διεκδικήσει παλαιά οθωμανικά εδάφη, δικαιώματα, αναβαθμισμένο ρόλο και χώρο ελιγμών και κυριαρχίας. Η ανάδυση της Τουρκίας σε μια ισχυρή περιφερειακή δύναμη στις μέρες μας, ξεκίνησε από τον Τουργκούτ Οζάλ και συνεχίζεται από τον Ερντογάν.
6. Σε όλα αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε ότι, η τουρκική κοινωνία είναι «εκπαιδευμένη» στον εθνικιστικό αναθεωρητισμό και τις μαξιμαλιστικές εθνικιστικές επιδιώξεις. Αυτό συνεπάγεται μια συνεχή ψυχολογική εξοικείωση με το ενδεχόμενο σύρραξης με τα γειτονικά κράτη. Αυτό εξυπηρετεί η κατά καιρούς αναβίωση των απαιτήσεων για τα ελληνικά νησιά. Παράλληλα εξ αιτίας του κουρδικού ανταρτοπόλεμου, η τουρκική κοινωνία έχει εξοικειωθεί και έχει συνηθίσει στις ανθρώπινες απώλειες των στρατιωτικών της κατά τη διεξαγωγή διαφόρων επιχειρήσεων. Καταλαβαίνει επίσης ότι θα υπάρξουν απώλειες μεταξύ των αμάχων – φίλιων και εχθρών, και είναι παντελώς αδιάφορη για τυχόν ωμότητες και εγκλήματα που θα διαπράξουν οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις ή οι σύμμαχοι τους κατά την διάρκεια των επιχειρήσεων. Οι τουρκικές επιχειρήσεις και οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις έχουν πάντα την πλήρη υποστήριξη και αγάπη του τουρκικού λαού.
7. Οι Τουρκικές ένοπλες δυνάμεις έχουν συσσωρεύσει μεγάλη ατομική αλλά και συλλογική τακτική και επιχειρησιακή εμπειρία και γνώση από την εκτέλεση πραγματικών στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά των Κούρδων. Τα στελέχη τους έχουν εξοικειωθεί πλήρως με τη διοίκηση τον έλεγχο και την εκτέλεση πολεμικών επιχειρήσεων αλλά και με τις απώλειες προσωπικού και τις συναισθηματικές δυσχέρειες και τα ψυχολογικά τραύματα που αυτές συνεπάγονται. Έχουν ζήσει σε πραγματικές πολεμικές συνθήκες. Η εκπαίδευση και η εμπειρία αυτή αντισταθμίζει κατά τη γνώμη μου σε πολύ μεγάλο βαθμό διάφορους πραγματικούς ή φανταστικούς πολλαπλασιαστές ισχύος ή σημεία υπεροχής που θεωρείται ότι έχουν οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, ως άλλοθι και αντιστάθμισμα υφισταμένων ελλείψεων σε οργάνωση επάνδρωση και εξοπλισμό.
Όσο για το σχόλιο που ακούγεται όλο και συχνότερα , ακόμη και στα ΜΜΕ, δηλαδή, για το πώς εμείς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη Τουρκία, αν παραστεί ανάγκη, με τις πολλαπλάσιες στρατιωτικές της δυνατότητες, τις εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες της και τα χιλιάδες άρματα και πυροβόλα, με δεδομένο ότι είμαστε μια πολύ μικρότερη χώρα με οικονομία σε κρίση και με πολύ μικρότερες στρατιωτικές δυνατότητες και υποπολλαπλάσιο πληθυσμό και ένοπλες δυνάμεις, θα ήθελα να πω το εξής:
Την απειλή και τον αντίπαλο δεν τους επιλέγεις, απλά τους αναγνωρίζεις, τους αξιολογείς και σχεδιάζεις ψύχραιμα πως θα τους αντιμετωπίσεις. Αυτός μας έτυχε, αυτόν θα αντιμετωπίσουμε. Η παγκόσμια εμπειρία αλλά και η ιστορική διαδρομή του ελληνισμού δείχνει ότι δεν υπάρχουν απειλές που δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν. Αρκεί να είμαστε ψύχραιμοι, ενωμένοι και αποφασισμένοι να νικήσουμε.
