Ένα μόνο κρούσμα κορωνοϊού στην Κίνα είναι ικανό να αποκλείσει μία περιοχή ή πόλη χιλιάδων κατοίκων. Αυτό ακριβώς συνέβη στην Disneyland της Σαγκάης, της οποίας οι πύλες έκλεισαν ξαφνικά εχθές το βράδυ (τοπική ώρα) και οι αρχές πραγματοποιούν ήδη δοκιμές σε δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες. Μάλιστα, η ξέφρενη ιχνηλάτηση επαφών κατέστρεψε ολοσχερώς και την προγραμματισμένη, ετήσια τελετή πυροτεχνημάτων του θεματικού πάρκου για το Halloween, καθώς υγειονομικοί υπάλληλοι με προστατευτικές στολές μάζευαν τις οικογένειες υπό το άγρυπνο βλέμμα της αστυνομίας που απέκλεισε τις εισόδους και τις εξόδους.
Η Disneyland και η παρακείμενη Disneytown θα παραμείνουν υπό αυστηρούς κανόνες καραντίνας τουλάχιστον μέχρι αύριο, καθώς οι αρχές προσπαθούν να ιχνηλατήσουν κάθε πιθανό κρούσμα Covid-19. Ο πανικός προκλήθηκε όταν μια γυναίκα που επισκέφτηκε το πάρκο βρέθηκε θετική στην ασθένεια μετά την επιστροφή της στην κοντινή πόλη Hangzou το Σάββατο. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα από εχθές, 333,863 επισκέπτες στο θέρετρο να χρειάζονται τεστ πριν πάρουν άδεια για να φύγουν.
Το Κινεζικό Κομουνιστικό Κόμμα εφαρμόζει την αυστηρή στρατηγική της «μηδενικής Covid», σε αντίθεση με τις δυτικές χώρες που έχουν αποφασίσει να ζήσουν με την ασθένεια. Η αδιάλλακτη πολιτική του Πεκίνου, η οποία έχει κρατήσει σφραγισμένα τα σύνορα της χώρας από τον Μάρτιο του 2020, έχει σαν αποτέλεσμα τα αναφερόμενα κρούσματα να παραμένουν σχετικά χαμηλά, με 4.636 θανάτους και 97.243 μολύνσεις από την έναρξη της πανδημίας.
Ωστόσο, το κόστος για τη χώρα είναι ήδη μεγάλο, με περίπου έξι εκατομμύρια ανθρώπους υπό εντολές αυστηρής καραντίνας, κυρίως στο βόρειο τμήμα της χώρας. Για ώρες το βράδυ της Κυριακής, δεκάδες χιλιάδες οικογένειες και επισκέπτες έμειναν καθηλωμένοι στη Disneyland καθώς περίμεναν ένα αρνητικό αποτέλεσμα του τεστ που θα τους επέτρεπε να φύγουν. Μία σούπερ θαυμάστρια της Disney είπε στην Washington Post ότι ήταν μέσα στο πάρκο όταν άκουσε την ανακοίνωση πως θα έπρεπε να κάνει την εξέταση στις 5 μ.μ. «Κανείς δεν παραπονέθηκε και όλοι συμπεριφέρθηκαν πολύ καλά», είπε. Περιμένει σε ένα ξενοδοχείο για το δεύτερο αποτέλεσμα του τεστ Covid πριν της επιτραπεί να φύγει και να επιστρέψει στο Πεκίνο.
Η Disneyland της Σαγκάης είναι μόνο το πιο πρόσφατο παράδειγμα του πόσο μακριά θα φτάσουν οι κινεζικές αρχές για να σταματήσουν την εξάπλωση του ιού. Την περασμένη Πέμπτη, οι αρχές των σιδηροδρόμων του Πεκίνου ειδοποίησαν τις υγειονομικές αρχές στο Jinan να σταματήσουν ένα τρένο που ταξίδευε προς την κινεζική πρωτεύουσα, επειδή ένας επιβάτης είχε στενή επαφή με κάποιον που είχε βρεθεί θετικός στην Covid. Οι υγειονομικές αρχές της πόλης Jinan έστειλαν στη συνέχεια εργαζόμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, εργαζόμενους στα μέσα μεταφοράς και αστυνομία στο σταθμό για να θέσουν σε καραντίνα τους επιβάτες και να απολυμάνουν το τρένο. Τελικά, υποχρέωσαν 212 άτομα σε καραντίνα, συμπεριλαμβανομένης της στενής επαφής.
Στην Κίνα, τη Δευτέρα (τοπική ώρα) καταγράφηκαν 92 νέα κρούσματα, τα υψηλότερα από τα μέσα Σεπτεμβρίου. Το Πεκίνο πρόκειται να φιλοξενήσει τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες σε λιγότερο από 100 ημέρες και οι αρχές ανέφεραν ότι η εξάλειψη του ιού είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουν.
New York Times: Πως είναι δυνατόν η Κίνα να έχει καταγράψει μόλις 5.000 θανάτους
Στις 10 Οκτωβρίου, ένα ζευγάρι Κινέζων, δύο πρώην καθηγητές, ξεκίνησαν ένα ταξίδι αναψυχής από τη Σαγκάη, συμμετέχοντας σε μία ομάδα με συναδέλφους τους που επίσης είχαν βγει στη σύνταξη. Ταξίδεψαν οδικώς μέσω της επαρχίας Gansu στην εσωτερική Μογγολία, μένοντας σε ένα ξενοδοχείο με πρωινό και τρώγοντας τρεις φορές την ημέρα στο ίδιο εστιατόριο, διάσημο για τα παϊδάκια αρνιού. Κατόπιν, πετώντας νότια προς το Σιάν, επισκέφτηκαν έναν ναό 1.300 ετών. Μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας επισκέφτηκαν ένα μουσείο τέχνης, έκαναν μια βόλτα στα πάρκα και επισκέφτηκαν φίλους.
Από την Vivian Wang, New York Times
Οι Liu Yi και Joy Dong συνεισέφεραν στην έρευνα
Στη συνέχεια, στις 16 Οκτωβρίου, την ημέρα που είχαν προγραμματίσει να επισκεφθούν τον πήλινο στρατό (Terracotta Warriors), το ζευγάρι βρέθηκε θετικό στον κορωνοϊό.
Από τότε, η Κίνα έχει κλειδώσει στην κυριολεξία την Lanzhou, μια πόλη 4 εκατομμυρίων, καθώς και αρκετές μικρότερες πόλεις και τμήματα του Πεκίνου, προκειμένου να περιορίσει ένα νέο ξέσπασμα που έχει μολύνει περισσότερους από 350 ανθρώπους σε τουλάχιστον 11 επαρχίες και περιοχές. Οι αρχές έχουν κλείσει επίσης σχολεία και τουριστικούς χώρους.
Κυβερνητικές ιστοσελίδες έχουν καταγράψει λεπτομερώς κάθε κίνηση του άτυχου ζευγαριού και τον εκτεταμένο αριθμό των επαφών τους, συμπεριλαμβανομένης της ώρας που έκαναν check in σε ξενοδοχεία αλλά και σε ποιους ορόφους εστιατορίων γευμάτιζαν.
Οι καθολικές απαγορεύσεις είναι κυρίαρχες στην πολιτική του «μηδενικού Covid» της Κίνας, η οποία πάντως ως τώρα έχει λειτουργήσει εξαιρετικά καλά για τη χώρα: Η Κίνα έχει αναφέρει λιγότερους από 5.000 θανάτους από την έναρξη της πανδημίας σε μία χώρα δισεκατομμυρίων. Ωστόσο, η κλίμακα της νέας επιδημίας, αν και μικρή σε σύγκριση με πολλές άλλες χώρες, είναι μεγάλη για την Κίνα.
Παρ’ όλα αυτά, η συγκεκριμένη πολιτική έχει επίσης κάνει την ζωή στην Κίνα ακραία αντικοινωνική. Ο υπόλοιπος κόσμος ανοίγει ξανά, συμπεριλαμβανομένης της Νέας Ζηλανδίας και της Αυστραλίας, οι οποίες επίσης κάποτε ασπάζονταν τη μηδενική ανοχή απέναντι στον κορωνοϊό. Η Κίνα είναι πλέον η μόνη χώρα που εξακολουθεί να κυνηγά την πλήρη εξάλειψη του ιού. «Τα τρέχοντα μέτρα ελέγχου δεν μπορούν να χαλαρώσουν», δήλωσε ο Μι Φενγκ, εκπρόσωπος της Εθνικής Επιτροπής Υγείας, σε συνέντευξη Τύπου την Κυριακή.
Η αυστηρή στρατηγική της κυβέρνησης είναι το προϊόν ενός μοναδικά κινεζικού συνόλου υπολογισμών. Οι ακμάζουσες εξαγωγές της συνέβαλαν στη διατήρηση της οικονομίας. Η σφιχτή επιτήρηση από το κυβερνών Κομουνιστικό Κόμμα, τα lockdown και τα tests πραγματοποιούνται με εκπληκτική αποτελεσματικότητα. Μάλιστα, το Πεκίνο πρόκειται να φιλοξενήσει τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες τον Φεβρουάριο.
Για πολλούς Κινέζους, τα χαμηλά κρούσματα έχουν γίνει πηγή εθνικής υπερηφάνειας. Ο Xi Jinping, ο ηγέτης της Κίνας, έχει επανειλημμένα επισημάνει την επιτυχία της χώρας στον περιορισμό, ως απόδειξη της ανωτερότητας του μοντέλου διακυβέρνησής της. Αλλά οι ειδικοί, τόσο στην Κίνα όσο και στο εξωτερικό, έχουν προειδοποιήσει ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν είναι βιώσιμη. Η αχανής χώρα μπορεί να βρεθεί ολοένα και πιο απομονωμένη, διπλωματικά και οικονομικά, σε μια εποχή που η παγκόσμια κοινή γνώμη σκληραίνει εναντίον της.
«Το καθεστώς πιστεύει ότι πρέπει να διατηρήσει την πολιτική “μηδενικού Covid” προκειμένου να διατηρήσει τη νομιμότητά του», δήλωσε η Lynette Ong, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο. «Με τεράστιο κόστος, όμως».
Στην πρώιμη φάση της πανδημίας, η ίδια η διατήρηση της εξουσίας από το Κινεζικό Κομουνιστικό Κόμμα φαινόταν να εξαρτάται από την ικανότητά του να ελέγχει τον ιό. Οι αρχικές του προσπάθειες να συγκαλύψει το ξέσπασμα της επιδημίας στη Wuhan προκάλεσαν μια εκπληκτική έκρηξη οργής του κόσμου. Εικόνες κατακλυσμένων νοσοκομείων και ασθενών που εκλιπαρούν για βοήθεια πλημμύρισαν το κινεζικό διαδίκτυο.
Καθώς ο ιός εξαπλώθηκε σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο, αυτή η αφήγηση άλλαξε. Τα αυστηρά lockdown και οι μαζικές εκστρατείες ελέγχων της Κίνας, που ενίοτε επικρίθηκαν ως βαριές και απάνθρωπες, έγιναν εν μέρει πρότυπα και για άλλες χώρες. Καθώς οι θάνατοι αυξάνονταν στις δυτικές δημοκρατίες, ο Xi Jinping τόνισε επανειλημμένα το πόσο γρήγορα η Κίνα είχε ισοπεδώσει τον όγκο των κρουσμάτων της. Η οργή για την αρχική ανταπόκριση στη wuhan έδωσε τη θέση της στον έντονο εθνικισμό.
Άλλες χώρες που υιοθέτησαν πολιτικές «μηδενικού Covid» χαιρετίστηκαν ως μοντέλα ικανής διακυβέρνησης που έδιναν προτεραιότητα στη διάσωση ζωών έναντι της ευκολίας και της οικονομικής ανάπτυξης. Καθώς ο ιός έμπαινε στο δεύτερο έτος του (2021) και με την εξάπλωση της πολύ πιο μεταδοτικής παραλλαγής Delta, οι χώρες επανεξέτασαν τις στρατηγικές τους.
Η Αυστραλία, η οποία ήταν η χώρα με το πιο μακροχρόνιο lockdown στον κόσμο, καταργεί πλέον τις απαιτήσεις για καραντίνα στους εμβολιασμένους πολίτες της που επιστρέφουν από το εξωτερικό. Η Νέα Ζηλανδία εγκατέλειψε επίσημα την αναζήτησή για το μηδέν στα κρούσματα αυτό τον μήνα. Η Σιγκαπούρη προσφέρει ταξίδια χωρίς καραντίνα σε εμβολιασμένους τουρίστες από τη Γερμανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία και πολλές άλλες χώρες.
Ωστόσο, η Κίνα αρνείται να αλλάξει πορεία. Όταν ο Zhang Wenhong, ένας εξέχων ειδικός στις μολυσματικές ασθένειες από τη Σαγκάη, πρότεινε το καλοκαίρι η Κίνα να μάθει να ζει με τον ιό, δέχθηκε άγρια επίθεση στο διαδίκτυο ως «λακές των ξένων». Ένας πρώην υπουργός Υγείας της Κίνας χαρακτήρισε μια τέτοια νοοτροπία απερίσκεπτη.
Ο καθηγητής Ονγκ είπε ότι η κυβέρνηση φοβόταν οποιαδήποτε πρόκληση στην αφήγησή της για θρίαμβο της πανδημίας. Υπάρχουν επίσης πιο πρακτικοί λόγοι για τον δισταγμό της Κίνας. Οι ιατρικοί πόροι είναι συγκεντρωμένοι στις μεγάλες πόλεις και πιο απομακρυσμένες περιοχές θα μπορούσαν γρήγορα να κατακλυστούν από μια αύξηση των κρουσμάτων, δήλωσε ο Zhang Jun, υπότροφος αστικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ.
Επιπλέον, αν και η Κίνα έχει επιτύχει ένα σχετικά υψηλό ποσοστό πλήρους εμβολιασμού, στο 75% του πληθυσμού της, έχουν προκύψει ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των εγχώριων εμβολίων της. Και, τουλάχιστον προς το παρόν, η στρατηγική της εξάλειψης φαίνεται να απολαμβάνει δημόσιας υποστήριξης. Ενώ οι κάτοικοι σε αποκλεισμένες περιοχές έχουν παραπονεθεί για φαινομενικά αυθαίρετους ή υπερβολικά σκληρούς περιορισμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα ταξίδια είναι σχετικά απεριόριστα σε περιοχές χωρίς κρούσματα, ενώ και οι καταναλωτές υψηλού εισοδήματος έχουν ρίξει χρήματα σε πολυτελή είδη και φανταχτερά αυτοκίνητα, αφού δεν ξοδεύουν σε ταξίδια στο εξωτερικό.
«Εφόσον εξακολουθούν να μπορούν να αισθάνονται ένα συγκεκριμένο επίπεδο ελευθερίας κινητικότητας, νομίζω ότι αυτό το είδος πολιτικής Covid-zero δεν πλήττει το εγχώριο κοινό τόσο σοβαρά», είπε ο καθηγητής Zhang.
Αλλά οι ειδικοί συμφωνούν ότι το κόστος των μηδενικών κρουσμάτων θα χτυπήσει τελικά τη χώρα. Η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας επιβραδύνεται και τα εσωτερικά ταξίδια κατά τη διάρκεια μιας εβδομαδιαίας περιόδου διακοπών, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, έπεσαν κάτω από τα επίπεδα του περασμένου έτους, καθώς μια ομάδα νέων κρουσμάτων τρόμαξε τους τουρίστες. Επίσης, οι λιανικές πωλήσεις έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά μεταβαλλόμενες, καθώς ανακάμπτουν και υποχωρούν αναλόγως με τα κύματα του κορωνοϊού.
Η χώρα μπορεί επίσης να υποφέρει και στο διπλωματικό τομέα. Ο Xi δεν έχει εγκαταλείψει την Κίνα ούτε δέχεται ξένους επισκέπτες από τις αρχές του 2020, ακόμη και όταν άλλοι παγκόσμιοι ηγέτες ετοιμάζονται να συγκεντρωθούν αύριο στη Ρώμη για τη σύνοδο κορυφής της Ομάδας των 20 και στη Γλασκόβη την Κυριακή για συνομιλίες για το κλίμα.
Η σκληρή προσέγγιση της Κίνας έναντι του κορωνοϊού ισχύει επίσης στο Χονγκ Κονγκ, το ημιαυτόνομο έδαφος και παγκόσμιο οικονομικό κόμβο. Προσπαθώντας να ευθυγραμμίσουν τις δικές τους πολιτικές πρόληψης της Covid με αυτές της ηπειρωτικής χώρας, οι ηγέτες του Χονγκ Κονγκ έχουν εισαγάγει τη μεγαλύτερη καραντίνα στον κόσμο, αγνοώντας τις κλιμακούμενες προειδοποιήσεις από τις επιχειρήσεις σχετικά με την πιθανή έξοδο ξένων εταιρειών. Και ακόμη και όσοι υποστηρίζουν τους περιορισμούς αναρωτιούνται εάν υπάρχει στρατηγική εξόδου…
«Νομίζω ότι οι τρέχουσες πολιτικές εξακολουθούν να είναι προς τη σωστή κατεύθυνση», είπε ο 27χρονος Jason Qiu, ο οποίος μεγάλωσε στην επαρχία Gansu, όχι μακριά από το Lanzhou, την πόλη των 4 εκατομμυρίων που βρίσκεται τώρα σε lockdown. «Αλλά αν τα πράγματα συνεχίσουν έτσι για μεγάλο χρονικό διάστημα, για παράδειγμα αν η πανδημία πρόκειται να συνεχιστεί για άλλα πέντε ή 10 χρόνια ή γίνει ενδημική, ίσως θα ήταν καιρός να εξετάσουμε το ενδεχόμενο αλλαγής ορισμένων μέτρων».
Ήδη, κάποιοι Κινέζοι αξιωματούχοι έχουν διατυπώσει την ιδέα της χαλάρωσης των περιορισμών, αν και με προσοχή. Ο Γκάο Φου, επικεφαλής του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Κίνας, είπε σε πρόσφατη συνέντευξή του σε κινεζικά μέσα ενημέρωσης ότι μόλις η χώρα φτάσει σε ποσοστό εμβολιασμού 85%, «γιατί να μην ανοίξουμε;»
Μέχρι τότε, όσοι εγκλωβίστηκαν από τα lockdown προσπαθούσαν να αξιοποιήσουν στο έπακρο την κατάστασή Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι περίπου 10.000 τουρίστες έχουν παγιδευτεί στο Ejin Banner, μια περιοχή της Εσωτερικής Μογγολίας, μετά την εμφάνιση κρουσμάτων που οδήγησαν σε lockdown. Ως παρηγοριά, ο τοπικός τουριστικός σύλλογος τους υποσχέθηκε δωρεάν είσοδο σε τρία δημοφιλή τουριστικά αξιοθέατα, εξαργυρώσιμα μέσα στα… επόμενα τρία χρόνια.
