Λίγο πριν τον γκρεμό είναι ξανά οι ΗΠΑ, καθώς η εκπρόσωπος του Αμερικανού προέδρου στον Λευκό Οίκο ξεκαθάρισε χθες ότι ο Joe Biden «δεν θα διεξαγάγει διαπραγματεύσεις» με τη ρεπουμπλικανική αντιπολίτευση προκειμένου να εξασφαλίσει τη συναίνεσή της σε κάποιο νέο νομοθετικό ελιγμό προκειμένου να αποφευχθεί η κήρυξη στάσης πληρωμών από τη χώρα.
«Δεν θα γίνουν διαπραγματεύσεις για το όριο του χρέους. Δεν πρόκειται να το κάνουμε αυτό», επέμεινε η εκπρόσωπος της αμερικανικής προεδρίας Karine Jean-Pierre κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης των διαπιστευμένων συντακτών, καθώς η δημοσιονομική κατάσταση στις ΗΠΑ ενδέχεται να γίνει κρίσιμη πολύ γρήγορα.
Η ίδια εκτίμησε πως είναι «συνταγματική ευθύνη» του Κογκρέσου να ενεργήσει, υπεράνω κομματικών σκοπιμοτήτων και «άνευ όρων». Το ζήτημα δεν είναι δυνατό να «χρησιμοποιείται για πολιτικούς ελιγμούς», πρόσθεσε η Jean-Pierre. Πρόσθεσε ότι οι νομοθέτες στο παρελθόν αύξησαν το ανώτατο όριο του χρέους σε δικομματική βάση. «Είναι ένα από τα βασικά θέματα που πρέπει να αντιμετωπίσει το Κογκρέσο και θα πρέπει να γίνει χωρίς όρους», είπε.
Το αμερικανικό Κογκρέσο, δυνάμει κανόνα που δεν έχει παρόμοιο σε καμιά άλλη ανεπτυγμένη οικονομία, καλείται να ψηφίζει συχνά για να αυξάνεται το όριο του δημοσίου δανεισμού της μεγαλύτερης οικονομικής δύναμης παγκοσμίως. Χωρίς αυτό, οι ΗΠΑ ενδέχεται να αναγκαστούν να κηρύξουν στάση πληρωμών, με άλλα λόγια να πάψουν να τηρούν το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής οφειλών και τόκων σε κάποιους πιστωτές, κάτι που θα οδηγούσε την αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία σε αχαρτογράφητο έδαφος.
Η υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Janet Yellen έχει προειδοποιήσει πως εάν δεν επιτευχθεί πολιτική συμφωνία, οι υπηρεσίες της θα αρχίσουν ήδη από σήμερα να θέτουν σε εφαρμογή «έκτακτα» μέτρα για να αποφευχθεί προσωρινά το εφιαλτικό σενάριο. Την ίδια στιγμή, το υπουργείο οικονομικών θα χρησιμοποιήσει «έκτακτα μέτρα» για να κρατήσει όρθια την κυβέρνηση -μια κίνηση που αναμένεται να διαρκέσει μέχρι τον Ιούνιο.
Μόλις εξαντληθούν αυτά τα κεφάλαια, οι ΗΠΑ θα βρίσκονται σε κίνδυνο χρεοκοπίας, εκτός εάν το Κογκρέσο και ο Λευκός Οίκος συμφωνήσουν να άρουν το όριο στην ικανότητα δανεισμού της κυβέρνησης.
Οι Ρεπουμπλικάνοι, οι οποίοι ελέγχουν πλέον τη Βουλή των Αντιπροσώπων —η Γερουσία παραμένει στα χέρια των Δημοκρατικών— απειλούν να παίξουν με τον χρόνο για να αναγκάσουν τον πρόεδρο να κάνει πίσω για ορισμένες κατηγορίες δαπανών. Το τρέχον όριο δανεισμού, που ανέρχεται στα 31,38 τρισεκ. δολάρια, ορίστηκε από το Κογκρέσο τον Δεκέμβριο του 2021, έπειτα από τεταμένες διαπραγματεύσεις. Τα μέλη του Κογκρέσου έχουν αυξήσει ή αναστείλει την ισχύ του ορίου αυτού 78 φορές από το 1960, τις περισσότερες χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία.
Μια εθνική χρεοκοπία θα μπορούσε σχεδόν αμέσως να βυθίσει τις ΗΠΑ σε βαθιά ύφεση κατά τη διάρκεια μιας εξαιρετικά εύθραυστης περιόδου, καθώς η παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να πλήττεται από τον υψηλό πληθωρισμό λόγω της COVID και του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. «Αυτή είναι η στιγμή μας να αλλάξουμε τη συμπεριφορά», είπε ο Kevin McCarthy, ο ρεπουμλικανός πρόεδρος της βουλής των αντιπροσώπων την Τρίτη στο Fox News.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν αθετήσει ποτέ το χρέος τους. Το Κογκρέσο είτε αυξάνει είτε αναστέλει το όριο όταν έχει κληθεί να το πράξει για να αποφύγει μια τέτοια οικονομική καταστροφή. Ο McCarthy δεν διευκρίνισε τι θέλει προκειμένου να συμφωνήσει η ρεπουμπλικανική πτέρυγα του κογκρέσου καθώς φέρονται να είναι διχασμένοι για το αν θα περικόψουν τα κοινωνικά προγράμματα ή τις στρατιωτικές δαπάνες, καθώς οι ΗΠΑ παρέχουν εκτεταμένη υποστήριξη στην Ουκρανία.
Λίγα παραπάνω για το Χρέος>
Η 19η Ιανουαρίου σηματοδοτεί την ημερομηνία που η υπουργός Οικονομικών Janet Yellen προέβλεψε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα έφτανε το νόμιμο όριο χρέους των 31,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και θα έπρεπε να αρχίσει να λαμβάνει «έκτακτα μέτρα» για να συνεχίσει να πληρώνει λογαριασμούς. Ωστόσο, μια αθέτηση χρέους των ΗΠΑ απέχει πολύ από το να είναι επικείμενη.
Κατά την εκτίμηση της Yellen, αυτά τα μέτρα μπορούν να μεταφέρουν την κυβέρνηση τουλάχιστον στις αρχές Ιουνίου χωρίς το Κογκρέσο να αυξήσει το όριο του χρέους, επομένως υπάρχει ακόμη χρόνος για την επίλυση του ζητήματος.
Ωστόσο, η πραγματική προθεσμία για τη δράση του Κογκρέσου μπορεί να είναι δύσκολο να εκτιμηθεί τόσο μακριά στο μέλλον, και θα αναθεωρηθεί καθώς περισσότερες πληροφορίες, όπως το επίπεδο των εισερχόμενων ομοσπονδιακών εσόδων, θα είναι διαθέσιμες τους επόμενους μήνες. Αυτά τα προσωρινά έκτακτα μέτρα ουσιαστικά σημαίνουν εκ νέου ιεράρχηση των δαπανών της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, όπως η αναβολή των επενδύσεων στα συνταξιοδοτικά ταμεία της κυβέρνησης για την πληρωμή υποχρεώσεων υψηλότερης προτεραιότητας. Οι ΗΠΑ έχουν πλοηγηθεί σε παρόμοια περιοχή στο παρελθόν, μεταξύ άλλων το 2011, το 2013 και το 2021.
Ποιο είναι και τι δεν είναι το όριο χρέους
Το όριο χρέους ή ανώτατο όριο χρέους είναι το θεσμοθετημένο όριο του ποσού του χρέους που μπορεί να έχει εκκρεμές το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ για να πληρώσει για τους λογαριασμούς, τις υποχρεώσεις και τα τρέχοντα και προηγούμενα έξοδα της κυβέρνησης που έχει ήδη εγκρίνει το Κογκρέσο. Δεν αποτελεί εξουσιοδότηση για μελλοντικές δαπάνες.
Χωρίς το Κογκρέσο να αυξήσει το όριο του χρέους, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν τελικά να αθετήσουν το χρέος και τις υποχρεώσεις τους – ένα γεγονός άνευ προηγουμένου με δυνητικά σοβαρό αντίκτυπο στις παγκόσμιες αγορές και οικονομίες.
Γιατί αυτό ακούγεται γνωστό
Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, το Κογκρέσο αύξησε το όριο χρέους δεκάδες φορές – συνήθως μια υπόθεση ρουτίνας. Υπάρχουν όμως αξιοσημείωτες εξαιρέσεις, όπως το 2011, όταν η κυβέρνηση αύξησε τη δανειοληπτική της ικανότητα λίγες μέρες πριν εξαντλήσει το ταμειακό της υπόλοιπο. Εκείνο το έτος ο Standard & Poor’s υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα των Ηνωμένων Πολιτειών από ΑΑΑ σε ΑΑ+, εν μέρει επικαλούμενος το «πολιτικό όριο» που επιλύθηκε μόλις την τελευταία στιγμή.
Τέτοια αιχμή μπορεί να διαβρώσει την αντίληψη της προθυμίας και της ικανότητας της κυβέρνησης να εξυπηρετήσει τα χρέη της, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης, υποβάθμιση του χρέους και μεγαλύτερη αστάθεια της αγοράς.
Τι σημαίνει για τους επενδυτές
Αυτά τα επεισόδια γύρω από το όριο του χρέους έχουν συμβεί στο παρελθόν και αναμφίβολα θα συμβούν και στο μέλλον. Ωστόσο, η ίδια η φύση αυτής της κατάστασης φέρνει αβεβαιότητα και στις αγορές δεν αρέσει η αβεβαιότητα – κάτι που μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερη αστάθεια βραχυπρόθεσμα. Αλλά είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η αστάθεια πηγαίνει και προς τις δύο κατευθύνσεις – προς τα πάνω και προς τα κάτω – και οι αγορές είναι αποτελεσματικές στην επεξεργασία ειδήσεων. Ο χρόνος στις αγορές είναι τελικά καλύτερος για το χαρτοφυλάκιό σας παρά ο συγχρονισμός της αγοράς.
Καθώς μαθαίνουμε περισσότερα από τώρα μέχρι την τελική επίλυση καλό θα είναι οι επενδυτές να επικεντρωθούν στα πράγματα που μπορούν να ελέγξουν. Σε αβέβαιες στιγμές όπως αυτές, πιστεύουμε ότι είναι καλύτερο να διατηρήσουμε την προοπτική και τη μακροπρόθεσμη πειθαρχία.
