“I’m sorry, I don’t own a TV” λέει η συμπαθητική παλαιοντολόγος στον Joey Tribbiani σε ένα επεισόδιο από τα Φιλαράκια, για να αναρωτηθεί (εύλογα) ο τελευταίος “Then where’s all your furniture pointed at?”
Έλα ντε! Θα έπρεπε να ψάξουμε πολύ για να βρούμε ένα σαλόνι χωρίς τηλεόραση σήμερα. Τι έχει αλλάξει όμως τα τελευταία χρόνια και πώς διαμορφώνει η τεχνολογία τη σχέση μας με τη μικρή (ή όχι και τόσο μικρή) οθόνη;
1. Χθες και σήμερα
Συσκευή που για να μετακινηθεί χρειαζόταν κλαρκ, “χιονάκια”, στατικός ηλεκτρισμός, ασπρόμαυρη οθόνη, καθόλου τηλεχειριστήριο, 5 κανάλια με το ζόρι – αν προσπαθούσαμε να εξηγήσουμε στα παιδιά σήμερα πώς βλέπαμε τηλεόραση… τα παλιά τα χρόνια, θα μας κοιτούσαν σαν τρελούς.
Ακόμα κι εμείς έχουμε συνηθίσει βέβαια: 4Κ, τηλεοράσεις 43 ίντσες τουλάχιστον και binge-watching σειρών στο Netflix είναι πλέον τόσο συνηθισμένα που τα θεωρούμε απλά δεδομένα – πώς περιμένουμε η νέα γενιά να συλλάβει το concept “στο 4 είναι το MEGA” και “θα λείπω εκείνη την ώρα οπότε θα γράψω το επεισόδιο στο βίντεο”;
Οι πρώτες τηλεοράσεις μάλιστα, οι CRT (καθοδικού σωλήνα), ήταν για λίγους και προνομιούχους. Ακόμα κι όταν άρχισαν να δίνονται άδειες για ιδιωτικά κανάλια και οι τηλεοράσεις να μπαίνουν σε όλο και περισσότερα σπίτια, και πάλι μιλούσαμε για έπιπλο, βάρος, παρουσία. Αναγκαστικά “έχτιζες” όλο το σαλόνι γύρω τους γιατί πολύ απλά δεν γινόταν αλλιώς. Μαζευόταν, λοιπόν, όλη η οικογένεια “να δει τηλεόραση στο σαλόνι” – δεν είχε ο καθένας τη συσκευή του και το προφίλ του.
2. Βασικά, πότε και πώς ξεκίνησαν όλα;
Ήταν 4 Σεπτεμβρίου του 1960 όταν πραγματοποιήθηκε η πρώτη εκπομπή τηλεοπτικού σήματος στην Ελλάδα από τον πειραματικό τηλεοπτικό σταθμό που λειτούργησε η ΔΕΗ στον χώρο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Μας πήρε… λίγα χρόνια περισσότερο απ’ ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη για να βάλουμε τηλεοράσεις στα σπίτια μας, ενώ στην αρχή οι συσκευές αυτές ήταν ελάχιστες, κυρίως εντός Αθηνών. Το 1966, το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας έκανε την αρχή με μια εκπομπή ποικίλης ύλης που εξέπεμπε κάθε βράδυ από τις 18:30 μέχρι τις 20:30 περίπου, στο κανάλι 5, με την ΥΕΝΕΔ να ακολουθεί.
Η πρώτη φορά που μεταδόθηκε έγχρωμο πρόγραμμα στην χώρα ήταν τον Ιούνιο του 1978 με την προβολή του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου στην Αργεντινή, ενώ το πρώτο ιδιωτικό κανάλι που άρχισε να εκπέμπει ήταν το Mega Channel, στα τέλη του 1989.
Στα 90s μπήκαν οι τηλεοράσεις σχεδόν σε κάθε σπίτι, ενώ από τη δεκαετία του 2000 και μετά, η τεχνολογία εξελίσσεται τόσο ραγδαία που δεν την προλαβαίνουμε.
3. Οι λεπτές οθόνες ήταν το πρώτο μεγάλο σοκ
Όταν εμφανίστηκαν οι πρώτες flat τηλεοράσεις, όλοι πάθαμε ένα μικρό πολιτισμικό σοκ – κατά κύριο λόγο οι γιαγιάδες μας που δεν είχαν πλέον χώρο για τα σεμεδάκια τους.
Έφυγαν λοιπόν οι CRT και άρχισαν να εμφανίζονται οι Plasma, οι υγρών κρυστάλλων, που μπορούσες να τις κρεμάσεις ακόμα και στον τοίχο. Κι από τις LCD περάσαμε στις LED, με ακόμα πιο εξελιγμένη τεχνολογία για απίστευτη ανάλυση οθόνης και χρώματα τόσο ζωντανά που ένιωθες μέρος των όσων έβλεπες.
Φυσικά άλλαξε και το σήμα, κι από αναλογικό έγινε ψηφιακό. Ξαφνικά αποκτήσαμε πρόσβαση σε μια τεράστια γκάμα προγραμμάτων, ενώ πλέον μπορούσαμε να πάρουμε τηλεοράσεις σε διάφορα μεγέθη και να τις βάλουμε και σε διαφορετικά δωμάτια του σπιτιού, όπως στην κρεβατοκάμαρα.
4. Σήμερα η τηλεόραση δεν είναι πρωταγωνιστής
Κακά τα ψέματα, όταν μπορείς να παρακολουθήσεις ό,τι θέλεις, απ’ όπου κι αν βρίσκεσαι, ό,τι ώρα κι αν είναι, γιατί να “χτίσεις” το σαλόνι σου γύρω από μια οθόνη; Εννοείται ότι η πλειοψηφία του κόσμου ακόμα τη θέλει – και πολύ καλά κάνει – αλλά τη βλέπει ως επιφάνεια και όχι ως κεντρικό έπιπλο.
Υπάρχει ανάμεσα σε πίνακες, μπορεί κιόλας να “καμουφλαριστεί” και να μοιάζει και η ίδια με πίνακα – παίρνει ακόμα και κορνίζα! Είναι μέρος της ψυχαγωγίας μας, συνδέεται με subwoofers και ηχόμπαρες, γίνεται home cinema και “πλημμυρίζει” συνδρομητικά κανάλια για να έχουμε πρόσβαση σε μια ανεξάντλητη βιβλιοθήκη σειρών και ταινιών, πάντα διαθέσιμα, πάντα εκεί.
5. Το μέλλον: όσο λιγότερο φαίνεται, τόσο πιο μεγάλο είναι
Η επόμενη φάση δεν είναι απλώς περισσότερες ίντσες. Μιλάμε για οθόνες που χάνονται στον χώρο, που… γίνονται τοίχος, που δεν υπάρχουν όταν δεν τις χρειάζεσαι. Το “μεγάλο” δεν είναι πια θέμα μεγέθους αλλά αίσθησης.
Και κάπως έτσι, από το βαρύ κουτί που φοβόμασταν να μετακινήσουμε, φτάσαμε στην αόρατη οθόνη που γεμίζει το σαλόνι χωρίς να το καταλαμβάνει. Το μεγάλο δεν άλλαξε μόνο μορφή. Άλλαξε φιλοσοφία. Και, μεταξύ μας, δεν το είδαμε καν να έρχεται.
