Από το πρωί της Κυριακής ο Κινέζος ηγέτης Xi Jinping εισήλθε επίσημα στην τρίτη θητεία του, σπάζοντας όλους τους κανόνες, ενώ αποκάλυψε μια νέα ηγετική ομάδα αποτελούμενη μόνο από πιστούς συνεργάτες του.
Από τους Simone McCarthy, Nectar Gan, Steven Jiang, Yong Xiong και Wayne Chang/CNN
Μία ημέρα μετά το κλείσιμο του πενταετούς Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος, ο Xi ανακοίνωσε τα ονόματα έξι ανδρών –των Li Qiang, Zhao Leji, Wang Huning, Cai Qi, Ding Xuexiang και Li Xi– να σταθούν στο πλευρό του ως μέλη του της Επιτροπής του Πολιτικού Γραφείου, του ανώτατου κυβερνώντος οργάνου της Κίνας.
Η νέα σύνθεση της κατέστησε σαφές ότι ο Xi όχι μόνο κατάφερε με άνεση να σπάσει το πρόσφατο προηγούμενο αναλαμβάνοντας για μια τρίτη θητεία το τιμόνι του κόμματος, αλλά επίσης συγκέντρωσε την εξουσία του στην κορυφή του κόμματος, κάτι που σε κάποιο βαθμό δεν ήταν ορατό εδώ και δεκαετίες.
Ο Xi αποκάλυψε επίσης την πλήρη σύνθεση του 24μελούς Πολιτικού Γραφείου, το οποίο για πρώτη φορά σε τουλάχιστον 25 χρόνια δεν περιλαμβάνει γυναίκες –εμβαθύνοντας περαιτέρω αυτό που είναι ήδη μια έντονη έλλειψη γυναικείας εκπροσώπησης στα κορυφαία κλιμάκια του κόμματος.
Τα τέσσερα νέα πρόσωπα στην επταμελή Μόνιμη Επιτροπή του Πολιτικού Γραφείου είναι όλοι οι μακροχρόνιοι σύμμαχοι και προστατευόμενοι του Xi: Li Qiang, Cai Qi, Ding Xuexiang και Li Xi. Η νέα σύνθεση της ανοίγει τον δρόμο για να κυβερνήσει για τρίτη θητεία με ελάχιστες εσωτερικές διαφωνίες και υπογραμμίζει ότι οι ισχυροί δεσμοί για τον Xi υπερτερούν όλων των άλλων στο τρέχον πολιτικό τοπίο της Κίνας.
Δεν υπάρχει χώρος για μετριοπαθείς
Ο σαρωτικός ανασχηματισμός της Μόνιμης Επιτροπής ήρθε μετά την αποχώρηση βασικών ηγετών του κόμματος που δεν ανήκουν στον στενό κύκλο του Xi –του πρωθυπουργού Li Keqiang και του Wang Yang, επικεφαλής του ανώτατου συμβουλευτικού οργάνου της Κίνας. Και οι δύο αποσύρθηκαν από το ανώτατο κυβερνών σώμα παρά το γεγονός ότι είναι ένα χρόνο κάτω από την ανεπίσημη ηλικία συνταξιοδότησης των 68 ετών και είχαν δικαίωμα να υπηρετήσουν για άλλη μια θητεία. Ο Xi, στα 69 του, είναι ένα χρόνο πάνω από αυτό το άτυπο όριο.
Οι ανακοινώσεις έγιναν το Σάββατο, κατά τη λήξη του Συνεδρίου του Κόμματος. Νωρίτερα, συνέβη ένα απροσδόκητο γεγονός, όταν ο άμεσος προκάτοχος του Xi, Hu Jintao, ο οποίος είναι 79 ετών και έχει προβλήματα υγείας τα τελευταία χρόνια, εθεάθη να συνοδεύεται έξω από τη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού από τη θέση του που καθόταν δίπλα στον Xi, για λόγους που δεν έγιναν ξεκάθαροι, αν και ο Hu φαινόταν αρχικά απρόθυμος να φύγει.
Επίσης αξιοσημείωτη απουσία από τη νέα σύνθεση της Μόνιμης Επιτροπής που ανακοινώθηκε την Κυριακή είναι εκείνη του 59χρονου Hu Chunhua, ενός αντιπροέδρου που θεωρείται πιο κοντά στις απόψεις του Li και του πρεσβύτερου Hu.
Ο Hu Chunhua είχε διαφημιστεί κάποτε ως υποψήφιος για την ανώτατη ηγεσία, αλλά δεν προήχθη από το Πολιτικό Γραφείο στη Μόνιμη Επιτροπή στο συνέδριο του κόμματος πριν από πέντε χρόνια. Αυτή τη φορά, ο Hu απομακρύνθηκε ακόμη και από το νέο Πολιτικό Γραφείο των 24 μελών, σε μια περαιτέρω ένδειξη του θαμπού πολιτικού του μέλλοντος –και της ασυναγώνιστης ισχύος του Xi.
Επίσης από τη Μόνιμη Επιτροπή απουσιάζει και ο ξεκάθαρος διάδοχος του Xi. Οι συνθέσεις της Μόνιμης Επιτροπής πριν από την εποχή Xi περιλάμβαναν νεότερα μέλη ως πιθανούς διαδόχους. Αλλά με το νεότερο μέλος στα 60 αυτή τη φορά, δεν υπάρχει κανένα ξεχωριστό όνομα -ένα πιθανό σημάδι ο Xi δεν σχεδιάζει να παραιτηθεί σύντομα.
Η εκκαθάριση των αντιπάλων και η εξύψωση των συμμάχων και συνεργατών του Xi δημιουργεί μια «πρωτοφανή» κατάσταση για το κυβερνών σώμα που θα οδηγήσει τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, σύμφωνα με τον Chen Gang, ανώτερο ερευνητή στο Ινστιτούτο Ανατολικής Ασίας του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σιγκαπούρης. «Αυτή η νέα σύνθεση δεν είναι προϊόν κατανομής εξουσίας μεταξύ διαφορετικών φατριών, αλλά βασικά είναι το αποτέλεσμα ή η συνέπεια της εξουσίας του Xi», είπε ο Chen.
«Έχουμε εισέλθει σε μια νέα εποχή, καθώς ο Xi ελέγχει πλέον σχεδόν κάθε πτυχή που αφορά τη χάραξη πολιτικής και τη λήψη αποφάσεων», είπε. «Βλέπουμε ένα είδος εκ νέου συγκεντρωμένης γραφειοκρατίας στην Κίνα, η οποία σίγουρα θα επηρεάσει τη μελλοντική οικονομική και εξωτερική πολιτική της χώρας».
Επέκταση του ελέγχου
Ενώ η σύνθεση που ανακοινώθηκε την Κυριακή είναι το ρόστερ της κορυφαίας βαθμίδας του Κομμουνιστικού Κόμματος, αυτοί που θα επιλεγούν θα συνεχίσουν να καλύπτουν κορυφαίες κυβερνητικές θέσεις, καθώς οι διορισμοί θα γίνουν τους επόμενους μήνες πριν από τη βασική συνεδρίαση του νομοθετικού σώματος της χώρας τον Μάρτιο.
Η νέα σύνθεση σημαίνει ότι ο Xi θα αποκτήσει επίσης μεγαλύτερο έλεγχο σε όλες τις πτυχές του κινεζικού κράτους, συμπεριλαμβανομένης της οικονομίας, η οποία είναι παραδοσιακά ο τομέας του πρωθυπουργού, ο οποίος ηγείται του Κρατικού Συμβουλίου του.
Αυτή η θέση αναμένεται τώρα να τεθεί στα χέρια του αρχηγού του κόμματος της Σαγκάης, Li Qiang, ενός πιστού του Xi που ουσιαστικά αποτελεί το Νο2 στο κόμμα, παρά τις έντονες αντιδράσεις μετά από ένα χαοτικό δίμηνο lockdown εξαιτίας της Covid-19 στη Σαγκάη νωρίτερα αυτή την χρονιά.
Ο διορισμός του Li είναι ένα από τα πολλά στοιχεία «κατάρριψης κανόνων» του φετινού ανασχηματισμού της ηγεσίας, σύμφωνα με τον Victor Shih, ειδικό στην ελίτ της κινεζικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, σημειώνοντας ότι ο διορισμός του Li θα τοποθετήσει έναν επικεφαλής χωρίς εμπειρία στο Κρατικό Συμβούλιο στην κεφαλή αυτού του σώματος –κάτι που δεν είχε συμβεί εδ΄λω και δεκαετίες.
«Η κινεζική οικονομία και το ίδιο το Κρατικό Συμβούλιο είναι πολύ πιο περίπλοκα σήμερα σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1980. Η απουσία εμπειρίας θα κάνει τουλάχιστον αρχικά τη δουλειά της διαχείρισης του κρατικού μηχανισμού της Κίνας πολύ πιο δύσκολη», είπε.
Άλλα νέα μέλη είναι ο 66χρονος Cai, επικεφαλής του κόμματος του Πεκίνου και ένας από τους πιο έμπιστους του Xi, ο επίσης 66χρονος Li Xi, νυν αρχηγός του κόμματος της νότιας οικονομικής μηχανής της Κίνας στην επαρχία Γκουανγκντόγνκ και έμπιστος σύμμαχος Xi, που αναμένεται να επιβλέπει την οργάνωση κατά της διαφθοράς και ο 60χρονος Ding Xuexiang, επικεφαλής του προσωπικού γραφείου του Xi και στενός συνεργάτης του.
Τρίτη θητεία
Η νέα δυναμική εξουσίας προαναγγέλλει επίσης έναν θρίαμβο για την ατζέντα του Xi στο πώς να οδηγήσει την Κίνα προς τα εμπρός τα επόμενα χρόνια. «Η βασική ιστορία είναι προφανής –ο Xi Jinping και η ομάδα του εδραιώνουν τη δύναμή τους, το ερώτημα είναι προς ποιον σκοπό», δήλωσε ο David Goodman, διευθυντής του Κέντρου Μελετών σε θέματα Κίνας στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ. «Αυτό που βγάζω σαν συμπέρασμα από το συνέδριο είναι η (έμφαση) στο κυρίαρχο ζήτημα της κοινής ευημερίας, η οποία κατοχυρώνεται πλέον στο σύνταγμα του κόμματος», είπε ο Goodman.
Εκτός από την αποχώρηση του Li και του Wang, άλλοι που είναι επίσης γνωστοί για μια πιο φιλική στάση προς την αγορά -όπως οι οικονομικοί αξιωματούχοι Liu He, Yi Gang και Guo Shuqing– επίσης δεν αποτελούν πλέον μέρος της Κεντρικής Επιτροπής. Η επιβίωση του μέλους της Κεντρικής Επιτροπής, του 69χρονου Wang Yi, υποδηλώνει επίσης την υποστήριξη της επιθετικής στάσης της Κίνας στην εξωτερική πολιτική.
Ωστόσο, παρά την άνευ προηγουμένου διατήρηση της εξουσίας από τον Xi, ο ίδιος δεν θα έχει απαραίτητα μία ομαλή πορεία μπροστά του, δεδομένων των εσωτερικών οικονομικών προκλήσεων και των τεταμένων διεθνών σχέσεων, ζητήματα στα οποία αναφέρθηκε στην εναρκτήρια ομιλία του στο Συνέδριο του Κόμματος την περασμένη Κυριακή. «Ο κόσμος σήμερα αντιμετωπίζει άνευ προηγουμένου προκλήσεις», είπε ο Xi στους δημοσιογράφους την Κυριακή, αφού παρουσίασε τη νέα του ηγετική ομάδα.
«Στο δρόμο μπροστά, ανεξάρτητα από τους δυνατούς ανέμους, τα ασταθή νερά ή ακόμα και τις επικίνδυνες καταιγίδες, οι άνθρωποι θα είναι πάντα το πιο σταθερό στήριγμα και η ισχυρότερη εμπιστοσύνη μας», είπε.
