Mετά από 10 χρόνια Μνημόνια (πως περνάνε τα άτιμα τα χρόνια) κι ενώ καλπάζει το bitcoin και τα λοιπά κρυπτονομίσματα , κι ενω η εφαρμογή της Revolut έχει ήδη 15 εκατ. πελάτες, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα προσπαθεί να επιβιώσει έχοντας να διαχειρισθεί 120 δις ευρώ κατακκόκινα δάνεια τα οποία καλπάζουν ιλιγγιωδώς εν μέσω πανδημίας.
Aπό τον Ian Ford
Την υπόθεση έχει αναλάβει στους ώμους του ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Γιώργος Ζαββός μέσα από το περίφημο Σχέδιο Ηρακλής.
Ο κεντρικός τραπεζίτης τώρα κ. Γιάννης Στουρνάρας θεωρεί τον Ηρακλή πεκινουά μπροστά στον όγκο των κόκκινων δανείων και προτείνει τη bad bank. Κατά τη γνώμη μας εδώ χρειάζεται ο Αλχημιστής μάγος Κόπερφιλντ ο οποίος θα εξαφανίσει τα κόκκινα δάνεια και θα τα εγγράψει ως ενεργητικό στις τράπεζες με την ίδια ευκολία που η Εκκλησία βαφτίζει το κρέας ψάρι.
Στο μεταξύ ο Υφυπουργός Οικονομικών, κ. Γιώργος Ζαββός έκανε πρόσφατα παρέμβαση για τις μεταρρυθμίσεις του ελληνικού τραπεζικού συστήματος και την επέκταση του Ελληνικού Προγράμματος Προστασίας Στοιχείων Ενεργητικού «Ηρακλής».
Σχολιάζοντας τη σημασία της επέκτασης του προγράμματος, ο κ. Ζαββός ανέφερε: «Η Κυβέρνηση, ενεργώντας με σχέδιο και σε χρόνους ρεκόρ, μετά την επιτυχία του προγράμματος “Ηρακλής” στον πρώτο ήδη χρόνο της λειτουργίας του, επιδιώκει τώρα την άμεση παράτασή του. Έτσι ώστε οι ελληνικές τράπεζες να μειώσουν μέσα στους επόμενους μήνες τα “κόκκινα” δάνεια σε μονοψήφια ποσοστά. Με τον “Ηρακλή ΙΙ” το τραπεζικό σύστημα γυρίζει σελίδα και μπορεί να προσβλέπει με αισιοδοξία στη επόμενη μέρα της πανδημίας. Οι ελληνικές τράπεζες θα πρέπει να είναι καλά προετοιμασμένες για την κομβική συνάντηση με τους σημαντικούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, που θα πρέπει να κατευθύνουν αποτελεσματικά στην πραγματική οικονομία. Γιατί οι τράπεζες απαλλάσσονται από τον βραχνά των “κόκκινων” δανείων και θα μπορούν να επιτελέσουν αποτελεσματικά τον ρόλο τους, που δεν είναι άλλος από τη χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, συντελώντας έτσι στον διπλό μετασχηματισμό τόσο της βάσης του παραγωγικού ιστού όσο και του τραπεζικού συστήματος».
Την προηγούμενη ημέρα, μιλώντας στη Βουλή κατά τη διάρκεια της συζήτησης του νομοσχεδίου σχετικά με τη μεταρρύθμιση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), ο κ. Γ. Ζαββός τόνισε τις κύριες πτυχές της μεταρρύθμισης του τραπεζικού συστήματος.
«Η κυβερνητική στρατηγική για το τραπεζικό σύστημα βασίζεται σε τρεις αλληλένδετους, μεταρρυθμιστικούς άξονες», δήλωσε ο υφυπουργός στο Κοινοβούλιο, παρουσιάζοντας την κρίσιμη σημασία τους κατά τη συζήτηση για το νομοσχέδιο σχετικά με τη συμμετοχή του ΤΧΣ σε μελλοντικές αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου των ελληνικών τραπεζών.
Οι τρεις πυλώνες αφορούν:
«Πρώτον, την πλήρη και επιτυχή εφαρμογή του προγράμματος “Ηρακλής” για τη δραστική μείωση των “κόκκινων” δανείων. Μέχρι σήμερα, μειώνουμε τα “κόκκινα” δάνεια με επιτυχή συμμετοχή και των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, με χαρτοφυλάκια που ανέρχονται σε 32 δισ. ευρώ και αυτό μόνο στον πρώτο χρόνο της λειτουργίας του προγράμματος. Αυτό έγινε κυρίως με τη συμμετοχή διεθνών επενδυτών, χωρίς καμία επιβάρυνση για τον Έλληνα φορολογούμενο.
Δεύτερον, την παράταση του προγράμματος “Ηρακλής”, δηλαδή ο “Ηρακλής ΙΙ”, ο οποίος σηματοδοτεί μια ποιοτικά και λειτουργικά διαφορετική φάση στο τραπεζικό σύστημα. Πρόκειται για τις ίδιες τις τράπεζες που μας ζητούν και καλωσορίζουν τον “Ηρακλή ΙΙ” όσο και οι Ευρωπαίοι εταίροι, όπως αναφέρεται και στην 9η Έκθεση Ενισχυμένης Εποπτείας που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο, καθώς και οι διεθνείς επενδυτές. Αυτό είναι κορυφαίας σημασίας γεγονός, γιατί ακριβώς αυτήν τη χρονιά, αλλά και σίγουρα μέσα στο 2022, όλες οι συστημικές τράπεζες θα έχουν επιτύχει έναν μονοψήφιο αριθμό “κόκκινων” δανείων. Πρόκειται για ένα κρίσιμο επίτευγμα, γιατί με αυτόν τον τρόπο οι τράπεζες απαλλάσσονται από το δυσβάσταχτο άγος των προβληματικών δανείων, ενισχύουν την κεφαλαιακή τους βάση και μπορούν με απελευθερωμένους πόρους να προσφέρουν ρευστότητα που θα κατευθυνθεί στην πραγματική οικονομία, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στους επαγγελματίες, στους πολίτες, στα νοικοκυριά. Έτσι, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι πια θωρακισμένο κεφαλαιακά και καθίσταται ανταγωνιστικό», ανέφερε ο κ. Ζαββός.
Τρίτον, την εισαγωγή του νομοσχεδίου με το οποίο μεταρρυθμίζεται το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
«Προσαρμόζουμε το ΤΧΣ σε μια νέα εποχή για το τραπεζικό σύστημα. Αναμορφώνουμε το ΤΧΣ ως όργανο κεντρικής σημασίας, ώστε να ενισχύσουμε την ικανότητα των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων, στα οποία συμμετέχει το Ταμείο, να υπερβούν τις παθογένειες του παρελθόντος και να αναπτύξουν πια με εμπιστοσύνη τα επιχειρησιακά τους σχέδια.
Στόχος μας είναι να γίνει αυτό με την προσέλκυση των επενδυτών στις ελληνικές τράπεζες και με την εισροή νέων κεφαλαίων. Ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή είναι η σταδιακή απεμπλοκή του Δημοσίου από τον τραπεζικό τομέα. Γι’ αυτό σηματοδοτούμε με σαφήνεια τους όρους της πολιτικής μας, όρους που δείχνουν εμπιστοσύνη στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και του τραπεζικού συστήματος», είπε ο κ. Ζαββός.
Όπως υπογράμμισε, «η Κυβέρνηση μεταρρυθμίζει το τραπεζικό σύστημα σε μια κρίσιμη συγκυρία, γιατί χρειαζόμαστε επειγόντως ένα εύρωστο τραπεζικό σύστημα, ευέλικτο και ικανό να διοχετεύει αποτελεσματικά στην πραγματική οικονομία τους τεράστιους πόρους που θα εισρεύσουν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ιδιαίτερα αυτή την περίοδο που αρχίζει να φαίνεται πια η έξοδος από την πανδημία και οι μηχανές της παγκόσμιας οικονομίας ξαναζεσταίνονται για την επόμενη μέρα. Είναι αυτό ακριβώς το μεγάλο μας στοίχημα».
«Σήμερα η χώρα αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη πρόκληση από τότε που εντάχθηκε στην ΕΟΚ, πρόκληση κομβικού μετασχηματισμού του παραγωγικού της δυναμικού, γιατί μας χρειάζονται διαφορετικές βέλτιστες κλίμακες, καθώς και αναμόρφωση και μεταρρύθμιση του τραπεζικού συστήματος», τόνισε.
Όπως επεσήμανε ο κ. Ζαββός, μετά από σαράντα χρόνια αλλάζουν και πάλι οι κανόνες του παιχνιδιού και μας δίνεται ξανά, – πιθανόν για τελευταία φορά – η ευκαιρία να κλείσουμε την ψαλίδα, δηλαδή το χάσμα βορρά και νότου, και να πλησιάσουμε τους μέσους ευρωπαϊκούς όρους. «Είναι το κρίσιμο ραντεβού της δεκαετίας. Η απόδοσή μας θα είναι μετρήσιμη. Ο μετασχηματισμός της οικονομίας μας είναι αναγκαία προϋπόθεση, ώστε μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια να έχει επιστρέψει το μεγαλύτερο μέρος των νέων που έφυγαν από αυτή τη χώρα, αναζητώντας εργασίες και ευκαιρίες στο εξωτερικό. Πρέπει και μπορούμε να αναστρέψουμε το brain drain».
Η μεταρρύθμιση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας
Αναφερόμενος στο νομοσχέδιο για το ΤΧΣ, ο κ. Ζαββός είπε ότι δίνεται τεράστια και σημαντική ευελιξία στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για να αναπτύξει την πολιτική αποεπένδυσής του. Διευκρίνισε ότι οι αυξήσεις κεφαλαίου των τραπεζών στις οποίες θα μπορεί να συμμετέχει το ΤΧΣ, δεν είναι ανακεφαλαιοποιήσεις, δηλαδή αναπλήρωση του ελλείποντος εποπτικού κεφαλαίου για σκοπούς εξυγίανσης, όπως συνέβη στο παρελθόν, αλλά δυνατότητα των τραπεζών να προσφεύγουν με όρους της αγοράς στις κεφαλαιαγορές για άντληση των αναγκαίων κεφαλαίων.
Ο κ. Ζαββός πρόσθεσε ότι με το νομοσχέδιο ενισχύεται η εταιρική διακυβέρνηση του ΤΧΣ, καθιστώντας βασικό όργανο του Ταμείου με το τεκμήριο αρμοδιότητας το Γενικό Συμβούλιο, ενώ η Εκτελεστική Επιτροπή παραμένει το όργανο που κάνει την καθημερινή διαχείριση και εφαρμόζει τις αποφάσεις του Γενικού Συμβουλίου.
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το ποια είναι τα επόμενα βήματα των μεταρρυθμίσεων του ΤΧΣ, ο κ. Ζαββός επιβεβαίωσε ότι η Κυβέρνηση προτίθεται να φέρει μια σειρά τροποποιήσεων στον ίδιο νόμο σε ένα δεύτερο στάδιο, οι οποίες θα οδηγούν στον εξορθολογισμό, σύμφωνα με τα σχετικά πρότυπα της ΕΕ, των διατάξεων σχετικά με τα προσόντα των μελών των Διοικητικών Συμβουλίων των τραπεζών. Στην επόμενη φάση, η Κυβέρνηση θα εξετάσει επίσης το ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίσει το Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας από εδώ και μπρος. «Σε αυτό το πλαίσιο θα υπάρξουν οπωσδήποτε παράμετροι, οι οποίες θα ληφθούν υπ’ όψιν, όπως η διασφάλιση των πόρων του Ταμείου που έχουν τοποθετηθεί στις τράπεζες, η διασφάλιση της ανεξαρτησίας του, καθώς και η στρατηγική εξόδου του από τις τράπεζες. Όλα αυτά πρέπει να γίνουν υπό προϋποθέσεις κράτους δικαίου, στα πλαίσια του ελληνικού Συντάγματος και της ενωσιακής νομοθεσίας», κατέληξε ο κ. Ζαββός.
Πορεία του προγράμματος «Ηρακλής»
• Μέχρι σήμερα στον «Ηρακλή», έχουν ενταχθεί και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες με συνολική ακαθάριστη αξία τιτλοποιήσεων που ανέρχεται σε 31,3 δισ. ευρώ, χωρίς επιβάρυνση για τον Έλληνα φορολογούμενο.
• Η αδιαμφισβήτητη αυτή επιτυχία του «Ηρακλή», ακόμη και κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες της πανδημίας COVID-19, αναγνωρίστηκε διεθνώς αλλά και από την πρόσφατη 9η Έκθεση Ενισχυμένης Εποπτείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που καλωσόρισε την παράταση του. Την παράταση ζήτησε επισήμως η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών και υπήρξε και η σχετική δέσμευση του Υπουργού Οικονομικών στο Eurogroup του περασμένου Νοεμβρίου.
• Το λεγόμενο πρόγραμμα «Ηρακλής ΙΙ» αποσκοπεί στην επέκταση του προγράμματος «Ηρακλής» κατά 18 μήνες (Απρίλιος 2021 – Οκτώβριος 2022), και στη μείωση των υπολειπομένων «κόκκινων» δανείων της τάξεως των 32 δισ. ευρώ. Με αυτό τον τρόπο ήδη από την παρούσα χρονιά – και με βεβαιότητα το 2022 – και οι τέσσερεις συστημικές τράπεζες θα έχουν επιτύχει μονοψήφια ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων απαλλασσόμενες από τον βραχνά που τις εμποδίζει να χορηγήσουν ρευστότητα στην πραγματική οικονομία.
• Μέσω του προγράμματος «Ηρακλής ΙΙ», παρέχεται η εγγύηση του Ελληνικού Κράτους, της τάξεως των 12 δισ. ευρώ, στις υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας ομολογίες των τιτλοποιήσεων των πιστωτικών ιδρυμάτων.
• Ήδη η Eurobank ανακοίνωσε στις 10.03.2021 την πρόθεση της να εντάξει νέα τιτλοποίηση ύψους 3,3 δισ. ευρώ στον «Ηρακλή ΙΙ», που θα την οδηγήσει σε μονοψήφιο ποσοστό «κόκκινων» δανείων στο τέλος του 2021.
• Η Ελληνική Κυβέρνηση αναμένει την απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο επίσημο αίτημα παράτασης το πρώτο δεκαήμερο του Απριλίου και έπειτα θα φέρει άμεσα στη Βουλή τον εφαρμοστικό νόμο.
Remarks by the Deputy Minister of Finance Mr. George Zavvos on the reforms of the Greek banking system and the extension of the Hellenic Asset Protection Scheme “Hercules”
On Friday, March 12, the Deputy Minister of Finance responsible for the financial system, Mr. George Zavvos, submitted the official request of the Greek Government for the extension of the “Hercules” Scheme – which aims to drastically reduce the amount of non-performing loans burdening the systemic-bank’s balance sheets – to the European Commission Directorate- General for Competition.
Commenting on the importance of the extension of the scheme, Mr. Zavvos said: “The government, acting according to a specific plan and in record time, after the success of the Hercules Scheme during the first year of its operation, is now seeking its immediate extension, so that the Greek banks can reduce non-performing loan ratios to single-digit percentages in the coming months. With Hercules II, the banking system is turning the page and can look forward with optimism to the day after the pandemic. Greek banks should be well prepared for their critical involvement with the significant resources of the Recovery and Resilience Fund that should be effectively channeled towards the real economy. Thus, the banks, freed from the weight of non-performing loans, will be able to effectively perform their role, which is nothing else than the financing of the Greek economy, businesses and households, contributing thus to the dual transformation of the country’s productive base and the banking system.”
The day before, while addressing the Parliamentary Assembly during the debate on the bill reforming the Hellenic Financial Stability Fund (HFSF), Mr. G. Zavvos highlighted the main aspects of the reform of the banking system.
“The government’s strategy for the banking system is based on three interconnected, reformist pillars”, said the Deputy Minister in Parliament, presenting their crucial importance during the discussion on the bill on the participation of the HFSF in future Share Capital Increases of Greek banks. The three pillars, concern:
“First, the full and successful implementation of the “Hercules” scheme aiming at a drastic reduction of non-performing loans. We have hitherto reduced non-performing loans, via the successful participation of all four systemic banks, by bad-loan portfolios amounting to 32 billion euros, and this is occurring just in the first year of operation of the scheme. This was secured mainly with the participation of international investors, without this representing any burden for the Greek taxpayer.
Second, the extension of the “Hercules” scheme, i.e. “Hercules II”, which marks a qualitatively and functionally different phase for the banking system. It is the systemic banks themselves which ask for and embrace “Hercules II”, as well as our European partners, as stated in the 9th Enhanced Surveillance Report of the European Commission published in February, and international investors. This is a crucial fact, because already within this year, but certainly within 2022, all systemic banks will have achieved single-digit percentages of non-performing loan ratios. This is a significant achievement, because in this way the banks dispense of the unbearable burden of their problem loans, strengthen their capital base and are able, with freed-up resources, to provide liquidity which can be directed to the real economy, to small and medium enterprises, to enterprises, to citizens, to households. Thus, the Greek banking system will have strong capital buffers and is becoming more competitive,” said Mr. Zavvos.
Third, the introduction of the bill reforming the Hellenic Financial Stability Fund (HFSF). “We are adapting the HFSF to a new era for the country’s banking system. We are reforming the HFSF as a central instrument, in order to strengthen the financing capacity of the Greek credit institutions in the capital structure of which the Fund participates, in order to overcome the weaknesses of the past and enable them develop their business plans with confidence.
Our strategy is to do this by attracting investors to Greek banks and by injecting fresh capital. An important step in this direction will be the eventual, gradual disengagement of the State from the capital structure of the banking sector. That is why we are clearly signaling the terms of our policy, terms that show confidence in the prospects of the Greek economy and of the banking system”, said Mr. Zavvos.
As he added, “the government is reforming the banking system at a critical juncture, because we urgently need a robust banking system, flexible and able to effectively channel the substantial resources that will flow from the Recovery Fund into the real economy. Especially now, at a time when we discern signs of the end of the pandemic and the machines of the world economy are reheating for the day after. This is exactly our big wager.”
“Today, the country is facing the biggest challenge since joining the EEC, a challenge of key transformation of its productive base, because we need different optimal economic scales, as well as a reform of the banking system”, he stressed.
As Mr. Zavvos pointed out, after forty years, the European rules of the game change again and we are given again, -probably for the last time- the opportunity to close the gap, i.e. the gap between North and South, and to approach the European average. “It’s the crucial rendez-vous of the decade. Our performance will be measurable. The transformation of our economy is a necessary condition, so that within the next five years most of the young
people who have left this country looking for jobs and opportunities abroad will have returned home. We must and can reverse the brain drain.”
The Reform of the Hellenic Financial Stability Fund
Commenting on the HFSF bill, Mr. Zavvos said that the new law will allow HFSF to act in a flexible manner and to efficiently develop its divestment policy. He clarified that the capital increases of the banks in which the HFSF will be able to participate are not some type of recapitalizations, i.e. capital replenishment due to insufficient supervisory capital for resolution purposes, as has happened in the past, but the possibility for banks to resort to Share Capital Increases by accessing capital markets under normal market conditions.
Mr. Zavvos added that the bill strengthens the corporate governance of the HFSF, rendering the General Council a key body of the Fund with the presumption of competence, while the Executive Committee remains the body that manages and implements the decisions of the General Council.
Replying to a question as to what the next steps of the HFSF reforms are, Mr. Zavvos confirmed that the government intends to bring a number of amendments to the same law in a second stage, which will deal with the rationalization, according to the EU relevant standards, of the provisions regarding the qualifications of the members of the Board of Directors of the banks. In the next phase, the government will also look at the role that the Hellenic Financial Stability Fund should play from now on. “In this context, there will definitely be some parameters that will be taken into account, such as securing the resources of the Fund that have been placed in the banks, ensuring its independence, as well as requiring it to complete its exit strategy from the banks. All this should be conducted in accordance with the rule of law, the Greek Constitution and EU Law” concluded Mr. Zavvos.
Status of Hercules Program
• To date, all four systemic banks have joined “Hercules” with a total gross securitization value of € 31.3 billion, with no burden to the Greek taxpayer.
• This indisputable success of “Hercules”, even under the most adverse conditions of the COVID-19 pandemic, was recognized internationally and by the recent 9th Enhanced Surveillance Report of the European Commission which welcomed its extension. The extension was officially requested by the Hellenic Banks Association and there was the relevant commitment of the Minister of Finance in the Eurogroup last November.
• The so-called “Hercules II” program aims to expand the “Hercules” program by 18 months (April 2021 – October 2022), and to reduce the remaining non-performing loans by 32 billion Euros. In this way, as early as this year – and certainly in 2022 – all four systemic banks will have achieved single-digit percentages of non-performing loan ratios, thus relieving the banks from the barrier preventing them from providing liquidity to the real economy.
• Through the “Hercules II” program, the guarantee of the Greek state of the order of 12 billion is provided on the senior bonds of the loan securitizations of the credit institutions.
• Eurobank already announced on 10.03.2021 its intention to include a new securitization of
€ 3.3 billion in “Hercules II”, which will lead it to a single-digit percentage of non-performing loan ratio by the end of 2021.
• The Greek government is waiting the response of the European Commission to its official request for extension in the first ten days of April; it will then bring immediately the implementing law to the Parliament.
