Mε άρθρο του στην γερμανική εβδομαδιαία εφημερίδα Die Zeit το οποίο συμπίπτει με την 80η επέτειο από την έναρξη του “Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου (σύμφωνα με τον ιστότοπο του Κρεμλίνου) ο Ρώσος Πρόεδρο Putin οραματίζεται μια Ευρωπαική Ένωση από τη ”from Lisbon to Vladivostok προκαλώντας ιδιαίτερη ικανοποίηση στους λάτρεις της Παγκοσμιοποίησης και των Θεωριών Συνωμοσίας.
22 Ιουνίου 2021
Being Open, Despite the Past
Είναι ανοιχτό, παρά το παρελθόν
Στις 22 Ιουνίου 1941, ακριβώς πριν από 80 χρόνια, οι Ναζί, έχοντας κατακτήσει σχεδόν ολόκληρη την Ευρώπη, επιτέθηκαν στην ΕΣΣΔ. Για τον σοβιετικό λαό ξεκίνησε ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος – ο πιο αιματηρός στην ιστορία της χώρας μας. Δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, οι οικονομικές δυνατότητες της χώρας και η πολιτιστική της κληρονομιά υπέστησαν σοβαρές ζημιές.
Είμαστε περήφανοι για το θάρρος και την σταθερότητα των ηρώων του Κόκκινου Στρατού και και όσων βρίσκονταν στα μετόπισθεν οι οποίοι όχι μόνο υπερασπίστηκαν την ανεξαρτησία και την αξιοπρέπεια της πατρίδας μας, αλλά και έσωσαν την Ευρώπη και τον κόσμο από την υποδούλωση.
Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται από κάποιους να ξαναγραφτούν οι σελίδες του παρελθόντος, η αλήθεια είναι ότι οι σοβιετικοί στρατιώτες ήρθαν στη Γερμανία όχι για να εκδικηθούν τους Γερμανούς, αλλά με μια ευγενή και μεγάλη αποστολή απελευθέρωσης.
Κρατάμε ιερή τη μνήμη των ηρώων που πολέμησαν ενάντια στον ναζισμό. Θυμόμαστε με ευγνωμοσύνη τους συμμάχους μας στον αντι-Χίτλερ συνασπισμό, τους συμμετέχοντες στο κίνημα της Αντίστασης και τους Γερμανούς αντιφασίστες που έφεραν την κοινή μας νίκη πιο κοντά.
Έχοντας ζήσει τις φρικαλεότητες του παγκόσμιου πολέμου, οι λαοί της Ευρώπης κατάφεραν να ξεπεράσουν την αποξένωση και να αποκαταστήσουν την αμοιβαία εμπιστοσύνη και σεβασμό. Κατέβαλαν προσπάθειες κοινωνικής ενσωμάτωσης και ένταξης προκειμένου να καταλήξουν σε μια τελική γραμμή κάτω από τις Ευρωπαϊκές τραγωδίες του πρώτου μισού του περασμένου αιώνα. Και θα ήθελα να τονίσω ότι η ιστορική συμφιλίωση του λαού μας με τους Γερμανούς που ζουν τόσο στα ανατολικά όσο και στα δυτικά της σύγχρονης ενωμένης Γερμανίας έπαιξε τεράστιο ρόλο στο σχηματισμό μιας τέτοιας Ευρώπης.
Θα ήθελα επίσης να υπενθυμίσω ότι οι Γερμανοί επιχειρηματίες έγιναν «πρωτοπόροι» της συνεργασίας με τη χώρα μας τα μεταπολεμικά χρόνια. Το 1970, η ΕΣΣΔ και η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας συνήψαν μια «συμφωνία του αιώνα-deal of the century» για μακροπρόθεσμες προμήθειες φυσικού αερίου στην Ευρώπη που έθεσε τα θεμέλια για εποικοδομητική αλληλεξάρτηση και ξεκίνησαν πολλά μελλοντικά μεγάλα έργα, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream.
Ελπίζαμε ότι το τέλος του Ψυχρού Πολέμου θα ήταν μια κοινή νίκη για την Ευρώπη. Φαινόταν ότι θα χρειαζόταν λίγη ακόμη προσπάθεια για να γίνει το όνειρο του Charles de Gaulle για μια μόνο ήπειρο – όχι μόνο γεωγραφικά “από τον Ατλαντικό έως τα Ουράλια”, αλλά πολιτιστικά και κοινωνικά “από τη Λισαβόνα στο Βλαδιβοστόκ” – ”from the Atlantic to the Urals“, but culturally and civilizationally ”from Lisbon to Vladivostok“ πραγματικότητα.
Ακριβώς με αυτήν τη λογική στο μυαλό – τη λογική της οικοδόμησης μιας Ευρύτερης Ευρώπης ενωμένης με κοινές αξίες και συμφέροντα – η Ρωσία επιδίωξε να αναπτύξει τις σχέσεις της με τους Ευρωπαίους. Τόσο η Ρωσία όσο και η ΕΕ έχουν κάνει πολλά σε αυτόν τον δρόμο.
Αλλά επικρατούσε μια διαφορετική προσέγγιση. Βασίστηκε στην επέκταση της Βόρειας Ατλαντικής Συμμαχίας που ήταν το ίδιο λείψανο του Ψυχρού Πολέμου. Σε τελική ανάλυση, δημιουργήθηκε ειδικά για την αντιμετώπιση αυτής της περιόδου.
Ήταν το κίνημα της επέκτασης του μπλοκ προς τα ανατολικά – το οποίο, παρεμπιπτόντως, ξεκίνησε όταν η σοβιετική ηγεσία πείστηκε πραγματικά να αποδεχθεί την ένταξη της ενωμένης Γερμανίας στο ΝΑΤΟ – που έγινε ο κύριος λόγος για την ταχεία αύξηση της αμοιβαίας δυσπιστίας στην Ευρώπη. Οι λεκτικές υποσχέσεις που έγιναν εκείνη την εποχή όπως «αυτό δεν στρέφεται εναντίον σας» ή «τα σύνορα του μπλοκ δεν θα πλησιάσουν κοντά σας» ξεχάστηκαν γρήγορα. Αλλά τέθηκε ένα προηγούμενο.
Επιπλέον, πολλές χώρες βρέθηκαν αντιμέτωπες με το τεχνητό δίλλημα να είναι είτε με τη Δύση είτε με τη Ρωσία. Στην πραγματικότητα, ήταν ένα τελεσίγραφο. Η ουκρανική τραγωδία του 2014 είναι ένα παράδειγμα των συνεπειών που οδήγησε αυτή η επιθετική πολιτική. Η Ευρώπη υποστήριξε ενεργά το αντισυνταγματικό ένοπλο πραξικόπημα στην Ουκρανία. Εκεί ξεκίνησαν όλα. Γιατί ήταν απαραίτητο να γίνει αυτό; Τότε ο πρόεδρος Yanukovych είχε ήδη αποδεχτεί όλα τα αιτήματα της αντιπολίτευσης. Γιατί οι ΗΠΑ διοργάνωσαν το πραξικόπημα και οι ευρωπαϊκές χώρες το υποστήριξαν με κρύα καρδιά προκαλώντας διάσπαση στην Ουκρανία και αποχώρηση της Κριμαίας;
Όλο το σύστημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας έχει πλέον υποβαθμιστεί σημαντικά. Οι εντάσεις αυξάνονται και οι κίνδυνοι μιας νέας κούρσας όπλων γίνονται πραγματικοί. Χάνουμε τις τεράστιες ευκαιρίες που προσφέρει η συνεργασία – ακόμη πιο σημαντικό τώρα που αντιμετωπίζουμε όλοι κοινές προκλήσεις, όπως η πανδημία και οι τρομερές κοινωνικές και οικονομικές της συνέπειες.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Και το πιο σημαντικό, ποια συμπεράσματα πρέπει να βγάλουμε μαζί; Ποια μαθήματα ιστορίας πρέπει να θυμόμαστε; Πιστεύω, πρώτα απ ‘όλα, ότι ολόκληρη η μεταπολεμική ιστορία της Ευρύτερης Ευρώπης επιβεβαιώνει ότι η ευημερία και η ασφάλεια της κοινής μας ηπείρου είναι δυνατή μόνο μέσω των κοινών προσπαθειών όλων των χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας. Επειδή η Ρωσία είναι μια από τις μεγαλύτερες χώρες της Ευρώπης. Και γνωρίζουμε την αδιαχώριστη πολιτιστική και ιστορική μας σύνδεση με την Ευρώπη.
Και από το 1999, ακολουθούν πέντε ακόμη «κύματα» επέκτασης του ΝΑΤΟ. Δεκατέσσερις νέες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των πρώην δημοκρατιών της Σοβιετικής Ένωσης, προσχώρησαν στον οργανισμό, ουσιαστικά εξουδετερώνοντας τις ελπίδες για μια ήπειρο χωρίς διαχωρισμό. Είναι ενδιαφέρον ότι αυτό προειδοποιήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1980 από τον Egon Bahr, έναν από τους ηγέτες του SPD, ο οποίος πρότεινε ριζική αναδιάρθρωση ολόκληρου του ευρωπαϊκού συστήματος ασφαλείας μετά τη γερμανική ενοποίηση, με συμμετοχή τόσο της ΕΣΣΔ όσο και των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά κανείς στην ΕΣΣΔ, τις ΗΠΑ ή την Ευρώπη δεν ήταν πρόθυμος να τον ακούσει εκείνη τη στιγμή.
Επιπλέον, πολλές χώρες τέθηκαν πριν από την τεχνητή επιλογή να είναι είτε με τη συλλογική Δύση είτε με τη Ρωσία. Στην πραγματικότητα, ήταν ένα τελεσίγραφο. Η ουκρανική τραγωδία του 2014 είναι ένα παράδειγμα των συνεπειών που οδήγησε αυτή η επιθετική πολιτική. Η Ευρώπη υποστήριξε ενεργά το αντισυνταγματικό ένοπλο πραξικόπημα στην Ουκρανία. Εκεί ξεκίνησαν όλα. Γιατί ήταν απαραίτητο να γίνει αυτό; Τότε ο πρόεδρος Yanukovych είχε ήδη αποδεχτεί όλα τα αιτήματα της αντιπολίτευσης. Γιατί οι ΗΠΑ διοργάνωσαν το πραξικόπημα και οι ευρωπαϊκές χώρες το υποστήριξαν αδιάθετα, προκαλώντας διάσπαση στην Ουκρανία και αποχώρηση της Κριμαίας;
Όλο το σύστημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας έχει πλέον υποβαθμιστεί σημαντικά. Οι εντάσεις αυξάνονται και οι κίνδυνοι μιας νέας κούρσας όπλων γίνονται πραγματικοί. Χάνουμε τις τεράστιες ευκαιρίες που προσφέρει η συνεργασία – ακόμη πιο σημαντικό τώρα που αντιμετωπίζουμε όλοι κοινές προκλήσεις, όπως η πανδημία και οι τρομερές κοινωνικές και οικονομικές της συνέπειες.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Και το πιο σημαντικό, ποια συμπεράσματα πρέπει να βγάλουμε μαζί; Ποια μαθήματα ιστορίας πρέπει να θυμόμαστε; Πιστεύω, πρώτα απ ‘όλα, ότι ολόκληρη η μεταπολεμική ιστορία της Ευρύτερης Ευρώπης επιβεβαιώνει ότι η ευημερία και η ασφάλεια της κοινής μας ηπείρου είναι δυνατή μόνο μέσω των κοινών προσπαθειών όλων των χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας. Επειδή η Ρωσία είναι μια από τις μεγαλύτερες χώρες της Ευρώπης. Και γνωρίζουμε την αδιαχώριστη πολιτιστική και ιστορική μας σύνδεση με την Ευρώπη.
Είμαστε ανοιχτοί σε ειλικρινή και εποικοδομητική αλληλεπίδραση. Αυτό επιβεβαιώνεται από την ιδέα μας να δημιουργήσουμε έναν κοινό χώρο συνεργασίας και ασφάλειας από τον Ατλαντικό έως τον Ειρηνικό Ωκεανό -from the Atlantic to the Pacific Ocean , ο οποίος θα περιλαμβάνει διάφορες μορφές ολοκλήρωσης, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση- European Union and the Eurasian Economic Union.
Επαναλαμβάνω ότι η Ρωσία τάσσεται υπέρ της αποκατάστασης μιας ολοκληρωμένης εταιρικής σχέσης με την Ευρώπη. Έχουμε πολλά θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Αυτές περιλαμβάνουν ασφάλεια και στρατηγική σταθερότητα, υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση, ψηφιοποίηση, ενέργεια, πολιτισμός, επιστήμη και τεχνολογία, επίλυση κλιματικών και περιβαλλοντικών ζητημάτων.
Ο κόσμος είναι ένα δυναμικό μέρος, που αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις και απειλές. Απλώς δεν έχουμε την πολυτέλεια να φέρουμε το βάρος παρελθόντων παρεξηγήσεων, σκληρών συναισθημάτων, συγκρούσεων και λαθών. Είναι ένα βάρος που θα μας εμποδίσει να επικεντρωθούμε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Είμαστε πεπεισμένοι ότι όλοι πρέπει να αναγνωρίσουμε αυτά τα λάθη και να τα διορθώσουμε. Κοινός και αδιαμφισβήτητος στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε την ασφάλεια στην ήπειρο χωρίς διαχωριστικές γραμμές, έναν κοινό χώρο για δίκαιη συνεργασία και ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς για την ευημερία της Ευρώπης και του κόσμου συνολικά.
