Οι επιστήμονες εξερευνούν τον βυθό της Αυστραλίας για να αποκαλύψουν το μυστήριο της Ζηλανδίας, της «χαμένης» όγδοης ηπείρου που βυθίστηκε στη θάλασσα πριν από 23 εκατομμύρια χρόνια. Η κυρίως βυθισμένη ήπειρος, από την οποία η Νέα Ζηλανδία και η Νέα Καληδονία παραμένουν πάνω από τη στάθμη της θάλασσας, εντοπίστηκε για πρώτη φορά από τους γεωλόγους το 2014.
Εμπειρογνώμονες από την Αυστραλία και τις ΗΠΑ συμπλήρωσαν ήδη 28 ημέρες στη θάλασσα, πάνω στο ερευνητικό σκάφος Falkor, χαρτογραφώντας το βάθος του βυθού στη βορειοδυτική άκρη της Ζηλανδίας. Χαρτογράφησαν ήδη 37.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, προσφέροντας τα στοιχεία στο Seabed 2030 project που στοχεύει στη δημιουργία ενός διαθέσιμου στο κοινό βαθυμετρικού χάρτη όλων των ωκεανών του κόσμου μέχρι το 2030.
«Μόλις αρχίσαμε να ανακαλύπτουμε τα μυστικά της Ζηλανδίας, καθώς μέχρι πρόσφατα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να μελετηθεί», δήλωσε η επικεφαλής της αποστολής και γεωλόγος Derya Gürer του Πανεπιστημίου του Queensland.
«Η Ζηλανδία είναι μια σχεδόν πλήρως βυθισμένη μάζα ηπειρωτικού φλοιού που υποχώρησε μετά την απομάκρυνσή της από την Gondwanaland πριν από 83 έως 79 εκατομμύρια χρόνια». Η Gondwanaland είναι το όνομα που δόθηκε στην υπεραπειρία που περιελάμβανε τέτοιες χερσαίες εκτάσεις που θα αναγνωρίζαμε ως Νότια Αμερική, Αφρική και Ανταρκτική. Σχηματίστηκε πριν από περίπου 550 εκατομμύρια χρόνια πριν γίνει μέλος της μεγαλύτερης υπερκείμενης Pangea και διαλύθηκε ξεκινώντας περίπου 180 εκατομμύρια χρόνια πριν.
Η Ζηλανδία, η Δρ. Gürer συνεχίζει, «εκτείνεται σε 4,9 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα και έχει περίπου τρεις φορές το μέγεθος της αυστραλέζικης πολιτείας Κουίνσλαντ. Η αποστολή μας συγκέντρωσε τοπογραφικά και μαγνητικά δεδομένα του θαλάσσιου πυθμένα για να κατανοήσουμε καλύτερα πώς δημιουργήθηκε η στενή σύνδεση μεταξύ των θαλασσών Tasman και Coral στην περιοχή Cato Trough, του διαδρόμου δηλαδή μεταξύ Αυστραλίας και Ζηλανδίας.
Ο πυθμένας της θάλασσας είναι γεμάτος ενδείξεις για την κατανόηση της περίπλοκης γεωλογικής ιστορίας των ηπειρωτικών πλακών της Αυστραλίας και της Ζηλανδίας. Αυτά τα δεδομένα θα βελτιώσουν επίσης την κατανόησή μας για την περίπλοκη δομή του φλοιού μεταξύ των πλακών της Αυστραλίας και της Ζηλανδίας.
Θεωρείται ότι περιλαμβάνει αρκετά μικρά ηπειρωτικά θραύσματα, ή μικρο-ηπείρους, τα οποία είχαν χωριστεί από την Αυστραλία και τη υπεράνθρωπη Gondwana στο παρελθόν».
Κατά τη διεξαγωγή των βαθυμετρικών ερευνών τους στο θαλάσσιο πάρκο Coral Sea Marine, οι ερευνητές εκμεταλλεύτηκαν επίσης την ευκαιρία να μελετήσουν θαλασσοπούλια και επίσης να παρακολουθήσουν τη μικροπλαστική ρύπανση που προκαλείται από τον ωκεανό. «Μέσω του υπό εξέλιξη συστήματος ροής θαλασσινού νερού του πλοίου, αναλύσαμε περισσότερα από 100 δείγματα για μικροπλαστικά, καθώς και 40 δείγματα που συλλέχθηκαν σε προηγούμενο ταξίδι», δήλωσε η επιστήμονας της γης, Tara Jonell, επίσης του Πανεπιστημίου του Queensland.
«Μόνο ένα δείγμα δεν περιείχε ορατό μικροπλαστικό», πρόσθεσε. Σύμφωνα με την Δρ Gürer, η οποία συμμετέχει επίσης σε ένα επιστημονικό πρόγραμμα πολιτών για την αντιμετώπιση της θαλάσσιας πλαστικής ρύπανσης, υπήρξε ένα σαφές μήνυμα στο θαλασσινό νερό, το οποίο συλλέχθηκε σε βάθη έως 3,5 χιλιόμετρα. «Φαίνεται να υπάρχει μεγαλύτερη συγκέντρωση μικροπλαστικών ινών στον βαθύ ωκεανό», εξήγησε.
Derya Gürer
