Στις 17 Μαρτίου, ο στρατηγός Mark A. Milley, επικεφαλής του Μικτού Επιτελείου Στρατού των ΗΠΑ, και ο στρατηγός Valeriy Zaluzhnyi, ο ηγέτης των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, μίλησαν τηλεφωνικά για να συζητήσουν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Χρησιμοποιώντας ασφαλή γραμμή επικοινωνίας, οι δύο στρατιωτικοί ηγέτες συζήτησαν για τα συστήματα αεράμυνας, για τις εκτιμήσεις τους όσον αφορά το πεδίο μάχης σε πραγματικό χρόνο και μοιράστηκαν πληροφορίες σχετικά με τις στρατιωτικές απώλειες της Ρωσίας.
Από τους Adam Satariano, Scott Reinhard, Cade Metz και Sheera Frenkel/New York Times
Ωστόσο, μίλησαν και για τον Elon Musk.
Ο στρατηγός Zaluzhnyi έθεσε το θέμα του Starlink, της δορυφορικής τεχνολογίας Διαδικτύου που κατασκευάστηκε από την εταιρεία πυραύλων του Musk, SpaceX, ανέφεραν τρία άτομα με γνώση της συνομιλίας. Οι αποφάσεις στο πεδίο της μάχης της Ουκρανίας εξαρτιόνταν από τη συνεχή χρήση του Starlink όσον αφορά τις επικοινωνίες, είπε ο στρατηγός Zaluzhnyi, και η χώρα του ήθελε να εξασφαλίσει πρόσβαση και να συζητήσει το πώς να καλύψει το κόστος της υπηρεσίας.
Ο στρατηγός Zaluzhnyi ρώτησε επίσης εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αξιολογήσουν τις επόμενες ενέργειες του Musk, ο οποίος έχει μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα και μάλλον ομιχλώδης πολιτική στάση -για την οποία οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν απάντησαν.
Ο Musk, ο οποίος ηγείται της SpaceX, της Tesla και του Twitter, έχει γίνει ο κυρίαρχος παίκτης στο διάστημα καθώς έχει σταθερά συσσωρεύσει δύναμη στον στρατηγικά σημαντικό τομέα του δορυφορικού Διαδικτύου. Ωστόσο, αντιμέτωπος με ελάχιστες ρυθμίσεις και επίβλεψη, το ακανόνιστο και καθοδηγούμενο από την προσωπικότητά του στυλ έχει ανησυχήσει ολοένα και περισσότερο τους στρατιωτικούς και τους πολιτικούς ηγέτες σε όλο τον κόσμο, με τον δισεκατομμυριούχο της τεχνολογίας μερικές φορές να ασκεί την εξουσία του με απρόβλεπτους τρόπους.
Από το 2019, ο Musk στέλνει πυραύλους SpaceX στο διάστημα σχεδόν κάθε εβδομάδα και οι οποίοι στέλνουν σε τροχιά δεκάδες δορυφόρους μεγέθους… καναπέ. Οι δορυφόροι επικοινωνούν με τερματικά στη Γη, ώστε να μπορούν να εκπέμπουν internet υψηλής ταχύτητας σε σχεδόν κάθε γωνιά του πλανήτη. Σήμερα, περισσότεροι από 4.500 δορυφόροι Starlink βρίσκονται στον ουρανό, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το 50% όλων των ενεργών δορυφόρων. Έχουν ήδη αρχίσει να αλλάζουν τη χροιά του νυχτερινού ουρανού, ακόμη και πριν γίνουν πραγματικότητα τα σχέδια του Musk να διαθέτει έως και 42.000 δορυφόρους σε τροχιά τα επόμενα χρόνια.
Σήμερα, περισσότεροι από 4.500 δορυφόροι Starlink βρίσκονται στον ουρανό, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το 50% όλων των ενεργών δορυφόρων
Ένα παγκόσμιο δορυφορικό δίκτυο
Η δύναμη της τεχνολογίας, η οποία βοήθησε στο να εκτοξευθεί η αξία της SpaceX σε σχεδόν 140 δισεκατομμύρια δολάρια, μόλις αρχίζει να γίνεται αισθητή. Οι δορυφόροι Starlink είναι συχνά ο μόνος τρόπος για να αποκτήσει κάποιος πρόσβαση στο Διαδίκτυο σε εμπόλεμες ζώνες, απομακρυσμένες περιοχές και μέρη που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές. Χρησιμοποιούνται στην Ουκρανία για τον συντονισμό επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τη συλλογή πληροφοριών. Ακτιβιστές στο Ιράν και την Τουρκία προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν την υπηρεσία ως αντιστάθμισμα έναντι των κυβερνητικών ελέγχων, το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας είναι είναι ένας από τους καλύτερους πελάτες, ενώ άλλοι στρατοί, όπως στην Ιαπωνία, τεστάρουν επίσης την τεχνολογία.
Όμως ο σχεδόν απόλυτος έλεγχος του δορυφορικού Διαδικτύου από τον Musk έχει σημάνει γενικότερο συναγερμό.
Με εύφλεκτη προσωπικότητα, οι κινήσεις του 52χρονου είναι ασαφείς. Ενώ ο Musk χαιρετίζεται ως ιδιοφυής καινοτόμος, μόνος του μπορεί να αποφασίσει να κλείσει την πρόσβαση στο Internet από το Starlink για έναν πελάτη ή χώρα και έχει τη δυνατότητα να αξιοποιεί ευαίσθητες πληροφορίες που συλλέγει η υπηρεσία. Τέτοιες ανησυχίες έχουν ενταθεί επειδή καμία εταιρεία ή κυβέρνηση δεν έχει φτάσει κοντά στο να ανταγωνιστεί αυτό που έχει κατασκευάσει.
Στην Ουκρανία, ορισμένες ανησυχίες έχουν γίνει ήδη αντιληπτές. Ο Musk έχει περιορίσει την πρόσβαση στους Starlink πολλές φορές κατά τη διάρκεια του πολέμου, ανέφεραν άνθρωποι που γνωρίζουν την υπόθεση. Κάποια στιγμή, αρνήθηκε το αίτημα του ουκρανικού στρατού να ενεργοποιήσει το Starlink κοντά στην Κριμαία, το έδαφος που ελέγχεται από τη Ρωσία, επηρεάζοντας τη στρατηγική στο πεδίο μάχης. Πέρυσι, παρουσίασε δημόσια ένα «ειρηνευτικό σχέδιο» για τον πόλεμο που φαινόταν ευθυγραμμισμένο με τα ρωσικά συμφέροντα.
Κατά καιρούς, ο Musk έχει επιδείξει ανοιχτά τις δυνατότητες του Starlink. «Μεταξύ Tesla, Starlink και Twitter, μπορεί να έχω περισσότερα παγκόσμια οικονομικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο από οποιονδήποτε άλλον», έγραψε στο Twitter τον Απρίλιο.
Ανησυχώντας για την υπερβολική εξάρτηση από την τεχνολογία του Musk, οι Ουκρανοί αξιωματούχοι μίλησαν με άλλους παρόχους δορυφορικού Διαδικτύου, αν και αναγνώρισαν ότι ουδείς είναι ουσιαστικός αντίπαλος του Starlink. «Το Starlink είναι πράγματι η βάση ολόκληρης της επικοινωνιακής μας υποδομής τώρα», δήλωσε ο Mykhailo Fedorov, υπουργός ψηφιακής τεχνολογίας της Ουκρανίας, σε συνέντευξή του.
Τουλάχιστον εννέα χώρες -συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής- συζήτησαν επίσης για το Starlink με Αμερικανούς αξιωματούχους τους τελευταίους 18 μήνες, με ορισμένες να αμφισβητούν την ισχύ του Musk όσον αφορά τη συγκεκριμένη τεχνολογία, ανέφεραν δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι από τον τομέα των πληροφοριών που ήταν ενήμεροι για τις συζητήσεις. Την ίδια στιγμή, λίγα έθνη θα μπορούσαν να μιλήσούν δημοσίως για τις ανησυχίες τους, από φόβο μήπως αποξενώσουν τον Musk, δήλωσαν αξιωματούχοι πληροφοριών και κυβερνοασφάλειας που ήταν επίσης ενήμεροι για τις συνομιλίες.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν πει ελάχιστα δημοσίως για το Starlink, καθώς προσπαθούν να διατηρούν τις ισορροπίες. Η αμερικανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση είναι ένας από τους μεγαλύτερους σε όγκο πελάτες της SpaceX, η οποία χρησιμοποιεί τους πυραύλους της για αποστολές της NASA και εκτοξεύει στρατιωτικούς δορυφόρους επιτήρησης. Ανώτεροι αξιωματούχοι του Πενταγώνου έχουν επίσης κατά καρούς μεσολαβήσει για ζητήματα που αφορούν το Starlink, ιδιαίτερα όσον αφορά την Ουκρανία, δήλωσε άτομο που γνωρίζει τις συζητήσεις.
Το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε ότι έχει συνάψει συμβάσεις με το Starlink, αλλά αρνήθηκε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες στους New York Times, επικαλούμενο «την κρίσιμη φύση αυτών των συστημάτων».
Ωστόσο, άλλες κυβερνήσεις είναι πιο επιφυλακτικές. Η Ταϊβάν, η οποία διαθέτει διαδικτυακή υποδομή που θα μπορούσε να είναι ευάλωτη σε περίπτωση κινεζικής εισβολής, είναι απρόθυμη να χρησιμοποιήσει την υπηρεσία εν μέρει λόγω των επιχειρηματικών δεσμών του Musk με την Κίνα, δήλωσαν Ταϊβανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Από την άλλη, η Κίνα έχει τις δικές της ανησυχίες. Ο Musk είπε πέρυσι ότι το Πεκίνο ζήτησε διαβεβαιώσεις ότι δεν θα ενεργοποιήσει το Starlink εντός της χώρας, όπου το διαδίκτυο ελέγχεται και λογοκρίνεται από το κράτος. Το 2020, η Κίνα εγγράφηκε σε έναν διεθνή οργανισμό για να εκτοξεύσει 13.000 δικούς της δορυφόρους Διαδικτύου.
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση, εν μέρει λόγω των αμφιβολιών για το Starlink και τον Musk, διέθεσε επίσης 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ, ή 2,6 δισεκατομμύρια δολάρια, πέρυσι για την κατασκευή ενός δορυφορικού σχηματισμού για πολιτική και στρατιωτική χρήση.
Κατακτώντας τους ουρανούς
Ο Sir Martin Sweeting, ένας Βρετανός μηχανικός που ίδρυσε την εταιρεία σχεδίασης και κατασκευής δορυφόρων Surrey Satellite Technology, παροτρύνθηκε από έναν επιχειρηματικό συνεργάτη το 2001 να συναντηθεί με ένα «παιδί που ήθελε να δημιουργήσει ένα θερμοκήπιο στον Άρη». Αποδείχθηκε ότι ήταν ο κύριος Musk.
Ο Sweeting και ο Musk συναντήθηκαν για πρωινό σε μια διαστημική διάσκεψη στο Κολοράντο, όπου ο επιχειρηματίας τεχνολογίας επέκρινε τη NASA και μίλησαν για την κατασκευή ενός ιδιωτικού διαστημικού στόλου. «Ήταν πολύ συγκεντρωμένος στο τι ήθελε να κάνει», είπε ο Sweeting, του οποίου η εταιρεία έλαβε αργότερα χρηματοδότηση από τον Musk και τον είχε στο διοικητικό της συμβούλιο προτού πουληθεί στην Airbus το 2009.
Ο Musk ενδιαφέρθηκε επίσης για ένα αναδυόμενο πεδίο έρευνας όπου μικροί δορυφόροι τοποθετούνται στον ουρανό αρκετές εκατοντάδες μίλια πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, μια περιοχή γνωστή ως «χαμηλή τροχιά της Γης», είπε ο Sweeting.
Η συνεργασία τους ήταν ένα από τα πρώτα παραδείγματα εστίασης του Musk σε μια τεχνολογία που θα βοηθούσε στην υποστήριξη του Starlink. Οι δορυφόροι που χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1960 είναι συνήθως μεγαλύτεροι, συχνά στο μέγεθος σχολικών λεωφορείων και βρίσκονται ψηλότερα στο διάστημα, σε αυτό που είναι γνωστό ως «γεωσύγχρονη τροχιά», περιορίζοντας τις δυνατότητες επικοινωνίας. Οι μικρότεροι δορυφόροι μπορούν να περιφέρονται σε χαμηλότερο υψόμετρο, επιτρέποντάς τους να συνδεθούν με τερματικά στη Γη για να εκπέμπουν υπηρεσίες διαδικτύου υψηλής ταχύτητας σε απομακρυσμένες τοποθεσίες.
Για να λειτουργήσει όλο αυτό είναι απαραίτητοι πολλοί μικροί δορυφόροι. Αυτό συμβαίνει επειδή καθώς ένας δορυφόρος κινείται πάνω από ένα τερματικό Starlink στη στεριά, δίνει το σήμα Διαδικτύου σε έναν άλλο δορυφόρο πίσω του για να διατηρεί μια ενιαία, αδιάλειπτη ροή στους χρήστες από κάτω.
Οι δορυφόροι Starlink περιφέρονται σε πολύ χαμηλότερα υψόμετρα από τις παραδοσιακές δορυφορικές υπηρεσίες Διαδικτύου. Ως αποτέλεσμα, η περιοχή που καλύπτει κάθε δορυφόρος Starlink είναι μικρότερη, απαιτώντας τερματικά στο έδαφος για συνεχή σύνδεση με τον πλησιέστερο διερχόμενο δορυφόρο. Οι δορυφόροι συνδέονται μεταξύ τους χρησιμοποιώντας λέιζερ και συνδέονται με ένα τερματικό Starlink, γνωστό ως πιάτο, το οποίο σαρώνει συνεχώς τον ουρανό για να συνδεθεί με τον πλησιέστερο δορυφόρο από πάνω. Χρησιμοποιώντας το πιάτο, οι πελάτες μπορούν να συνδεθούν στο διαδίκτυο με τις συσκευές τους.
Ο Musk εκτόξευσε τους πρώτους του δορυφόρους Starlink σε τροχιά το 2019. Εκείνη την εποχή, το δορυφορικό Διαδίκτυο θεωρούνταν ανόητη ιδέα. Τις δεκαετίες του 1990 και του 2000, άλλες εταιρείες είχαν επιδιώξει να δημιουργήσουν δορυφόρους επικοινωνίας χαμηλής τροχιάς με μικρή όμως επιτυχία, λόγω των δαπανών και των τεχνικών δυσκολιών να τους εκτοξεύσουν στο διάστημα.
Όμως ο Musk είχε ένα πλεονέκτημα. Οι πύραυλοι της SpaceX επιστρέφουν στη Γη μετά από ένα ταξίδι στο διάστημα και είναι εν μέρει επαναχρησιμοποιήσιμοι. Αυτό του έδωσε ουσιαστικά τον έλεγχο ενός «τρένου εξπρές» για να παραδίδει συνεχώς δορυφόρους στο διάστημα, μερικές φορές δεκάδες τη φορά.
Σήμερα, σχεδόν κάθε εβδομάδα, ένας πύραυλος SpaceX φορτωμένος με δορυφόρους Starlink απογειώνεται από μια τοποθεσία στην Καλιφόρνια ή τη Φλόριντα. Κάθε δορυφόρος έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί για περίπου τριάμισι χρόνια. Υπάρχουν τόσοι πολλοί σε τροχιά που συχνά μπερδεύονται με πεφταστέρια. Οι αστρονόμοι ισχυρίζονται πώς οι δορυφόροι έχουν πλέον επίπτωση στα ερευνητικά τους τηλεσκόπια και έχουν προειδοποιήσει για τον κίνδυνο συγκρούσεων.
«Ο νυχτερινός ουρανός είναι ένα από τα πιο ένδοξα σόου που πραγματοποιεί η φύση και οι άνθρωποι τον αλλάζουν για πάντα», δηλώνει ο Patrick Seitzer, αστρονόμος στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν που μελετά τα τροχιακά συντρίμμια.
Το Starlink παρέχει ταχύτητες λήψης από το Διαδίκτυο συνήθως περίπου 100 megabit ανά δευτερόλεπτο, συγκρίσιμες με πολλές υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας. Η SpaceX χρεώνει γενικά μεμονωμένους πελάτες περίπου 600 $ για κάθε τερματικό που λαμβάνει σύνδεση από το διάστημα, συν ένα μηνιαίο τέλος εξυπηρέτησης περίπου 75 $, με υψηλότερο κόστος για τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις. Η εταιρεία γνωρίζει τη θέση, την κίνηση και το υψόμετρο κάθε τερματικού σταθμού Starlink, λένε οι ειδικοί.
Η υπηρεσία, η οποία έκανε το επίσημο ντεμπούτο της το 2021 σε ελάχιστα κράτη, είναι πλέον διαθέσιμη σε περισσότερες από 50 χώρες και περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ιαπωνίας, μεγάλου μέρους της Ευρώπης και τμημάτων της Λατινικής Αμερικής. Στην Αφρική, όπου η πρόσβαση στο Διαδίκτυο υστερεί σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο, η Starlink είναι διαθέσιμη στη Νιγηρία, τη Μοζαμβίκη και τη Ρουάντα, με περισσότερες από δώδεκα άλλες χώρες να ακολουθούν έως το τέλος του 2024, σύμφωνα με τον ιστότοπο της Starlink.
Στρατιωτικοί, εταιρείες τηλεπικοινωνιών, αεροπορικές εταιρείες, εταιρείες κρουαζιέρας και ναυτιλιακές εταιρείες αξιοποιούν τις υπηρεσίες της Starlink, η οποία δήλωσε ότι έχει περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο συνδρομητές.
Την ίδια στιγμή, οι αντίπαλοι δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν, αν και ο ανταγωνισμός αυξάνεται.
Η OneWeb, μια βρετανική εταιρεία, μαστίζεται σε τέτοιο βαθμό από οικονομικές δυσκολίες που χρειάστηκε να διασωθεί από τη βρετανική κυβέρνηση και να πουληθεί σε μια ομάδα επενδυτών.
Η Amazon, η οποία ιδρύθηκε από τον Jeff Bezos, ο οποίος είναι ιδιοκτήτης της εταιρείας πυραύλων Blue Origin, σχεδιάζει μία ανταγωνιστική εταιρεία της Starlink, την Project Kuiper, αλλά δεν έχει ακόμη εκτοξεύσει δορυφόρο στο διάστημα.
