Τη Δευτέρα, ανήμερα της αργίας για την Ημέρα του Κολόμβου (Columbus Day), ο φιλάνθρωπος Robert Kraft μετέβη στο Chestnut Hill της Μασαχουσέτης, για να δει από κοντά το κτίριο που υψώνεται στη γωνία των οδών Bellingham Road και Grove Street
Είχε παρευρεθεί στην τελετή θεμελίωσης του κτιρίου ένα χρόνο νωρίτερα και έκτοτε παρακολουθούσε στενά την πρόοδο του έργου.
Την επόμενη μέρα, στις 14 Οκτωβρίου, ο ίδιος και η οργάνωση Chabad-Lubavitch στο Chestnut Hill ανακοίνωσαν ότι το νέο κέντρο θα φέρει το όνομα της οικογένειάς του.
Ο Kraft, ιδιοκτήτης της ομάδας New England Patriots, μαζί με την οικογένειά του, προσέφερε 5 εκατομμύρια δολάρια για το τριώροφο εβραϊκό κέντρο, το οποίο θα ονομάζεται «Kraft Family Chabad Center of Chestnut Hill» .
By Tzali Reicher/chabad.org
Το κέντρο προγραμματίζεται να ανοίξει κατά τη διάρκεια των Μεγάλων Εορτών (High Holidays) του 2027 και θα περιλαμβάνει έναν όμορφο χώρο λατρείας, μια αίθουσα εκδηλώσεων χωρητικότητας 300 ατόμων, αίθουσες διδασκαλίας, κέντρο για εφήβους και προσχολική δομή.
Ο Rabbi Mendy και η Grunie Uminer ίδρυσαν το Chabad του Chestnut Hill το 2001. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, το κέντρο έχει εξελιχθεί σε έναν ζωντανό πυρήνα της εβραϊκής ζωής στην περιοχή.
«Η πνευματικότητα και το ruach σπανίζουν στον σημερινό κόσμο, κι εσείς προσφέρετε άφθονα από αυτά μέσα από το έργο σας, την έμπνευση, τη θέρμη και την αφοσίωσή σας στην εβραϊκή ζωή», δήλωσε ο Kraft σε video με το οποίο ανακοίνωσε τη δωρεά. «Προσφέρουμε αυτό το δώρο επειδή πιστεύουμε ακράδαντα σε όσα έχετε δημιουργήσει τα τελευταία 25 χρόνια, καθώς και στον θετικό αντίκτυπο που εσείς και το Chabad έχετε ασκήσει στη ζωή τόσων πολλών ανθρώπων.
Το Chestnut Hill είναι το σπίτι μου. Είναι ο τόπος όπου μεγάλωσα την οικογένειά μου, και το γεγονός ότι υπάρχει ένα δραστήριο κέντρο Chabad ακριβώς εδώ, στην πόλη μου, σημαίνει πάρα πολλά για εμένα και την οικογένεια Kraft. Το να γνωρίζω ότι το κέντρο αυτό θα εξυπηρετεί εβραϊκές οικογένειες για τις επόμενες γενιές, προσδίδει στην κίνηση αυτή ακόμη μεγαλύτερη σημασία».
Τέσσερις Γενιές
Η φιλία μεταξύ της οικογένειας Kraft και της οικογένειας Uminer έχει αναπτυχθεί στο πέρασμα πολλών ετών. Ο Ραβίνος Uminer τέλεσε τον γάμο της εγγονής του Kraft, καθώς και την τελετή περιτομής (brit milah) για δύο δισέγγονά του, ενώ στο κέντρο πραγματοποιήθηκε και η τελετή ονοματοδοσίας για μία δισέγγονή του.
Ο Kraft μεγάλωσε σε κοντινή απόσταση, στο Brookline, σε ένα σπίτι όπου οι αξίες της Τorah διδάσκονταν γύρω από το τραπέζι· ο πατέρας του μελετούσε μαζί του το Pirkei Avot Ethics of the Fathers,
«Δεν είχαμε αυτοκίνητο. Μέναμε σε ένα νοικιασμένο διαμέρισμα», θυμήθηκε ο Kraft σε ένα video-αφιέρωμα πέρυσι, όταν τιμήθηκε με το βραβείο «L’Dor V’Dor» στο εορταστικό δείπνο για την 25η επέτειο του Chabad στο Chestnut Hill. «Ήμουν όμως πολύ πλούσιος, γιατί είχα υπέροχους γονείς». Έχει τονίσει συχνά ότι η εβραϊκή του ταυτότητα —η οποία καλλιεργήθηκε κατά τα διαμορφωτικά χρόνια της ζωής του— αποτελεί τον πυρήνα της προσωπικότητάς του.
Στα 83α γενέθλιά του, το 2025, ο Kraft γιόρτασε ένα δεύτερο «Bar Mitzvah» στο κέντρο Chabad, ψάλλοντας τη «Haftarah» που αντιστοιχεί στην εβδομαδιαία περικοπή της Τorah, «Behaalotecha». Στο ίδιο μέρος έχει φορέσει τα «tefillin», ενώ έχει συμμετάσχει στις εκδηλώσεις της κοινότητας για τη γιορτή «Simchat Torah» και άλλες εβραϊκές εορτές.
«Πέρα από το χρηματικό ποσό, είναι εξαιρετικά συγκινητικό να βλέπει κανείς την εβραϊκή υπερηφάνεια της οικογένειας Kraft, καθώς και τη δημόσια στήριξή τους προς το Chabad και το έργο του Rebbe —του Ραβίνου Menachem M. Schneerson, ευλογημένης μνήμης», δηλώνει ο Ραβίνος Uminer. «Ο κ. Kraft είναι ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους Εβραίους στη χώρα. Πολλοί άνθρωποι τον έχουν ως πρότυπο. Η ενεργός επένδυσή του σε ένα ζωντανό εβραϊκό μέλλον —τόσο σε οικονομικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο— αποτελεί μια ισχυρή δήλωση για το ποιος είναι ο ίδιος».
Η οικογένεια Uminer έφτασε στην περιοχή της Βοστώνης το 2001 με το νεογέννητο μωρό τους, τη Mushkie, και ξεκίνησαν το κέντρο Chabad από το σπίτι τους, μαζί με μια μικρή ομάδα ντόπιων εβραϊκών οικογενειών.
Η κοινότητα μεγάλωσε ραγδαία, με τις θρησκευτικές ακολουθίες και τις εκδηλώσεις να πραγματοποιούνται σε διάφορα σπίτια. Για τις ακολουθίες των Μεγάλων Εορτών-High Holidays, όταν το Chabad προσέλκυε περίπου 500 άτομα, νοίκιαζαν χώρο σε ένα κοντινό δημόσιο σχολείο. Παρά τις δυσκολίες με τον διαθέσιμο χώρο, οι Uminer συνέχισαν να προσθέτουν προγράμματα, μεταξύ των οποίων και τη δημιουργία μιας μικρής ημερήσιας κατασκήνωσης «Gan Israel». Το περασμένο καλοκαίρι, 350 παιδιά συμμετείχαν στο Gan Israel του Chestnut Hill — ο μεγαλύτερος αριθμός συμμετοχών στην ιστορία του.
Η αναζήτηση μόνιμης στέγης για το Chabad διήρκεσε μία δεκαετία. Στο δείπνο για την 13η επέτειο λειτουργίας του κέντρου, ο Eitan και η Debra Milgram έκαναν την πρώτη δέσμευση για δωρεά ενός εκατομμυρίου δολαρίων, ανοίγοντας τον δρόμο για το νέο κτίριο. Όταν τελικά βρέθηκε ένα κατάλληλο ακίνητο, ο David και η Tracey Frankel προσέφεραν την αρχική δωρεά που κατέστησε δυνατή την αγορά, ενώ έκτοτε ηγούνται της Building Committee. Στη συνέχεια, τα σχέδια αντιμετώπισαν αντιδράσεις για σχεδόν έναν χρόνο —τόσο από γείτονες όσο και από το δημοτικό συμβούλιο— προτού τα δικαστήρια δώσουν το «πράσινο φως» για την έναρξη της κατασκευής.
Το ζεύγος Frankel, που ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τo Chabad)στη Νότια Αφρική —όπου και μεγάλωσαν αμφότεροι—, έλαβε το βραβείο «Visionary Award» της Chabad κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης για την 25η επέτειό του. Πιστοί στον χαρακτήρα τους, μετέτρεψαν την τιμητική αυτή διάκριση σε μια αναφορά προς την ίδια την κοινότητα.
«Θυμάμαι όταν ήρθα στη Chabad του Chestnut Hill, σε αυτό το μικρό shtiebel [μικρή συναγωγή/χώρο προσευχής]», είπε εκείνο το βράδυ ο David Frankel, «και ένιωσα πολύ άνετα».
«Το να έρθω στη Chabad —και να γνωρίσω τον Mendy και τη Grunie— ήταν μια εμπειρία που μου φάνηκε πολύ πιο οικεία», εξήγησε η Tracey Frankel. «Ήταν σαν να βρισκόμουν στο σπίτι μου».
«Ήρθαν χωρίς τίποτα και έθεσαν τα θεμέλια αυτής της υπέροχης κοινότητας», συνέχισε ο David, «την οποία, κατά κάποιον τρόπο, παραλάβαμε εμείς και είχαμε την τύχη να διαδραματίσουμε έναν μικρό, ελάχιστο ρόλο στην ενδυνάμωσή της».
Αρκετοί δωρητές έχουν προσφέρει ποσά της τάξης των εκατομμυρίων δολαρίων για την τρέχουσα εκστρατεία ανέγερσης κτιριακών εγκαταστάσεων του Chabad στο Chestnut Hill, ενώ πολλοί άλλοι έχουν συνεισφέρει το ποσό των 18 δολαρίων. Η δωρεά της οικογένειας Kraft ανεβάζει το συνολικό ποσό που έχει συγκεντρωθεί στα 20 εκατομμύρια δολάρια, με το υπολειπόμενο ποσό να ανέρχεται περίπου στα 5 εκατομμύρια δολάρια.
«Δημιουργήσατε μια εξαιρετική κοινότητα, γεμάτη υπέροχους ανθρώπους και οικογένειες που τρέφουν βαθύ πάθος για το Yiddishkeit-την εβραϊκή ταυτότητα/τρόπο ζωής τους και την αγάπη τους για το Ισραήλ — μια κοινότητα όπου η εβραϊκή υπερηφάνεια είναι τόσο ζωντανή», δήλωσε ο Kraft, απευθυνόμενος στο ζεύγος Uminer και την οικογένειά τους. «Ανυπομονούμε να δούμε το “Kraft Center” να παραμένει ένας χώρος εβραϊκής ζωής, μάθησης, κοινότητας και πνευματικότητας για πολλά, πολλά ακόμη χρόνια».
Από την πλευρά του, ο Ραβίνος Uminer αποδίδει την αξιοσημείωτη ανάπτυξη της κοινότητας στην καθοδήγηση και την έμπνευση που προσέφερε ο Rebbe.
Συγκεκριμένα, θυμάται μια στιγμή από τα παιδικά του χρόνια —ήταν περίπου 9 ή 10 ετών—, όταν καθόταν στο πάτωμα, δίπλα στη θέση του Rebbe, κατά τη διάρκεια μιας συγκέντρωσης farbrengen στο 770 Eastern Parkway. Λίγο νωρίτερα, είχε ευχηθεί «l’chaim» [στην υγειά σας] στον Rebbe και, εκείνη τη στιγμή, έπαιζε με το άδειο ποτήρι του. Ξαφνικά, ο Rebbe στράφηκε προς το μέρος του και του ζήτησε να πει ξανά «l’chaim». Το αγόρι έδειξε στον Rebbe το άδειο ποτήρι του. Τότε, ο Rebbe έριξε στο αγόρι λίγο κρασί από το δικό του kiddush κύπελο, με ένα πλατύ χαμόγελο, του ευχήθηκε «l’chaim».
«Νιώθω πως εκείνη η ευλογία αφορούσε ολόκληρη την εβραϊκή κοινότητα του Chestnut Hill», λέει ο ραβίνος. «Το κρασί της ευλογίας του Rebbe δεν έπαψε ποτέ να γεμίζει το δικό μας κύπελλο».
Robert Kraft is called up to the Torah at Chabad of Chestnut Hill
Robert Kraft with Rabbi Mendy and Grunie Uminer at the groundbreaking ceremony of the Kraft Family Chabad Center of Chestnut Hill in 2025
A rendering of The Kraft Family Chabad Center of Chestnut Hill. The center is scheduled to open for the High Holidays in 2027, with a beautiful sanctuary, a social hall seating 300, classrooms, a teen center and a preschool
The Uminers with Robert Kraft and Daniel Kraft at the site
Robert Kraft Gifts $5 Million, Naming Chabad Center in His Chestnut Hill Hometown
On Monday, the Columbus Day holiday, philanthropist Robert Kraft drove to Chestnut Hill, Mass., to see for himself the building rising at the corner of Bellingham Road and Grove Street.
He had attended the building’s groundbreaking the year before, and had been following the project’s progress closely since. The next day, on Oct. 14, he and Chabad-Lubavitch at Chestnut Hill announced that the new center would carry his family’s name.
By Tzali Reicher
Kraft, owner of the New England Patriots, together with the Kraft family, has given $5 million toward the three-story Jewish center, which will be known as the Kraft Family Chabad Center of Chestnut Hill. The center is scheduled to open for the High Holidays in 2027, and will include a beautiful sanctuary, social hall seating 300, classrooms, teen center and a preschool.
Rabbi Mendy and Grunie Uminer established Chabad of Chestnut Hill in 2001, which over the past two decades has grown into a vibrant center of Jewish life in the area.
“Spirituality and ruach are in such short supply in today’s world, and you all provide so much of it through your work, inspiration, warmth, and commitment to Jewish life,” Kraft explained in a video statement announcing the gift. “We are making this gift because we believe deeply in what you have built over the past 25 years and the positive impact you and Chabad have had on so many people’s lives.
“Chestnut Hill is my home. It is where I raised my family, and having a vibrant Chabad center right here in my hometown means a great deal to me and the Kraft family. “Knowing it will serve Jewish families for generations to come makes it even more meaningful.”
Four Generations
The friendship between the Kraft family and the Uminers has grown over many years. Rabbi Uminer officiated at the wedding of Kraft’s granddaughter, led the bris of his two great-grandsons and a baby naming for great granddaughter at the center.
Kraft grew up nearby in Brookline, in a home where Torah values were taught at the table; his father studied Pirkei Avot, Ethics of the Fathers, with him.
“We didn’t have a car. We lived in a rental apartment,” Kraft recalled in a video tribute last year, when he was honored with the L’Dor V’Dor award at Chabad of Chestnut Hill’s 25th Year Gala Dinner. “But I was very rich, because I had amazing parents.” He has often emphasized that his Judaism, instilled during his formative years, is central to who he is.
On his 83rd birthday in 2025, Kraft celebrated a second bar mitzvah at the Chabad center, chanting the haftarah of the Torah portion of Behaalotecha. He has put tefillin there, and has joined the community for Simchat Torah and other Jewish holidays.
“Much more than the dollar amount, seeing the Kraft family’s Jewish pride and public backing of Chabad and the work of the Rebbe, Rabbi Menachem M. Schneerson, of righteous memory, is very gratifying,” says Rabbi Uminer. “Mr. Kraft is one of the most visible Jews in the country. A lot of people look up to him. His active investment in a vibrant Jewish future, both on a financial and personal level, is a powerful statement of who he is.”
A Little Shtiebel
The Uminers arrived in the Boston area in 2001 with their newborn baby, Mushkie, starting their Chabad center in their home with a handful of local Jewish families.
The community rapidly grew, with services and events being held in various homes. For High Holiday services, when Chabad would draw some 500 people, they would rent space at a nearby public school. Despite the struggle for space, the Uminers kept adding programs, including opening a small Gan Israel day camp; this past summer, 350 children attended Gan Israel of Chestnut Hill, the largest enrollment in its history.
Chabad’s search for a permanent home took a decade, and Eitan and Debra Milgram made the first pledge of one million dollars towards the building at the 13 Year Anniversary dinner which paved the way. When a suitable property finally came up, it was David and Tracey Frankel who provided the seed gift that made the purchase possible, and have led the Building Committee since. The plans then faced nearly a year of opposition from neighbors and a town board before the courts cleared construction to proceed.
The Frankels, who first encountered Chabad in South Africa, where they both grew up, received Chabad’s Visionary Award at the 25th anniversary gala. True to form, they turned the tribute toward the community.
“I remember coming to Chabad of Chestnut Hill, this little shtiebel,” David Frankel said that night, “and it felt very comfortable.”
“Coming to Chabad, and Mendy and Grunie, was something that felt much more familiar,” explained Tracey Frankel. “It felt like home.”
“They came with nothing and seeded this beautiful community,” David continued, “which we in some ways inherited and have been lucky enough to play a small, tiny role in strengthening.”
Several individuals have made seven-figure gifts to Chabad at Chestnut Hill’s current building campaign, and many more have given $18. The Kraft family’s gift brings the total raised to $20 million, leaving about $5 million to go.
“You have built an extraordinary community filled with wonderful people and families that are deeply passionate about their Yiddishkei, their love of Israel, and where Jewish pride is so alive,” Kraft said, addressing the Uminers and their family. “We look forward to seeing the Kraft Center continue to be a place of Jewish life, learning, community, and spirituality for many, many more years.”
For his part, Rabbi Uminer traces the community’s remarkable growth to the guidance and inspiration of the Rebbe.
In particular he remembers the time when, as a boy of 9 or 10, he was sitting on the floor next to the Rebbe’s seat during a farbrengen gathering at 770 Eastern Parkway. Moments earlier, he had wished l’chaim to the Rebbe and was now toying with his empty cup. All of a sudden, the Rebbe turned to him and asked him to say l’chaim again. The boy showed the Rebbe his empty cup. At that, the Rebbe poured the boy a little wine from his own kiddush cup and, with a broad smile, wished him l’chaim.
“I feel that blessing was for the entire Jewish community of Chestnut Hill,” says the rabbi. “The Rebbe’s wine of blessing has never stopped filling our cup.”
On Tuesday, Robert Kraft announced a $5 million gift to Chabad-Lubavitch at Chestnut Hill, sharing it would carry his family’s name and be known as the Kraft Family Chabad Center of Chestnut Hill.
More: https://t.co/2x43UjHBVD https://t.co/ZF44lsxwIF
— Chabad.org (@Chabad) October 15, 2026
