Οι νομοθέτες της αμερικάνικης Βουλής κινούνται με ιλιγγιώδη ταχύτητα με ένα σχέδιο νόμου που θα μπορούσε να απαγορεύσει το TikTok από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε διάστημα δύο ημερών την περασμένη εβδομάδα, μια βασική επιτροπή της Βουλής παρουσίασε και ενέκρινε ένα νομοσχέδιο που στοχεύει απευθείας τη δημοφιλή πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Η Ολομέλεια της αμερικάνικης Βουλής πρόκειται να το ψηφίσει αυτή την εβδομάδα και ο Λευκός Οίκος λέει ότι ο πρόεδρος Joe Biden είναι έτοιμος να το υπογράψει.
Από τον Brian Fung/CNN
Θα μπορούσε όμως πραγματικά να συμβεί μια απαγόρευση του TikTok; Και τι κάνει αυτή την πρόταση διαφορετική από τις άλλες που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής προσπάθησαν να περιορίσουν την εφαρμογή κοινής χρήσης βίντεο που χρησιμοποιούν 170 εκατομμύρια Αμερικανοί;
Εάν τεθεί σε ισχύ, το νομοσχέδιο θα δώσει στην TikTok περίπου πέντε μήνες για να αποχωριστεί από τη μητρική της εταιρεία που συνδέεται με την Κίνα, την ByteDance, διαφορετικά τα app stores στις Ηνωμένες Πολιτείες θα απαγορεύεται να φιλοξενήσουν την εφαρμογή στις πλατφόρμες τους.
Όμως η ιστορία δεν σταματά εκεί. Το νομοσχέδιο ορίζει παρόμοιους περιορισμούς για κάθε εφαρμογή που φέρεται να ελέγχεται από ξένους ανταγωνιστές των ΗΠΑ, όπως η Κίνα, το Ιράν, η Ρωσία ή η Βόρεια Κορέα. Και δημιουργεί δεδικασμένο για τον Biden —ή οποιονδήποτε μελλοντικό πρόεδρο— να εντοπίζει εφαρμογές που θα πρέπει να απαγορεύονται βάσει της νομοθεσίας.
Στα app stores που παραβιάζουν τη νομοθεσία θα μπορούσαν να επιβληθούν πρόστιμα με βάση τον αριθμό των χρηστών κάθε απαγορευμένης εφαρμογής. Το νομοσχέδιο προβλέπει πρόστιμα 5.000 $ ανά χρήστη μιας απαγορευμένης εφαρμογής. Έτσι, στην περίπτωση του TikTok, στην Apple και στην Google θα μπορούσαν ενδεχομένως να επιβληθούν πρόστιμα έως και 850 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την καθεμία.
Η Επιτροπή Ενέργειας και Εμπορίου της Βουλής ψήφισε ομόφωνα την προώθηση του νομοσχεδίου την περασμένη Πέμπτη.
Το TikTok αποκαλεί τη νομοθεσία επίθεση στα δικαιώματα της Πρώτης Τροποποίησης (δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση) των χρηστών του. Ξεκίνησε μια εκστρατεία παρότρυνσης για δράση εντός της εφαρμογής της, προτρέποντας τους χρήστες να καλούν τους εκπροσώπους τους στην Ουάσιγκτον για να αντιταχθούν στο νομοσχέδιο. Πολλά γραφεία του Κογκρέσου λένε ότι έχουν πλημμυρίσει από κλήσεις.
«Η αμερικανική κυβέρνηση προσπαθεί να αφαιρέσει από 170 εκατομμύρια Αμερικανούς το συνταγματικό τους δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η TikTok. «Αυτό θα βλάψει εκατομμύρια επιχειρήσεις, θα γυρίσει την πλάτη του κοινού σε καλλιτέχνες και θα καταστρέψει τα προς το ζην αμέτρητων δημιουργών σε όλη τη χώρα».
Οι Αμερικανοί νομοθέτες ισχυρίζονται ότι το TikTok αποτελεί απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, επειδή η κινεζική κυβέρνηση θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τους νόμους περί πληροφοριών της κατά της ByteDance, αναγκάζοντάς την να παραδώσει τα δεδομένα των χρηστών του TikTok στις ΗΠΑ. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις Ηνωμένες Πολιτείες ανησυχούν ότι αυτές οι πληροφορίες θα μπορούσαν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό στόχων πληροφοριών ή για την ενεργοποίηση εκστρατειών παραπληροφόρησης ή προπαγάνδας.
Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει παρουσιάσει δημόσια κανένα αποδεικτικό στοιχείο ότι η Κίνα έχει πρόσβαση στα δεδομένα χρηστών του TikTok και οι ειδικοί στον κυβερνοχώρο λένε ότι παραμένει ένα υποθετικό -αν και σοβαρά ανησυχητικό- σενάριο.
Ενώ ήταν στην εξουσία, ο πρώην πρόεδρος Donald Trump χρησιμοποίησε μια σειρά εκτελεστικών εντολών για να προσπαθήσει να αναγκάσει την ByteDance να πουλήσει το TikTok και να απαγορεύσει στα δικαίωμα app stores να φιλοξενούν την πλατφόρμα. Αυτές οι προσπάθειες σταμάτησαν εν μέσω διαφόρων νομικών προκλήσεων, αλλά ο Trump έπαιξε βασικό ρόλο στο να καταστήσει το TikTok σοβαρό εθνικό ζήτημα, συνδέοντάς το με μια ευρύτερη αντικινεζική ατζέντα που περιελάμβανε εμπορικό πόλεμο και εμπρηστική ρητορική.
Περιέργως, ωστόσο, ο Trump αυτή την εβδομάδα τάχθηκε κατά της απαγόρευσης του TikTok, λέγοντας σε μια ανάρτηση στο Truth Social ότι θα ενδυναμώσει μόνο τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του Facebook και της Meta, Mark Zuckerberg, τον οποίο περιέγραψε ως «πραγματικό εχθρό του λαού!». Δεν είναι σαφές γιατί ο Trump αντέστρεψε απότομα τη στάση του για το TikTok.
Τι κάνει όμως αυτή τη φορά τη διαφορά;
Πρώτον, μιλάμε για μια νομοθεσία του Κογκρέσου, και όχι για μια προεδρική εκτελεστική δράση. Αυτή είναι μια σημαντική διαφορά. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Trump, ορισμένοι συζητούσαν για το εάν ο πρόεδρος έχει την εξουσία να απαγορεύσει μια εφαρμογή κοινωνικής δικτύωσης ξένης ιδιοκτησίας. Αυτό το νομοσχέδιο θα δημιουργήσει αντιθέτως σαφείς, ολοκαίνουργιες αρχές για τον πρόεδρο να κάνει ακριβώς αυτό.
Δεύτερον, οι προσπάθειες του Trump να απαγορεύσει το TikTok αντιμετώπισαν σοβαρές αντιρρήσεις όσον αφορά την Πρώτη Τροποποίηση εκείνη την εποχή. Οι νομοθέτες πίσω από το νομοσχέδιο αυτής της εβδομάδας λένε ότι έχουν εργαστεί σκληρά για να εξαλείψουν αυτές τις ανησυχίες.
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής του Ουισκόνσιν, Mike Gallagher, ένας από τους κύριους υποστηρικτές του νομοσχεδίου, λέει ότι το νομοσχέδιο δεν απαγορεύει το TikTok. Προσφέρει απλώς στην TikTok την επιλογή να εκποιηθεί, με συνέπεια την απαγόρευση εάν δεν συμμορφωθεί. Ο Gallagher υποστηρίζει ότι ο ίδιος και άλλοι εργάστηκαν για το νομοσχέδιο τους τελευταίους έξι μήνες και ότι διαβουλεύτηκαν με αξιωματούχους από τον Λευκό Οίκο και όλη την Ουάσιγκτον για να διασφαλίσουν ότι μπορεί να αντέξει μια νομική πρόκληση.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της TikTok, Shou Zi Chew
Όμως, μπορεί να περάσει τελικά το νομοσχέδιο; Η αλήθεια είναι ότι προχωρά εντυπωσιακά γρήγορα στη Βουλή. Με το πόσο γρήγορα οι ηγέτες της Βουλής υπόσχονται μια ψηφοφορία, υποδηλώνει ότι είναι βέβαιοι ότι έχει αρκετές ψήφους για να περάσει. Το ερώτημα είναι αν το νομοσχέδιο έχει μέλλον στη Γερουσία. Εάν βρεθεί εκεί, είπε ο Gallagher, πιθανότατα θα περιέλθει στην Επιτροπή Εμπορίου της Γερουσίας. Ωστόσο, επί του παρόντος δεν υπάρχει συνοδευτικό νομοσχέδιο στο νομοσχέδιο της Βουλής στη Γερουσία. Και η γερουσιαστής της Ουάσιγκτον Maria Cantwell, η οποία προεδρεύει της Επιτροπής Εμπορίου, έχει προβεί σε μια γενικά μη δεσμευτική δήλωση σχετικά με το νομοσχέδιο, αναγνωρίζοντας τις ανησυχίες των αντίθετων με αυτό.
«Θα μιλήσω με τους συναδέλφους μου στη Γερουσία και τη Βουλή για να προσπαθήσω να βρω μια πορεία προς τα εμπρός που να είναι συνταγματική και να προστατεύει τις πολιτικές ελευθερίες», δήλωσε η Cantwell στο CNN.
