Η πρωτόγνωρη εμπειρία της πανδημίας αυξάνει το αίσθημα της μοναξιάς και της απομόνωσης.
Αίφνης το σπίτι που μένουμε, είτε πρόκειται για ένα δυάρι στο Παγκράτι και τα Πατήσια, είτε πρόκειται για μία μονοκατοικία στα προάστια αποκτά ένα ρόλο θεραπευτικό της ψυχής και των αισθήσεων.
Υπό μία βασική προϋπόθεση: Toν σεβασμό και την αναγνώριση του ρόλου του Αρχιτέκτονα.
Ένα αδικημένο για δεκαετίες επάγγελμα στη χώρα μας μια και το επικάλυπταν οι μηχανικοί, οι εργολάβοι και φυσικά οι παντογνώστες ιδιοκτήτες με τα γνωστά αποτελέσματα τα οποία δυστυχώς είναι ορατά δια γυμνού οφθαλμού.
Όπου και να ταξιδέψεις-με ελάχιστες εξαιρέσεις0η αισθητική των κτιρίων και δη των πολυκατοικιών στη χώρα που φιλοξενεί τον Παρθενώνα είναι τουλάχιστον ασυνεπής με τις δημιουργίες των Αρχαίων.
Η πανδημία λοιπόν επαναφέρει στο επίκεντρο τον ρόλο των Αρχιτεκτόνων μια και μέσα από το έργο τους περνάει η ποιότητα της ζωής στη κατοικία, το ξενοδοχείο, το γραφείο, το κατάστημα, ακόμη και σ΄ένα μικρό ξωκλήσι.
Το παρήγορο σ΄αυτή τη χώρα είναι ότι εξακολουθούν-παρά τις αντίξοες συνθήκες που κυριαρχούν σχεδόν παντού-να υπάρχουν νέοι και άξιοι δημιουργοί σε όλους τους τομείς.
Μια και μιλάμε για Αρχιτεκτονική ξεχωρίσαμε και σας παρουσιάζουμε τα έργα δύο εμπνευσμένων Αρχιτεκτόνων, του κ. Μανώλη Ηλιάκη και της κ. Μαρίας Ρεμούνδου οι οποίοι ίδρυσαν τo εργαστήρι αρχιτεκτονικής και Design YOLKSTUDIO το οποίο δραστηριοποιείται στον τομέα του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και της επίβλεψης έργων, από το 1997.
Το YOLKSTUDIO δίνει έμφαση στο δημιουργικό σχεδιασμό με επιμονή στην επίλυση κατασκευαστικών λεπτομερειών. Οι συνθετικές αρχές σχεδιασμού επανακαθορίζονται αναλόγως των αναγκών του κάθε έργου.
Γίνεται προσπάθεια να χρησιμοποιούνται υλικά φιλικά προς το περιβάλλον και να εφαρμόζονται βασικές αρχές βιοκλιματικού σχεδιασμού, χωρίς τη χρήση υψηλής τεχνολογίας.
Οι συνεργάτες του YOLKSTUDIO προέρχονται από το χώρο της αρχιτεκτονικής, του Interior και Graphik Design, των εικαστικών τεχνών, της φωτογραφίας, της χορογραφίας και της VideoArt.
Η δραστηριότητα του YOLKSTUDIO έχει επανειλημμένα επαινεθεί τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Σημαντικότερες διακρίσεις: 9η, 8η και 7η Μπιενάλε Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων, Βραβεία “ΔΟΜΕΣ 2013”, 7η και 8η Πανελλήνια Έκθεση Αρχιτεκτονικού Έργου με τίτλο ΚΕΝΟ, διοργάνωση ΣΑΝΑ, Athens heart design award 2013, Hotel Design Awards 2017.
Η εταιρική ταυτότητα του γραφείου σχεδιάστηκε από τη συνεργάτρια του εργαστηρίου, εικαστικό και γραφίστρια EM KEI. Βραβεύτηκε στα ελληνικά βραβεία γραφιστικής ΕΒΓΕ, στην κατηγορία εταιρική ταυτότητα.
Έχοντας μεγάλη εμπειρία στον τομέα των αρχιτεκτονικών μελετών ιδιωτικών κτηρίων, (κατοικιών, γραφείων και καταστημάτων), των εκθεσιακών περιπτέρων και των εφήμερων κατασκευών, παρέχουμε ολοκληρωμένες υπηρεσίες από την αρχική ιδέα μέχρι την υλοποίηση του έργου.
Χάρη στην οργανωτική δομή του YOLKSTUDIO επιτυγχάνεται ένα σύγχρονο και ευέλικτο μοντέλο λειτουργίας του.
Μανώλης Ηλιάκης
Ο Μανώλης Ηλιάκης γεννήθηκε το 1973. Έχει σπουδάσει Αρχιτεκτονική, Design και Σκηνογραφία. Ελλάδα: Σχολή Βακαλό, 1995, ΑΣΚΤ τμήμα σκηνογραφίας, 1997. Γερμανία: Hochschule für Kunst und Design Halle, 1999. Αγγλία: MA Architecture & Spatial Culture, Middlesex University, Λονδίνο 2000.
Το ερευνητικό του ενδιαφέρον επικεντρώνεται στα σημεία συνάντησης αρχιτεκτονικής, χορού και ψηφιακής τεχνολογίας. Έχει οργανώσει workshops για αρχιτέκτονες και χορευτές (Κέντρο Μελέτης Σύγχρονου χορού Isadora Duncan, Ινστιτούτο της Δανίας στη Ρώμη, κ.α.) Συμμετείχε ως καθηγητής στο πρόγραμμα Εrasmus DAS (Dance Architecture Spatiality 2012-2014). Συνεργαζόμενα πανεπιστήμια: University of Derby (Αγγλία), L’Ecole Nationale Supérieure d’Architecture de Montpellier (Γαλλία), the University of Montpellier III Paul Valéry (Γαλλία) και το Πανεπιστήμιο IUAV της Βενετίας (Ιταλία).
Έχει συνεργαστεί με Έλληνες και Γερμανούς χορογράφους και στο πλαίσιο του προγράμματος project exchange 05 και του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης σκηνοθέτησε το video “body wall”, για το οποίο απέσπασε το πρώτο βραβείο. Άλλα videos και video-installation, τα οποία διερευνούν τη σχέση του αρχιτεκτονικού χώρου με την ανθρώπινη κίνηση και το σύγχρονο χορό έχουν παρουσιαστεί σε διάφορα festivals και πειραματικούς χώρους. (Πεδίο Δράσης Κόδρα 07, 11η Biennale Νέων καλλιτεχνών, Festival Medieterra 02, parasite projects, MIR festival, κ.λπ.)
Το 1996 μαζί με την Μαρία Ρεμούνδου ίδρυσε το εργαστήρι αρχιτεκτονικής και Design YOLKSTUDIO. Πρόσφατες διακρίσεις του γραφείου στην 7η, 8η και 9η Μπιενάλε Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων, στα Βραβεία “ΔΟΜΕΣ 2013”, στην 7η και 8η Πανελλήνια Έκθεση Αρχιτεκτονικού Έργου με τίτλο ΚΕΝΟ, διοργάνωση ΣΑΝΑ, στον διαγωνισμό: «ΠΥΡΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ 2010 – Αλλάζοντας την (πρόσ)ΟΨΗ», στους διαγωνισμούς “Athens Heart”, Hotel Design Awards 2017, κ.α..
Διδάσκει αρχιτεκτονική σύνθεση, Θεωρία του Design και βιομηχανικό σχεδιασμό στη σχολή Βακαλό και είναι διαπιστευμένος λέκτορας του Derby University. Είναι υπεύθυνος του τομέα της Αρχιτεκτονικής Εσωτερικού Χώρου (Interior Design), της σχολής Βακαλό.
Έχει αποσπάσει υποτροφίες από ελληνικά και ξένα ιδρύματα (Goethe Institute, Danish Institute, Ίδρυμα Ι.Φ. Κωστοπούλου κ.α.). Με υποτροφία του Ινστιτούτου της Δανίας εκπόνησε ερευνητική μελέτη με θέμα την εκκλησία της Bagsvaerd του Jorn Utzon και τα αποτελέσματα της εργασίας αυτής παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο μιας έκθεσης και της παραγωγής ενός video.
Άρθρα και δοκίμιά του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά και ξένα περιοδικά και βιβλία. (Επιλογή κειμένων εδώ).
Είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας, του International Association of Art (IAA) και της Διεθνούς Ένωσης Μουσείων (ICOM).
Ζει και εργάζεται στην Αθήνα και το Βερολίνο.
Μαρία Ρεμούνδου
Η Μαρία Ρεμούνδου γεννήθηκε το 1975. Έχει σπουδάσει Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων στη Σχολή Βακαλό (1992-95).
Έχει εξειδικευτεί στην ηλεκτρονική σχεδίαση και στην φωτορεαλιστική απεικόνιση χώρων.
Έχει εργαστεί στο αρχιτεκτονικό γραφείο του Θεοφάνη Μπομπότη και στην τεχνική υπηρεσία της εταιρίας Γερμανός Α.Ε., ως creative designer για τη διαμόρφωση της εταιρικής ταυτότητας των καταστημάτων.
Το 1996 μαζί με τον Μανώλη Ηλιάκη ίδρυσε το εργαστήρι αρχιτεκτονικής και Design YOLKSTUDIO. Πρόσφατες διακρίσεις του γραφείου στην 7η, 8η και 9η Μπιενάλε Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων, στα Βραβεία “ΔΟΜΕΣ 2013”, στην 7η και 8η Πανελλήνια Έκθεση Αρχιτεκτονικού Έργου με τίτλο ΚΕΝΟ, διοργάνωση ΣΑΝΑ, στον διαγωνισμό: «ΠΥΡΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ 2010 – Αλλάζοντας την (πρόσ)ΟΨΗ», στους διαγωνισμούς “Athens Heart”, Hotel Design Awards 2017, κ.α..
Έργα>
Pi Athens Suites / Η αρμονία του π
π Athens Hotel δίπλα στο Καλλιμάραρο, Παγκράτι, Αθήνα.
ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΠΟΛΗΣ 2017 στα HOTEL DESIGN AWARDS 2017
Το έργο αφορά στην αναδιαμόρφωση υφιστάμενου κτιρίου γραφείων σε «boutique ξενοδοχείο».
Το «π Athens Suites» βρίσκεται δίπλα στο Καλλιμάρμαρο και πολύ κοντά στον Εθνικό Κήπο και το Ζάππειο.
Η σαφής άποψη του ιδιοκτήτη για την αισθητική, το ύφος και την κεντρική ιδέα για τη διαμόρφωση των εσωτερικών χώρων, καθόρισε σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα. Συνήθως κάτι τέτοιο αποτελεί πρόβλημα στη συνθετική διαδικασία και τελικά το έργο είναι κακό ή μέτριο. Αντίθετα, όταν ένας χώρος είναι μελετημένος με μεγάλη ακρίβεια και υπάρχει μια συνολική αντίληψη στον σχεδιασμό, με έμφαση και στην παραμικρή λεπτομέρεια, τότε το αποτέλεσμα είναι συνήθως εξαιρετικό. Συχνά όμως, τέτοια έργα υφίστανται σημαντικές αλλοιώσεις από τους ιδιοκτήτες. Ίσως συμβαίνει αυτό, διότι ο κάτοικος ασφυκτιά όταν όλα είναι προκαθορισμένα και «επιβεβλημένα» από έναν σχεδιαστή και του στερείται η ελευθερία της προσωπικής του έκφρασης.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση βρέθηκε κατά κάποιο τρόπο η μέση λύση: Ο ιδιοκτήτης Σωκράτης Γαβριήλ δεν θέλησε να περιορίσει ή να παρακάμψει την προσωπική του αισθητική, αναθέτοντας μια πλήρη μελέτη σε έναν αρχιτέκτονα ή designer. Η ευαισθησία του να διακρίνει ωραίες ποιότητες στον τομέα της αρχιτεκτονικής εσωτερικού χώρου και της διακόσμησης, τον βοήθησε να καθορίσει το σενάριο της επέμβασης και της διακόσμησης στα δωμάτια και στους χώρους διημέρευσης. Ο ρόλος του αρχιτέκτονα σε αυτό το έργο ήταν συμβουλευτικός και ρυθμιστικός. Έγινε ξεκαθάρισμα και ομαδοποίηση των προθέσεων του Σ. Γαβριήλ και καθορίστηκε έτσι η φιλοσοφία της επέμβασης και της σύνθεσης. Η μελέτη του φωτισμού, ο σχεδιασμός κάποιων βασικών κατασκευαστικών λεπτομερειών, η χρωματική μελέτη των δομικών στοιχείων και των ψευδοροφών, καθώς και ο συνδυασμός των υλικών, συνέβαλαν στην άρτια ολοκλήρωση της αρχικής κεντρικής ιδέας του ιδιοκτήτη.
Η δομή και η αρχιτεκτονική του υπάρχοντος κτιρίου αποφασίστηκε να παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό ως είχαν. Δεν αποκρύφτηκε η μεταλλική δομή του 3ου και 4ου ορόφου και έγιναν ήπιες επεμβάσεις στο προηγούμενο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο.
Το πι, το όνομα που δόθηκε στο ξενοδοχείο, σχετίζεται με την σταθερά π, η οποία απασχολεί για πολλά χρόνια τους μαθηματικούς και τους φυσικούς, λόγω των εκπληκτικών ιδιοτήτων και την αρμονία που παρουσιάζει[1]. Το π συνδέεται με την ιστορία της Αθήνας: Ο Αρχιμήδης είχε χρησιμοποιήσει γεωμετρικές τεχνικές βασιζόμενες σε πολύγωνα, για να υπολογίσει την αξία του π. Ο αριθμός π συνδέεται επίσης με την προσπάθεια των αρχαίων Ελλήνων να τετραγωνίσουν τον κύκλο. H επιλογή του ονόματος αυτού έχει και διδακτικό χαρακτήρα: Ο ένοικος του ξενοδοχείου, ίσως αναρωτηθεί για τη σημασία του π και θελήσει να γνωρίσει περισσότερα για τη μαγεία αυτού του άρρητου αριθμού. Η γραφιστικές επεμβάσεις συμβάλλουν σε αυτή την πρόθεση.
Όσον αφορά στη φιλοσοφία σχεδιασμού, στο ξενοδοχείο χρησιμοποιήθηκαν κυκλικά στοιχεία και σφαίρες, τα οποία συνδέονται με την σταθερά π. Οι διαστάσεις κάποιων ευθύγραμμων κατασκευών είναι ίσες με την περιφέρεια κύκλων. Έτσι δημιουργούνται αρμονίες και αντιθέσεις, και οι μορφές σχετίζονται μεταξύ τους μέσω αναλογιών.
Στο ισόγειο αναπτύσσεται ο χώρος υποδοχής και συνδέεται με τον υπαίθριο χώρο του ακάλυπτου, όπου έχουν φυτευτεί ελιές, αμυγδαλιές και άλλα φυτά, που είχε φέρει η βασίλισσα Αμαλία στον Εθνικό κήπο. Στους ορόφους σχηματίζονται 6 δωμάτια διαφορετικού μεγέθους για τουρίστες, στελέχη εταιρειών, οικογένειες και ζευγάρια. Στη σουίτα του τελευταίου ορόφου και στην ταράτσα υπάρχει θέα προς την Ακρόπολη και προς το Καλλιμάρμαρο. Στο υπόγειο υπάρχει ο χώρος του πρωινού, όπου διοχετεύεται φυσικό φως μέσω στεγασμένων ανοιγμάτων στον ακάλυπτο και στην πρασιά.
Χρησιμοποιήθηκαν βινυλικά και εποξειδικά δάπεδα. Στα λουτρά, μερικές επιφάνειες καλύφθηκαν με κεραμικά πλακίδια και άλλες με φυσικές ψηφίδες, συγκολλημένες με συνδετική ρητίνη. Στην περιοχή του ύπνου μερικοί τοίχοι επενδύθηκαν με τρισδιάστατες αφροβινυλικές ταπετσαρίες και με ματ φύλλα ανοξείδωτης λαμαρίνας. Για τη σκίαση προσαρμόστηκαν στα ανοίγματα βαμβακερές κουρτίνες και φαρδιές ξύλινες περσίδες.
Βιοκλιματικά στοιχεία: Γαιοθερμικό υπόγειο, Αιολική καμινάδα, διπλή αεριζόμενη πρόσοψη (με ανοξείδωτο πλέγμα), διαμπερής αερισμός, αισθητήρες κίνησης και θερμοκρασίας, ενεργειακοί υαλοπίνακες, φυτεμένος ακάλυπτος.
[1] Η σταθερά π ισούται με το λόγο της περιφέρειας ενός οποιουδήποτε κύκλου προς τη διάμετρό του και αυτό ισούται, κατά προσέγγιση, με τον άρρητο αριθμό 3,14.
ΦΩTOΓPAΦOΣ: Λουίζα Νικολαΐδου
APXITEKTONIKH MEΛETH, ΜΕΛΕΤΗ ΦΩΤΙΣΜΟΥ:
YOLKSTUDIO_Μανώλης Ηλιάκης, Μαρία Ρεμούνδου
CONCEPT, INTERIOR DESIGN: Σωκράτης Γαβριήλ
H/M MEΛETH: ARTEC
EΠIBΛEΨH: Σταύρος Κοσιέρης
TEXNIKH ETAIPΕΙA KATAΣKEYHΣ: ARTEC
Οπτική ταυτότητα: Δημήτρης Τζαβάρας
IΔIOKTHTHΣ: Σωκράτης Γαβριήλ
TOΠOΘEΣIA: Καλλιμάρμαρο
ΣYNOΛIKO EMBAΔO KTIPIOY: ~550 τ.μ.
XPONOΣ MEΛETHΣ: 2016
XPONOΣ KATAΣKEYHΣ: 2016
Μικρός Ναός αφιερωμένος στον Όσιο Πορφύριο
Ο σχεδιασμός του ναού σχετίζεται με ένα τυχαίο γεγονός που μας αφηγήθηκε ο εργοδότης κατά τη διάρκεια της μελέτης και της αναζήτησης της πρότασης.
Ο Όσιος Πορφύριος ήταν φίλος της οικογένειας του εργοδότη. Όταν ερωτήθηκε σε ποιο σημείο θα ήταν ο κατάλληλος χώρος για να χτιστεί ένας μικρός ναός, σημείωσε τη θέση με έναν σταυρό πάνω στον τοπογραφικό χάρτη με τις ιδιοκτησίες της οικογένειας.
Αυτός ο σταυρός αποτυπώθηκε ως σχισμή στη στέγη της εκκλησίας προκειμένου να εισβάλει ο φυσικός φωτισμός και κάποιες στιγμές της ημέρας να σχηματίζεται με φως το σχήμα του σταυρού στο εσωτερικό δάπεδο.
Σαν μια μονοκονδυλιά η ανοιχτή αναδιπλούμενη γραμμή της κάτοψης, ορίζει τον εσωτερικό ιερό χώρο και η απλή τυπολογία της θυμίζει νεολιθικές κατοικίες. Νεολιθικοί οικισμοί υπήρχαν στη Δυτική πλευρά της Πάρνηθας όπου βρίσκεται και το κτήμα. Τέσσερις κατακόρυφες σχισμές προσφέρουν οπτικές φυγές προς τον εξωτερικό χώρο και συνδέουν την εκκλησία με όλα τα σημεία του ορίζοντα.
Η παράλληλη προς την Ανατολή και τη Δύση σχισμή της οροφής λειτουργεί ως ηλιακό ρολόι. Η φαρδύτερη φωτεινή λωρίδα σχηματίζεται στο εσωτερικό στις 12:00 το μεσημέρι, ενώ οι λεπτότερες λωρίδες το πρωί και το απόγευμα αντίστοιχα.
Τμήματα του μπετονένιου φορέα παραμένουν εμφανή και ο φυσικός σοβάς από κουρασάνι καλύπτει την πλήρωση του κτίσματος. Στην οροφή υπάρχει φυτεμένο δώμα, το οποίο φυτεύεται με θυμάρια, λεβάντες και γηγενή φυτά που φύονται στην περιοχή.
Στον περιβάλλοντα χώρο γίνονται οι ελάχιστες δυνατές παρεμβάσεις και τα φυτά φύονται ελεύθερα.
Σχεδιασμός: ΥOLKSTUDIO, Μανώλης Ηλιάκης, Μαρία Ρεμούνδου
Φωτορεαλιστική απεικόνηση: Γιώτα Ηλιάκη
Περιοχή: Πάρνηθα Αττικής
Επιφάνεια οικοπέδου: 4.000 τ.μ.
Συνολική επιφάνεια: 73 τ.μ.
Χρόνος μελέτης: 2019
Πολυκατοικία στο Γαλάτσι, Αθήνα.
Χρωματική μελέτη βασισμένη στις χρωματικές σπουδές της Lou Scheper-Berkenkamp’s.
Κατασκευαστική εταιρία: ΑΡΓΥΡΗΣ ΚΡΑΒΑΡΙΤΗΣ.
