Μόλις Ιανουάριος 2025. Ο εκπρόσωπος του υποτιθέμενου αντικαπιταλιστικού και αντιπαγκοσμιοποιητικού ιρανικού καθεστώτος δίνει το παρόν [προσκεκλημένος φυσικά] στο ετήσιο World Economic Forum.
Με την ίδια συνέπεια και οι παρουσίες των εκπροσώπων του ιρανικού καθεστώστος στο αδελφάκι του Davos, την ετήσια Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου-Munich Security Conference. Μόνο τον Ιανουάριο του 2026 μετά τις αναταραχές που είχαν ξεσπάει στο Ιράν, η νέα ηγεσία του World Economic Forum [Larry Fink και André Hoffmann] φρόντισαν να μην προσκαλέσουν τους εκπροσώπους του Ιράν.
Είναι ίσως πολύ νωρίς να καταλήξουμε σε ασφαλές συμπέρασμα για το ποιους στοχεύει το χτύπημα Trump στο Ιράν.
Ο Ανώτατος Ηγέτης του ιρανικού καθεστώτος, Ali Khamenei, απέστειλε τον Mohammad Javad Zarif, Αναπληρωτή Στρατηγικό Σύμβουλο του Masoud Pezeshkian, στο World Economic Forum στο Davos για να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη διεθνή πίεση.
Τα σχόλια του Zarif, ανέδειξαν την διπροσωπία του καθεστώτος, προσπαθώντας να προβάλει μια μετριοπαθή εικόνα, ενώ παράλληλα απέτρεψε την κριτική για τις αποσταθεροποιητικές πολιτικές του στην περιοχή και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εσωτερικό.
Στο Davos, σε συνομιλία με τον Farid Zakaria του CNN, ο Zarif αρνήθηκε την εμπλοκή της Τεχεράνης στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, ισχυριζόμενος: «Υποτίθεται ότι θα είχαμε μια συνάντηση με τους Αμερικανούς για την ανανέωση της JCPOA στις 9 Οκτωβρίου, η οποία υπονομεύτηκε και καταστράφηκε από αυτήν την επιχείρηση». Επέμεινε ότι το Ιράν δεν έχει κανέναν έλεγχο στις περιφερειακές πολιτοφυλακές, υποστηρίζοντας: «Δεν υπάρχει ούτε μία περίπτωση όπου αυτοί οι λεγόμενοι πληρεξούσιοι έχουν ενεργήσει για λογαριασμό του Ιράν».
Ωστόσο, ταυτόχρονα, ο Zarif προειδοποίησε κατά του πρόωρου εορτασμού της αποδυνάμωσης των περιφερειακών συμμάχων του Ιράν, δηλώνοντας: «Η αντίσταση θα συνεχιστεί όσο συνεχίζεται η κατοχή και η καταστολή. Η αντίσταση στο Ισραήλ υπήρχε πριν από την Ιρανική Επανάσταση και θα παραμείνει όσο το παλαιστινιακό ζήτημα παραμένει άλυτο». Αυτή η αντιφατική αφήγηση – που αρνείται την ευθύνη ενώ επιβεβαιώνει την ιδεολογική υποστήριξη – εκθέτει τη μακροχρόνια στρατηγική της Τεχεράνης για εύλογη άρνηση.
Ο Javad Zarif, είναι διαβόητος για την επιδέξια συγκάλυψη και τη διπλωματική ρητορική του που στοχεύει στην υποβάθμιση των φρικαλεοτήτων του καθεστώτος.
Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου-Munich Security Conference τον Φεβρουάριο του 2019, όταν ρωτήθηκε για το σχέδιο του ιρανικού καθεστώτος να βομβαρδίσει το Iranian Resistance Free Iran Rally in 2018, ο Zarif απάντησε: «Νομίζετε ότι είμαστε τρελοί; Ότι θα το κάναμε αυτό, εκείνη την ημέρα; Θα το κάναμε τουλάχιστον μια μέρα πριν, μια μέρα μετά, 10 ημέρες μετά. Να το κάνουμε την ίδια μέρα που ο πρόεδρός μας θα έρθει εδώ; Δώστε μας λίγη αναγνώριση…Θα μπορούσε να ήταν μια επιχείρηση ψευδούς σημαίας. Θα μπορούσε να ήταν παγίδευση. Θα μπορούσε να ήταν μια επιχείρηση αθέμιτων σκοπών. Αλλά σίγουρα δεν είναι έργο μιας κυβέρνησης. Δεν αποκτάς την επιρροή που έχουμε με το να είσαι τρελός».
Ομοίως, μετά την κατάρριψη της πτήσης PS752 από το IRGC τον Ιανουάριο του 2020, μια διαρροή ηχογράφησης αποκάλυψε ότι ο Zarif πρότεινε ότι οι αρχές θα έπρεπε να του είχαν αναθέσει την «εξήγηση του περιστατικού», ισχυριζόμενος ότι θα γνώριζε «χιλιάδες τρόπους» για να δικαιολογήσει την κατάρριψη του ουκρανικού επιβατικού αεροπλάνου.
Παραδέχτηκε επίσης ότι «η αλήθεια δεν θα αποκαλυφθεί ποτέ» λόγω των αποφάσεων που ελήφθησαν στα υψηλότερα επίπεδα της κυβέρνησης και του στρατού του Ιράν, σε έντονη αντίθεση με τη δημόσια ευθυγράμμισή του με την επίσημη αφήγηση περί ανθρώπινου λάθους.
Στο Davos, ο Zarif προσπάθησε επίσης να εκτρέψει τον έλεγχο από το ιστορικό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του Ιράν, ισχυριζόμενος ότι η κυβέρνηση είχε μετριάσει την εφαρμογή των υποχρεωτικών νόμων για τη hijab. «Αν περπατήσετε στους δρόμους της Τεχεράνης, θα δείτε γυναίκες χωρίς hijab. Παρά το γεγονός ότι αυτό είναι παράνομο, η κυβέρνηση επέλεξε να μην ασκήσει πιέσεις στις γυναίκες», είπε, αναγνωρίζοντας τις προσπάθειες τoυ Pezeshkian. Τόνισε ότι «αυτή ήταν μια υπόσχεση του Προέδρου Pezeshkian, στην οποία συμφώνησαν ανώτεροι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένων των επικεφαλής του κοινοβουλίου, της δικαστικής εξουσίας και του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας».
Ωστόσο, αυτός ο ισχυρισμός έρχεται σε αντίθεση με τις ενέργειες του καθεστώτος. Από τις διαμαρτυρίες του 2022 που πυροδοτήθηκαν από τον θάνατο της Mahsa Amini, οι αρχές έχουν εντείνει την καταστολή των γυναικών που αψηφούν τις εντολές για τη hijab.
Τα μέτρα περιλαμβάνουν βαριά πρόστιμα, κλείσιμο επιχειρήσεων και συλλήψεις.
Στη σύνοδο κορυφής του Davos ο Mohammad Javad Zarif απέρριψε τις ανησυχίες σχετικά με τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν, ισχυριζόμενος: «Αν το Ιράν ήθελε μια βόμβα, θα την είχε κατασκευάσει εδώ και πολύ καιρό». Υποστήριξε ότι τα πυρηνικά όπλα αναπτύσσονται σε κρυφά εργαστήρια, όχι υπό διεθνή εποπτεία, και κατηγόρησε τους επικριτές ότι χρησιμοποιούν «ιρανοφοβία και ισλαμοφοβία».
Αυτό το τέχνασμα του Khamenei, που ενσωματώνεται στην προσεκτικά σχεδιασμένη ρητορική του Zarif, θεωρείται ως μια προσπάθεια να στείλει ένα μήνυμα στην κυβέρνηση Τrump με την ελπίδα να μετριαστούν οι μελλοντικές πιέσεις και να προωθηθεί η μακροχρόνια πολιτική εξαπάτησης του καθεστώτος. Παρά την εσωτερική αντίθεση από παρατάξεις κοντά στον Khamenei, ο Zarif, εγκρίθηκε προσωπικά από τον Ανώτατο Ηγέτη και διορίστηκε εκτός κοινοβουλευτικών διαδικασιών ως στρατηγικός σύμβουλος του Masoud Pezeshkian, αντικαθιστώντας τον υπουργό Εξωτερικών Abbas Araghchi για να εκπροσωπήσει το Ιράν στο Davos.
Ωστόσο, τέσσερις δεκαετίες αποτυχημένων πολιτικών κατευνασμού έχουν καταδείξει ότι η πραγματική φύση του καθεστώτος δεν ορίζεται από τα λόγια προσωπικοτήτων όπως ο Zarif, τον οποίο ορισμένοι στη Δύση μπορεί να χαρακτηρίσουν μετριοπαθή, αλλά από τις πράξεις του – περιφερειακή πολεμοχαρής, παγκόσμια τρομοκρατία και συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εσωτερικό.
