Η Natalia Balasynovych-κεντρική photo, η δήμαρχος του Vasylkiv, ξύπνησε στις 5.13 π.μ. την περασμένη Πέμπτη και -ακόμα από τον ύπνο- της φάνηκε σαν να υπήρχε επίδειξη πυροτεχνημάτων στον κήπο της. Γρήγορα συνειδητοποίησε ότι, στην πραγματικότητα, ο Vladimir Putin είχε εξαπολύσει επίθεση στην Ουκρανία. Λίγα λεπτά αργότερα πύραυλοι έπεφταν βροχή στην πόλη της.
Το Vasylkiv ήταν μια ευχάριστη, ήσυχη πόλη 36.000 κατοίκων περίπου 25 χιλιόμετρα έξω από το Κίεβο. Αλλά περιλαμβάνει ένα στρατιωτικό αεροδρόμιο και φιλοξενεί ένα από τα τέσσερα κέντρα ελέγχου αεράμυνας της Ουκρανίας. Αυτό σημαίνει ότι θα ήταν ένας πρώιμος στόχος για τους Ρώσους, που θέλουν τον έλεγχο του αεροδρομίου για να προσγειώσουν στρατεύματα και να ξεκινήσουν μια προέλαση στο Κίεβο από το νότο.
Αποστολή στο Vasylkiv, Shaun Walker/The Guardian
Η Balasynovych είχε διαβάσει όλα τα σενάρια μίας πιθανής ρωσικής εισβολής και ως δήμαρχος είχε εξετάσει όλα τα ενδεχόμενα αν κάποιο από αυτά συνέβαινε πραγματικά. Αλλά «στην ψυχή της», είπε, ποτέ δεν πίστεψε ότι κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατό. Καθώς πετάχτηκε από το κρεβάτι, σύντομα φάνηκε ότι είχε κάνει λάθος.
«Είχα 10 λεπτά πανικού όταν έτρεχα στο σπίτι και δεν είχα ιδέα τι να κάνω. Στη συνέχεια συγκεντρώθηκα και πήγα στη δουλειά», ανέφερε, μιλώντας στον Guardian μέσα από ένα οχυρωμένο κτίριο στην πόλη, που φρουρείται από ένοπλους εθελοντές, όπου η τοπική διοίκηση εργάζεται για να διατηρήσει τη λειτουργία της πόλης.
Η 37χρονη Balasynovych είναι στην τοπική αυτοδιοίκηση από τα 20 της και είναι γνωστή ως ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών και τα θύματα ενδοοικογενειακής κακοποίησης. Τώρα, συντονίζει την απάντηση της πόλης της σε μια ρωσική επίθεση.
Στην ίδια, υπήρξαν απτές εκπλήξεις σχετικά με το ποιος αποδείχθηκε ότι ήταν ο πιο γενναίος από την ομάδα των τοπικών αρχών, που τώρα έχουν τον ρόλο της οργάνωσης των στρατιωτών και της υπεράσπισης της πόλης.
«Η γραμματέας μου είναι 19 ετών και είναι εδώ σχεδόν 24 ώρες την ημέρα. Δεν φοβάται τις βόμβες και είναι εντελώς ατρόμητη. Δεν θα το είχα μαντέψει», είπε η Balasynovych.
Ο οικονομικός της σύμβουλος, Andriy Melnyk, έγινε ο διοικητής των «δυνάμεων εδαφικής άμυνας» της πόλης.
Τα όπλα έχουν παραδοθεί σε όλους όσους τα θέλουν, κάτι που παραδέχεται ότι πιθανότατα θα πυροδοτήσει μια έκρηξη ενδοοικογενειακής βίας στο μέλλον. «Αλλά προς το παρόν, η νίκη είναι πιο σημαντική», ανέφερε.
Την τρίτη νύχτα της ρωσικής επίθεσης, το Vasylkiv χτυπήθηκε ξανά με πυραύλους. Ο στόχος αυτή τη φορά ήταν μια εγκατάσταση αποθήκευσης καυσίμων που εξερράγη, προκαλώντας μια τεράστια έκρηξη στην πόλη. Καπνός εξακολουθούσε να υψώνεται από αυτή την τοποθεσία το απόγευμα της Δευτέρας. Επίσης, χτυπήθηκε ένα τεχνικό κολέγιο στον κεντρικό δρόμο, δημιουργώντας έναν τεράστιο κρατήρα στο κέντρο του κτιρίου και πετώντας σωλήνες και συντρίμμια σε μία μεγάλη περιοχή.
Η Balasynovych εκείνη την ώρα βρισκόταν σε ένα κελάρι με άλλα 70 άτομα. Οι τοίχοι άρχισαν να τρέμουν και όλοι μέσα ήταν τρομοκρατημένοι. «Κάλεσα τον ιερέα από το μοναστήρι της περιοχής και τον έβαλα σε βιντεοκλήση για να προσευχηθήκαμε όλοι μαζί. Νόμιζα ότι ήταν η τελευταία στιγμή της ζωής μου», θυμάται.
Εν μέσω των επιθέσεων, έχει ξεκινήσει σοβαρή δουλειά για να κρατηθεί η πόλη σίτιση, καθώς οι ελλείψεις τροφίμων και καυσίμων απειλούν να κάνουν τη ζωή ακόμη πιο δύσκολη για τα εκατομμύρια των Ουκρανών που προφυλάσσονται από την επιθετικότητα του Πούτιν.
Τη Δευτέρα, μετά από 39ωρη απαγόρευση κυκλοφορίας το Σαββατοκύριακο, οι κάτοικοι εμφανίστηκαν για να εφοδιαστούν με προμήθειες και υπήρχαν μεγάλες ουρές σε φαρμακεία και σούπερ μάρκετ. Άλλα καταστήματα παραμένουν κλειστά.
Εν μέσω εκτεταμένης σύγχυσης και παραπληροφόρησης, ήταν αδύνατον να υπάρξουν σωστές αναφορές του τι συνέβη σε πολλά μέρη σε ολόκληρη την Ουκρανία τις τελευταίες ημέρες και το Vasylkiv δεν αποτελεί εξαίρεση.
Οι ουκρανικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι δύο μεταγωγικά αεροσκάφη Ilyushin, από τα οποία οι Ρώσοι προσπαθούσαν να προσγειώσουν στρατεύματα και εξοπλισμό στο Vasylkiv, χτυπήθηκαν το Σαββατοκύριακο και ότι τα ρωσικά στρατεύματα εξαπέλυσαν επίθεση στην αεροπορική βάση και απωθήθηκαν.
Η Balasynovych επιβεβαίωσε αυτό το περιστατικό και ο Andriy Melnyk είπε ότι είχε εμπλακεί σε μάχες ανταλλαγής πυροβολισμών με Ρώσους στρατιώτες που είχαν καταφέρει να αποβιβαστούν. Η Balasynovych είπε ότι υπήρξαν «περίπου 10» θύματα από την ουκρανική πλευρά και 28 άτομα εξακολουθούν να νοσηλεύονται. Αλλά δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως κανένα πειστικό στοιχείο για δύο αεροπλάνα που καταρρίφθηκαν ή για πτώση αλεξιπτωτιστών στο Vasylkiv.
«Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν στοιχεία για ρωσική αεροπορική επίθεση στο Vasylkiv, αν και οι ρωσικές δυνάμεις μπορεί να έστειλαν απόσπασμα χερσαίων δυνάμεων εκεί νωρίς από το βορρά», είπε ο Michael Kofman, στρατιωτικός αναλυτής που παρακολουθεί στενά τη ρωσική επίθεση.
Επίσης, δεν επαληθεύτηκαν οι ισχυρισμοί της Balasynovych σχετικά με ένα μεγάλο δίκτυο Ρώσων πρακτόρων, που ζούσαν σε τοπικές πόλεις και χωριά, πολλοί από τους οποίους είχαν περάσει μήνες μεταξύ των τοπικών κοινοτήτων, κέρδισαν την εμπιστοσύνη των ανθρώπων και εντόπιζαν προσεκτικά στόχους για να επιστρέψουν αργότερα στη Μόσχα.
Όταν της ζητήθηκαν στοιχεία ή περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις συλλήψεις τους, επικαλέστηκε το στρατιωτικό απόρρητο.
Δεν υπάρχει βεβαίως καμία αμφιβολία για τις επιθέσεις με πυραύλους στο Vasylkiv. Το απόγευμα της Δευτέρας σοκαρισμένοι φοιτητές περπάτησαν μέσα από τα κατεστραμμένα ερείπια του πρώην τεχνικού κολεγίου τους, που πιθανώς χτυπήθηκε από πύραυλο ο οποίος στόχευε το στρατιωτικό κολέγιο απέναντι. Εκπαιδευτικά ιδρύματα όπως αυτά συνέβαλαν στην εδραίωση της διάθεσης που ωριμάζει σταδιακά τα τελευταία οκτώ χρόνια σε πόλεις όπως το Vasylkiv, που δεν ήταν ποτέ γνωστές ως εστίες του ουκρανικού εθνικισμού.
«Κάθε δεύτερο άτομο εδώ έχει οικογενειακούς δεσμούς με τη Ρωσία», είπε η Balasynovych. Άντρες ήρθαν από όλη τη Σοβιετική Ένωση για να σπουδάσουν στην αεροπορική ακαδημία του Vasylkiv, συμπεριλαμβανομένου του παππού της Balasynovych, ο οποίος μεγάλωσε στη Ρωσία, συνάντησε μια ντόπια σε ένα στρατιωτικό χορό και εγκαταστάθηκε μόνιμα εδώ.
Ακόμη και τώρα, μέρος της οικογένειάς της ζει στη Λευκορωσία και ο ξάδερφός της είναι αλεξιπτωτιστής στον Λευκορωσικό στρατό. Καθώς η Λευκορωσία πλησιάζει πιο κοντά στην πλήρη συμμετοχή στον πόλεμο του Putin, αντιμετωπίζει τώρα την προοπτική ότι ο ξάδερφός της θα μπορούσε να πολεμήσει για να καταλάβει την πόλη της.
Καθώς μιλούσε για αυτά τα οδυνηρά θέματα, ήρθε μία ειδοποίηση: Μια ρωσική ομάδα σαμποτάζ είχε συλληφθεί σε ένα σημείο ελέγχου λίγο έξω από την πόλη. Μερικοί είχαν σκοτωθεί από πυροβολισμούς, αλλά ένας ήταν ζωντανός και μιλούσε ακόμα. «Θέλω να τον κοιτάξω στα μάτια και να του μιλήσω», είπε. Φόρεσε ένα φουσκωτό μπουφάν, την πρώτη φορά που φορούσε ποτέ, είπε και κάλεσε ένα μεγάλο βαν με μαυρισμένα παράθυρα.
Το φορτηγάκι αγοράστηκε με διεθνή επιχορήγηση και σε νορμάλ εποχές είχε χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας από τοποθεσίες σε ολόκληρη την Ουκρανία σε ένα καταφύγιο. Τώρα το χρησιμοποιεί για να διασχίσει την πόλη, συνοδευόμενη από ένοπλους άνδρες. Στο δρόμο για να συναντήσει τον αιχμάλωτο Ρώσο, πέρασε με το αυτοκίνητο από ένα σημείο ελέγχου όπου ένας άνδρας έδινε μαθήματα για το πώς να φτιάχνει μολότοφ, το σύμβολο αυτής της νέας ουκρανικής αντίστασης.
Ο Volodymyr Kravets, ένας 83χρονος βετεράνος των σοβιετικών πυραυλικών δυνάμεων, βρισκόταν στο σημείο ελέγχου για να ζητήσει να πετάξει μερικές μολότοφ από το σπίτι του, ακριβώς κάτω από το σημείο ελέγχου. Ο Kravets έκανε τη στρατιωτική του θητεία στο ρωσικό μακρινό βορρά το 1959 και συνήθιζε να τρέφει θερμά αισθήματα για τη χώρα, αλλά είπε ότι τώρα ήταν αηδιασμένος με τη Ρωσία του Putin και ότι ήθελε να πολεμήσει τον στρατό εισβολής.
«Προσπάθησα να αγοράσω ένα όπλο, αλλά μου είπαν ότι ήμουν πολύ μεγάλος. Θέλω τουλάχιστον ένα από αυτά να πετάξω στους γαμημένους», είπε με ένα γελάκι που συμβολίζει το πόσο οι ενέργειες του Putin έχουν βλάψει τη στοργή για τη Ρωσία ακόμη και στην παλαιότερη γενιά.
Στο τέλος, το βαν γύρισε πίσω πριν από τη σκηνή της συμπλοκής. Την τελευταία στιγμή, η εθνοφρουρά σφράγισε το σημείο ελέγχου. Η ιστορία της ρωσικής ομάδας σαμποτάζ ήταν ένας άλλος ισχυρισμός που δεν μπορούσε να επαληθευτεί. Η Balasynovych είπε ότι ενώ ήταν σημαντικό η Ουκρανία να μην συνθηκολογήσει, ήλπιζε ότι οι διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία θα μπορούσαν να φέρουν κάποιου είδους συμβιβασμό για να αποφευχθεί το τραύμα που θα προερχόταν από έναν εκτεταμένο πόλεμο.
«Οι άνθρωποι συνήθιζαν να σκέφτονται το νέο αυτοκίνητο τους ή ένα iPhone, αλλά κανείς δεν σκεφτόταν την ειρήνη. Τώρα, το ονειρευόμαστε. Όταν οι ηλικιωμένοι εύχονταν ο ένας στον άλλον ειρήνη, δεν καταλαβαίναμε τι εννοούσαν. Τώρα αρχίσαμε να το καταλαβαίνουμε».
