Ημερολόγιο κορωνοϊού, 31 Μαρτίου 2021, αστοχίες, γραφειοκρατίες, ραθυμίες- ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων:
Γιώργος Παππάς
1. Δόθηκε στην δημοσιότητα η πολυαναμενόμενη (από όσους ασχολούμαστε περισσότερο εξειδικευμένα με το θέμα “επιδημίες/ ζωονόσοι”) έκθεση της ομάδας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που διερεύνησε την προέλευση του ιου. 120 σελίδες έκθεση και άλλες 180 σελίδες παράρτημα. Η προέλευση του ιου έχει παράπλευρη σημασία αυτή την στιγμή για την εξέλιξη της πανδημίας, αλλά μεγάλη σημασία για τα μαθήματα που θα πάρουμε ώστε να αποφύγουμε μελλοντικές πανδημίες. Έχει όμως και συμβολική σημασία η διερεύνηση της προέλευσης, επειδή στην έκθεση απεικονίζεται όλη η αναποφασιστικότητα του ΠΟΥ, όλη η διπλωματική αυτοαναίρεσή του.
2. Τι συμπεραίνει η έκθεση; Λίγα, όχι κάτι περισσότερο από όσα γνωρίζαμε ή υποθέταμε. Δεν έχουμε βρει ακόμη την ακριβή διαδρομή που ακολούθησε ο ιος από την φυσική του αποθήκη (προφανέστατα συγκεκριμένο είδος νυχτερίδων) μέχρι τον άνθρωπο (μάλλον μέσω ενδιάμεσου άλλου ζώου-ξενιστή, άγνωστο ποιου). Τα συμφραζόμενα είναι που θλίβουν, και τα υποτακτικά. Π.χ. “επίσκεψη στο Jinyintan Hospital for Infectious Diseases, τα μέλη της αποστολής του ΠΟΥ εξέφρασαν την μεγάλη εκτίμησή τους για την συνεργασία από τόσα στελέχη αυτού του παγκοσμίου φήμης νοσοκομείου”. Ή η επίσκεψη, έναν χρόνο μετά, στην αγορά που αρχικά είχε ενοχοποιηθεί ως σημείο μηδέν. Κλειστή η αγορά έκτοτε (αν και σημειώνεται ότι η μυρωδιά των ζώων υπήρχε εκεί ακόμη!, έναν χρόνο μετά), “δεν παρατηρήθηκαν κλουβιά για άγρια θηλαστικά, ρωτήθηκαν και οι γείτονες και όλα ήταν άψογα όταν πήγαιναν”. Αλλά “πουλούσαν πολλά κατεψυγμένα προϊόντα, και από Ινδία, και από Νέα Ζηλανδία, και από Εκουαδόρ”. Το ότι υιοθετείται έστω και εν μέρει το αφήγημα της εισαγωγής του ιου από αλλού μέσω κατεψυγμένων προϊόντων…ξεπερνά πολλούς.
3. Και το αφήγημα αυτό βοηθά στο να μην εστιάζουμε στην καθυστέρηση της αντίδρασης στο πρώτο στάδιο της πανδημίας. Δεν αθωώνει αυτό την ασυγχώρητη υπεροψία και ανετοιμότητα της Δύσης, αλλά δεν γίνεται και να αγνοείται: υπάρχουν στην επίσημη έκθεση χρονικά της αντίδρασης των υγειονομικών και πολιτικών αρχών της πόλης, της επαρχίας, της χώρας, και η εικόνα που δίνεται είναι απελπιστική (και δεν μιλάμε για δείγματα που δεν αποθηκεύτηκαν, για audits που δεν έγιναν επειδή δεν προβλέπονταν σαν σε μια άλλη μέρα στην δουλειά): ειδοποίησε ο Α τον Β που ειδοποίησε τον Γ που έστειλε μήνυμα και μετά πήγε ο Β στον Α…Αυτά σε επίπεδο τοπικών και κρατικών οργανισμών τύπου CDC. Tα οποία όμως “δεν μπορούν να αποθηκεύσουν δείγματα”.
Έχει πολλά ακόμη η έκθεση και το παράρτημα, άλλα φαιδρά (π.χ. παρουσίαση για την ύπαρξη του ιου σε σκύλους, γάτες, χοίρους, στα Κινέζικα!- σοβαρά τώρα ΠΟΥ;, σε επίσημη έκθεση;), άλλα άκομψα (“some bats could migrate”, νέο μεταναστευτικό), κι άλλα απλά πολιτικά: αν διερευνάς π.χ. την πιθανότητα εργαστηριακού ατυχήματος (όπως οφείλεις να το κάνεις, ανεξάρτητα αν η φύση είναι πολύ πιο εκτεταμένο και πολύπλοκο εργαστήριο των ανθρώπινων), οφείλεις να διερευνήσεις, όχι να γράφεις φάτσα κάρτα στην έκθεση “conspiracy theories”. Ακόμη κι αν είναι. Εν τέλει, μια επίσκεψη ειδικών (με δικαίωμα βέτο από την Κίνα), έναν χρόνο μετά, με περιορισμένη πρόσβαση στα πάντα, περισσότερο έμοιασε με βόλτα σε θεματικό πάρκο και όχι την αρχή μιας σοβαρής διερεύνησης μιας πανδημίας που δεν έπρεπε να έχει ξεκινήσει, εξελιχθεί, ξεφύγει. Κατανοητή η ανάγκη διπλωματίας, αλλά σε επείγουσες περιπτώσεις δεν έχει διπλωματία.
4. Όπως σε επείγουσες περιπτώσεις οφείλεις να συμπτύσσεις τον χρόνο: ενώ η, δικαιολογημένη ή μη, εστίαση πάνω στις πιθανές επιπλοκές συγκεκριμένου εμβολίου συνεχίζονται, ενώ κρατικοί οργανισμοί συνεχίζουν να μεταβάλλουν τις αποφάσεις τους και να παρέχουν ελλιπείς πληροφορίες, αναμένουμε την έκθεση των ειδικών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) που θα έρθει σε μια εβδομάδα το νωρίτερο. Ενώ αυξάνονται τα ερωτήματα (π.χ. η πολυαναμενόμενη προδημοσίευση των Γερμανών ερευνητών έβαλε στο πλαίσιο την πιθανότητα εμφάνισης του φαινομένου σε συγκεκριμένο υπόβαθρο προϋπάρχουσας, ποικίλης παθολογίας, ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε κι ένα ερωτηματικό για το πιθανό bias της εστίασης των ερευνητών- αυτό ξέρουν, σε αυτό εστίασαν, αλλά είναι μόνο αυτό;), ο ΕΜΑ αρκείται σε ένα χτεσινό safety update που λέει τα ίδια. Εδώ οι καθυστερήσεις πλήττουν ποικιλοτρόπως: Α. αν υπάρχει λοιπόν συσχέτιση, όπως δείχνει, οφείλει να αποσαφηνιστεί καθώς έτσι θα αποφευχθούν δυνητικά περαιτέρω εμφανίσεις του προβλήματος ή θα αντιμετωπισθούν έγκαιρα. Β. αυτή η συσχέτιση πρέπει να διερευνηθεί ως προς τη αιτιολογία της πυροδότησής της (ώστε να ξέρουμε αν δυνητικά κινδυνεύει να εμφανιστεί και σε άλλα εμβόλια αντίστοιχης τεχνολογίας, το έχουμε ξαναπεί). Γ. κάθε μέρα παραφιλολογίας ενισχύει την διστακτικότητα. Δ. κάθε μέρα καθυστέρησης στην διερεύνηση και εφαρμογής αυτόνομων πρακτικών πλήττει ακόμη περισσότερο την έννοια της κοινής προσπάθειας και στάσης, της Ευρώπης που (για πολλούς από εμάς) είναι επιθυμητή.
5. Η επιθυμητή Ευρώπη λοιπόν είναι αυτή που έφτιαξε το ECDC, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης Νοσημάτων, τον επιστημονικό οργανισμό που στην διάρκεια της πανδημίας παρέχει την αρτιότερη, πλέον τεκμηριωμένη και έγκαιρη πληροφόρηση για τα πάντα. Η ίδια η Ευρώπη βέβαια δεν σέβεται και δεν ακούει τακτικά το ECDC. Το τελευταίο πρόσφατα παρουσίασε την έκθεσή του με θέμα “Εμβόλια στην ΕΕ, προκλήσεις και ορθές πρακτικές”. Ζητήθηκαν μέσω Comission από κάθε χώρα πληροφορίες για διάφορες παραμέτρους του εμβολιασμού, και ακολούθησε και σχετική έρευνα από την Comission. Μόνο 11 χώρες ανταποκρίθηκαν και στα δύο (γιατί “έχουμε και δουλειές”), η Ελλάδα μόνο στο δεύτερο (υπάρχουν και χειρότερα, Βουλγαρία και Σλοβενία ήταν υπεράνω). Τα προβλήματα που αναδείχθηκαν: όλες οι χώρες, πλην Κύπρου!, παραπονέθηκαν για την ανεπάρκεια δόσεων εμβολίων. Για την Ελλάδα πρόβλημα επίσης ήταν η ανάγκη αναπροσαρμογής του εμβολιαστικού προγράμματος εξαιτίας αυτού, οι απώλειες δόσεων από αχρησιμοποίητα εμβόλια (ανοιγμένα φιαλίδια) που μάλιστα αναφέρεται ότι για την χώρα μας είναι 0,4% (άρα χάνουμε 4 στις 1000 δόσεις), η απροθυμία υγειονομικών να εμβολιαστούν, η πληροφόρηση προς το κοινό για το σκεπτικό των προτεραιοτήτων αλλά και η επικοινωνία με συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού (εν τω μεταξύ λέει, η Φινλανδία έχει ξεκινήσει καμπάνια εμβολιασμού για τους νέους, θα πάω Φινλανδία στο τέλος), και η πρόσβαση ατόμων με κινητικά προβλήματα στον εμβολιασμό. Ζητήματα που δεν έπρεπε καν να υπάρχουν βέβαια όλα αυτά. Ζητήματα ετοιμότητας. Αντ’ αυτού, ενίοτε νιώθω σα να ξαναπαρακολουθώ τους Τεμπέληδες της Εύφορης Κοιλάδας.
6. Και η ετοιμότητα οφείλει να λαμβάνει υπόψη τα χειρότερα σενάρια και να την τρέχουν άνθρωποι και κοινωνίες με διακύβευμα, που λέει και ο Nicholas Nassim Taleb στο Τι Φοβάσαι Να Χάσεις. Ο Taleb με τον Bar-Yam και τον Norman είχαν δημοσιεύσει τον Ιανουάριο του 2020 την πρόβλεψή τους γι’ αυτό που έρχεται, μπορείς να το πεις και κοινή λογική (It will cost something to reduce mobility in the short term, but to fail do so will eventually cost everything). Στο φιλόξενο Metropolis Amagi
/Amagi
έγραψα σήμερα για το βιβλίο του που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος, σύνδεσμος στο πρώτο σχόλιο.
7. Στις 7 το απόγευμα θα μιλήσουμε για όλα τα σχετικά με την πανδημία στην εκδήλωση «Πανδημία: Παρόν και Μέλλον»
που οργανώνεται από το Δίκτυο Αλληλέγγυας Συμβουλευτικής. Αργότερα, στις 20.30, από την ομάδα Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ
,. το Webinar: Φαρμακο-επαγρύπνηση
και το παρουσιάζει ένας άνθρωπος που το ξέρει καλύτερα από τους περισσότερους, ο Γιώργος Καργιολάκης
. Σας περιμένουμε σε αμφότερα.
8. Η εικόνα από την Siesta του 1987, τρελαμένη όσο και οι καιροί μας, ομορφότερη όμως και με καλύτερη μουσική
Ημερολόγιο κορωνοϊού, 31 Μαρτίου 2021, αστοχίες, γραφειοκρατίες, ραθυμίες- ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η Ευρωπαϊκή…
Δημοσιεύτηκε από Giorgos Pappas στις Τετάρτη, 31 Μαρτίου 2021
