Ο Donald Trump επέκρινε τη νέα προεδρική βιβλιοθήκη του Barrack Obama, The Obama Presidential Center, αξίας 850 εκατομμυρίων δολαρίων, προβλέποντας ότι θα περιβάλλεται από καταυλισμούς αστέγων μέσα σε δέκα χρόνια.
«Γιγάντιος κάδος απορριμμάτων» είναι μόνο ένας από τους πολλούς χαρακτηρισμούς που έχουν γίνει για το νέο κέντρο πριν από τα εγκαίνιά του στη Νότια Πλευρά του Σικάγο στις 19 Ιουνίου.
Και ο Trump παρενέβη στη συζήτηση δημοσιεύοντας στο Truth Social το Σάββατο μια φωτογραφία της βιβλιοθήκης με μια σακούλα σκουπιδιών στην κορυφή και καταυλισμούς αστέγων να την περιβάλλουν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε πάνω από την εικόνα που δημιουργήθηκε με Τεχνητή Νοημοσύνη: «Η Βιβλιοθήκη Barack Hussein Obama, σε 10 χρόνια, όταν θα έχει ωριμάσει πλήρως!»
Screenshot
Ο Obama ώθησε προσωπικά τους αρχιτέκτονες να αναβαθμίσουν το εκτεταμένο προεδρικό κέντρο του Σικάγο πέρα από το αρχικό τους όραμα, πιέζοντας για κάτι πιο τολμηρό, μεγαλύτερο και πιο ανάγλυφο. Τα αιτήματά του ήρθαν ακόμη και όταν οι αρχιτέκτονες που είχαν αναλάβει να το φέρουν σε πέρας παραδέχτηκαν ότι τους άφησε να νιώσουν «άβολα», σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ.
Η αποκάλυψη ρίχνει νέο φως στο αμφιλεγόμενο κέντρο, ένα ογκώδες, επενδυμένο με γρανίτη συγκρότημα που υψώνεται πάνω από το Jackson Park, το οποίο έχει ήδη προκαλέσει έντονη κριτική από ντόπιους, αρχιτέκτονες και πολιτικούς – του Obama – αντιπάλους.
Συγκεκριμένα, το κέντρο βρίσκεται στο Jackson Park, ένα τοπίο που σχεδιάστηκε αρχικά από τον Frederick Law Olmsted, και διαθέτει μουσείο, παράρτημα βιβλιοθήκης, παιδική χαρά, ακόμη και έναν τεχνητό λόφο για έλκηθρο.
Από τις πρώτες συναντήσεις για το σχεδιασμό, μερικές από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν ενώ ο Obama ήταν ακόμα στον Λευκό Οίκο, ο πρώην πρόεδρος παρότρυνε τους σχεδιαστές να «αυξήσουν τον πήχη», σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα Tod Williams. Η επαναλαμβανόμενη πίεση, παραδέχτηκε, συνοδευόταν από ένταση.
«Έλεγε ότι έπρεπε να αυξήσουμε τον πήχη», είπε συγκεκριμένα ο Williams στο The New Yorker, προσθέτοντας ότι η επιμονή για μεγαλύτερη ανάπτυξη τον έκανε να νιώθει άβολα κατά καιρούς.
«Μια άλλη φορά, σχεδίασε ένα από τα σχέδιά μου, άφησε ένα ισχυρό σημάδι, το οποίο έδειχνε ότι δεν πίστευε ότι ήμουν αρκετά τολμηρός. Αυτά τα μικρά πράγματα πονάνε. Αλλά επίσης ώθησαν τα πάντα μπροστά», πρόσθεσε ο Wiilliams.
Αυτό που ξεκίνησε ως μια πιο διακριτική ιδέα για την πανεπιστημιούπολη σύντομα εξελίχθηκε σε κάτι πολύ πιο επιβλητικό: έναν πύργο από γρανίτη ύψους 70 μέτρων, με το παρατσούκλι «Obamalisk» από τους επικριτές του, που δεσπόζει σε μια έκταση 76 στρεμμάτων σε ένα από τα πιο ιστορικά πάρκα του Σικάγο.
Ο ίδιος ο Obama προκάλεσε τους αρχιτέκτονες να σκεφτούν πέρα από τον παραδοσιακό αστικό σχεδιασμό, επικαλούμενος σε κάποιο σημείο τον μοντερνιστή γλύπτη Constantin Brancusi ως έμπνευση.
Η αναφορά αρχικά μπέρδεψε την ομάδα σχεδιασμού. «Τι στο καλό εννοεί;» θυμήθηκε να σκέφτεται ο Williams.
Αλλά το μήνυμα έγινε σαφές ότι αυτό δεν επρόκειτο να είναι απλώς ένα κτίριο, αλλά μια δήλωση και περισσότερο ένα έργο τέχνης ή ένα μνημείο.
«Αυτό πραγματικά μάς ανέβασε το γκάζι», είπε ο Williams. «Ω, Θεέ μου, αυτή είναι σοβαρή μ@@@. Ήθελε να κάνουμε κάτι που δεν είχαμε ξανακάνει, και αυτό είναι δύσκολο».
Ο Obama είπε στους αρχιτέκτονες να πειραματιστούν με διαφορετικά σχήματα και συναντήθηκε αρκετές εβδομάδες αργότερα μαζί τους με 25 διαφορετικά σχέδια.
Ο Williams αναγνώρισε ότι το τελικό σχέδιο είναι «σε μεγάλο βαθμό προϊόν του οράματός του, καθώς και του δικού μας».
Αυτή η αδιάκοπη προσπάθεια για μιας μεγάλης κλίμακα έργο συνέπεσε με μια δραματική κλιμάκωση τόσο της φιλοδοξίας όσο και της τιμής του.
Αρχικά, το κόστος του έργου, που είχε υπολογιστεί περίπου στα 300 εκατομμύρια δολάρια, εκτοξεύτηκε στα 500 εκατομμύρια δολάρια, στη συνέχεια στα 700 εκατομμύρια δολάρια και τώρα ανέρχεται σε περίπου 850 εκατομμύρια δολάρια, τροφοδοτούμενο από το αυξανόμενο κόστος κατασκευής, την επέκταση του προγραμματισμού για την τελική παράδοση του στο κοινό και τα πλούσια στοιχεία σχεδιασμού του.
Οι οικονομικές γνωστοποιήσεις δείχνουν ότι δεκάδες εκατομμύρια δαπανήθηκαν μόνο για εκθέσεις και για τα λειτουργικά, ενώ και οι μισθοί των στελεχών στο ίδρυμα έχουν επίσης περάσει από έλεγχο και κριτική.
Η Valerie Jarrett, μακροχρόνια έμπιστη φίλη του Obama, κέρδισε 740.000 δολάρια πέρυσι.
Ωστόσο, παρά τα αυξανόμενα έξοδα, η συγκέντρωση κεφαλαίων παρέμεινε ισχυρή, ξεπερνώντας το 1 δισεκατομμύριο δολάρια, σύμφωνα με το ίδρυμα.
Οι επικριτές του πρότζεκτ έχουν υποστηρίξει ότι η μεγάλη κλίμακα του έργου και ο ρόλος του προέδρου στη διαμόρφωσή του έχουν συμβάλει σε μια δομή που πολλοί θεωρούν πλέον εκτός τόπου.
Στο εσωτερικό, οι επισκέπτες θα βρουν μια κουζίνα μαγειρικής διδασκαλίας, στούντιο ηχογράφησης και ένα «Εργαστήριο Δημοκρατίας σε Δράση», μαζί με εκθέματα που καταγράφουν την προεδρία του Obama και την φυλετική ιστορία της Αμερικής. Αλλά έξω, η αντίδραση είναι πολύ λιγότερο ευχάριστη.
Οι κάτοικοι έχουν περιγράψει την πανύψηλη κατασκευή με αυστηρούς όρους – «ένα τερατούργημα», έναν «τσιμεντένιο τάφο», ακόμη και ένα «ολοκληρωτικό κέντρο διοίκησης».
Έχουν επίσης αυξηθεί ανησυχίες για την αύξηση των ενοικίων και τον εκτοπισμό που συνδέονται με την ανάπτυξη.
Οι τοπικοί ηγέτες έχουν προειδοποιήσει ότι οι μεγάλης κλίμακας επενδύσεις κινδυνεύουν να υποβαθμίσουν τους ίδιους τους κατοίκους που ισχυρίζεται ότι εξυπηρετεί το έργο.
Άλλοι έχουν χλευάσει την έντονη, φρουριακή εμφάνιση της κατασκευής, συγκρίνοντάς την με τα πάντα, από φυλακή μέχρι σκηνικό επιστημονικής φαντασίας.
Οι υπερασπιστές του πρότζεκτ ωστόσο υποστηρίζουν ότι ο σχεδιασμός αντανακλά μια τολμηρή προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του τι μπορεί να είναι ένα προεδρικό κέντρο – περισσότερο ένας καθηλωτικός αστικός χώρος.
Η Michelle Obama έχει επίσης συνδεθεί στενά με την αποστολή του έργου, ιδιαίτερα με την έμφαση που δίνει στην εμπλοκή της κοινότητας και στον προγραμματισμό για τους νέους.
Μετά τη δολοφονία της έφηβης Hadiya Pendleton στο Σικάγο το 2013, η διάσημη φράση της ήταν: «Η Hadiya Pendleton ήμουν εγώ και εγώ ήμουν αυτή», ένα συναίσθημα που αντικατοπτρίζεται στην ονομασία των χώρων εντός της πανεπιστημιούπολης.
Το Προεδρικό Κέντρο Obama (The Obama Presidential Center) έχει προγραμματιστεί επίσημα να ανοίξει για το κοινό στις 19 Ιουνίου.
