Αν και ο πλανήτης συνεχίζει να πλήττεται από την πανδημία του ιού SARS-CoV-2, τον πιο πρόσφατο παθογόνο που μεταδόθηκε από ζώα σε ανθρώπους, εκατοντάδες επιστήμονες σε όλο τον κόσμο ερευνούν χιλιάδες άλλους ιούς σε ζώα, οι οποίοι μπορούσαν να είναι η επόμενη απειλή.
Μάλιστα, μία ομάδα εξειδικευμένων επιστημόνων ανέπτυξαν ένα νέο διαδικτυακό εργαλείο που ταξινομεί τους ιούς σύμφωνα με την ικανότητά τους να μεταπηδούν από ζώα σε ανθρώπους και να προκαλούν επιδημίες. Πρόκειται για το SpillOver, το οποίο δημιουργεί μια «λίστα παρακολούθησης» πρόσφατα ανακαλυφθέντων ιών ζώων.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι το εργαλείο ανοιχτής πρόσβασης θα χρησιμοποιηθεί και από άλλους επιστήμονες, υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και αξιωματούχους δημόσιας υγείας, ώστε να δώσουν προτεραιότητα σε αυτούς τους ιούς μέσω περαιτέρω μελέτης και ανάπτυξης εμβολίων ή θεραπειών προτού εξελιχθούν σε επιδημία.
Περίπου 250 ιοί είναι γνωστοί ως «ζωονοσογόνοι», που σημαίνει ότι έχουν ήδη μεταδοθεί από ζώα σε ανθρώπους, και εκτιμάται ότι 500.000 και περισσότεροι ιοί αποτελούν πιθανό κίνδυνο. Όμως επειδή δεν έχουν όλοι οι ιοί την ικανότητα να μεταπηδήσουν από τα ζώα στους ανθρώπους, οι ερευνητές δημιούργησαν μια μέθοδο αξιολόγησης και σύγκρισης των κινδύνων τους.
Το εργαλείο εξετάζει 32 παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τον ιό και τον ξενιστή του, όπως πόσα είδη ζώων μολύνει ο ιός και πόσο συχνά αλληλεπιδρούν οι άνθρωποι με άγρια ζώα στις περιοχές όπου έχει εντοπιστεί ο ιός. Στη συνέχεια, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το εργαλείο για να ταξινομήσουν 887 ιούς με βάση τον κίνδυνο διαρροής τους.
Οι περισσότεροι από τους ιούς που περιλαμβάνονται στην κατάταξη ανακαλύφθηκαν πρόσφατα, αλλά μερικοί είναι ήδη γνωστοί ως ζωονοσογόνοι.
Οι 12 κορυφαίοι ιοί στη λίστα ήταν γνωστοί ζωονοσογόνοι, με τον ιό Lassa να κατατάσσεται πρώτος, ο SARS-CoV-2 δεύτερος και ο Έμπολα τρίτος. Ο κύριος ξενιστής του Lassa είναι ο αρουραίος και του Έμπολα, μάλλον οι νυχτερίδες. Ωστόσο, οι κύριοι ζωικοί ξενιστές του SARS-CoV-2 είναι άγνωστοι, αλλά ο ιός έχει βρεθεί ότι μολύνει βιζόν, λιοντάρια και τίγρεις.
Πρώτος στη λίστα με τους ιούς που δεν είναι ακόμη ζωονοσογόνοι, ήταν ο Coronavirus 229E, ο οποίος ανήκει στην ίδια ιογενή οικογένεια με τον SARS-CoV-2 και μολύνει νυχτερίδες στην Αφρική, σύμφωνα με πληροφορίες του SpillOver. Ένας άλλος επικίνδυνος κορωνοϊός, ο PREDICT CoV-35, επίσης μολύνει νυχτερίδες στην Αφρική και τη Νοτιοανατολική Ασία.
Οι επιστήμονες σημείωσαν ότι το SpillOver είναι μια πλατφόρμα crowdsourcing που επιτρέπει σε άλλους ερευνητές να συνεισφέρουν δεδομένα σχετικά με ιούς που ήδη περιλαμβάνονται στη λίστα ή να προσθέσουν άλλους, ενώ οι κατατάξεις μπορεί να αλλάξουν καθώς προστίθενται νέα δεδομένα.
