Οι τηλεπερσόνες Kim Kardashian και η Kylie Jenner είναι επίλεκτα μέλη της οικογένειας των διασημοτήτων που αναζητούν την προσοχή, που μοιράζονται υπερβολικά, δημόσια, την καθημερινότητα τους, που λατρεύονται και μισούνται εξίσου από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.
Από τον Tom Leonard στη Νέα Υόρκη/Daily Mail
Οι ναρκισσιστικές τους επιδείξεις στο διαδίκτυο μέσω selfies, βίντεο και αναρτήσεων τους έχουν αποφέρει μία τεράστια περιουσία και τους έχουν προσδώσει τεράστια δύναμη ως «influencers».
Η Jenner, ένα 24χρονο μοντέλο και μεγιστάνας της βιομηχανίας ομορφιάς, έχει 361 εκατομμύρια ακολούθους στο Instagram, περισσότερους δηλαδή, κατά πολύ, από τον συνολικό πληθυσμό των ΗΠΑ. Η 41 ετών Kardashian, επίσης μοντέλο, σχεδιάστρια εσωρούχων και κάτοχος γλουτών που «ρίχνει το διαδίκτυο», υστερεί ελαφρώς με μόλις 327 εκατομμύρια.
Πρόκειται για τις ασυναγώνιστες βασίλισσες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, και οι μεγιστάνες της τεχνολογίας γνωρίζουν ότι πρέπει να τις αντιμετωπίζουν με προσοχή. Πριν από τέσσερα χρόνια, η Jenner ξεκίνησε τυχαία να μην χρησιμοποιήσει πλέον την εφαρμογή άμεσων μηνυμάτων Snapchat. Οι μετοχές της εταιρείας υποχώρησαν, σχεδόν αμέσως, περισσότερο από 6%, εξαλείφοντας πάνω από 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια από την αξία της σε μόλις μια μέρα.
Όταν, λοιπόν, πριν από λίγες μέρες, οι αδερφές μοιράστηκαν μία ανάρτηση που έκανε κριτική στη νέα λειτουργία του Instagram, σήμανε συναγερμός στη Silicon Valley.
Η Jenner μοιράστηκε μια εικόνα στον ιστότοπο με το μήνυμα «κάντε ξανά το Instagram, Instagram. (σταμάτα να προσπαθείς να είσαι tiktok, θέλω απλώς να δω χαριτωμένες φωτογραφίες των φίλων μου.) Με εκτίμηση, Όλοι». Στο οποίο μήνυμα η Kardashian πρόσθεσε: «Παρακαλωωωωωωωωώ» και η αδερφή της αργότερα ανταπάντησε: «Παρακαλώ γρήγορα». Δεκάδες εκατομμύρια χρήστες —εκ των οποίων η πλειονότητα είναι γυναίκες— ήξεραν ακριβώς τι εννοούσαν και θα έγνεφαν και εκείνες έντονα, καταφατικά.
Ο Mark Zuckerberg και οι φίλοι του στη Meta (το νέο όνομα για το Facebook), ιδιοκτήτες του Instagram, ανακάλυψαν με καθυστέρηση ότι έχουν προκαλέσει την οργή μίας από τις πιο ισχυρές ομάδες των social media, των γυναικών που χρησιμοποιούν την εφαρμογή ως παράθυρο στη ζωή τους. Δεν πρόκειται μόνο για διασημότητες, influencers, φωτογράφους και σχεδιαστές που προσπαθούν με το υπέροχο, και μερικές φορές όχι και τόσο υπέροχο, γούστο τους να προκαλέσουν ενδιαφέρον για τις επιχειρήσεις τους. Είναι οι μητέρες σε όλο τον κόσμο που επιδεικνύουν τα παιδιά τους, τα σπίτια τους, ένα νέο φόρεμα ή μία τσάντα. Ή, ίσως απλώς μα δημοσιοποιήσουν το καταπληκτικό ορεκτικό που μόλις τους έχει σερβιριστεί στο τοπικό τους μπιστρό.
Η ίδια αρχή καθοδηγεί σχεδόν όλους τους 1,3 δισεκατομμύρια χρήστες του Instagram: Αν δείτε κάτι ή κάποιον που σας αρέσει, τον ακολουθείτε. Μπορεί να είναι μοδάτο ή σκουπίδια, αλλά πάνω από όλα είναι -ή ήταν- διασκεδαστικό.
Το τεράστιο πρόβλημα ξεκίνησε όταν το Instagram αναβάθμισε πρόσφατα την εφαρμογή προκειμένου να προβάλλει κυρίως τα λεγόμενα Reels (σύντομα βίντεο) στους χρήστες, στις αρχικές τους οθόνες.
Σε αντίθεση με τις φωτογραφίες που συνήθιζαν να απολαμβάνουν οι χρήστες του Instagram, τα βίντεο «σύντομης μορφής» (Reels) προτείνονται από αλγόριθμους υπολογιστών που παρακολουθούν τις διαδικτυακές συνήθειες των χρηστών. Στην πραγματικότητα, τα Reels είναι μια κραυγαλέα προσπάθεια μίμησης του TikTok, μιας κινεζικής εφαρμογής με έμφαση στα οικιακά βίντεο, η οποία είδε τη δημοτικότητά της να εκτινάσσεται στα ύψη κατά τη διάρκεια του lockdown εξαιτίας της Covid. Το TikTok είναι πλέον το πιο χρησιμοποιούμενο κοινωνικό δίκτυο στον κόσμο, αλλά σαφώς απέχει πολύ από τις ρίζες του Instagram ως προς την κοινή χρήση φωτογραφιών.
Μηνύματα που διέρρευσαν από την Meta υποδηλώνουν ότι ο τεχνολογικός γίγαντας ανησυχεί για το ότι θα μείνει πίσω από άλλες πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης και επανεξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες του «βλέπουν» τις ροές ενημέρωσης τους. Έτσι, η προσπάθεια το Instagram να γίνει πιο TikTok οφείλονταν σε αυτό.
Kim Kardashian West, Kylie Jenner
Προφανώς, η συγκεκριμένη «αναβάθμιση» δεν άρεσε στους χρήστες του Instagram. Ήδη το «Make Instagram, Instagram again» («κάντε ξανά το Instagram, Instagram») προσέλκυσε εκατοντάδες χιλιάδες υπογραφές στον ιστότοπο Change.org. Η Tati Bruening, η φωτογράφος που το λάνσαρε, είπε ότι το έκανε για λογαριασμό του «κοινού» προκειμένου να επιστρέψουν οι χρονολογικές ενημερώσεις και ο αλγόριθμος που ευνοεί τις φωτογραφίες. Εξήγησε ότι, ενώ έκανε κύλιση στο Instagram την περασμένη εβδομάδα, παρατήρησε ότι τα στιγμιότυπα των φίλων της έλειπαν από τη ροή της.
Μέχρι εχθές το αίτημα της είχε προσελκύσει σχεδόν 250.000 υπογράφοντες -και στη συνέχεια ήρθε η είδηση ότι το Instagram υποχώρησε ή κάπως έτσι. Μετά από μέρες επιζήμιων πρωτοσέλιδων για την Meta σε διάφορα μέτωπα, ο διευθύνων σύμβουλος του Instagram, Adam Mosseri, ανέφερε ότι η εταιρεία σταματά την κυκλοφορία της νέας έκδοσης και πως ορισμένες από τις αλλαγές θα απορριφθούν, ενώ ο αριθμός των αλγοριθμικά προτεινόμενων βίντεο θα μειωθεί.
Tati Bruening
Ωστόσο, κατέστησε πολύ σαφές ότι αυτή μπορεί να είναι μόνο μια βραχυπρόθεσμη νίκη για τους επικριτές. Ο αριθμός των βίντεο που θα πλασάρονται στους χρήστες θα αυξηθεί ξανά όταν η εταιρεία του αισθανθεί ότι η τεχνολογία έχει βελτιωθεί. Με τη χαρακτηριστική ματαιοδοξία που χαρακτηρίζει τη Silicon Valley, ο Mosseri είπε: «Χαίρομαι που ρισκάραμε. Αν δεν αποτυγχάνουμε κάθε τόσο, αυτό σημαίνει ότι δεν είμαστε αρκετά καλοί ή αρκετά τολμηροί. Αλλά πρέπει οπωσδήποτε να κάνουμε ένα μεγάλο βήμα πίσω και να ανασυνταχθούμε».
Στη συνέχεια, ο ίδιος προκάλεσε χρήστες στο Twitter να σχολιάσουν, αλλά μάλλον θα ήθελε να μην το είχε κάνει. Αμέσως πλημμύρισε από σωρεία παραπόνων χρηστών που είπαν στην εταιρεία να κάνει πίσω και να σταματήσει να παρεμβαίνει. «Φρικτό», «αηδιαστικό» και «άχρηστο», έλεγαν. Πολλοί παραπονέθηκαν ότι δεν ήθελαν να βλέπουν βίντεο και διαφημίσεις που παράγονται από άτομα που ούτε γνώριζαν ούτε ενδιαφέρονται. Το μόνο που ήθελαν ήταν να μπορούν να δουν φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν από τους φίλους τους ή από άτομα που επέλεξαν να ακολουθήσουν. Άλλωστε, αυτός ήταν ο κύριος λόγος που είχαν εγγραφεί στο Instagram εξαρχής.
Στην πραγματικότητα, αυτή είναι μια σύγκρουση όχι μόνο μεταξύ φωτογραφιών (Instagram) και σύντομων βίντεο (TikTok), αλλά ένας αγώνας γενεών. Όπως το βλέπουν οι σκληροπυρηνικοί του Instagram, η μάχη είναι ανάμεσα σε ένα φόρουμ μεγάλων μέσων κοινωνικής δικτύωσης όπου οι άνθρωποι μπορούν να μοιράζονται εντυπωσιακές και εμπνευσμένες εικόνες από την καθημερινότητά τους έναντι μιας ατελείωτης, ανόητης ροής σύντομων βίντεο εφήβων που κάνουν ανόητους χορούς και ανόητες φάρσες με ποπ μουσική. Προς το παρόν, η Kylie, η Kim & Co έχει θριαμβεύσει έναντι των κλόουν του TikTok.
Ωστόσο, ήταν ένα τρομακτικό επεισόδιο ριάλιτι για την Meta, της οποίας ο πολυδισεκατομμυριούχος ιδιοκτήτης Zuckerberg σπάνια παραδέχεται ότι κάνει λάθη, αλλά ο οποίος δέχεται αυξανόμενες πιέσεις. Την περασμένη εβδομάδα, η Meta ανακοίνωσε την πρώτη της μείωση εσόδων, καθώς παλεύει κατά της μείωσης των διαφημίσεων, του ισχυρότερου δολαρίου και του αυξανόμενου ανταγωνισμού από εταιρείες όπως το TikTok.
Ο συνήθως ήρεμος Zuckerberg έχασε την ψυχραιμία του κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας Q&A με το προσωπικό, όταν, καθώς εξηγούσε ότι η εταιρεία αντιμετωπίζει τη χειρότερη οικονομική ύφεση στην ιστορία της, ένας γενναίος ή ανόητος υπάλληλος ζήτησε περισσότερο χρόνο για να ξεκουράζεται. «Δεδομένου του τόνου μου στα υπόλοιπα Q&A, μπορείτε πιθανώς να φανταστείτε ποια είναι η αντίδρασή μου σε αυτό», είπε με απότομο τρόπο. «Ρεαλιστικά, πιθανώς υπάρχουν πολλά άτομα στην εταιρεία που δεν θα έπρεπε να είναι εδώ».
Στην πραγματικότητα, ορισμένοι αναρωτήθηκαν αν ο Zuckerberg μπορεί να είναι ένας από αυτούς, καθώς ηγείται μιας κάποτε παντοδύναμης αυτοκρατορίας, μεταξύ των κοινωνικών δικτύων, που ξεπερνιέται όλο και περισσότερο από τους αντιπάλους της και επιδίδεται σε γκάφες δημοσίων σχέσεων, όπως η καταστροφή του Instagram.
Αναλυτές του κλάδου λένε ότι το γεγονός ότι η μόνη αντίδραση του απέναντι στη μεγαλύτερη απειλή, το TikTok, είναι απλώς να την αντιγράψει τόσο στο Instagram όσο και στο Facebook (το οποίο επίσης εμφανίζει σημάδια μίμησης της φόρμουλας TikTok) δείχνει μια θεμελιώδη έλλειψη οράματος στην κορυφή της εταιρείας. Οι επικριτές επιτίθενται στην ηγεσία του Zuckerberg —ο οποίος ξεκίνησε το Facebook στον κοιτώνα του Πανεπιστημίου του Harvard το 2004— εδώ και μήνες. Ο ίδιος, αισθάνεται την απειλή του TikTok ιδιαίτερα επειδή έχει πολύ νεότερους χρήστες, είτε σε σχέση με το Facebook είτε με το Instagram, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα προσιτό στους διαφημιστές.
Την ίδια στιγμή, το TikTok έχει προχωρήσει πέρα από την απλή ψυχαγωγία σε ειδήσεις και αγορές, παρόλο που οι κινεζικές του ρίζες έχουν προκαλέσει ανησυχία στις δυτικές κυβερνήσεις, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ. Αν και σίγουρα δεν είναι η πρώτη φορά που η εταιρεία του Zuckerberg αντιμετωπίζει τους ανταγωνιστές του ξεσηκώνοντας τις ιδέες τους, ορισμένοι αναρωτιούνται μήπως το κάζο με το Instagram -το οποίο ήρθε μόλις μια μέρα αφότου είπε στους επενδυτές ότι η μετάβαση σε βίντεο, επιλεγμένα από υπολογιστή, είναι το μέλλον, αποτελέσει ένα χτύπημα που τελικά θα τον απομακρύνει από το μπροστινό κάθισμα.
Αν συμβεί αυτό, οι ιδρυτές του Instagram είναι απίθανο δακρύσουν. Τα «έσπασαν» με τον Zuckerberg αφού αγόρασε τη δημιουργία τους.
Η πλατφόρμα κοινής χρήσης φωτογραφιών δημιουργήθηκε στο Σαν Φρανσίσκο από τους τότε νεαρούς επιχειρηματίες Kevin Systrom και Mike Krieger, το 2010. Η ιδέα τους ήταν απίστευτα εφευρετική καθώς αντικαθιστούσαν τις λέξεις με εικόνες, διαβλέποντας ότι οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν ήθελαν απλώς να μοιραστούν αυτά που σκέφτονταν αλλά και αυτά που έβλεπαν. Η έλευση των smartphones που μπορούσαν να τραβήξουν φωτογραφίες και να τις δημοσιεύσουν αμέσως στο Διαδίκτυο, εξασφάλισε ότι το Instagram ήταν ένα θησαυρός, προσελκύοντας δέκα εκατομμύρια χρήστες τον πρώτο χρόνο και φτάνοντας στο σημείο όπου το «Instagramming» είναι πλέον επίσημα ρήμα.
Kevin Systrom και Mike Krieger
Αναπόφευκτα τράβηξε την προσοχή του Zuckerberg, ο οποίος το αγόρασε. Η συμφωνία του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων τον Απρίλιο του 2012 συγκλόνισε τη βιομηχανία -η Yahoo είχε πληρώσει μόλις 35 εκατομμύρια δολάρια για έναν παρόμοιο ιστότοπο, το Flickr, λίγα χρόνια νωρίτερα. Μέχρι που ήρθε το TikTok. Κάποιοι συνέκριναν την εκπληκτική επιτυχία του με τον τρόπο που οι κινούμενες εικόνες αντικατέστησαν τη στατική φωτογραφία, αλλά η πραγματικότητα ήταν μάλλον πιο πεζή.
Ξεκίνησε στο Πεκίνο το 2016 από μια διαδικτυακή επιχείρηση που ονομάζεται ByteDance (δημιουργός της ο σήμερα δισεκατομμυριούχος Zhang Yiming), και η ιδεά της προβολής βίντεο (διάρκειας από 15 δευτερόλεπτα έως δέκα λεπτά, αλλά συνήθως μικρής διάρκειας) με χορό, τρικς, ακροβατικά, και φάρσες από εθισμένους εφήβους είναι μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στο διαδίκτυο. Είναι μια άναρχη Άγρια Δύση από άποψη περιεχομένου και για όσους ανησυχούσαν ήδη για τον εθισμό στο διαδίκτυο και τον χρόνο που αφιερώνουν οι νέοι στα τηλέφωνά τους, το TikTok είναι ένα βαρύ πλήγμα.
Zhang Yiming
Ένα μέλλον στο οποίο το Instagram, συγκριτικά ένας παράδεισος ηρεμίας και ευγένειας, θα μοιάζει ακόμα περισσότερο με το TikTok, θα ανησυχήσει τους θαυμαστές του. Και, δεδομένων των γεγονότων αυτής της εβδομάδας, θα μπορούσε να επισπεύσει την ανατροπή του Mark Zuckerberg από τον θρόνο του στη Silicon Valley.
