O Coronavirus σταμάτησε στην Αθήνα. Δύο Ελληνες γιατροί κατάφεραν να υποβιβάσουν σε απλή γρίπη έναν ιό που έχει τρομοκρατήσει τον πλανήτη και προκαλεί κρεσέντο θανάτων. Πρόκειται για τους καθηγητές κ.κ. Αθανάσιο Τσακρή και Σωτήρη Τσιόδρα. Εάν επεληθευθεί η διάγνωσή τους για ερασιτέχνη-πεπετζή ιό και όχι θανάσιμο εφιάλτη πρέπει να τύχουν αναγνώρισης από την παγκόσμια ιατρική κοινότητα.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο αρμόδιος υπουργός κ. Βασίλης Κικίλιας χαρακτήρισε τον ιό απλά μία σοβαρή γρίπη:

Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τον κορωνοϊό, όπως μάθαμε να ζούμε με τη γρίπη», λέει χαρακτηριστικά ο καθηγητής Μικροβιολογίας, Αθανάσιος Τσακρής.

Η έξαρση των κρουσμάτων στην Ιταλία τα τελευταία 24ωρα, όπου έχουν ήδη καταγραφεί 229 προσβεβλημένα άτομα, κινητοποίησε τις ελληνικές αρχές που πραγματοποίησαν σε λιγότερο από 24 ώρες τρεις διαδοχικές συσκέψεις. Μάλιστα μια εξ αυτών έγινε στο Μέγαρο Μαξίμου παρουσία του πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη.

Μέλημα τόσο του πρωθυπουργού όσο και της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υγείας είναι, όπως δήλωσε εξερχόμενος του Μεγάρου Μαξίμου τη Δευτέρα ο κ. Κικίλιας «να συμπεριφερθούμε όλοι, με ψυχραιμία, σοβαρότητα και επαγγελματισμό. Ο συγκεκριμένος ιός προσομοιάζει τον ιό μιας σοβαρής γρίπης και έτσι θα αντιμετωπιστεί».

Και πρόσθεσε ότι, «επειδή υπάρχουν τα γεωγραφικά δεδομένα και της Ιταλίας και μας λένε οι λοιμωξιολόγοι ότι ενδεχομένως αυξάνεται και η πιθανότητα να έρθει στη χώρα μας, η Ελλάδα είναι θωρακισμένη. Έχει δεκατρία νοσοκομεία αναφοράς, έχει όλα τα νοσοκομεία της και τα Κέντρα Υγείας σε ετοιμότητα, έχει σε ετοιμότητα το ΕΚΑΒ, τον ΕΟΔΥ, την Επιτροπή λοιμωξιολόγων και ειδικών επιστημόνων, όπου προΐσταται ο Καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας».

Ο υπουργός Υγείας επανέλαβε ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας στη χώρα υπογραμμίζοντας ότι «είμαστε οργανωμένοι και δομημένοι και αυτό αποδεικνύεται, καθώς έχουμε διαχειριστεί επιτυχώς μέχρι σήμερα, όλα τα ύποπτα περιστατικά».

Υπενθύμισε εξάλλου ότι έχουν οριστεί 13 νοσοκομεία αναφοράς πανελλαδικά για τη βέλτιστη διαχείριση τυχόν υπόπτων ή πραγματικών κρουσμάτων κορωνοϊού. Σε κάθε ένα από τα νοσοκομεία αναφοράς έχουν προβλεφθεί ειδικοί θάλαμοι νοσηλείας, ενώ το υπουργείο Υγείας είναι σε ετοιμότητα να καλύψει ακόμα και την περίπτωση που απαιτηθεί κλίνη ΜΕΘ για κρούσμα κορωνοϊού.

Ο κορωνοϊός είναι μια ήπια νόσος (!)

Στο ίδιο μήκος κύματος ο καθηγητής Παθολογίας-Λοιμωξιολογίας και εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας για το νέο κορωνοϊό, Σωτήρης Τσιόδρας, μετά το τέλος της σύσκεψης της επιτροπής των Λοιμωξιολόγων, χθες το απόγευμα, δήλωσε ότι ο κορωνοϊός «εξακολουθεί να παραμένει μια ήπια νόσος, η οποία σε ποσοστό πάνω από 85%, με τα μέχρι τώρα δεδομένα, συμπεριφέρεται σαν ένα απλό κρυολόγημα. Αυτό είναι σημαντικό για να καθησυχάσει ο κόσμος και να είναι ψύχραιμος».

Στο πλαίσιο αυτό, τόσο η διυπουργική Επιτροπή, όσο και η Επιτροπή εμπειρογνωμόνων-λοιμωξιολόγων, αποφάσισαν ότι δεν χρειάζονται περαιτέρω μέτρα στις πύλες εισόδου της χώρας (λιμάνια και αεροδρόμια), με αφορμή την Ιταλία. Ενδεικτικά ο κ. Τσιόδρας ανέφερε ότι σε ποσοστό πάνω από 90% των περιπτώσεων μέχρι τώρα, στην Ευρώπη και τον κόσμο, δεν έχουν ανιχνεύσει τις περιπτώσεις της νόσου.

Απαιτείται όμως αυξημένη ευαισθητοποίηση του κοινού, ώστε να αναζητά ιατρική βοήθεια αν έρχεται από πληττόμενες περιοχές.

Προς τούτο, συνεχίζουν τα κλιμάκια του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) και σήμερα Τρίτη την ενημέρωση εταιρειών που δραστηριοποιούνται στα λιμάνια της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας καθώς και τα πληρώματα επιβατηγών και εμπορικών πλοίων για τα μέτρα προφύλαξης. Την Πέμπτη, στον Πειραιά, θα πραγματοποιηθεί το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, σε συνεργασία με το EU Healthy Gateways, με τίτλο «Μέτρα δημόσιας υγείας στις πύλες εισόδου και στα μέσα μεταφοράς (πλοία, αεροπλάνα)».

Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τον κορωνοϊό

Ο Αντιπρύτανης Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Καθηγητής Μικροβιολογίας, Διευθυντής του Εργαστηρίου Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής, Αθανάσιος Τσακρής, με τη σειρά του, μιλώντας στο protothema.gr εξηγεί ότι «πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τον κορωνοϊό, όπως μάθαμε να ζούμε με τη γρίπη».

Σύμφωνα με τον κ. Τσακρή, ο COVID-19 έχει πια προσαρμοστεί στον ανθρώπινο οργανισμό, γεγονός που τον βοηθά να μεταδίδεται εύκολα από άτομο σε άτομο. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι κάποιος φορέας του ιού μπορεί να γίνει μεταδοτικός τόσο πριν την εκδήλωση των συμπτωμάτων, όσο και κατά τη διάρκεια νόσησης, αλλά και στο στάδιο της ανάρρωσης.

Γι’ αυτό ο καθηγητής Μικροβιολογίας συστήνει και αυτός ψυχραιμία καθώς «ο πανικός δεν βοήθησε ποτέ. Το σύστημα Υγείας είναι καλά προετοιμασμένο, όπως έχει φανεί και από τη διαχείριση των ατόμων που θεωρήθηκαν ως ύποπτα για κορωνοϊό», λέει και παραδέχεται ότι επειδή δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα εισαγόμενο κρούσμα κορωνοϊού στην Ελλάδα, δεδομένης της εγγύτητας της χώρας με την Ιταλία, «όσο αργήσει αυτό να συμβεί, τόσο το καλύτερο για όλους μας. Το σύστημα Υγείας θα έχει αποφορτιστεί από το βάρος της εποχικής γρίπης και θα έχουμε συλλέξει περισσότερες πληροφορίες για τον κορωνοϊό, καθιστώντας πιο εφικτή την ορθή διαχείριση της κατάστασης».

Ενίσχυση του συστήματος Υγείας και καλή υγιεινή

Πάντως, η επιτροπή των Λοιμωξιολόγων συζήτησε εκτενώς και ποια άλλα μέτρα που αφορούν στη Δημόσια Υγεία μπορούν να συμβάλλουν στην καλύτερη θωράκιση της χώρας από τον κορωνοϊό. Σύμφωνα με τον κ. Τσιόδρα τα μέτρα αυτά αφορούν σε προσλήψεις νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού, έκτακτη χρηματοδότηση και επένδυση σε μέτρα ατομικής προστασίας:

– Πλένουμε συχνά και σχολαστικά τα χέρια μας με σαπούνι και νερό ή αλκοολούχο διάλυμα.
– Όταν βήχουμε ή φταρνιζόμαστε, καλύπτουμε το στόμα και τη μύτη μας με τον αγκώνα ή ένα χαρτομάντηλο και πλένουμε αμέσως μετά τα χέρια μας.
– Απορρίπτουμε το χαρτομάντηλο, αμέσως μετά τη χρήση, σε κλειστό κάδο.
– Αποφεύγουμε τις κοντινές επαφές όταν παρουσιάζουμε συμπτώματα κρυολογήματος (όπως βήχα, πυρετό, καταρροή, πονόλαιμο) ή με άτομα που παρουσιάζουν αυτά τα συμπτώματα.
– Αν παρουσιάζουμε συμπτώματα πυρετού, βήχα ή δυσκολίας στην αναπνοή και έχουμε ταξιδιωτικό ιστορικό σε πληττόμενη περιοχή, επικοινωνούμε με το γιατρό μας ή με τον ΕΟΔΥ (τηλ. 210 5212054) και παραμένουμε σπίτι μας.
– Αν παρουσιάζουμε συμπτώματα κατά τη διάρκεια ταξιδιού, ενημερώνουμε αμέσως το πλήρωμα και αναζητούμε ιατρική βοήθεια.
– Πλένουμε τα χέρια μας: όταν μαγειρεύουμε, όταν φροντίζουμε ασθενείς, όταν ερχόμαστε σε επαφή με ζώα.
– Εμπιστευόμαστε τους ειδικούς και τους επιστήμονες για την πληροφόρησή μας.

Τhe Survivors>Coronovirus begins

Όταν ήμουν 11 ετών, είχα κατατρομάξει με μια σειρά στο BBC που λεγόταν Survivors.

Η εκπομπή ξεκινούσε με έναν κινέζο επιστήμονα που φορούσε μάσκα και κρατούσε ένα γυάλινο σωληνάκι, το οποίο έπεσε κι έσπασε.

Στη συνέχεια βλέπουμε τον επιστήμονα να επιβιβάζεται σε ένα αεροπλάνο για τη Μόσχα, όπου αρχίζει να αισθάνεται άσχημα. Ξαφνικά, ένα γυμνό χέρι πέφτει άψυχο στην οθόνη.

του Nial Ferguson (Πηγή: The Sunday Times αναδημοσίευση ΑΠΕ)

Βλέπουμε σφραγίδες διαβατηρίων για το Βερολίνο, τη Σιγκαπούρη, τη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο. Κι ύστερα μια κόκκινη κηλίδα απλώνεται στην οθόνη.

Η πλοκή εκτυλισσόταν στην Αγγλία της μεσαίας τάξης, που πολύ γρήγορα γύριζε πίσω στον 14ο αιώνα. Γιατί το σωληνάκι του κινέζου επιστήμονα περιείχε ένα βακτήριο ακόμη πιο θανατηφόρο από το Yersinia pestis, που σήμερα θεωρείται ότι είχε προκαλέσει τον Μαύρο Θάνατο.

Ο Μαύρος Θάνατος, η βουβωνική πανώλη δηλαδή, σκότωσε 75-200 εκατομμύρια ανθρώπους καθώς μεταδιδόταν προς τα ανατολικά κατά μήκος της Ευρασίας τη δεκαετία του 1340. Η ασθένεια μεταδιδόταν από τους ψύλλους, που ταξίδευαν με τα τρωκτικά. Το 60% του πληθυσμού της Ευρώπης έχασε τη ζωή του. Η σειρά Survivors επινόησε μια ακόμη χειρότερη επιδημία, που ξεκίνησε, όπως και ο Μαύρος Θάνατος, από την Κίνα. Τα θύματα, όπως και τον 14ο αιώνα, πέθαιναν μέσα σε μια εβδομάδα από τη μόλυνσή τους. Οι αρουραίοι είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Πίστευα πάντα ότι, παρά τις προόδους της ιατρικής, είμαστε πολύ πιο ευάλωτοι σε μια ανάλογη πανδημία παρά στην κλιματική αλλαγή. Η βουβωνική πανώλη έπληξε επανειλημμένα την Ευρώπη μέχρι τον 18ο αιώνα και αφάνισε για μια ακόμη φορά την Κίνα και την Ινδία τις δεκαετίες του 1850 και του 1890. Την περίοδο 1918-19, η ισπανική γρίπη σκότωσε γύρω στα 20-50 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, το 1%-3% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ακόμη και σε μια κανονική χρονιά, οι αναπνευστικές ασθένειες που προκαλεί η γρίπη σκοτώνουν γύρω στα 650.000 άτομα σε όλο τον κόσμο.

Δεν θα εκπλαγείτε λοιπόν αν μάθετε ότι παρακολουθώ την πορεία του κορωνοϊού της Ουχάν από τη στιγμή που, καθυστερημένα, οι κινεζικές αρχές παραδέχθηκαν ότι μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Ο κορωνοϊός είναι πολύ πιο τρομακτικός από τον Εμπολα, ο οποίος έχει προκαλέσει επιδημίες σε ορισμένες αφρικανικές χώρες αλλά όχι και μια παγκόσμια πανδημία καθώς η μετάδοση μέσω σωματικών υγρών είναι δύσκολη. Ιοί όπως αυτός που ξεκίνησε στην Ουχάν είναι ιδιαίτερα μολυσματικοί γιατί μεταδίδονται με τον αέρα. Η συγκεκριμένη ποικιλία είναι ακόμη πιο επικίνδυνη γιατί τα συμπτώματα εμφανίζονται δύο εβδομάδες μετά τη μόλυνση του φορέα – ο οποίος ενδεχομένως την έχει ήδη μεταδώσει.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη αρκετά πράγματα για να κρίνουμε πόσο μεγάλο θα είναι το πρόβλημα. Ανάμεσα στα πράγματα που δεν ξέρουμε είναι πόσα άτομα μπορεί να μολύνει κάθε φορέας και πόσοι είναι οι θάνατοι ανά 100 κρούσματα. Οι αρχικές εκτιμήσεις (1,4 – 2,5 άτομα και 2,2% ποσοστό θνησιμότητας) ενδέχεται να είναι χαμηλότερες του πραγματικού. Στα πρώτα στάδια, τα 27 από τα 41 άτομα που είχαν μολυνθεί είχαν άμεση επαφή με την αγορά τροφίμων της Ουχάν, όπου – όσο απίστευτο κι αν ακούγεται, δεδομένων των κινδύνων – πωλούνταν ζωντανές νυχτερίδες για το κρέας τους. Μέσα σε ένα μήνα, η ασθένεια έφτασε σε κάθε γωνιά της Λαϊκής Δημοκρατίας. Η ασθένεια μεταδίδεται λοιπόν πολύ ταχύτερα από τον Sars την περίοδο 2002-3.

Μία εξήγηση είναι η αυξημένη εναέρια κυκλοφορία. Τα 100 κινεζικά αεροδρόμια με τη μεγαλύτερη κίνηση εξυπηρέτησαν πέρυσι 1,2 δισεκατομμύρια επιβάτες, έναντι 170 εκατομμυρίων την εποχή του Sars. Το αεροδρόμιο της Ουχάν είχε πέρυσι την ίδια κίνηση που είχε το αεροδρόμιο του Χονγκ Κονγκ το 2002. Η επιδημία, επιπλέον, ξέσπασε λίγο πριν από τις διακοπές της Πρωτοχρονιάς και οι αρχές άργησαν να καταλάβουν πόσο μεταδοτικός είναι ο ιός.

Σε μια μελέτη τους που δημοσιεύτηκε στο New England Complex Systems Institute, οι Τζόζεφ Νόρμαν, Γιανίρ Μπαρ-Γιαμ και Νασίμ Νίκολας Ταλέμπ προειδοποιούν ότι πρέπει να ληφθούν άμεσες και ριζικές αποφάσεις και να μη θεωρηθεί ότι η ανησυχία για μια πιθανή καταστροφή ισοδυναμεί με παράνοια.

Είναι ώρα να ξαναδούμε τους Survivors. Στο σπίτι, φυσικά.