Μία νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε εχθές από το πανεπιστήμιο του Cambridge και στην οποία εκ των επικεφαλής ήταν ο καθηγητής Επαμεινώνδας Μαστοράκος, ειδικός στη μηχανική ρευστών, έδειξε ότι ο κανόνας της κοινωνικής απόστασης των δύο μέτρων δεν έχει μεγάλη σημασία εάν δεν γίνεται χρήση μάσκας. Μάλιστα, οι ερευνητές αποκάλυψαν ότι ένα άτομο με covid-19 χωρίς μάσκα μπορεί να μολύνει άλλους σε αυτή την απόσταση ακόμα και όταν βρίσκεται σε εξωτερικό χώρο.
Οι ειδικοί στην αρχή της πανδημίας είχαν υποστηρίξει ότι οι μάσκες θα μπορούσαν να κάνουν «περισσότερο κακό παρά καλό» προτού ακολουθήσουν σύντομα άλλο δρόμο, καθιστώντας τις μάσκες υποχρεωτικές στα μέσα μαζικής μεταφοράς και στη συνέχεια σε καταστήματα και δημόσιους χώρους. Έκτοτε, μελέτες έχουν δείξει ότι τα καλύμματα προσώπου μπορούν να είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά στη μείωση της μετάδοσης, ειδικά εάν φοριούνται από μολυσμένο άτομο.
Η μελέτη του Cambridge χρησιμοποίησε μοντέλα μέσω υπολογιστών για να μετρήσει πώς τα σταγονίδια που εκπνέουν οι άνθρωποι εξαπλώνονται όταν βήχουν. Η ομάδα είπε ότι τα ευρήματά της υπογραμμίζουν τη σημασία της λήψης εμβόλων κατά της Covid, του αερισμού των εσωτερικών χώρων και της χρήσης μάσκας καθώς η Αγγλία οδεύει προς τους χειμερινούς μήνες. Ενώ η χρήση μάσκας εξακολουθεί να συνιστάται στην Αγγλία σε εσωτερικούς χώρους όπου οι άνθρωποι είναι συνωστισμένοι με αγνώστους, όπως τα μέσα μαζικής μεταφοράς, καμία τέτοια καθοδήγηση δεν ισχύει για τους εξωτερικούς χώρους.
Οι ερευνητές-μηχανικοί, οι οποίοι δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο περιοδικό Physics of Fluids, διαπίστωσαν επίσης ότι ο μεμονωμένος βήχας ποικίλλει πολύ ως προς τη διάδοση δυνητικά μολυσματικών σταγονιδίων. Διαπίστωσαν ότι όταν ένα άτομο χωρίς μάσκα βήχει, τα περισσότερα από τα μεγαλύτερα σταγονίδια πέφτουν σε κοντινές επιφάνειες. Ωστόσο, μικρότερα σταγονίδια που αιωρούνται στον αέρα μπορούν γρήγορα να εξαπλωθούν πολύ περισσότερο από τα δύο μέτρα.
Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Shrey Trivedi, ανέφερε ότι ένα από τα κυριότερα σημεία της μελέτης ήταν ότι ο διαφορετικός ατομικός βήχας μπορεί να διαφέρει ως προς την κατανομή των σταγονιδίων. «Κάθε φορά που βήχουμε, μπορεί να εκπέμπουμε διαφορετική ποσότητα υγρού, επομένως εάν ένα άτομο έχει μολυνθεί με Covid, μπορεί να εκπέμπει πολλά σωματίδια ιού ή πολύ λίγα, και λόγω των αναταράξεων να εξαπλώνονται διαφορετικά για κάθε βήχα», είπε.
Ο καθηγητής Επαμεινώνδας Μαστοράκος προέτρεψε τους ανθρώπους να συνεχίσουν να φορούν μάσκες σε εσωτερικούς χώρους. «Είμαστε όλοι συγκεντρωμένοι προκειμένου να ανακαλύψουμε το background αυτής της πανδημίας, αλλά συνιστούμε ανεπιφύλακτα στους ανθρώπους να συνεχίσουν να φορούν μάσκες σε εσωτερικούς χώρους όπως γραφεία, αίθουσες διδασκαλίας και καταστήματα», είπε. «Δεν υπάρχει ούτε ένας καλός λόγος να εκτεθεί κάποιος σε αυτόν τον κίνδυνο όσο ο ιός είναι ακόμα μαζί μας».
Οι ερευνητές σχεδιάζουν να συνεχίσουν τη μελέτη τους για συγκεκριμένους εσωτερικούς χώρους, όπως αίθουσες διαλέξεων σε πανεπιστήμια. Έως τώρα, υπήρξε έντονη επιστημονική συζήτηση σχετικά με το πόσο καλά λειτουργούν οι μάσκες στη μείωση της μετάδοσης της Covid, παρά το γεγονός ότι σχεδόν κάθε χώρα στον κόσμο επιβάλλει ή ενθαρρύνει τη χρήση τους.
Εργαστηριακές δοκιμές και μελέτες παρατήρησης έχουν δείξει ότι οι μάσκες μπορούν να εμποδίσουν τα μολυσμένα άτομα να εκπνεύσουν έως και το 80% του ιού στον αέρα και επίσης να προστατεύσουν τους χρήστες από την εισπνοή έως και στο 50% των σωματιδίων. Όμως, μελέτες σε πραγματικές καταστάσεις, που διαθέτουν μεγαλύτερη επιστημονική αυστηρότητα, έχουν δώσει ανάμεικτα αποτελέσματα, με ορισμένες να δείχνουν ότι οι μάσκες παρέχουν μεγάλη προστασία και άλλες να δείχνουν το αντίθετο.
Οποιαδήποτε προσφερόμενη προστασία μπορεί επίσης να εξαρτάται από τον τύπο της μάσκας που φοριέται, με τα ιατρικά καλύμματα να είναι πολύ καλύτερα από υφασμάτινες ή χειρουργικές μάσκες, καθώς και από το εάν κάποιος τις φοράει σωστά. Πρόσφατα στοιχεία από το Γραφείο Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Αγγλίας (ONS) έδειξαν ότι το 29% των Βρετανών κάτω των 30 ετών δεν φορούσαν μάσκα όταν βγήκαν έξω από το σπίτι τους την τελευταία εβδομάδα. Συγκριτικά, μόνο το 18% των ατόμων ηλικίας 30 και 49 ετών δεν φορούσαν μάσκα έξω. Συνολικά το 85% των ενηλίκων ανέφεραν ότι φορούσαν μάσκα την τελευταία εβδομάδα, σε σύγκριση με το 97% που ανέφεραν ότι έκαναν το ίδιο την ίδια περίοδο πέρυσι.
