Στη δίνη νέων αμφιβολιών όχι τόσο για την αποτελεσματικότητα του κατά του νέου κορωνοϊού αλλά για τις παρενέργειες που φαίνεται να προκαλεί βρίσκεται και το φτηνό, μονοδοσικό εμβόλιο Janssen της αμερικανικής φαρμακοβιομηχανίας Johnson & Johnson. Οι Οι ΗΠΑ διέκοψαν αιφνιδίως τη διάθεση του, ενώ τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) και η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ερευνούν εάν το εμβόλιο προκάλεσε θρόμβους αίματος σε -τουλάχιστον- δέκα άτομα που είχαν εμβολιαστεί.
Αν και οι εννέα περιπτώσεις αφορούν γυναίκες μεταξύ 18 και 48 ετών που ανέπτυξαν μια σπάνια θρόμβωση αίματος στον εγκέφαλο, γνωστή ως θρόμβωση κεντρικού φλεβικού κόλπου, το έβδομο περιστατικό αφορά έναν υγιή 43χρονο, πατέρα 7 παιδιών, του οποίου «έχει παραλύσει στη μία πλευρά του σώματός του και δεν μπορεί να μιλήσει μετά τη λήψη του εμβολίου».
Μπραντ Μάλαγκρι
Ο Μπραντ Μάλαγκρι, από το Σεντ Μαρτίν του Μισισίπι, υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο που προκλήθηκε από θρόμβο αίματος στην αριστερή μέση εγκεφαλική αρτηρία «εντός τεσσάρων ωρών από τον εμβολιασμό με τη λήψη μίας δόσης», σύμφωνα με την οικογένειά του. «Μου τηλεφώνησαν και μου είπαν ότι έκανε το εμβόλιο και κάτι πήγε στραβά, πιστεύουμε πως έπαθε εγκεφαλικό», είπε στον τηλεοπτικό σταθμό η θεία του, Celeste Foster O’Keefe.
«Μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα, προτείνουμε μια παύση στη χρήση του εμβολίου», ανέφεραν FDA και CDC σε κοινή δήλωση.
Η J&J σταμάτησε επίσης την κυκλοφορία εμβολίων στην Ευρώπη καθώς και τις δοκιμές. Τόσο τα εμβόλια της AstraZeneca όσο και της J&J χρησιμοποιούν έναν απενεργοποιημένο ιό που φέρει τον κώδικα που κινητοποιεί τον οργανισμό για να ενεργοποιήσει την ανοσολογική απόκριση εναντίον του ιού.
Όπως αναφέρει δημοσίευμα του ιστότοπου Insider, δεν είναι ακόμη σαφές εάν οι θρομβώσεις στο αίμα σχετίζονται με αυτήν την τεχνολογία, γνωστή ως τεχνολογία ιών-φορέων.
«Είναι ασφαλές να πούμε ότι δεν υπάρχει σχεδόν κανένας κίνδυνος για τα άτομα που έκαναν εμβόλια με βάση το mRNA, αλλά δεν έχουμε πραγματικά αυτές τις πληροφορίες ακόμη από έρευνες», δήλωσε ο Δρ. Βιβέκ Σεριάν, ιατρός εσωτερικής ιατρικής στο Βαλτιμόρη, στο Insider.
Παράλληλά, έγινε γνωστό ότι η Johnson & Johnson ήρθε σε επικοινωνία με άλλες φαρμακοβιομηχανίες που παράγουν εμβόλια κατά της COVID-19, για να συμμετάσχουν σε μια μελέτη σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους από την εμφάνιση θρομβώσεων στο αίμα, αλλά η Pfizer και η Moderna αρνήθηκαν, σύμφωνα με δημοσίευμα της «The Wall Street Journal. Τα στελέχη της Pfizer και της Moderna δήλωσαν ότι τα εμβόλια τους ήταν ασφαλή και ότι δεν παρίσταται ανάγκη να επαναλάβουν τις έρευνες σχετικά με το θέμα των θρομβώσεων.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η AstraZeneca από τη μεριά της εξέφρασε το ενδιαφέρον της να συμμετάσχει στην κοινή μελέτη.
Την ίδια στιγμή, ο Μάριος Θεμιστοκλέους, Γενικός Γραμματέας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας ανακοίνωσε ότι με το εμβόλιο της Johnson & Johnson δεν θα γίνει κανένας εμβολιασμός από Δευτέρα -όπως είχε προγραμματιστεί- στην Ελλάδα, παρόλο που παρελήφθησαν πάνω από 30.000 δόσεις στη χώρα μας.
«Δεν θα γίνουν τα συγκεκριμένα εμβόλια μέχρι να έχουμε νεότερη ενημέρωση από τον EMA» εξήγησε, τονίζοντας ότι δεν είχε προγραμματιστεί κάποιο ραντεβού για τα συγκεκριμένα εμβόλια.
Σχετικά με το εμβόλιο της AstraZeneca, διευκρίνισε ότι υπήρχε πρόβλημα λόγω των διαφορετικών αποφάσεων που είχαν οι ευρωπαϊκές χώρες, όμως τα επιστημονικά δεδομένα είναι ξεκάθαρα. Δηλαδή ότι τα οφέλη του εμβολιασμού είναι περισσότερα από τον μη εμβολιασμό και τους κινδύνους που έχει κανείς αν νοσήσει από Covid.
«Είδαμε όμως ένα μεγάλο ποσοστό όσων είχαν κλείσει ραντεβού με AstraZeneca να μην το ακυρώνει» πρόσθεσε ο κ. Θεμιστοκλέους, υπογραμμίζοντας ότι το πρόγραμμα εμβολιασμού θα συνεχιστεί κανονικά.
Γιατί ένα εμβόλιο για την COVID να προκαλεί θρομβώσεις
Αυτή η επιπλοκή αποτελεί ένα ιατρικό μυστήριο: γιατί ένα εμβόλιο να προκαλέσει μια τόσο ασυνήθιστη επιπλοκή; Φυσικά, υπάρχουν υποθέσεις: ίσως σχετίζεται με τον ιϊκό φορέα, ίσως σε ένα πρόσθετο που υπάρχει στο εμβόλιο, ίσως είναι κάτι στη διαδικασία παραγωγής.
Επιπλέον είναι γνωστό ότι η ίδια η λοίμωξη COVID-19 σχετίζεται συχνά με την εμφάνιση ανάλογων επιπλοκών, και οι θρομβώσεις αποτελούν συχνό εύρημα σε ασθενείς με μέτριας βαρύτητας ή σοβαρή νόσο, ενώ η χορήγηση προφυλακτικής αγωγής για την αποφυγή θρομβώσεων είναι βασικό κομμάτι της θεραπείας της νόσου.
Οι γιατροί που αρχικά παρατήρησαν το φαινόμενο των θρομβώσεων μετά από τον εμβολιασμό παρατήρησαν μια διαταραχή πήξης, με έναν παράξενο συνδυασμό σχηματισμού θρόμβων αίματος, ο οποίος μπορεί να είναι επικίνδυνος και δυνητικά θανατηφόρος, ταυτόχρονα με μια διαταραχή του αριθμού των αιμοπεταλίων.
Οι θρόμβοι επίσης εμφανίστηκαν σε ασυνήθιστες περιοχές όπως στον εγκέφαλο και σε αγγεία στην κοιλιά, και όχι στις φλέβες των κάτω άκρων, όπου είναι και η συνηθέστερη θέση τέτοιων θρομβώσεων.
Αυτό το φαινόμενο εμφανίζει κοινά χαρακτηριστικά με μια άλλη σπάνια διαταραχή που εμφανίζεται σε άτομα που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία με ηπαρίνη. Η ηπαρίνη είναι ένα συχνά χρησιμοποιούμενο αντιπηκτικό για την αντιμετώπιση σοβαρών θρομβώσεων, στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου αλλά και προληπτικά για την ελάττωση κίνδυνου θρομβώσεων μετά χειρουργείο κτλ.
Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει ένα σύνδρομο που ονομάζεται θρομβοπενία που προκαλείται από ηπαρίνη (heparin induced thrombocytopenia – HIT), το οποίο εμφανίζεται με την ανάπτυξη πολλαπλών θρομβώσεων αλλά και ταυτόχρονα με χαμηλά επίπεδα αιμοπεταλίων.
