Ο Jerome Powell και τα άλλα μέλη της Ομοσπονδιακής Τράπεζας στις ΗΠΑ έχουν εμμονή με το να πνίξουν τον πληθωρισμό μια για πάντα, ακόμα κι αν η σειρά επιθετικών αυξήσεων των επιτοκίων της Fed επιβραδύνει την αμερικανική οικονομία. Αυτά θα μπορούσαν να είναι άσχημα νέα για τους καταναλωτές, τους επενδυτές και τις επιχειρήσεις στην Αμερική. Και αυτό ισχύει για τις κεντρικές τράπεζες και τις οικονομίες σε όλο τον κόσμο…
Από τον Paul R. La Monica/CNN Business
Επιπλέον, πολλοί ειδικοί της αγοράς και οικονομολόγοι σημειώνουν ότι ο ρυθμός του πληθωρισμού, αν και εξακολουθεί να είναι άβολα υψηλός, μειώνεται και ότι θα πρέπει να συνεχίσει να μειώνεται –αλλά υπάρχει μια σημαντική επίδραση υστέρησης. Η αντιπρόεδρος της Fed, Lael Brainard, παραδέχτηκε το ίδιο σε ομιλία της τη Δευτέρα, λέγοντας ότι «όλες οι ενέργειες μέχρι σήμερα θα έχουν την πλήρη επίδρασή τους στη δραστηριότητα τα επόμενα τρίμηνα».
Ωστόσο, η Fed δεν έχει ολοκληρώσει την αύξηση των επιτοκίων. Οι επενδυτές αξιογούν με μεγάλη πιθανότητα μία τέταρτη συνεχόμενη αύξηση των τριών τετάρτων της ποσοστιαίας μονάδας στην επόμενη συνεδρίαση της Fed στις 2 Νοεμβρίου. Και οι πιθανότητες για πέμπτη συνεχόμενη αύξηση αυτού του μεγέθους στη συνεδρίαση της Fed στις 14 Δεκεμβρίου είναι επίσης αυξημένες.
Φαίνεται ότι ο Powell θέλει να εξιλεωθεί για το λάθος του να αποκαλεί επανειλημμένα τον πληθωρισμό «παροδικό» για μεγάλο μέρος του περασμένου έτους. Έτσι, η Fed θα συνεχίσει να αυξάνει τα επιτόκια για να αποδείξει ότι λαμβάνει σοβαρά υπόψη τον πληθωρισμό, ακόμα κι αν αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη υποχώρηση των μετοχών… και την οικονομία σε ύφεση.
Περιττό να αναφερθεί ότι αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα. Ειδικά δεδομένου ότι η Fed έχει δύο εντολές: Σταθερότητα τιμών και μέγιστη απασχόληση. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά εργασίας μπορεί να πληγεί λόγω της εστίασης που μοιάζει πλέον με λέιζερ της Fed κατά του πληθωρισμού.
«Η ανησυχία μου είναι ότι η Fed σφίγγει τόσο γρήγορα και τόσο ισχυρά την οικονομία χωρίς να γνωρίζει τι ακριβώς θα συμβεί», δήλωσε ο Brian Levitt, στρατηγικός αναλυτής της παγκόσμιας αγοράς της Invesco.
Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι οι σειρές αυξήσεων επιτοκίων της Fed είναι άνευ προηγουμένου στη «σύγχρονη» εποχή των κεντρικών τραπεζών, δηλαδή αφού ο Alan Greenspan έγινε πρόεδρος της Fed το 1987 και η Fed έγινε πολύ πιο διαφανής.
Η Fed ήταν πολύ πιο αδιαφανής πριν από τον Alan Greenspan και η αγορά δεν ξεχώριζε κάθε ομιλία, κίνηση πολιτικής και οικονομική πρόβλεψη όπως κάνει τώρα η Wall Street. Ο πληθωρισμός στη δεκαετία του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ήταν επίσης κάτι το εντελώς το διαφορετικό, λόγω των σοκ στην τιμή του πετρελαίου που διήρκεσε χρόνια λόγω της έλλειψης προσφοράς.
Ο πληθωρισμός δεν ήταν παροδικός…
Η τρέχουσα κρίση πληθωρισμού στις ΗΠΑ και σχεδόν σε όλες τις δυτικές οικονομίες πηγάζει από πιο προσωρινά (δεν θα αναφέρουμε παροδικά) ζητήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας που συνδέονται με την πανδημία καθώς και από το γρήγορο άνοιγμα της παγκόσμιας οικονομίας μετά από μια σύντομη ύφεση.
Όμως η αμερικανική οικονομία παρουσιάζει πλέον ρωγμές. Οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων έχουν εκτοξευθεί και τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων έχουν εκτιναχθεί, παγώνοντας, έστω και ελαφρά για αρχή, την αγορά κατοικίας. Το αμερικανικό χρηματιστήριο έχει επίσης αποπληθωριστεί, αποκτώντας μεγαλύτερη αστάθεια σε σχέση με την οικονομία.
Όσο επώδυνη είναι αυτή η τρέχουσα περίοδος πληθωρισμού για τους Αμερικανούς, δεν είναι τίποτα σε σύγκριση με αυτό που έζησαν οι άνθρωποι στις αρχές της δεκαετίας του 1980, πριν ο τότε πρόεδρος της Fed, Paul Volcker, καταπνίξει τον πληθωρισμό με μια σειρά από μαζικές αυξήσεις επιτοκίων.
Αν δεν επιδεινωθούν ξανά οι πιέσεις στις τιμές, φαίνεται ότι η ετήσια αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή (ΔΤΚ) κορυφώθηκε ήδη στο 9% τον Ιούνιο. Αυτή όμως είναι μια μεγάλη αύξηση από περίπου 2,3% τον Φεβρουάριο του 2020 λίγο πριν από το κλείσιμο εξαιτίας της πανδημίας. Αλλά το 9% απέχει πολύ από το υψηλό του ΔΤΚ κατά τη διάρκεια των ετών Volcker, δηλαδή το 14,6% στις αρχές του 1980.
Και με τις τιμές καταναλωτή και χονδρικής να έχουν ήδη πέσει χαμηλότερα, ορισμένοι ειδικοί ανησυχούν ότι η συνεχιζόμενη επιθετική στάση της Fed θα κάνει περισσότερο κακό παρά καλό για την οικονομία.
«Η ταχύτητα με την οποία η Fed αυξάνει τα επιτόκια θα έχει σίγουρα κάποιες ακούσιες συνέπειες», δήλωσε ο Michael Weisz, πρόεδρος της Yieldstreet, μιας επενδυτικής εταιρείας που ειδικεύεται στα λεγόμενα εναλλακτικά περιουσιακά στοιχεία όπως ακίνητα, ιδιωτικά κεφάλαια, επιχειρηματικά κεφάλαια και τέχνη.
Οι αυξήσεις επιτοκίων θα επιβραδύνουν τελικά την οικονομία και θα βλάψουν την αγορά εργασίας
Οι αυξήσεις επιτοκίων αυξάνουν το κόστος για τις εταιρείες να αποπληρώσουν το χρέος τους, αυξάνοντας την πιθανότητα εταιρικών χρεοκοπιών και αθέτησης εμπορικών δανείων. Μπορεί ακόμη και να οδηγήσει σε στασιμοπληθωρισμό… το διπλό κύμα της στασιμότητας της ανάπτυξης και του συνεχιζόμενου πληθωρισμού. Με άλλα λόγια, οι τιμές μπορεί να παραμείνουν υψηλές και η αγορά εργασίας μάλλον θα είναι χειρότερη.
«Η Fed διατρέχει πραγματικό κίνδυνο υπερβολικής σύσφιξης, καθώς οι επιπτώσεις της περιοριστικής πολιτικής μπορεί να μην ρέουν μέσω των δεδομένων για τον πληθωρισμό και την ανεργία μέχρι να είναι πολύ αργά», πρόσθεσε ο Weisz.
Όσο ο πληθωρισμός παραμένει το μεγαλύτερο ζήτημα για την οικονομία, η Fed θα επικεντρωθεί περισσότερο στο να βάλει τις τιμές υπό έλεγχο. Άλλωστε το ποσοστό ανεργίας είναι στο 3,5%, χαμηλό μισού αιώνα.
«Η Fed έχει καταστήσει σαφές ότι η νούμερο ένα προτεραιότητά της αυτή τη στιγμή είναι η σταθερότητα των τιμών», δήλωσε ο Dustin Thackeray, επικεφαλής επενδύσεων της Crewe Advisors. «Μέχρι η Fed να δει σταθερά στοιχεία ότι η νομισματική της πολιτική έχει σημαντικό αντίκτυπο στην αγορά εργασίας, θα συνεχίσει τις επίμονες προσπάθειές της να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις».
