Καθώς οι διαδηλώσεις στη Γαλλία —με αφορμή το υψηλό κόστος ζωής και τις επιδεινούμενες συνθήκες στα σχολεία— επαναλαμβάνονται αυτό το Σαββατοκύριακο, η γαλλική κυβέρνηση εξακολουθεί να προσπαθεί να περιορίσει την αυξανόμενη αναταραχή στην αγορά κρατικών ομολόγων της χώρας.
Αυτή την εβδομάδα, οι επενδυτές συνέχισαν να αποφεύγουν τα γαλλικά κρατικά χρεόγραφα, ωθώντας την απόδοση των 10ετών ομολόγων πάνω από το 5% για πρώτη φορά από το 2002, γεγονός που αύξησε το κόστος του δημόσιου δανεισμού. Η κυβέρνηση έλαβε μια μικρή ανάσα αργά την Παρασκευή, καθώς ο οίκος αξιολόγησης Moody’s διατήρησε την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας στο επίπεδο Aa3, αποφεύγοντας έτσι μια ενδεχόμενη υποβάθμιση.
Ωστόσο, ο Moody’s επισήμανε ότι οι προοπτικές παραμένουν αρνητικές και ότι η Γαλλία εξακολουθεί να χρειάζεται μια «σημαντική και διαρκή δημοσιονομική προσπάθεια» προκειμένου να σταθεροποιήσει το βάρος του χρέους της.
Οι ανησυχίες για τα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας συσσωρεύονται εδώ και χρόνια, αλλά η κατάσταση επιδεινώθηκε τους τελευταίους μήνες, καθώς το κόστος δανεισμού αυξήθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό ανέδειξε την ευαλωτότητα της Γαλλίας στις αγορές. Το χρέος της χώρας έχει αυξηθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια και αναμένεται να ξεπεράσει το 120% του ΑΕΠ της το επόμενο έτος.
Ελλείψει κάποιου άμεσου κυβερνητικού σχεδίου για τον περιορισμό του δανεισμού, το κόστος εξυπηρέτησης του γαλλικού χρέους θα αυξηθεί περαιτέρω, ανταγωνιζόμενο άλλες πιεστικές ανάγκες του κρατικού προϋπολογισμού — από την πρόσθετη χρηματοδότηση για τα σχολεία έως τις συντάξεις για έναν πληθυσμό που γερνά.
Μια σειρά κρίσεων εκδηλώνονται ταυτόχρονα.
Το πολιτικό αδιέξοδο ενόψει των προεδρικών εκλογών της ερχόμενης άνοιξης δυσχεραίνει την έγκριση ενός προϋπολογισμού που θα επέτρεπε, έστω και σε περιορισμένο βαθμό, τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος το επόμενο έτος. Επιπλέον, οι διαδηλώσεις για το κόστος ζωής καθιστούν ακόμη πιο δύσκολη την προοπτική δημοσιονομικής σύσφιξης —είτε μέσω περικοπών δαπανών είτε μέσω αυξήσεων φόρων.
«Η διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού συμπίπτει με ορισμένες από τις πιο εκτεταμένες κοινωνικές κινητοποιήσεις που έχει βιώσει η Γαλλία εδώ και πολλά χρόνια», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο οίκος Moody’s.
Ο Moody’s διατηρεί την αξιολόγηση της Γαλλίας σε επίπεδο «επενδυτικής βαθμίδας» (investment grade), ελαφρώς υψηλότερα σε σχέση με τους οίκους Fitch και S&P —δύο άλλους μεγάλους οίκους αξιολόγησης— οι οποίοι προχώρησαν σε υποβάθμιση της χώρας πέρυσι. Μια αξιολόγηση εντός της επενδυτικής βαθμίδας υποδηλώνει ότι ο δανειολήπτης ενέχει σχετικά χαμηλό κίνδυνο αθέτησης πληρωμών.
Ως ένδειξη του αρνητικού κλίματος, οι επενδυτές απαιτούν πολύ υψηλότερα ασφάλιστρα για να δανείσουν τη Γαλλία σε σύγκριση με τη Γερμανία, η οποία θεωρείται το ασφαλέστερο περιουσιακό στοιχείο στην Ευρώπη. Η διαφορά (spread) μεταξύ των αποδόσεων των γαλλικών και των γερμανικών κρατικών ομολόγων 10ετούς διάρκειας βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011, κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της κρίσης δημόσιου χρέους στην Ευρωζώνη. Το χάσμα έχει διπλασιαστεί μέσα σε μόλις δύο μήνες — ένας ρυθμός που προκαλεί ανησυχία.
Η πρόκληση για τη Γαλλία έγκειται στο γεγονός ότι τα προβλήματά της αρχίζουν να αλληλοτροφοδοτούνται, ενέχοντας τον κίνδυνο να εξελιχθούν σε μια αυτοτροφοδοτούμενη αρνητική σπείρα.
Η οικονομία ήταν ήδη αδύναμη φέτος, με συρρίκνωση κατά το πρώτο τρίμηνο και στασιμότητα κατά το δεύτερο. Οι διαδηλώσεις και οι λεηλασίες που σημειώνονται αυτόν τον μήνα αναμένεται να επιβαρύνουν περαιτέρω την ανάπτυξη. Παράλληλα, ο χαμηλός ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης καθιστά τη διαχείριση του χρέους ακόμη πιο δύσκολη.
Η Γαλλία εισέρχεται σε «μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας», η οποία θα διαρκέσει καθ’ όλη τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού του επόμενου έτους, δήλωσε η Charlotte de Montpellier, οικονομολόγος στην τράπεζα ING. Το πολιτικό αδιέξοδο ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την έγκριση ενός προϋπολογισμού που θα περιορίζει το έλλειμμα. Χωρίς νέο προϋπολογισμό, το έλλειμμα θα διογκωθεί, επιδεινώνοντας το βάρος του χρέους. «Η χρονική συγκυρία είναι εξαιρετικά δυσμενής», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο οίκος αξιολόγησης Moody’s εκτίμησε ότι η τρέχουσα κυβέρνηση θα καταφέρει να εγκρίνει έναν νέο προϋπολογισμό —έστω και αν χρειαστεί να επιβληθεί με αναγκαστικά μέσα—, προσθέτοντας ωστόσο ότι ο επόμενος πρόεδρος και η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει να προχωρήσουν σε πιο αποφασιστική μείωση του ελλείμματος.
Ωστόσο, ο Moody’s εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς τις προοπτικές ουσιαστικών αλλαγών, επικαλούμενος τις κοινωνικές εντάσεις και τον χαμηλό ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης. «Κατά συνέπεια, το βάρος του χρέους θα συνεχίσει να αυξάνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της υπόλοιπης δεκαετίας», επισήμανε ο οίκος αξιολόγησης.
