Καθώς οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ συζητούν τους όρους οποιασδήποτε πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας που θα συναφθεί μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, την τελευταία εβδομάδα είναι όλο και πιο εμφανή σημάδια διάσπασης της ακολουθούμενης στρατηγικής ανάμεσα τους.
Από τους Alberto Nardelli, Michael Nienaber και Samy Adghirni/Bloomberg
Καθώς ο πόλεμος βρίσκεται πλέον στον δεύτερο μήνα του, μια σειρά από διλήμματα αναδεικνύονται στο επίκεντρο σχετικά με τους όρους οι οποίο θα μπορούσαν να θεωρηθούν αποδεκτοί από την Ουκρανία για οποιαδήποτε συμφωνία, ειδικά όσον αφορά τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να προσφέρουν τα μέλη της συμμαχίας στο Κίεβο.
Υπάρχουν επίσης αποκλίσεις σχετικά με το ποια άλλα όπλα μπορούν να σταλούν στην Ουκρανία και με το εάν η επικοινωνία με τον Πρόεδρο Vladimir Putin χρησιμεύει σε κάτι ή όχι, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις που έγιναν την περασμένη εβδομάδα μεταξύ ηγετών και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού αλλά και με βάση έγγραφα που έχει στη διάθεση του το πρακτορείο Bloomberg.
Κάποιες από αυτές τις διαφορές φανερώθηκαν το περασμένο Σαββατοκύριακο μετά τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου ότι ο Putin δεν μπορεί να παραμείνει στην εξουσία. «Δεν πρέπει να κλιμακώνουμε την ένταση με λόγια ή πράξεις», είπε ο πρόεδρος Emmanuel Macron στη γαλλική τηλεόραση όταν ρωτήθηκε για τις δηλώσεις Biden.
Για να αποφευχθεί μια στρατιωτική σύγκρουση, ο στόχος είναι να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός τώρα και στη συνέχεια η απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων με διπλωματικά μέσα, είπε ο κ. Macron. Σε παρόμοιο μήκος κύματος βρίσκεται και το Βερολίνο.
Ο επικεφαλής εκπρόσωπος του καγκελαρίου Olaf Scholz, ο κ. Steffen Hebestreit, δήλωσε στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα ότι «η ύψιστη προτεραιότητα μας προς το παρόν είναι να καταφέρουμε να καταλήξουμε σε μια παύση του πυρός για να σταματήσουν τα εγκλήματα».
Στη σύνοδο κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ την περασμένη εβδομάδα, ο κ. Scholz προειδοποίησε για τυχόν βιαστικές κινήσεις, όπως για την εγκατάλειψη της Συμφωνίας Αρχών ΝΑΤΟ-Ρωσίας. Η απόρριψη της θα έκλεινε οριστικά την πόρτα στη Μόσχα και θα καταργούσε τις δεσμεύσεις για την ανάπτυξη στρατευμάτων και για τις δύο πλευρές, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους που γνωρίζουν την υπόθεση.
Ενώ η Ρωσία έχει κόψει όλες τις γέφυρες συνεργασίας για το ορατό μέλλον, η γερμανική κυβέρνηση βλέπει την πιθανότητα ότι η Συμφωνία Αρχών και οι κατευθυντήριες γραμμές της θα μπορούσαν να χρειαστούν κάποια μέρα, πρόσθεσε μία από τις ίδιες πηγές. Η απόρριψή της θα ήταν μια συμβολική χειρονομία που δεν θα βοηθούσε να σταματήσει ο πόλεμος, είπε μία άλλη πηγή. Στο τέλος της ημέρας, οι σύμμαχοι θα πρέπει να βρουν έναν τρόπο να αντιμετωπίσουν τον κ. Putin είτε τους αρέσει είτε όχι, πρόσθεσε ο δεύτερος αξιωματούχος.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός Mario Draghi αναμένεται να συνομιλήσει με τον κ. Putin αυτή την εβδομάδα και θα ζητήσει κατάπαυση του πυρός και ανθρωπιστικούς διαδρόμους. Άλλα μέλη του ΝΑΤΟ πιστεύουν ότι ο διάλογος που επιδιώκουν το Παρίσι και το Βερολίνο με το Κρεμλίνο είναι αντιπαραγωγικός και θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον τους από τον Putin, σύμφωνα με ένα από τα έγγραφα που έχει στη διάθεση του το πρακτορείο Bloomberg.
Η Βρετανία, η Πολωνία και άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης -με εξαίρεση την Ουγγαρία- είναι δύσπιστες στο ότι ο Ρώσος πρόεδρος της Ρωσίας είναι πρόθυμος για τη διαπραγμάτευση μιας αποδεκτής ειρηνευτικής συμφωνίας, σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο.
Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, ο Πολωνός πρόεδρος Andrzej Duda ρώτησε τους άλλους ηγέτες εάν πιστεύουν πραγματικά ότι οι διαπραγματεύσεις με τους όρους που πρότεινε ο κ. Putin θα μπορούσαν να επιτύχουν και για το αν ήταν αποδεκτές, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις παρατηρήσεις του. Όποιος υποστηρίζει αυτές τις προτάσεις είναι σαν να υποστηρίζει τη Ρωσία, ανέφερε μία από τις πηγές, αναφερόμενος στην παρέμβαση Duda.
Αυτοί που θα ωθούν την Ουκρανία να συμφωνήσει σε μια ειρηνευτική συμφωνία χωρίς την πλήρη απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων «υπηρετούν τον Putin», ανέφερε ένας διπλωμάτης από μία χώρα της ανατολικής Ευρώπης. Και όσοι απευθύνονται στον κ. Putin συχνά «το κάνουν μόνο για τους σκοπούς των προεκλογικών εκστρατειών τους» στο εσωτερικό.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Boris Johnson, στη σύνοδο κορυφής, ήταν εξίσου σκεπτικιστής για τις προθέσεις του κ. Putin, αποκάλυψε άλλη πηγή. Πριν από τη συνάντηση, ο κ. Johnson είπε στους δημοσιογράφους ότι ο Putin είχε ήδη ξεπεράσει την κόκκινη γραμμή με τις ενέργειές του στην Ουκρανία.
«Είναι σωστό να αξιοποιήσουμε στο έπακρο οποιαδήποτε πιθανή διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων, αλλά είναι σαφές ότι πρέπει να είμαστε ρεαλιστές ως προς το γεγονός ότι ο Putin δεν τήρησε τις υποσχέσεις του», δήλωσε τη Δευτέρα ο κ. Max Blain, εκπρόσωπος του πρωθυπουργού. «Όλο το προηγούμενο διάστημα είδαμε τον Putin να λέει ένα πράγμα και να κάνει το άλλο και έτσι είναι επιτακτική ανάγκη να είμαστε προσεκτικοί για το πώς ενεργεί».
Παρά τις ρωσικές υποχωρήσεις στα πεδία των μαχών, η Βρετανία δεν πιστεύει ότι οι στρατηγικοί στόχοι του κ. Putin έχουν αλλάξει, σύμφωνα με ανώτερο Βρετανό αξιωματούχο. Δύο άλλοι ανώτεροι διπλωμάτες από την ομάδα των εθνών που αμφισβητούν τον διάλογο με τον Putin είπαν στο Bloomberg πως ανησυχούν ότι ο Macron θα μπορούσε να ωθήσει τον Zelensky να συμφωνήσει στην ουδετερότητα με τους όρους της Ρωσίας έχοντας σαν αντάλλαγμα την κατάπαυση του πυρός. Σημείωσαν, ωστόσο, ότι ο κ. Macron ήταν ξεκάθαρος ως προς τις απαιτήσεις της Μόσχας για την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της Ουκρανίας.
Ο Zelensky ανέφερε ότι είναι ανοιχτός στην υιοθέτηση ενός ουδέτερου καθεστώτος ως μέρος μιας ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία, αλλά ότι ένα τέτοιο σύμφωνο θα πρέπει να συνοδεύεται από εγγυήσεις ασφαλείας και να τεθεί σε δημοψήφισμα. Ένας από τους διπλωμάτες είπε στο Bloomberg ότι το να αφήσουμε ανοιχτά θέματα σχετικά με τα εδάφη της Ουκρανίας στις μελλοντικές διπλωματικές συνομιλίες υπάρχει ο κίνδυνος να επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος και ότι κάτι τέτοιο θα περιέπλεκε το εύρος οποιωνδήποτε εγγυήσεων ασφαλείας.
Ο Macron ανέφερε ακόμα ότι συνομιλεί με τον Putin επειδή του το ζήτησε ο Zelensky, καθώς και ότι προσπαθεί να εξασφαλίσει ανθρωπιστικούς διαδρόμους. Ένας διπλωμάτης, είπε ότι ο κ. Macron θα μπορούσε επίσης να μεταφέρει πληροφορίες στον Ρώσο πρόεδρο για το πόσο άσχημα πηγαίνει ο πόλεμος για τα στρατεύματά του, καθώς οι γύρω του πιθανότατα τον έχουν απομονώσει από την αλήθεια.
Αξιωματούχος των Ηλυσίων είπε ότι η Γαλλία δεν κάνει τίποτα χωρίς να συμβουλευτεί τον Zelensky. Η Γαλλία ζητά την πλήρη αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων, πρόσθεσε ο αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι ο κ. Macron το λέει αυτό δημόσια.
