Για τον Κινέζο μεγιστάνα της τεχνολογίας Jack Ma υπάρχει ένα τίμημα για την ελευθερία: 26 δισεκατομμύρια δολάρια.
Από την Nectar Gan/Wall Street Journal
Η Alibaba, ο κινεζικός γίγαντας ηλεκτρονικού εμπορίου που συνίδρυσε ο Ma, είδε τις μετοχές της, που είναι εισηγμένες στο Χονγκ Κονγκ, να πέφτουν έως και 9,4% την Τρίτη, αφού τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ένα άτομο με το επώνυμο «Ma» στην πόλη Hangzhou -όπου εδρεύει η Alibaba- είχε τεθεί υπό κράτηση για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Σύμφωνα με το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο CCTV της Κίνας, ο ύποπτος τέθηκε υπό «αναγκαστικά μέτρα» στις 25 Απριλίου με την υποψία ότι «συνεργάστηκε με υπερπόντιες αντικινεζικές εχθρικές δυνάμεις» για «υποκίνηση απόσχισης» και «υποκίνηση υπονόμευσης της κρατικής εξουσίας».
Η αναφορά της είδησης, η οποία μεταδόθηκε γρήγορα από άλλα κρατικά μέσα ενημέρωσης και κοινοποιήθηκε σε κινεζικές πλατφόρμες ειδήσεων, προκάλεσε πωλήσεις μετοχών μέσα σε πανικό στο Χονγκ Κονγκ, διαγράφοντας περίπου 26 δισεκατομμύρια δολάρια από την αγοραία αξία της Alibaba μέσα σε λίγα λεπτά.
Εν μέσω της φρενίτιδας, ο Hu Xijin, ο πρώην αρχισυντάκτης της κρατικής εθνικιστικής ταμπλόιντ Global Times, έσπευσε να διευκρινίσει στο Weibo της Κίνας, που είναι σαν το Twitter, ότι η είδηση ήταν παραπλανητική επειδή το όνομα του υπόπτου έχει τρεις λέξεις. Το κινέζικο όνομα του Jack Ma, Ma Yun, έχει μόνο δύο (Το CCTV αργότερα έκανε update στην αρχική του αναφορά για να ταιριάζει με την παρατήρηση του Hu).
Για να διαλύσουν περαιτέρω τις ανησυχίες, οι Global Times ανέφεραν ότι ο κατηγορούμενος γεννήθηκε το 1985 στο Wenzhou (ενώ ο Jack Ma γεννήθηκε το 1964 στο Hangzhou) και εργάστηκε ως διευθυντής έρευνας και ανάπτυξης υλικού σε μια εταιρεία πληροφορικής. Οι διευκρινίσεις οδήγησαν σε ανάκαμψη, με την Alibaba να ανακτά το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών της μέχρι το τέλος της ημέρας.
Η συγκεκριμένη παρανοϊκή αντίδραση της αγοράς είναι η πιο πρόσφατη ένδειξη για το πώς οι επενδυτές χειρίζονται τον ταλαιπωρημένο τεχνολογικό τομέα της Κίνας, ο οποίος αποτελεί στόχο της σκληρής ρυθμιστικής καταστολής της κινεζικής κυβέρνησης από τα τέλη του 2020.
Παρά τα πρόσφατα μηνύματα από την κινεζική κυβέρνηση ότι ετοιμάζεται να ανακαλέσει την εκστρατεία λόγω των οικονομικών επιπτώσεων, όπως αναφέρθηκε αρχικά από την Wall Street Journal, η φρενίτιδα της αγοράς την Τρίτη δείχνει ότι η εμπιστοσύνη των επενδυτών παραμένει κλονισμένη.
«Νομίζω ότι αυτό είναι ένα περιστατικό του τι συμβαίνει πραγματικά στην Κίνα», είπε ο Victor Shih, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο. «Είτε επρόκειτο για μια προειδοποίηση όσον αφορά τον τομέα της τεχνολογίας στο σύνολό του, ή ίσως τον Jack Ma προσωπικά. Ποιος ξέρει; Αλλά σίγουρα αποδεικνύεται ότι η κυβέρνηση δεν χρειάζεται καν να συλλάβει ένα ανώτερο στέλεχος τεχνολογίας για να διαγράψει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια από την αγοραία αποτίμηση μίας εταιρείας. Απλώς χρειάζεται να δημοσιοποιήσει κάποιο είδος πληροφοριών», πρόσθεσε ο Shih. «Και σίγουρα αυτό που συνέβη χθες ήταν μια σαφής απεικόνιση αυτής της δύναμης».
Αλλά το γεγονός ότι οι επενδυτές έσπευσαν να πιστέψουν ότι ο Jack Ma, κάποτε ο πιο υψηλού ενδιαφέροντος δισεκατομμυριούχος της Κίνας, θα έρχονταν σε σύγκρουση με τις αρχές κρατικής ασφάλειας αποκαλύπτει κάτι από την πολιτική πραγματικότητα στην οποία ζουν τώρα πολλοί Κινέζοι μεγιστάνες.
«Δεν έχει σημασία πια αν είναι πραγματικά αυτός. Το σημαντικό είναι: Πολλοί πιστεύουν ότι είναι αυτός, πολλοί άνθρωποι περιμένουν να είναι αυτός, εκεί είναι όλο το ενδιαφέρον», ανέφερε ένα δημοφιλές σχόλιο στο Weibo, το οποίο συγκέντρωσε 57.000 likes.
Η στροφή στο δημόσιο αίσθημα εναντίον του Ma είναι σχεδόν τόσο θεαματική όσο η ιστορία του. Μέχρι πριν από περίπου τρία χρόνια, ο καθηγητής αγγλικών που έγινε δισεκατομμυριούχος λατρεύονταν ευρέως για το χάρισμα, την ειλικρίνεια και την αυτοδημιούργητη επιτυχία του (θαυμαστές του έδωσαν το παρατσούκλι «Daddy Ma»).
Αλλά καθώς εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Alibaba, επέκτειναν τις αυτοκρατορίες των επιχειρήσεων τους, έγιναν στόχος αυξανόμενης απογοήτευσης και δυσαρέσκειας μεταξύ των νεαρών Κινέζων εργαζομένων που έχουν βαρεθεί τις εξαντλητικές πολλές ώρες εργασίας, την υψηλή πίεση και τις στάσιμες αμοιβές (Η επικύρωση από τον Jack Ma για τη λεγόμενη εργασιακή κουλτούρα της Κίνας «996», που σημαίνει ότι εργάζεστε από τις 9 π.μ. έως τις 9 μ.μ. έξι ημέρες την εβδομάδα, προκάλεσε έντονη κριτική το 2019).
Καθώς οι τεχνολογικοί γίγαντες έπεσαν στο στόχαστρο της κινεζικής κυβέρνησης, οι «κακοί καπιταλιστές» κατηγορούνται ολοένα και περισσότερο για διάφορα κοινωνικά δεινά, από τον αδυσώπητο ανταγωνισμό, την εκτίναξη των τιμών των ακινήτων έως την έλλειψη κοινωνικής κινητικότητας.
«Μέσα σε λίγα χρόνια, ο “Μπαμπάς Μα” χαρακτηρίστηκε ως “σάπιος καπιταλιστής” στην κοινή γνώμη και πολλοί άνθρωποι ανυπομονούν να δουν την πτώση του», έγραψε ο Xiang Dongliang, ένας μπλόγκερ, στο WeChat. «Αλλά το ερώτημα είναι, η πτώση των καπιταλιστών και η εκδίωξη (των λεγόμενων) ξένων δυνάμεων θα κάνουν πραγματικά τη ζωή όλων καλύτερη;».
Ο Jack Ma έχει «ξεθωριάσει» από τη δημόσια ζωή και διατηρεί χαμηλό προφίλ από τότε που η IPO του Ant Group στις ΗΠΑ διακόπηκε από τις ρυθμιστικές αρχές στα τέλη του 2020. Κάποτε από τις πιο ειλικρινείς προσωπικότητες στην Κίνα, δεν έχει δημοσιεύσει τίποτα στο Weibo από τον Οκτώβριο του 2020, όπου έχει σχεδόν 25 εκατομμύρια ακολούθους.
Η τελευταία του ανάρτηση στο Weibo, σχετικά με μια συνάντηση με περίπου 100 διευθυντές σχολείων για να συζητήσουν το μέλλον της εκπαίδευσης της Κίνας, πλημμύρισε από επικριτικά σχόλια.
«Δεν θα εκπλαγώ αν ο γέρος Ma φυλακιστεί μια μέρα», ανέφερε ένα από τα σχόλια. «Είσαι απλώς καπιταλιστής! Μην παριστάνεις τον καλό άνθρωπο!», ένα άλλο τόνιζε.
Ο Jack Ma παρέμεινε σιωπηλός όλη την Τρίτη, καθώς οι φήμες εναντίον του κυκλοφόρησαν στο κινεζικό διαδίκτυο. Τα hashtags σχετικά με την κράτηση του υπόπτου με το επώνυμο Ma ήταν μεταξύ των κορυφαίων θεμάτων στο Weibo, συγκεντρώνοντας εκατοντάδες εκατομμύρια προβολές.
«Διατηρεί τη σιωπή του, που είναι ένας “ειδικός τρόπος ύπαρξης”», έγραψε ο Zhang Feng, αρθρογράφος, σε ένα ευρέως κοινοποιημένο άρθρο του WeChat μετά το περιστατικό. «Αυτό το είδος σιωπής έχει βαθιά σημασία. Για ένα δημόσιο πρόσωπο, η ίδια η ομιλία του είναι μια “προέκταση” της ύπαρξής του. Όταν ένα άτομο δεν μιλάει πλέον, αν και είναι ακόμα ζωντανό, εξακολουθεί να κάνει πράγματα, ενώ ένα μέρος του εαυτού του έχει “εξαφανιστεί”».
