Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) συνεργάζονται με επιδημιολόγους των Πολιτειών για τη δημιουργία ενός ενιαίου ορισμού για τους θανάτους που οφείλονται στην ιλαρά.
Από τον Henrick Karoliszyn, DSW/The Defender
Το CDC ξεκίνησε το πρότζεκτ αυτό νωρίτερα το καλοκαίρι, προτού η Pennsylvania ανακοινώσει δύο θανάτους που «σχετίζονταν με την ιλαρά», γεγονός που προκάλεσε αντιπαράθεση, καθώς ο ιατροδικαστής που εξέτασε τις περιπτώσεις διαφώνησε με τον Κυβερνήτη Josh Shapiro και το πολιτειακό τμήμα υγείας, δηλώνοντας στα μέσα ενημέρωσης ότι ένας από τους θανάτους δεν προκλήθηκε από την ιλαρά.
«Η Pennsylvania ενδέχεται να ταξινομεί θανάτους ως “σχετιζόμενους με την ιλαρά” βάσει του δικού της πολιτειακού ορισμού επιτήρησης, ωστόσο το CDC συνεργάζεται με το Συμβούλιο Πολιτειακών και Εδαφικών Επιδημιολόγων (CSTE) για τη θέσπιση ενός τυποποιημένου ορισμού για τους θανάτους από ιλαρά, ώστε να διασφαλιστεί η συνέπεια στην καταγραφή σε όλες τις δικαιοδοσίες», δήλωσε στο The Defender η Grace Davis Jamison, εκπρόσωπος Τύπου του Υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ.
«Το CDC θα εφαρμόζει το ίδιο εθνικό πρότυπο σε κάθε Πολιτεία και θα καταγράφει τυχόν θανάτους που προκλήθηκαν από την ιλαρά, εφόσον το Εθνικό Κέντρο Στατιστικών Υγείας (NCHS) προσδιορίσει την ιλαρά ως την υποκείμενη αιτία, βάσει των στοιχείων που υποβάλλονται από τις Πολιτείες στα πιστοποιητικά θανάτου», ανέφερε η Jamison.
Στις 25 Αυγούστου, το Τμήμα Υγείας της Pennsylvania ανακοίνωσε δύο θανάτους —και στις δύο περιπτώσεις επρόκειτο για βρέφη— χαρακτηρίζοντάς τους ως «σχετιζόμενους με την ιλαρά». Στα μέσα Σεπτεμβρίου, η Πολιτεία ανακοίνωσε δύο επιπλέον θανάτους, συμπεριλαμβανομένου εκείνου μιας 40χρονης γυναίκας με μακρόχρονο ιστορικό υποκείμενων νοσημάτων.
Η σελίδα επιτήρησης ιλαράς του CDC, η οποία ενημερώθηκε εχθές, εμφανίζει έναν αστερίσκο δίπλα στον αριθμό «1» για τους καταγεγραμμένους θανάτους το 2026. Η σχετική σημείωση αναφέρει: «Ο αριθμός αυτός ενδέχεται να αλλάξει· το CDC θα επικαιροποιεί τα στοιχεία του καθώς καθίστανται διαθέσιμες πρόσθετες πληροφορίες και ολοκληρώνονται οι σχετικές αξιολογήσεις».
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αναθεώρησε πρόσφατα τον τρόπο καταμέτρησης των θανάτων από ιλαρά, ως απάντηση στον έντονο προβληματισμό σχετικά με το αν οι θάνατοι στην Pennsylvnia που χαρακτηρίστηκαν ως «σχετιζόμενοι με την ιλαρά» οφείλονταν πράγματι στην ασθένεια.
Η εφημερίδα The Guardian ανέφερε πρόσφατα ότι το CDC θα βασίζει την καταμέτρηση των θανάτων από ιλαρά σε δεδομένα του Εθνικού Κέντρου Στατιστικών Υγείας (NCHS).
Το CDC ενημέρωσε τον ιστότοπό του εχθές, αφού προηγουμένως το NCHS είχε ειδοποιήσει τον οργανισμό για έναν θάνατο που σχετιζόταν με την ιλαρά, δήλωσε η Jamison.
«Μέσω της καθιερωμένης διαδικασίας του, το NCHS επιβεβαίωσε ότι ο θάνατος συνέβη και ότι η ιλαρά καταγράφηκε ως η υποκείμενη αιτία θανάτου», δήλωσε η Jamison στο The Defender.
Προηγουμένως, το CDC απέσυρε τα στοιχεία του για τους θανάτους από ιλαρά από το Εθνικό Σύστημα Επιτήρησης Νοσημάτων Υποχρεωτικής Δήλωσης (NNDSS), το οποίο λαμβάνει δεδομένα επιτήρησης της δημόσιας υγείας από τις υγειονομικές υπηρεσίες των πολιτειών, των τοπικών αρχών και των επικρατειών.
Το NCHS καταγράφει μόνο τις επίσημες αιτίες θανάτου όπως αναφέρονται στα πιστοποιητικά θανάτου, ενώ οι αναφορές του NNDSS περιλαμβάνουν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ατόμου κατά τον χρόνο του θανάτου του.
Το CDC κατέγραψε θανάτους στην Pennsylvnia και στη συνέχεια τους αφαίρεσε
Στο μεταξύ, η Pennsylvania έχει αναφέρει τέσσερις θανάτους που σχετίζονται με την ιλαρά, καθώς και 792 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 155 νοσηλείες, με στοιχεία έως τις 21 Σεπτεμβρίου.
Η Πολιτεία ορίζει ως θάνατο που σχετίζεται με την ιλαρά εκείνον που συμβαίνει εντός 30 ημερών από την έναρξη των συμπτωμάτων σε άτομο με κλινικές ενδείξεις λοίμωξης, θετικό εργαστηριακό έλεγχο και απουσία άσχετης αιτίας θανάτου. Οι υγειονομικές αρχές λαμβάνουν επίσης υπόψη τα ιατρικά αρχεία και τις ενδείξεις έκθεσης στον ιό.
Η Πολιτεία δήλωσε ότι διενήργησε έρευνες σε συνεργασία με τους ιατροδικαστές των κομητειών προτού ταξινομήσει τους τέσσερις θανάτους. Το Υπουργείο Υγείας της Pennsylvania δεν ανταποκρίθηκε στα αιτήματα του «The Defender» για σχολιασμό.
Το «Inside Medicine» ανέφερε ότι το CDC είχε συμπεριλάβει αρχικά τους δύο πρώτους θανάτους από την Pennsylvavnia, προτού ο Υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Robert F. Kennedy Jr., ζητήσει από τη Διευθύντρια του CDC, Erica Schwartz, να τους αφαιρέσει.
Η αλλαγή αυτή αναδεικνύει τη διαφορά μεταξύ ενός θανάτου που «σχετίζεται με» την ιλαρά και της καταγραφής της ιλαράς ως της υποκείμενης αιτίας θανάτου.
Ένας θάνατος που σχετίζεται με την ασθένεια μπορεί να αφορά επιπλοκές ή δευτερογενείς λοιμώξεις που ακολουθούν την ιλαρά, ενώ το κριτήριο της υποκείμενης αιτίας ενδέχεται να είναι πιο περιοριστικό.
Οι δευτερογενείς λοιμώξεις λόγω ιλαράς μπορούν ενίοτε να οδηγήσουν στον θάνατο
Ο όρος «θάνατος που σχετίζεται με την ιλαρά» αποτελεί καθιερωμένη ονομασία που χρησιμοποιούν εδώ και δεκαετίες ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), δήλωσε ο Matthew Ferrari, Ph.D., διευθυντής του Κέντρου Δυναμικής των Λοιμωδών Νοσημάτων (Center for Infectious Disease Dynamics) στο Πανεπιστήμιο Penn State.
«Πρόκειται για την πιο χρήσιμη διάκριση, καθώς αφορά μια περίπτωση που θα μπορούσε να είχε προληφθεί μέσω του εμβολιασμού κατά της ιλαράς ή μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και απομόνωσης», δήλωσε ο Ferrari στο The Defender.
«Η ιλαρά προκαλεί σοβαρή εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος, επομένως πολύ συχνά μια δευτερογενής λοίμωξη είναι η τελική αιτία θανάτου», πρόσθεσε. «Αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι η πρόληψη του κρούσματος ιλαράς θα είχε αποτρέψει τη δευτερογενή λοίμωξη».
Ο Ferrari ανέφερε ότι ο ορισμός του θανάτου που σχετίζεται με την ιλαρά έχει διευρυνθεί με την πάροδο του χρόνου, καθώς οι επιστήμονες έχουν αποκτήσει περισσότερες γνώσεις σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της ιλαράς στο ανοσοποιητικό σύστημα.
Επεσήμανε έρευνα του Ολλανδού ιολόγου Rik de Swart, η οποία δείχνει ότι ο ιός της ιλαράς καταστρέφει τα κύτταρα μνήμης του ανοσοποιητικού συστήματος, τα οποία παρέχουν προστασία έναντι λοιμώξεων που το άτομο έχει αντιμετωπίσει στο παρελθόν. Αυτό υποδηλώνει ότι ασθένειες που εκδηλώνονται πολύ καιρό μετά τη λοίμωξη από ιλαρά θα μπορούσαν να αποδοθούν στη βλάβη που προκλήθηκε στο ανοσοποιητικό σύστημα, σημείωσε ο Ferrari.
Η απόδειξη ότι αυτό οδηγεί σε θανάτους είναι δύσκολη, καθώς τέτοιου είδους θάνατοι είναι δύσκολο να τεκμηριωθούν, πρόσθεσε.
Έρευνα του επιδημιολόγου Michael Mina, M.D., Ph.D., διαπίστωσε μια ανιχνεύσιμη αύξηση των θανάτων από κάθε αιτία μετά από εξάρσεις ιλαράς, ανέφερε ο Ferrari, αν και διευκρίνισε ότι το εύρημα αυτό υποδεικνύει συσχέτιση και όχι αιτιώδη συνάφεια.
Ο Karl Jablonowski, Ph.D., ανώτερος ερευνητής στον οργανισμό Children’s Health Defense (CHD), δήλωσε ότι οι θάνατοι που οφείλονται αποκλειστικά στην ιλαρά είναι σπάνιοι και ότι είναι κρίσιμης σημασίας οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες να παρέχουν μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με το τι συνιστά θάνατο με την ιλαρά ως υποκείμενη αιτία.
«”Ποιο είναι το βάρος της θνησιμότητας από την τρέχουσα έξαρση; Ή, μήπως πρέπει να ανησυχώ;” Πρόκειται για δύο πολύ διαφορετικά ερωτήματα που θα μπορούσαν να τεθούν με βάση τον ίδιο αριθμό καταγεγραμμένων θανάτων», δήλωσε ο Jablonowski.
Οι θάνατοι από ιλαρά είναι τόσο λίγοι, ώστε είναι εφικτό και σκόπιμο να συμπεριλαμβάνονται τα συνυπάρχοντα νοσήματα (συννοσηρότητες) κατά την καταγραφή τους, είπε ο Jablonowski. «Το άτομο μπορεί να εκτιμήσει τον κίνδυνο που διατρέχει, με βάση το πόσο μοιάζει με άλλους των οποίων ο θάνατος συνδέεται με την ιλαρά».
«Ο Κυβερνήτης Josh Shapiro ανακοίνωσε δύο θανάτους που συνδέονταν με την ιλαρά και στη συνέχεια ανέφερε τη λέξη “εμβόλιο” 70 φορές κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου. Το ένα βρέφος γεννήθηκε χωρίς καρδιακό παλμό και με ρήξη σπλήνας, ενώ το άλλο ήταν ηλικίας 6 εβδομάδων και έπασχε από τη θανατηφόρο μικροκεφαλία των Άμις», δήλωσε ο Jablonowski.
Και πρόσθεσε: «Το πλαίσιο έχει σημασία. Ο πολιτικός μηχανισμός των κρατικών υπηρεσιών υγείας καθιστά τους θανάτους από ιλαρά αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης. Η απαίτηση να αναγράφεται η ιλαρά ως αιτία θανάτου στα πιστοποιητικά θανάτου, στο πλαίσιο των εθνικών στατιστικών στοιχείων για τους θανάτους από τη νόσο, προσδίδει αξιοπιστία στον αναφερόμενο αριθμό και δεν την μειώνει».
Οι θάνατοι από ιλαρά στο Τέξας το 2025 προκάλεσαν παρόμοιες αντιδράσεις
Παρόμοια ερωτήματα προέκυψαν κατά τη διάρκεια της έξαρσης της νόσου στη δυτική περιοχή του Τέξας το 2025, όταν οι κρατικές αρχές ανέφεραν δύο θανάτους παιδιών σχολικής ηλικίας που συνδέονταν με την ιλαρά.
Το CDC εξακολουθεί να καταγράφει τρεις θανάτους — δύο στο Τέξας και έναν στο Νέο Μεξικό — για το 2025.
Τον Φεβρουάριο του 2025, ένα 6χρονο κορίτσι πέθανε σε νοσοκομείο, αφού διαγνώστηκε θετικό στην ιλαρά και εμφάνισε πνευμονία. Οι γονείς της δήλωσαν αργότερα στο The Defender ότι τα συμπτώματα της ιλαράς φαινόταν να βελτιώνονται, ενώ ο πυρετός και η αναπνευστική της κατάσταση επιδεινώνονταν.
Η CHD έλαβε το ιατρικό ιστορικό του παιδιού από τους γονείς. Ο Dr. Pierre Kory, ο οποίος διαθέτει εκτενή εμπειρία στην πνευμονολογία και την εντατική θεραπεία, ανέλυσε τα στοιχεία. Ο Kory δήλωσε στο CHD.TV ότι το κορίτσι πέθανε από δευτερογενή βακτηριακή πνευμονία, η οποία «δεν σχετιζόταν άμεσα με την ιλαρά».
Ένα δεύτερο παιδί, η 8χρονη Daisy Hildebrand, πέθανε τον Απρίλιο του 2025. Οι αρχές του Τέξας χαρακτήρισαν τον θάνατό της ως «πνευμονική ανεπάρκεια λόγω ιλαράς».
Ωστόσο, γιατροί που εξέτασαν τον ιατρικό φάκελο της Daisy δήλωσαν στο The Defender ότι το παιδί πέθανε από οξεία αναπνευστική δυσχέρεια, η οποία προκλήθηκε από πνευμονία που αποκτήθηκε εντός του νοσοκομείου. Ανέφεραν ότι η μικρή είχε προσβληθεί από ανθεκτικό στα αντιβιοτικά βακτήριο E. coli κατά τη διάρκεια προηγούμενης νοσηλείας της.
Τα περιστατικά στο Τέξας καταδεικνύουν τους λόγους για τους οποίους η ταξινόμηση των θανάτων μπορεί να είναι περίπλοκη διαδικασία. Η ιλαρά μπορεί να προκαλέσει πνευμονία και να καταστείλει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, αλλά οι ασθενείς ενδέχεται επίσης να παρουσιάσουν βακτηριακές λοιμώξεις, υποκείμενα νοσήματα ή επιπλοκές που σχετίζονται με την παρεχόμενη ιατρική φροντίδα.
Ένας ενιαίος ορισμός θα μπορούσε να βοηθήσει τις Πολιτείες να ταξινομούν τέτοιους θανάτους με συνέπεια.
Έως τις 17 Σεπτεμβρίου, το CDC είχε καταγράψει 3.471 επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς σε εθνικό επίπεδο. Η Pennsylvnia παρουσίαζε τη μεγαλύτερη ενεργή έξαρση της νόσου στη χώρα, ενώ σημαντικές εξάρσεις σημειώθηκαν επίσης στο Τέξας, τη Νότια Καρολίνα και τη Γιούτα κατά τη διάρκεια της αναζωπύρωσης που ξεκίνησε το 2025.
Το ζήτημα που εκκρεμεί είναι αν ο τελικός ομοσπονδιακός ορισμός θα διατηρήσει την ευρύτερη κατηγορία των θανάτων που συνδέονται με την ιλαρά — όπως χρησιμοποιείται από τις Πολιτείες — ή αν θα προσμετρά μόνο τους θανάτους για τους οποίους η ιλαρά προσδιορίζεται επίσημα ως η υποκείμενη αιτία.
