Πρόκειται για το μεγάλο ερώτημα που απασχολεί όλη την παγκόσμια κοινότητα πάνω στην αναζήτηση ενός αποτελεσματικού φαρμάκου κατά της Covid-19. Στη χρήση της κολχικίνης για την καταστολή των συμπτωμάτων του κορvναϊού, στα κρούσματα που εμφανίστηκαν σε μονάδες ηλικιωμένων που είχαν εμβολιαστεί, αλλά και στη συνέχεια του εμβολιασμού αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ, Γιώργος Παναγιωτακόπουλος.
Μιλώντας στο MEGA, ο αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ τόνισε πως «η κολχικίνη είναι ένα παλιό φάρμακο που χορηγείται σε κρίσεις ουρικής αρθρίτιδας, σε ρευματικές παθήσεις και σε περικαρδίτιδες», σημειώνοντας πως «υπήρξε μια ανακοίνωση από τον Καναδά που υποστηρίζει πως αν χορηγηθεί στην έναρξη της νόσου μπορεί να μειώσει την πιθανότητα να αρρωστήσει κανείς βαριά, μειώνει την πιθανότητα να νοσηλευτείς και να καταλήξεις».
«Οι κλινικοί της Επιτροπής, πήραν μια πρωτοβουλία χαμηλού ρίσκου, γιατί έχει λίγες ανεπιθύμητες ενέργειες –κυρίως γαστρεντερικές διαταραχές και διάρροιες, να το βάλουν πιο μπροστά στις επιλογές, γιατί ήταν ήδη στις συστάσεις που υπήρχαν» ανέφερε ο κ. Παναγιωτακόπουλος, υπογραμμίζοντας πως «η κολχικίνη δεν είναι το φάρμακο που θα μας σώσει από την Covid-19. Δεν μπορούμε να πανηγυρίζουμε».
«Η κολχικίνη εμποδίζει τα λευκά αιμοσφαίρια να έρθουν στην περιοχή της φλεγμονής και να υποστηρίξουν μια σημαντική φλεγμονώδη αντίδραση, δεν είναι αντιιικό φάρμακο, είναι αντιφλεγμονώδες» πρόσθεσε ο αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ, τονίζοντας πως θα πρέπει να λαμβάνεται μόνο με συνταγή γιατρού.
Ακόμα, ο κ. Παναγιωτακόπουλος αναφέρθηκε στα κρούσματα κοροναϊού που εντοπίστηκαν σε γηροκομείο του Αμαρουσίου, υποστηρίζοντας πως οι ηλικιωμένοι είχαν κάνει την πρώτη μόνο δόση του εμβολίου και δεν είχαν «οικοδομήσει» την ανοσία που επιτυγχάνεται με το εμβόλιο. «Δεν πρέπει να ατονίσουν τα μέτρα προστασίας αν γίνει η πρώτη δόση του εμβολίου» πρόσθεσε ο αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ, ενώ σημείωσε πως οι ηλικιωμένοι μπορούν να απευθύνονται στα φαρμακεία της γειτονιάς τους για οποιαδήποτε προβλήματα με τον προγραμματισμό του εμβολιασμού.
Μιλώντας για το πρόγραμμα εμβολιασμού, ο αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ ανέφερε ότι υπάρχουν δυσκολίες στην παραγωγή των εμβολίων και τη διαθεσιμότητά τους, εκτιμώντας ότι στην πορεία θα ομαλοποιηθεί η κατάσταση. «Έχουμε δρόμο μπροστά μας και θα πρέπει να θυμόμαστε ότι η μάχη με τον κοροναϊό δεν είναι σπριντ, αλλά δρόμος αντοχής» πρόσθεσε.
Παράλληλα, ο Γιώργος Παναγιωτακόπουλος αναφέρθηκε στον αριθμό των κρουσμάτων που ανιχνεύονται τις τελευταίες ημέρες, σημειώνοντας πως η αρμόδια επιτροπή εξετάζει το μέσο όρο των κρουσμάτων και άλλους δείκτες όπως οι διασωληνωμένοι και οι θάνατοι για να αποφασίσουν τις επόμενες κινήσεις.
Τέλος, σχολιάζοντας τις μεταλλάξεις του κοροναϊού, υπογράμμισε πως σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα το βρετανικό στέλεχος είναι πιο μεταδοτικό, αλλά λιγότερο επικίνδυνο για την υγεία.
Την ίδια στιγμή, αμφιβολίες και ερωτηματικά θέτει για τα ευρήματα της μελέτης στην οποία στηρίχθηκε η απόφαση των ελληνικών υγειονομικών αρχών, για επέκταση της χρήσης της κολχικίνης στον ευρύ πληθυσμό, ο καθηγητής Πολιτικής Υγείας του LSE, Ηλίας Μόσιαλος.
Με ανάρτησή του στο facebook, ο κ. Μόσιαλος, διατυπώνει την άποψη ότι αν και μπορούμε να χορηγούμε την κολχικίνη στην Ελλάδα γιατί «δεν έχει σοβαρές παρενέργειες» τα δεδομένα για την αποτελεσματικότητά της, όπως λέει, δεν είναι προς το παρόν επαρκή.
Συγκεκριμένα αναφέρει ότι η καναδική μελέτη, που θεωρήθηκε ως κρίσιμης σημασίας εξέλιξη, βασίζεται σε περιορισμένα δεδομένα τα οποία μάλιστα έχουν ανακοινωθεί στον τύπο, αλλά δεν έχουν δημοσιευθεί -ή έστω προδημοσιευθεί- σε επιστημονικό έντυπο, ώστε να έχουν εγκυρότητα.
Παράλληλα, εκφράζει την απορία του γιατί να συμπεριληφθούν στην ίδια μελέτη και άτομα με αρνητικό μοριακό τεστ, δηλαδή άτομα που δεν είχαν Covid-19. Σημειώνει επίσης, ότι δεν υπάρχουν ακόμα στοιχεία για να θεωρηθεί η κολχικίνη, ως φάρμακο-θαύμα. Αυτό σημαίνει, καταλήγει ο ίδιος, πως «μπορούμε να την χορηγούμε στην Ελλάδα, γιατί δεν βλάπτει και επειδή δεν έχει σοβαρές παρενέργειες».
Δείτε ολόκληρη την ανάρτηση του κ. Μόσιαλου
Τι ξέρουμε και τι δεν ξέρουμε για την Καναδική μελέτη για τη χορήγηση Κολχικίνης
Προχθές η επιτροπή εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας ανακοίνωσε πως στις θεραπείες για εξωνοσοκομειακούς ασθενείς που νοσούν με κορωνοϊό θα ενταχθεί και η κολχικίνη. Η κολχικίνη είναι ένα γνωστό και φθηνό αντιφλεγμονώδες φάρμακο που λαμβάνεται από το στόμα. Η κολχικίνη είχε, επιπλέον, δοκιμαστεί και στη μικρή ελληνική (και πλέον δημοσιευμένη) κλινική μελέτη GRECCO-19, καθώς είναι γνωστές οι ιδιότητες της κολχικίνης να προστατεύει τον οργανισμό από αρνητικές φλεγμονώδεις συνέπειες, όπως και αυτές που δημιουργούνται κατά τη νόσο του COVID-19.
Η κολχικίνη θα χορηγείται στην Ελλάδα μετά από συνταγή γιατρού σε συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών COVID-19, από 18 έως 60 ετών, στα πρώτα εικοσιτετράωρα μετά το θετικό μοριακό τεστ. Στα υποκείμενα νοσήματα συγκαταλέγονται ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία, η υπέρταση που δεν έχει ελεγχθεί, το άσθμα, η ΧΑΠ, η καρδιακή ανεπάρκεια και η στεφανιαία νόσος.
Η απόφαση να ενταχθεί η κολχικίνη στις θεραπείες για εξωνοσοκομειακούς ασθενείς, βασίστηκε στην ανακοίνωση τύπου μιας μελέτης (καναδέζικης, με διεθνή συμμετοχή) που έδειξε ότι η χορήγηση κολχικίνης σε ασθενείς COVID-19 «μείωσε κατά 44% την θνητότητα, κατά 25% τη νοσηλεία και κατά 50% την ανάγκη διασωλήνωσης», όπως αναφέρει το ΑΠΕ – ΜΠΕ. Η ανακοίνωση της μελέτης θεωρήθηκε ως κρίσιμης σημασίας εξέλιξη.
Τι γνωρίζουμε από την ανακοίνωση τύπου για τη μελέτη COLCORONA;
Γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει δημοσιευμενη μελέτη, ούτε σε επίπεδο προδημοσίευσης, απλά μια ανακοίνωση της ερευνητικής ομάδας με περιορισμένα στοιχεία.
Ο πρωταρχικός στόχος αυτής της μελέτης ήταν να προσδιορίσει εάν η βραχυχρόνια θεραπεία με κολχικίνη μειώνει το ποσοστό θανάτου και πνευμονικών επιπλοκών που σχετίζονται με COVID-19. Ο δευτερεύων στόχος ήταν ο προσδιορισμός της ασφάλειας της θεραπείας με κολχικίνη σε αυτόν τον πληθυσμό ασθενών.
Στην κλινική μελέτη μπορούσαν να ενταχθούν άνδρες και γυναίκες, τουλάχιστον 40 ετών, που είχαν διαγνωστεί θετικοί στη νόσο του COVID-19 με μοριακό τεστ τις τελευταίες 24 ώρες. Οι εξωνοσοκομειακοί ασθενείς που θα έπαιρναν κολχικίνη για 30 ημέρες, έπρεπε να ανήκουν σε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία κίνδυνου (συνημμένο), μπορούσαν να επικοινωνούν με το υγειονομικό προσωπικό για την πορεία της εξέλιξης της νόσου, και η μελέτη αξιολογούσε τα δεδομένα ανά ασθενή στις 15 και 30 ημέρες, με τηλεφωνική ή video- κλήση.
Τα αποτελέσματα της μελέτης – σύμφωνα με την ανακοίνωση τύπου- έδειξαν ότι η κολχικίνη μείωσε κατά 21% τον κίνδυνο θανάτου ή νοσηλείας σε ασθενείς με COVID-19 σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Για κάποιο λόγο, στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν και ασθενείς που δεν είχαν θετικό μοριακό τεστ. Όταν έγινε ανάλυση των 4159 ασθενών (δηλαδή όταν εξαίρεσαν από την συνολική ανάλυση τους ασθενείς χωρίς θετικό τεστ PCR) η χρήση κολχικίνης μείωσε τις νοσηλείες κατά 25%, την ανάγκη για αναπνευστική υποστήριξη κατά 50% και τους θανάτους κατά 44%.
Το αποτέλεσμα που προέκυψε από τη μελέτη 4488 ασθενών «πλησίαζε» τη στατιστική σημαντικότητα. Άρα τα ευρήματα, με βάση την αρχική ανακοίνωση, δεν ήταν στατιστικά σημαντικά.
Για κάποιο λόγο, στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν και ασθενείς που δεν είχαν θετικό μοριακό τεστ. Όταν έγινε ανάλυση των 4159 ασθενών (δηλαδή όταν εξαίρεσαν από την συνολική ανάλυση τους ασθενείς χωρίς θετικό τεστ PCR) η χρήση κολχικίνης μείωσε τις νοσηλείες κατά 25%, την ανάγκη για αναπνευστική υποστήριξη κατά 50% και τους θανάτους κατά 44%.
Να πούμε εδώ πως πρόκειται αναμφίβολα για μια σοβαρή ερευνητική ομάδα, αλλά τα δεδομένα που παρουσίασαν μέχρι στιγμής δεν είναι επαρκή. Από την ανακοίνωσή τύπου γνωρίζουμε μόνο τα ποσοστά και δεν δόθηκαν νούμερα. Μέχρι να δούμε τη δημοσίευση ή έστω την προδημοσίευση, τα παραπάνω αποτελέσματα δεν είναι επαρκή.
Μπορεί να μειώθηκαν οι εισαγωγές κατά 25% στη μια ομάδα της κλινικής μελέτης για παράδειγμα. Άρα αν το ένα σκέλος της μελέτης είχε 2000 άτομα και 20 εισαγωγές, και το άλλο είχε 2000 άτομα και 15 εισαγωγές, η μείωση αυτή αντιστοιχεί στο 25%.
Αλλά ενώ η διαφορά 25 ποσοστιαίων μονάδων είναι σημαντική, όταν εξετάζουμε τον αριθμό των εισαγωγών οι διαφορές μεταξύ των 2 ομάδων είναι ασήμαντες – 15/2000 (0.75%) και 20/2000 (1%).
Για αυτό σε μια κλινική μελέτη ζητάμε να δούμε και τα νούμερα όχι μόνο τα ποσοστά: για να δούμε τι σημαίνει πρακτικά αυτή η μείωση.
Σύντομα, θα έχουμε αποτελέσματα και από τη μεγάλη βρετανική κλινική δοκιμή RECOVERY, η οποία όπως έχω ξανά-αναφέρει είναι η καλύτερα σχεδιασμένη κλινική δοκιμή. Από εκεί μάθαμε ότι δεν δουλεύουν για παράδειγμα η ρεμντεσιβίρη και η υδροχλωροκίνη (που χορηγήθηκε ευρέως και στην Ελλάδα), και από εκεί επίσης μάθαμε για παράδειγμα πως δουλεύει η δεξαμεθαζόνη.
Που βρισκόμαστε λοιπόν αυτή τη στιγμή;
Δεν έχουμε ακόμα στοιχεία για να θεωρήσουμε την κολχικίνη το φάρμακο θαύμα. Αυτό σημαίνει πως μπορούμε να τη χορηγούμε στην Ελλάδα, γιατί δεν βλάπτει και γιατί δεν έχει σοβαρές παρενέργειες. Αλλά θέλουμε περισσότερα στοιχεία και ελπίζω αυτά να ανακοινωθούν από τους Καναδούς ερευνητές τις επόμενες ημέρες.
