kourdistoportocali.comNews Desk"Ζήσε και άσε τους άλλους να πεθάνουν"> Πως η Fed εμπλέκεται στην επικείμενη παγκόσμια οικονομική ύφεση

Γράφει η Allison Morrow/CNN Business

“Ζήσε και άσε τους άλλους να πεθάνουν”> Πως η Fed εμπλέκεται στην επικείμενη παγκόσμια οικονομική ύφεση

Την περασμένη Τρίτη, η μετοχή της Apple υποχώρησε αφού το Bloomberg ανέφερε ότι η εταιρεία θα καταργούσε τα σχέδια της για αύξηση της παραγωγής του iPhone 14, καθώς η ζήτηση είναι κάτω από τις προσδοκίες

Σε όλο τον κόσμο, οι αγορές αναβοσβήνουν προειδοποιητικά σημάδια ότι η παγκόσμια οικονομία στέκεται στην άκρη του γκρεμού. Το ζήτημα της ύφεσης δεν είναι πλέον εάν, αλλά πότε θα συμβεί.

Από την Allison Morrow/CNN Business

Την περασμένη εβδομάδα, ο παλμός αυτών των κόκκινων λαμπτήρων που αναβοσβήνουν επιταχύνθηκε καθώς οι αγορές αντιμετώπισαν την πραγματικότητα, ότι δηλαδή η αμερικανική ομοσπονδιακή τράπεζα θα συνεχίσει στην πιο επιθετική της εκστρατεία νομισματικής σύσφιξης των τελευταίων δεκαετιών προκειμένου να μειώσει τον πληθωρισμό από την οικονομία των ΗΠΑ. Ακόμα κι αν αυτό θα σημαίνει την πυροδότηση της ύφεσης. Και ακόμη κι αν αυτό θα συμβεί σε βάρος των καταναλωτών και των επιχειρήσεων πολύ πέρα από τα σύνορα των ΗΠΑ.

Υπάρχει πλέον πιθανότητα 98% για μια παγκόσμια ύφεση, σύμφωνα με την ερευνητική εταιρεία Ned Davis, η οποία διαθέτει μία -απογοητευτική για εμάς- ιστορική αξιοπιστία. Η ένδειξη της πιθανότητας ύφεσης της εταιρείας ήταν τόσο υψηλή μόνο δύο φορές στο παρελθόν, το 2008 και το 2020. Όταν οι οικονομολόγοι προειδοποιούν για μια ύφεση, βασίζουν συνήθως την αξιολόγησή τους σε διάφορους δείκτες. Ας ξεκαθαρίσουμε λοιπόν τις πέντε βασικές τάσεις:

Το πανίσχυρο αμερικάνικο δολάριο

Το αμερικάνικο δολάριο διαδραματίζει τεράστιο ρόλο στην παγκόσμια οικονομία και τη διεθνή χρηματοδότηση. Και αυτή τη στιγμή, είναι ισχυρότερο από ό,τι ήταν εδώ και δύο δεκαετίες. Αν αναζητάμε την απλούστερη εξήγηση τότε θα πρέπει να κοιτάξουμε προς τη Fed.

Όταν η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ αυξάνει τα επιτόκια, όπως συμβαίνει από τον Μάρτιο, κάνει το δολάριο πιο ελκυστικό για τους επενδυτές σε όλο τον κόσμο.

Σε κάθε οικονομικό κλίμα, το δολάριο θεωρείται ως ένα ασφαλές μέρος για να τοποθετήσει κάποιος τα χρήματα του. Σε ένα ταραχώδες κλίμα -μια παγκόσμια πανδημία, ας πούμε, ή έναν πόλεμο στην Ανατολική Ευρώπη- οι επενδυτές έχουν ακόμη περισσότερα κίνητρα να αγοράσουν δολάρια, συνήθως με τη μορφή κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ.

Ενώ ένα ισχυρό δολάριο αναδεικνύεται σε ένα εξαιρετικό προνόμιο για τους Αμερικανούς που ταξιδεύουν στο εξωτερικό, δημιουργεί ταυτόχρονα πονοκεφάλους σχεδόν σε όλους τους άλλους.

Η αξία της βρετανικής λίρας, του ευρώ, του γιουάν της Κίνας και του γιεν της Ιαπωνίας, μεταξύ πολλών άλλων, έχει υποχωρήσει. Αυτό καθιστά πιο ακριβό για αυτές τις χώρες να εισάγουν βασικά είδη όπως τρόφιμα και καύσιμα. Σε απάντηση, οι κεντρικές τράπεζες, που ήδη προσπαθούν να καταπολεμήσουν τον πληθωρισμό που προκαλείται από την πανδημία, καταλήγουν να αυξάνουν τα επιτόκια υψηλότερα και πιο γρήγορα προκειμένου να στηρίξουν την αξία των δικών τους νομισμάτων.

Η ισχύς του δολαρίου δημιουργεί επίσης αποσταθεροποιητικά αποτελέσματα στη Wall Street, καθώς πολλές από τις εταιρείες του S&P 500 δραστηριοποιούνται σε όλο τον κόσμο. Σύμφωνα με μια εκτίμηση της Morgan Stanley, κάθε άνοδος 1% του δείκτη του δολαρίου έχει αρνητικό αντίκτυπο 0,5% στα κέρδη των εταιρειών του S&P 500.

Η οικονομική μηχανή της Αμερικής σταματά

Ο Νο. 1 οδηγός της μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο είναι οι καταναλωτικές αγορές. Και οι αγοραστές στην Αμερική είναι κουρασμένοι. Μετά από περισσότερο από ένα χρόνο ανόδου των τιμών σχεδόν σε όλα τα προϊόντα και υπηρεσίες, με τους μισθούς παράλληλα να μην συμβαδίζουν, οι αγορές αγαθών και υπηρεσιών έχουν υποχωρήσει.

«Οι δυσκολίες που προκαλούνται από τον πληθωρισμό σημαίνει ότι οι καταναλωτές βάζουν χέρι στις αποταμιεύσεις τους», υποστήριξε ο επικεφαλής οικονομολόγος της EY Parthenon, Gregory Daco, σε σημείωμα του την Παρασκευή. Το ποσοστό προσωπικής αποταμίευσης τον Αύγουστο παρέμεινε αμετάβλητο σε μόλις 3,5%, ανέφερε ο Daco —κοντά στο χαμηλότερο ποσοστό από το 2008 και πολύ κάτω από το επίπεδο του πριν από την Covid, περίπου 9%.

Για άλλη μια φορά, ο λόγος πίσω από την απομάκρυνση των καταναλωτών έχει να κάνει πολύ με τη Fed.

Τα επιτόκια έχουν αυξηθεί με ιστορικό ρυθμό, ωθώντας εκείνα των στεγαστικών δανείων στο υψηλότερο επίπεδό τους σε περισσότερο από μια δεκαετία και δυσκολεύοντας την ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Στο τέλος, οι αυξήσεις επιτοκίων της Fed θα πρέπει να μειώσουν σε γενικές γραμμές το κόστος. Ωστόσο, στο μεταξύ, οι καταναλωτές είναι σκληρά αντιμέτωποι τόσο με τα υψηλά επιτόκια δανεισμού όσο και με τις υψηλές τιμές, ειδικά όταν πρόκειται για είδη πρώτης ανάγκης όπως τα τρόφιμα και τη στέγαση.

Οι Αμερικανοί άνοιξαν τα πορτοφόλια τους κατά τη διάρκεια του lockdown του 2020, που τροφοδότησε την οικονομία από τη σύντομη, αλλά σοβαρή πανδημική ύφεση. Έκτοτε, η κρατική βοήθεια έχει εξατμιστεί και ο πληθωρισμός έχει ριζώσει, ωθώντας τις τιμές με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων 40 ετών και μειώνοντας τη δύναμη των καταναλωτών.

Η εταιρική Αμερική σφίγγει τη ζώνη της

Οι δουλειές στις ΗΠΑ έχουν ανθήσει σε όλες τις βιομηχανίες όσον αφορά το μεγαλύτερο μέρος της εποχής της πανδημίας, ακόμη και με τον ιστορικά υψηλό πληθωρισμό να τρώει από τα κέρδη. Αυτό οφείλεται (για άλλη μια φορά) στην επιμονή των Αμερικανών αγοραστών, καθώς οι επιχειρήσεις είναι σε μεγάλο βαθμό σε θέση να μετακυλίουν το υψηλότερο κόστος τους στους καταναλωτές προκειμένου να διατηρούν τα περιθώρια κέρδους τους. Αλλά αυτή η κερδοφορία πιθανά να μη διαρκέσει άλλο.

Στα μέσα Σεπτεμβρίου, μία εταιρεία, της οποίας η αξία λειτουργεί ως ένας φάρος προειδοποίησης, προκάλεσε σοκ στους επενδυτές. Η FedEx, η οποία δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 200 χώρες, αναθεώρησε απροσδόκητα προς τα κάτω τις προοπτικές της, προειδοποιώντας ότι η ζήτηση μειώνεται και τα κέρδη είναι πιθανό να πέσουν πάνω από 40%.

Σε συνέντευξή του, ο διευθύνων σύμβουλός της FedEx ρωτήθηκε εάν πιστεύει ότι η επιβράδυνση είναι σημάδι μιας επικείμενης παγκόσμιας ύφεσης. «Νομίζω ναι», απάντησε. «Αυτοί οι αριθμοί, δεν δείχνουν πολύ καλοί».

Η FedEx δεν είναι η μόνη. Την Τρίτη, η μετοχή της Apple υποχώρησε αφού το Bloomberg ανέφερε ότι η εταιρεία θα καταργούσε τα σχέδια της για αύξηση της παραγωγής του iPhone 14, καθώς η ζήτηση είναι κάτω από τις προσδοκίες. Και λίγο πριν από την περίοδο των διακοπών, όταν οι εργοδότες κανονικά θα έπρεπε να αυξήσουν τις προσλήψεις, η διάθεση είναι πλέον πιο επιφυλακτική.

«Δεν έχουμε δει την κανονική άνοδο στον εργασιακό τομέα που συνήθως παρατηρείται τον Σεπτέμβριο στις εταιρείες που αναζητούν προσωρινή βοήθεια», δήλωσε η Julia Pollak, επικεφαλής οικονομολόγος στο ZipRecruiter. «Οι εταιρείες μένουν πίσω και περιμένουν να δουν ποιες θα είναι οι συνθήκες».

Καλώς ήρθατε στην περιοχή της αρκούδας (bear market)

Η Wall Street έχει πληγεί ήδη και οι μετοχές βρίσκονται τώρα σε καλό δρόμο για τη χειρότερη χρονιά από το 2008.

Όμως πέρυσι ζήσαμε μια πολύ διαφορετική ιστορία. Οι αγορές μετοχών άκμασαν το 2021, με τον S&P 500 να εκτινάσσεται στα ύψη, στο 27%, χάρη σε έναν χείμαρρο μετρητών που διοχετεύθηκε από την Federal Reserve, η οποία εξαπέλυσε μια πολιτική νομισματικής χαλάρωσης την άνοιξη του 2020 για να αποτρέψει την κατάρρευση των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Το πάρτι διήρκεσε μέχρι τις αρχές του 2022. Αλλά καθώς ξεκίνησε ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ, η Fed ξεκίνησε να αυξάνει τα επιτόκια, κλείνοντας σικγά-σιγά τον μηχανισμό αγοράς ομολόγων με τον οποίο είχε στηρίξει την αγορά. Το hangover ήταν βάναυσο. Ο S&P 500, ο ευρύτερος δείκτης μέτρησης της Wall Street υποχωρεί σχεδόν 24% για το έτος. Και δεν είναι ο μόνος. Και οι τρεις κύριοι δείκτες των ΗΠΑ βρίσκονται σε bear markets —μειωμένοι τουλάχιστον κατά 20% από τα πιο πρόσφατα υψηλά τους.

Σε μια ατυχή ανατροπή, οι αγορές ομολόγων, συνήθως ένα ασφαλές καταφύγιο για τους επενδυτές όταν οι μετοχές και άλλα περιουσιακά στοιχεία υποχωρούν, βρίσκονται επίσης σε ύφεση. Για άλλη μια φορά, κατηγορήστε τη Fed.

Ο πληθωρισμός, μαζί με την απότομη άνοδο των επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα, έχει ωθήσει τις τιμές των ομολόγων προς τα κάτω, γεγονός που προκαλεί την αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων (γνωστή και ως την απόδοση που παίρνει ένας επενδυτής για το δάνειό του προς την κυβέρνηση).

Την Τετάρτη, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου των των ΗΠΑ ξεπέρασε για λίγο το 4%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 14 ετών. Αυτή η άνοδος ακολουθήθηκε από μια απότομη πτώση ως απάντηση στην παρέμβαση της Τράπεζας της Αγγλίας στη δική της σπειροειδή αγορά ομολόγων, που ισοδυναμεί με τεκτονικές κινήσεις σε μια γωνιά του χρηματοπιστωτικού κόσμου που έχει σχεδιαστεί για να είναι σταθερή, αν όχι εντελώς βαρετή.

Οι αποδόσεις των ευρωπαϊκών ομολόγων αυξάνονται επίσης καθώς οι κεντρικές τράπεζες ακολουθούν το παράδειγμα της Fed στην αύξηση των επιτοκίων προκειμένου να στηρίξουν τα δικά τους νομίσματα.

Συμπέρασμα: Υπάρχουν λίγα ασφαλή μέρη για τους επενδυτές για να βάλουν τα χρήματά τους αυτή τη στιγμή και αυτό είναι απίθανο να αλλάξει έως ότου ο παγκόσμιος πληθωρισμός τεθεί υπό έλεγχο και οι κεντρικές τράπεζες χαλαρώσουν τις κινήσεις τους.

Ο πόλεμος, οι αυξανόμενες τιμές και οι ριζοσπαστικές πολιτικές συγκρούονται

Πουθενά η σύγκρουση οικονομικών και πολιτικών καταστροφών δεν είναι πιο οδυνηρή όσο στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Όπως και ο υπόλοιπος κόσμος, το Ηνωμένο Βασίλειο μάχεται με τις αυξανόμενες τιμές που οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στο κολοσσιαίο σοκ της Covid-19, ακολουθούμενο από τις διαταραχές του εμπορίου που δημιουργήθηκαν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Καθώς η Δύση διέκοψε τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί στα ύψη και οι προμήθειες έχουν μειωθεί.

Αυτά τα γεγονότα είναι αρκετά άσχημα από μόνα τους.

Στη συνέχεια, όμως, μόλις πριν από μια εβδομάδα, η νέα κυβέρνηση της πρωθυπουργού Liz Truss ανακοίνωσε ένα σαρωτικό σχέδιο μείωσης φόρων που οι οικονομολόγοι και από τα δύο άκρα του πολιτικού φάσματος έχουν αποδοκιμάσει ως ανορθόδοξο, στην καλύτερη περίπτωση, διαβολικό στη χειρότερη.

Εν ολίγοις, η κυβέρνηση Truss ανακοίνωσε ότι θα μειώσει τους φόρους για όλους τους Βρετανούς προκειμένου να ενθαρρύνει τις δαπάνες και τις επενδύσεις και, θεωρητικά, να αμβλύνει το πλήγμα της ύφεσης. Αλλά οι φορολογικές περικοπές δεν χρηματοδοτούνται, πράγμα που σημαίνει ότι η κυβέρνηση πρέπει να αναλάβει χρέος για να τις χρηματοδοτήσει.

Αυτή η απόφαση προκάλεσε πανικό στις χρηματοπιστωτικές αγορές και έφερε την Ντάουνινγκ Στριτ σε αντιπαράθεση με την ανεξάρτητη κεντρική της τράπεζα, την Τράπεζα της Αγγλίας. Επενδυτές σε όλο τον κόσμο πούλησαν μαζικά ομόλογα του Ηνωμένου Βασιλείου, βυθίζοντας τη λίρα στο χαμηλότερο επίπεδο της έναντι του δολαρίου εδώ και σχεδόν 230 χρόνια.

Έτσι, η Τράπεζα της Αγγλίας έκανε έκτακτη παρέμβαση, αγοράζοντας βρετανικά ομόλογα την Τετάρτη και αποκαταστώντας την τάξη στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Σταμάτησε την αιμορραγία, προς το παρόν. Αλλά οι κυματιστικές επιπτώσεις της αναταραχής των Trussonomics εξαπλώνονται πολύ πέρα ​​από τα γραφεία των εμπόρων ομολόγων.

Οι Βρετανοί, που βρίσκονται ήδη σε κρίση κόστους ζωής, με πληθωρισμό στο 10% —τον υψηλότερο από οποιαδήποτε οικονομία της G7— τώρα πανικοβάλλονται από το υψηλότερο κόστος δανεισμού που θα μπορούσε να αναγκάσει τις μηνιαίες πληρωμές στεγαστικών δανείων εκατομμυρίων ιδιοκτητών να αυξηθούν κατά εκατοντάδες ή ακόμα και χιλιάδες λίρες.

Το αποτέλεσμα

Ενώ η συναίνεση ότι μια παγκόσμια ύφεση είναι πιθανή κάποια στιγμή το 2023 υφίσταται, είναι αδύνατο να προβλεφθεί πόσο σοβαρή θα είναι ή πόσο καιρό θα διαρκέσει. Δεν είναι κάθε ύφεση τόσο επώδυνη όσο η Μεγάλη Ύφεση του 2007-09, αλλά κάθε ύφεση είναι, φυσικά, οδυνηρή. Ορισμένες οικονομίες, ιδιαίτερα αυτή των ΗΠΑ, με την ισχυρή αγορά εργασίας και τους ανθεκτικούς καταναλωτές, θα μπορέσουν να αντέξουν το πλήγμα καλύτερα από άλλες.

«Βρισκόμαστε σε αχαρτογράφητα νερά τους επόμενους μήνες», έγραψαν οικονομολόγοι στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ σε μια έκθεση αυτή την εβδομάδα. «Οι άμεσες προοπτικές για την παγκόσμια οικονομία και για μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού είναι σκοτεινές», συνέχισαν, προσθέτοντας ότι οι προκλήσεις «θα δοκιμάσουν την ανθεκτικότητα των οικονομιών και των κοινωνιών και θα επιφέρουν νέα βάρη στους καταναλωτές».

Αλλά υπάρχουν κάποια θετικά, είπαν. Οι κρίσεις επιβάλλουν μετασχηματισμούς που μπορούν τελικά να βελτιώσουν το βιοτικό επίπεδο και να κάνουν τις οικονομίες ισχυρότερες. «Οι επιχειρήσεις πρέπει να αλλάξουν. Αυτή είναι μία ιστορία από τότε που ξεκίνησε η πανδημία», δήλωσε η Rima Bhatia, οικονομική σύμβουλος της Gulf International Bank. «Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν πλέον να συνεχίσουν στον δρόμο που βρίσκονταν. Αυτή είναι η ευκαιρία τους».

SHARE

Περισσότερα

MORE NEWS DESK