Ήταν αρχές Οκτωβρίου του 2019 και ο Uğur Şahin στεκόταν σε ένα πάρκινγκ στο Κάνσας Σίτι, στο Mo, ιδρωμένος κάτω από τον καυτό μεσημεριανό ήλιο. Αυτός και κάποιοι συνάδελφοί του είχαν περάσει εβδομάδες διασχίζοντας τις ΗΠΑ και κάνοντας νωρίτερα πολλές επισκέψεις σε διαφορετικές πόλεις της Ευρώπης. Προσπαθούσαν να προσελκύσουν το ενδιαφέρον των επενδυτών για την αρχική δημόσια προσφορά της BioNTech SE, που είχε εγκαινιάσει η γερμανική εταιρεία βιοτεχνολογίας του Dr. Şahin. Το ταξίδι τους ωστόσο δεν πήγαινε καλά.
Στους επενδυτές άρεσε ο Δρ. Şahin, ωστόσο είχαν αμφιβολίες για την εταιρεία του, η οποία κατασκεύαζε εμβόλια και φάρμακα για την καταπολέμηση διαφόρων καρκίνων και μολυσματικών ασθενειών. Μία από τις επιστημονικές προσεγγίσεις του ήταν να κάνει χρήση ενός μορίου, του αγγελιοφόρου RNA, το οποίο δίνει οδηγίες στο σώμα επιτρέποντάς του να καταπολεμήσει την όποια ασθένεια. Ο Δρ. Şahin είχε περάσει περισσότερα από 20 χρόνια ερευνώντας μεθόδους εκπαίδευσης του ανοσοποιητικού συστήματος προκειμένου να καταπολεμά τις ασθένειες. Αναζητούσε μία μεγάλη επένδυση ώστε να πραγματοποιήσει τους στόχους του, ωστόσο οι μεγάλες εταιρείες δίσταζαν, όπως και ο επόπτης αμοιβαίων κεφαλαίων του Κάνσας Σίτι που είχε συναντήσει εκείνη την ημέρα.
Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτό το μόριο θα αποτελούσε ένα από τα πιο στιβαρά θεμέλια ενός εκ των μεγαλύτερων επιτευγμάτων στην ιστορία της ιατρικής, της επιστήμης και των επιχειρήσεων, ή ότι ο Δρ. Şahin και ένας άλλος επιχειρηματίας, ονόματι Stéphane Bancel, κάθε ένας επικεφαλής εταιρειών εκτός φαρμακευτικών κολοσσών, θα μπορούσαν να έχουν τόσο κρίσιμο ρόλο σε αυτή την επιτυχία.
Δρ. Şahin και Türeci
Αν και στο παρελθόν μία τέτοια επιτυχία για τον Δρ. Şahin θεωρούνταν απίθανο να συμβεί, το φθινόπωρο του 2019, ο τότε 54χρονος επιστήμονας ήταν αποφασισμένος να βρει οικονομική βοήθεια. Χαμηλών τόνων αλλά και αυστηρός στους τρόπους του, επισκέπτονταν επιχειρήσεις που ταίριαζαν στο προφίλ των επενδυτών που αναζητούσε. Ντυμένος πολύ απλά και έξω από τα καθιερωμένα για τέτοιους είδους συναντήσεις, με τζιν και αθλητικά παπούτσια, ο γιατρός Şahin ήταν εντελώς διαφορετικός από τα περισσότερα στελέχη της βιοτεχνολογίας.
Έχοντας επιτύχει νέος στο επάγγελμά του, ο μετανάστης από την Τουρκία επεδείκνυε μια ανταγωνιστικότητα που πολλοί θεωρούσαν ακραία. Κάθε χρόνο, αυτός και οι συνεργάτες του κατευθύνονταν σε ένα πάρκο για μία μέρα ηρεμίας που κατέληγε σε έναν αγώνα σκυταλοδρομίας. Μάλιστα, μία χρόνια, η σκυτάλη έπεσε κατά τη διάρκεια του τρεξίματος και ο Şahin ήταν τόσο αναστατωμένος που χρειάστηκε να κάνει μια βόλτα μισής ώρας, ώστε να εξαφανιστεί ο θυμός του. Πίσω στο εργαστήριο, κάποιος ρώτησε πώς ήταν. «Είμαι πολύ τσαντισμένος», απάντησε ο Δρ. Şahin και ένας συνεργάτης του στο εργαστήριο είπε ότι έπαθε σοκ από τον εκνευρισμό που εντόπισε στη φωνή του.
Το 2008, ο Δρ Şahin ξεκίνησε τη BioNTech στη γερμανική μητρόπολη του Mainz μαζί με τη σύζυγό του, Lemzlem Türeci, μία άλλη ερευνήτρια διαφόρων τύπων καρκίνου. Ήταν συνεχώς στη δουλειά, με λίγο ή σχεδόν καθόλου ελεύθερο χρόνο. Κάθε βράδυ το ζευγάρι πήγαινε στο σπίτι του, έφτιαχνε λίγο εσπρέσο ή τσάι και ξεκινούσε μια νυχτερινή βάρδια με επιπλέον αναλύσεις και γράψιμο. Είχαν χρόνο για να κοιμηθούν μόνο 4 ώρες τη νύχτα και ενδιάμεσα έδιναν οδηγίες στα μέλη του προσωπικού τους. Ευτυχώς για εκείνους, πολλά από τα στελέχη τους ήταν επίσης εργασιομανείς.
Όταν οι Δρ. Şahin και Türeci πήγαιναν διακοπές με την κόρη τους, επισκεπτόντουσαν all-inclusive θέρετρα στα Κανάρια Νησιά ή αλλού. Ωστόσο, δεν επρόκειτο για συμβατικές οικογενειακές διακοπές. Συνήθως έπαιρναν μαζί τους τρία ή τέσσερα μεγάλα συστήματα υπολογιστών, μαζί με οθόνες 27 ιντσών, ώστε να μπορούν να προχωρούν στις αναλύσεις τους. Ετοίμαζαν έξι βαλίτσες, τουλάχιστον μία γεμάτη με επιστημονικές εργασίες, τις οποίες ο Δρ. Şahin συνήθως κουβαλούσε και στην πισίνα.
Ο ίδιος είχε την απαίτηση από το προσωπικό που απασχολούσε να δίνει προτεραιότητα στο έργο του, όπως και στο αντίστοιχο της Δρ. Türeci. Όσοι δεν θεωρούνταν ότι ήταν αρκετά αφοσιωμένοι, συνήθως ενθαρρύνονταν να αποχωρίσουν ή ο Δρ. Şahin τους απέλυε με συνοπτικές διαδικασίες, ανέφεραν στην Wall Street Journal πρώην στελέχη. Οι ιατρικές ανακαλύψεις ήταν ο μοναδικός στόχος του Δρ. Şahin. Ακόμη και όταν η εταιρεία του ήταν έτοιμη να μπει στο χρηματιστήριο το 2019, αυτός και η σύζυγός του είχαν μία πολύ απλή καθημερινότητα, χωρίς τηλεόραση ή αυτοκίνητο. Κάθε πρωί, εκείνος οδηγούσε ένα παλιό ποδήλατο, τύπου Trek, για πάει στην BioNTech.
Το φθινόπωρο του 2019, καθώς προσπαθούσε να βρει χρηματοδότηση, οι επενδυτές είχαν ενδοιασμούς για την εταιρεία του και τη στρατηγική της. Η BioNTech ήταν ήδη στην αγορά για 11 χρόνια, ωστόσο δεν ήταν κοντά σε ένα εξουσιοδοτημένο εμβόλιο. Μόνο ένα φάρμακο βρισκόταν σε δοκιμή μεσαίου σταδίου, Φάσης 2. Μόλις 250 πάσχοντες είχαν δοκιμαστεί με τα εμβόλια της εταιρείας. Η αγορά αποθεμάτων ήταν υπό πίεση, οι μετοχές της βιοτεχνολογίας είχαν μαραζώσει και ελάχιστοι θα ήταν οι επενδυτές που έπρεπε να πληρώσουν πολλά για μια γερμανική εταιρεία με περιορισμένους δείκτες επιτυχίας.
Κουρασμένος και εκνευρισμένος, ο γιατρός βρίσκονταν εκείνο το μεσημέρι στη ζώνη στάθμευσης αυτοκινήτων του Κάνσας Σίτι, μιλώντας με έναν ακόμη επενδυτή στο κινητό. Κλείνοντας το τηλέφωνο, είπε στα στελέχη που ήταν μαζί του ότι ο συγκεκριμένος επενδυτής θα αγόραζε μετοχές μόνο εάν η BioNTech μείωνε την αξία τους. Στην εταιρεία αντιμετώπιζαν μια δυσάρεστη επιλογή: Ή απορρίπτετε την πρόταση ή μειώνετε την αξία της εταιρείας. «Πρέπει να αποφασίσουμε», τους είπε ο Şahin.
Τελικά, ο γιατρός επέλεξε να πουλήσει τις μετοχές, ανεξάρτητα από την αξία τους. Η εταιρεία του ήθελε μετρητά για να προωθήσει τις έρευνες της. Μερικές μέρες αργότερα, χτύπησε το κουδούνι στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, με ένα χαμόγελο στα χείλη. Η εταιρεία συγκέντρωσε 150 εκατομμύρια δολάρια, λίγο πιο πάνω από τα μισά από ό,τι ήλπιζε, φτάνοντας σε αξία τα 3,4 δισεκατομμύρια δολάρια. Ακόμη και με την έκπτωση, οι μετοχές της BioNTech έπεσαν πάνω από 5% στο ντεμπούτο τους. Ωστόσο, δεν θα αργούσε καθόλου η ημέρα που οι επενδυτές θα εξυμνούσαν τις συγκεκριμένες κινήσεις απελπισίας του Şahin. Και εκείνος ήταν σίγουρος γι’ αυτό από την αρχή…
Υψηλές προσδοκίες
Ο Δρ. Şahin δεν ήταν ο μόνος ερευνητής εμβολίων που είχε προκαλέσει συζητήσεις στα τέλη του 2019. Στο Κέιμπριτζ της Μασσαχουσέττης, ο Stéphane Bancel, ο οποίος διηύθυνε μια εταιρεία που είχε το όνομα Moderna Inc., αντιμετώπιζε πολύ πιο σοβαρές αμφισβητήσεις σχετικά με την προσπάθειά του να αναπτύξει ασφαλή και αποτελεσματικά εμβόλια και φάρμακα που χρησιμοποιούσαν μόρια mRNA.
Μέχρι τότε, οι ερευνητές είχαν περάσει πολλά χρόνια δουλεύοντας με το mRNA, ωστόσο οι περισσότεροι θεωρούσαν ότι οι προσπάθειες του Bancel δεν θα είχαν αποτέλεσμα. Το μόριο δίνει μεν εντολή στα κύτταρά να δημιουργήσουν πρωτεΐνες, ωστόσο είναι τόσο ασταθές που αποκόπτεται σύντομα από τα ένζυμα του ανθρώπινου οργανισμού. Η έγχυση του μορίου και η ελπίδα ότι θα μπορούσε να το λειτουργήσει άψογα ως προς τη διαδικασία δημιουργίας πρωτεϊνών, όπως προσπαθούσαν να κάνουν οι Moderna και BioNTech, φαινόταν αρχικά μια πρακτικά ανέφικτη διαδικασία.
Ορισμένοι πρωτοπόροι του είδους, μαζί με έναν επιστήμονα από το Ουισκόνσιν που εργαζόταν με παιδιά τα οποία είχαν ασυνήθιστες γενετικές ασθένειες και με έναν ερευνητή βλαστοκυττάρων στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασσαχουσέττης, είχαν ερευνήσει και σχεδόν υποδείξει την αποτελεσματικότητα της μεθόδου mRNA. Αλλά το έργο τους είχε απορριφθεί από πολλούς επιστημονικούς κύκλους. Ένας νεότερος επιστήμονας στην εταιρεία του Bancel είχε βρει μια μέθοδο για την τροποποίηση των χημικών δομικών τμημάτων του mRNA. Ωστόσο, λίγοι έβλεπαν ότι η Moderna θα μπορούσε να επιτύχει στο συγκεκριμένο τομέα ενώ και τα έσοδα δεν αναμένονταν πολλά αν συνέβαινε κάτι τέτοιο.
Ένας 47χρονος από τη Μασσαλία, με σαρκώδη χείλη, σχιστό πιγούνι και στιλ πουκαμίσων με ζιβάγκο εμπνευσμένο από τον Steve Jobs, ο Bancel ήταν μηχανικός και απόφοιτος του Harvard Business School. Οι σπουδές του είχαν κερδίσει το σεβασμό ορισμένων επιχειρηματικών κύκλων, αλλά όχι του επιστημονικού κόσμου, όπου ο 47χρονος θεωρούνταν αουτσάιντερ. Μέχρι το 2019, είχε περάσει οκτώ χρόνια δουλεύοντας στη Moderna, γνωρίζοντας οι περισσότεροι ότι ασχολιόταν με το τροποποιημένο RNA. Ο Bancel ωστόσο ήταν γνωστός περισσότερο για την ικανότητά του να πείθει τους εμπόρους φαρμάκων για την επιτυχία της Moderna παρά για τα ίδια τα επιστημονικά επιτεύγματα της εταιρείας.
Stéphane Bancel
Αν κάποιος επρόκειτο να ανακαλύψει μια μέθοδο προκειμένου να λειτουργήσει το mRNA, ανέφεραν οι σκεπτικιστές τότε, σίγουρα δεν θα ήταν κάποιος σαν τον Bancel. Όλα τα μέλη της βιομηχανίας γνώριζαν τις ιστορίες από τις πρώτες μέρες του στη Moderna, όταν ο 47χρονος έκανε πέρα πολλούτς από τους συνεργάτες του. «Το 50% από εσάς δεν θα είναι εδώ σε ένα χρόνο», είπε όταν έδωσε τις πρώτες οδηγίες σε μια ομάδα στελεχών.
Εκείνοι, προσπαθώντας να ταιριάξουν με το ρυθμό και τις προσδοκίες του Bancel, συνήθως ωθούσαν τους εαυτούς τους στα άκρα προκειμένου να πετύχουν. Μία νεότερη σε ηλικία επιστήμονας, η Summar Siddiqui, είχε σωριαστεί στο πάτωμα της κουζίνας του εργαστηρίου ενώ δούλευε 12 ώρες την ημέρα και μεταφέρθηκε εσπευσμένα σε ένα δωμάτιο έκτακτης ανάγκης για θεραπεία. Ένας άλλος αγχωμένος επιστήμονας κατέρρευσε στο σπίτι του, χτυπώντας το κεφάλι του σε ένα γραφείο, με αποτέλεσμα να χάσει τις αισθήσεις του. Ξύπνησε μέσα σε μια λίμνη αίματος και μεταφέρθηκε στα επείγοντα. Ένας ακόμα λιποθύμησε στο μπάνιο. Επίσης, μία ερευνήτρια είχε χάσει τις αισθήσεις της σε μια ζώνη στάθμευσης αυτοκινήτων κοντά στο χώρο εργασίας της Moderna. Αφού επανήλθε από μία συνάδελφό της, αν και επέμενε να πάει στο χώρο εργασίας της τελικά πείστηκε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο Mount Auburn.
Κατά την άποψη του Bancel, η επιμονή και η αυστηρότητα ήταν ο μόνος δρόμος προς την επιτυχία. Η Moderna είχε την πιθανότητα να φέρει επανάσταση στη φαρμακευτική αγωγή και ήταν βέβαιος ότι οι ανταγωνιστές της βρίσκονταν ήδη στη στροφή. Χρειαζόταν να ωθήσει το εργατικό του δυναμικό ποκειμένου να κάνει ελιγμούς όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. «Δεν σημαίνει ότι η πρόθεση ήταν να πάθουν κακό άνθρωποι», ανέφερε ο Bancel σε συνέντευξή του, αναφερόμενος στη σκληρή γλώσσα που χρησιμοποιούσε. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες η Siddiqui συνεχίζει να είναι στη Moderna 9 χρόνια μετά το περιστατικό στα επείγοντα.
Μέχρι το 2019, οι επιστήμονες της Moderna είχαν σημειώσει μικρή πρόοδο με τα εμβόλια mRNA. Έως τότε, ο Bancel είχε δημιουργήσει μία πιστή σε εκείνον επιστημονική ομάδα, έχοντας μεταδώσει την πεποίθηση του ότι θα μπορούσαν να συμβούν θαύματα με τα μόρια mRNA. «Θα είμαστε η εταιρεία που μπορεί να απαντήσει σε μια παγκόσμια καταστροφή», είχε πει.
Εξωτερικοί επιστήμονες, έμποροι φαρμάκων και άλλοι υποπτεύονταν ότι ο Bancel υπερέβαλλε ως προς τις δυνατότητες της εταιρείας του. Μέχρι το τέλος του 2019, το κλίμα εναντίον του είχε βαρύνει. Οι μετοχές της Moderna ήταν 15% πιο κάτω κατά τη διάρκεια ενός χρόνου, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη να αναζητηθούν μετρητά. Ήταν τότε που η Moderna αναγκάστηκε να μειώσει τις δαπάνες της.
Κάποιοι έμποροι φαρμάκων είχαν ήδη προβληματιστεί από το γεγονός ότι η εταιρεία είχε στρέψει το ενδιαφέρον της στα εμβόλια. Ωστόσο, αυτό δεν είχε επιδράσει αρνητικά στους ερευνητές της Moderna. Είχαν φτιάξει εμβόλια με μόρια mRNA γεμάτα με γενετικές κατευθύνσεις, παράγοντας άφθονες πρωτεΐνες αιχμής που θα εκπαίδευαν το ανοσοποιητικό σύστημα να προστατεύεται από διάφορες ασθένειες. Η Moderna συνεργαζόταν ακόμη και με τον Anthony Fauci, διευθυντή του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργίας και Λοιμωδών Νοσημάτων των ΗΠΑ και διάφορους ανώτερους επιστήμονες των αμερικανικών αρχών που είχαν εντυπωσιαστεί από τις στρατηγικές mRNA της Moderna.
Η εταιρεία ωστόσο δεν είχε εξετάσει τα εμβόλιά της σε πολλά άτομα μέχρι τότε. Όπως και ο Δρ Şahin και η BioNTech, η εταιρεία του Bancel δεν ήταν ούτε καν κοντά σε ένα εξουσιοδοτημένο εμβόλιο. Η Moderna ήταν ακόμα στο σχεδιασμό της πρώτης της ιατρικής έρευνας Φάσης 2 για ένα εμβόλιο και ήταν ακόμα πολύ μακριά από μία δοκιμή τελευταίου σταδίου για οποιοδήποτε από τα εμβόλια της. Ήλπιζε να έχει ένα εμβόλιο στην αγορά μέχρι το 2023, όμως ακόμη και αυτός ο στόχος φαινόταν τολμηρός. Τα αποτελεσματικά εμβόλια χρειάζονται κατά μέσο όρο 10 χρόνια για να αναπτυχθούν. Το σκεύασμα για την ιλαρά, το ταχύτερα εγκεκριμένο εμβόλιο, χρειάστηκε 4 χρόνια. Έτσι, η επιτυχία για την Moderna ήταν ακόμα πολύ μακριά…
«Είναι ιός;»
Τον Δεκέμβριο του 2019, ο Bancel πέταξε στην Ευρώπη μαζί με τη σύζυγό και τις κόρες τους για να κάνουν διακοπές στο σπίτι τους στη νότια Γαλλία. Ήταν μία προσπάθεια να ξεφύγει ο ίδιος από τις πιέσεις της δουλειάς και της αντιμετώπισης όλων των αμφισβητήσεων που δέχονταν. Ένα πρωί, ακριβώς μετά το Νέο Έτος, ο Bancel ξύπνησε νωρίς και κατευθύνθηκε στην κουζίνα του, κάνοντας μια προσπάθεια να μην ξυπνήσει τις κόρες του. Έφτιαξε λίγο τσάι Earl Grey και πήρε ένα παλιό iPad στο γραφείο της κουζίνας. Έλεγξε τα email και διάβασε τις ειδήσεις. Μια από αυτές τον έκανε να γουρλώσει τα μάτια του: Μία ασθένεια πνευμόνων εξαπλωνόταν στη νότια Κίνα.
Ο Bancel ξεκίνησε να γράφει ένα email στον Barney Graham, έναν ανώτερο επιστήμονα των αμερικανικών αρχών. «Αναγνωρίζετε τι είναι;» ρώτησε. Ο Δρ Graham, βετεράνος ερευνητής εμβολίων στο Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ, ανέφερε ότι ο ίδιος και το προσωπικό του ήταν σχεδόν σίγουροι πως επρόκειτο για επιδημία. Φήμες στο Twitter και στην κινεζική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Weibo έδειχναν ένα σύμπλεγμα περιστατικών πνευμονίας γύρω από τη μητρόπολη της Wuhan, στη νότια Κίνα. Ο Δρ. Graham είχε ήδη στείλει email σε μία νεαρή επιστήμονα στο εργαστήριό της, την Kizzmekia Corbett, ζητώντας της πληροφορίες για το αν υπήρχε ζήτημα στην Κίνα. Τα στοιχεία που έλαβε ήταν ανησυχητικά.
Ο Bancel δεν μπορούσε να ησυχάσει από τις ειδήσεις σχετικά με την εξάπλωση της ασθένειας. Οι επιστήμονές του δεν είχαν καμία εξειδίκευση στις βακτηριακές λοιμώξεις. Αλλά αν ένας νέος ιός εμφανιζόταν στην πραγματικότητα, ίσως τα μέλη του εργατικού δυναμικού του να μπορούσαν να κάνουν κάτι για αυτό. Ίσως τελικά να είχαν την ευκαιρία να δείξουν ότι το mRNA θα μπορούσε να λειτουργήσει. Ο 47χρονος αποθήκευσε την αποστολή μηνυμάτων του Δρ. Graham, ενώ και τις επόμενες ώρες συνέχισε να του στέλνει μηνύματα. «Έχουμε κάτι νεότερο;», «υπάρχουν άλλα περιστατικά;», «είναι ιός;».
Ο Δρ. Graham υποσχέθηκε να ενημερώσει τον Bancel με το που θα υπήρχε κάποια εξήγηση για την ασθένεια. Αρκετές ημέρες αργότερα, καθώς αυτός και η οικογένεια του πέταξαν για τη Βοστόνη, το ξέσπασμα της επιδημίας παρέμενε στις σκέψεις του. Ωστόσο, ακόμα αμφέβαλλε ότι η ασθένεια στην Κίνα θα ήταν μία σοβαρά μεγάλη υπόθεση. Τι θα γινόταν όμως αν ήταν;
Το κέφι διακόπηκε απότομα
Μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου 2020, ο Şahin ήταν πεπεισμένος ότι ο κορωνοϊός που εξαπλώνονταν στη Wuhan θα εξελίσσονταν σε πανδημία. Ένα πρωί, αρκετά νωρίς, συγκάλεσε σε συμβούλιο τα ανώτερα στελέχη της BioNTech. «Θα δημιουργήσουμε ένα εμβόλιο», είπε. «Νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι για αυτό με το mRNA μας».
Μέρες αργότερα, καθώς ο γιατρός περπατούσε στα εργαστήρια της εταιρείας, άκουσε τους εργαζόμενους να συζητούν για το το Καρναβάλι του Mainz, μία περίοδο έντονης διασκέδασης στην πόλη. Δεν του φάνηκαν αφοσιωμένοι στη δημιουργία του εμβολίου. Τρελάθηκε! Έδωσε οδηγίες να ακυρώσουν όλοι τα σχέδια των διακοπών τους και να σταματήσουν να χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς προκειμένου να κρατηθούν μακριά από τη μόλυνση. «Είμαι πολύ αυστηρός ως προς αυτό», είπε, προβλέποντας ότι χιλιάδες άνθρωποι θα πέθαιναν σύντομα από τον νέο ιό. Πλέον, είχαν λάβει το μήνυμα.
Ο Δρ. Şahin είχε ήδη τακτική επικοινωνία με τον Philip Dormitzer, ανώτερο επιστήμονα της αμερικάνικης φαρμακοβιομηχανίας Pfizer Inc. Εκείνος πίστευε ότι θα ήταν χαμένος χρόνος η δημιουργία ενός εμβολίου, υπενθυμίζοντάς στον Sahin ότι δύο κορωνοϊοί που είχαν εμφανιστεί την προηγούμενη δεκαετία είχαν περιοριστεί πολύ σύντομα. Ο Şahin αγνόησε την επισήμανση, συνεχίζοντας την έρευνα. Αλλά είχε ανάγκη βοήθειας. Η BioNTech διέθετε μόνο 300 εκατομμύρια δολάρια. Έτσι, αποφάσισε να απευθυνθεί σε έναν ανώτερο του Dormitzer, στην Kathrin Jansen, η οποία φάνηκε ιδιαίτερα ανήσυχη για το νέο ιό. Οι δύο εταιρείες συμφώνησαν να συνεργαστούν σε ένα νέο εμβόλιο.
«Πρέπει να προσπαθήσουμε»
Την ίδια περίπου χρονική στιγμή, ο Bancel έδινε οδηγίες στο προσωπικό του αναφέροντας ότι το νέο εμβόλιο θα έπρεπε να ήταν η προτεραιότητα τους. Αλλά ο Stephen Hoge, πρόεδρος της Moderna, ήταν πιο επιφυλακτικός. Η εταιρεία είχε 800 εργαζομένους, περιορισμένα χρήματα και έως τότε δεν είχε φτάσει σε κανένα στάδιο τελικής δοκιμής. Εάν η Moderna κατασκεύαζε ένα εμβόλιο κατά της Covid-19 και αποτύγχανε, η εταιρεία ήταν πιθανότατα καταδικασμένη. Οι έμποροι φαρμάκων δεν θα της συγχωρούσαν ποτέ ότι τα είχε παρατήσει όλα προκειμένου να δημιουργήσει από την αρχή ένα νέο ιατρικό σκεύασμα.
Ωστόσο, ο Bancel επέμεινε. Είχε αφιερωθεί στη συνεργασία του με το εργατικό δυναμικό του Δρ. Graham στο NIH για την σύντομη ανάπτυξη του εμβολίου και αργότερα η Moderna θα λάμβανε πολύ περισσότερη βοήθεια από το Operation Warp Speed των αμερικανικών αρχών. Τον Φεβρουάριο, η εταιρεία έστειλε την πρώτη παρτίδα εμβολίων της κατά της Covid-19 στο NIH για να ξεκινήσει τις δοκιμές σε ποντίκια. Τα πρώτα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι οι ενέσεις προκάλεσαν αντισώματα κατά του κορωνοϊού, ένα πολλά υποσχόμενο, αν και πρώιμο, πρώτο βήμα.
Ο Bancel συγκάλεσε μια συνέλευση με υψηλόβαθμα στελέχη της Moderna σε μια αίθουσα συνεδριάσεων στον ένατο όροφο. Συνήθως, έβγαζε αυτοπεποίθηση. Αυτή τη φορά, ήταν αυστηρός και μετρημένος, ανησυχώντας την ομάδα. «Μας έχει ζητηθεί να φτιάξουμε εμβόλιο», είπε. «Πρέπει να προσπαθήσουμε». Οι υπάλληλοι άκουγαν με πολύ άγχος. Συνειδητοποίησαν τη σοβαρότητα της κατάστασης, κάποιοι ίσως για πρώτη φορά. Σκέφτηκαν τη δική τους επιβίωση, τον επικείμενο κίνδυνο για τις οικογένειες τους και το τεράστιο παγκόσμιο πρόβλημα που ήταν μπροστά.
Την Κυριακή, 8 Νοεμβρίου, ο Δρ Şahin και η Δρ. Türeci έλαβαν τα αποτελέσματα της δοκιμής Φάσης 3 του εμβολίου τους. Ήταν γύρω στις 10 μ.μ., ώρα Γερμανίας, όταν οργάνωσαν μία τηλεσυνάντηση με 5 μέλη των ανώτερων στελεχών της εταιρείας τους. Ένας από αυτούς, ο Sean Marett, βρίσκονταν στο υπόγειό του προκειμένου να μην ξυπνήσει τα παιδιά του. Κάθισε στην άκρη ενός καναπέ, κοντά σε μερικά παιδικά παιχνίδια και οι παλάμες του είχαν ιδρώσει καθώς περίμενε τις πληροφορίες. «Λάβαμε τα αποτελέσματα», ανέφερε ο Δρ. Şahin…
Πράγματι, το εμβόλιο των Pfizer-BioNTech ήταν 95% αποτελεσματικό. Ακολούθησε πλήρης σιωπή. Τα στελέχη είχαν μείνει έκπληκτα. Τότε, ο Sean Marett άρχισε να γελάει. Μέσα σε λίγα λεπτά, το σύνολο της παρέας γελούσε ανεξέλεγκτα.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Δρ. Hoge, εκπροσωπώντας τη Moderna, βρίσκονταν σε αναμονή ανοιχτής βιντεοκλήσης. Ήταν τρομοκρατημένος. Οι αριθμοί της Pfizer-BioNTech ήταν εξαιρετικά καλοί. Τι θα γινόταν αν η Moderna δεν τους πλησίαζε; Γύρω στο μεσημέρι, τα μέλη της επιτροπής παρακολούθησης της ασφάλειας δεδομένων που επέβλεπε τη δοκιμή του εμβολίου της Moderna έστειλαν μήνυμα στον Δρ. Hoge και τον Δρ. Fauci ότι είχαν τη δυνατότητα να μοιραστούν τα αποτελέσματα.
Ο Hoge είδε τα πρόσωπα της επιτροπής στην οθόνη και σκέφτηκε: Δώστε ένα χαμόγελο! Κάποιος, οποιοσδήποτε! Ο πρόεδρος απευθύνθηκε στην ομάδα, εξιστορώντας όλες τις αιτίες που διεξήχθη η δοκιμή και ποιος ήταν ο σκοπός της. Ο Hoge προσπάθησε να καλύψει την ανυπομονησία του. Σκέφτηκε: «Ο στόχος; Φίλε, προσπαθούμε να σταματήσουμε μια πανδημία. αυτός είναι ο στόχος!».
Λίγα λεπτά αργότερα, ο Bancel και άλλοι συνεργάτες του έστειλαν μηνύματα στον Dr. Hoge προκειμένου να μπουν σε ομαδική βιντεοσυνομιλία. Τότε οι αριθμοί αποκαλύφθηκαν: Το εμβόλιο της Moderna είχε αποδειχθεί 94,5% αποτελεσματικό κατά της Covid-19. Ο Δρ. Hoge δεν μπορούσε να {πιστέψει} αυτά που έλεγε. Στη συνέχεια, πανικοβλήθηκε ότι είχε χάσει κάποια απαραίτητα… δεδομένα. Στο σπίτι του στη Βοστόνη, ο Bancel συνάντησε τη σύζυγό του στο διάδρομο. Αγκαλιάστηκαν. Η 18χρονη κόρη τους κατέβηκε τρέχοντας από το δωμάτιό της, ενώ η 16χρονη κόρη τους ανέβηκε τρέχοντας τις σκάλες του υπογείου. Άρχισαν όλοι μαζί να κλαίνε. Τα αουτσάιντερς είχαν κερδίσει το παιχνίδι…
(Ελεύθερη προσαρμογή από το βιβλίο «A Shot to Save the World: The Inside Story of the Life-or-Death Race for a COVID-19 Vaccine», από τον δημοσιογράφο της Wall Street Journal, Gregory Zuckerman που θα κυκλοφορήσει στις 26 Οκτωβρίου)
