Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026

Δεν σας ζητάμε να εκσφενδονίσετε τις συσκευές των τηλεοράσεων από τα μπαλκόνια των διαμερισμάτων σας στο δρόμο. Σας ζητάμε να συνειδητοποιήσετε ότι τα θέλω σας και ο τρόπος που ενεργείτε δημιουργούν την ισχύ του χρήματος.

Η FED και η BIS οι οποίες κατέχονται από τις δυναστείες του deep state ορίζουν το Παίγνιο του Χρήματος τουλάχιστο από το 1913-έτος ίδρυσης της FED.

Tα επιτόκια και ο πληθωρισμός ανήκουν στην εργαλειοθήκη τους.

Πρώτα απ΄όλα όμως είναι ο άνθρωπος. Ακριβώς αυτή την υπεροχή επιχειρούν να απωλέσεις με τον μετ-ανθρωπισμό μας.

Ο Handre van Heerden είναι Νοτιοαφρικανός υποστηρικτής της ελεύθερης αγοράς, οικονομολόγος με ειδίκευση στο Bitcoin και συγγραφέας, ο οποίος εστιάζει στην Αυστριακή Σχολή Οικονομικής Σκέψης, στο υγιές χρήμα και στην οικονομική ιστορία.

Αυτό που θα διαβάσετε στη συνέχεια είναι μία σειρά αναλύσεών του στο X. @Handre.

>

Δείτε τη δύναμη του ανθρώπου σε όσα ακολουθούν. Διαβάστε προσεκτικά>

Οι άνθρωποι ενεργούν. Κάθε επιλογή που κάνει ένα άτομο ανατρέχει σε ένα κίνητρο, μια ανταλλαγή, ένα κόστος που ζυγίζεται έναντι ενός οφέλους. Αφαιρέστε το κίνητρο και η δράση σταματά. Διαστρεβλώστε το κίνητρο και η δράση στρεβλώνεται.

Φορολογήστε το εισόδημα κατά 90% και παρακολουθήστε τους παραγωγούς να σταματούν να παράγουν. Επιδοτήστε την αποτυχία και παρακολουθήστε τον πολλαπλασιασμό της αποτυχίας. Η συμπεριφορά ακολουθεί πάντα τη δομή ανταμοιβής.

 Η αξία υπάρχει μόνο στο μυαλό του ατόμου που επιλέγει. Ένα ποτήρι νερό δεν αξίζει τίποτα για έναν πνιγμένο και τα πάντα για έναν άνθρωπο που πεθαίνει από δίψα. Καμία κεντρική αρχή δεν μπορεί να το υπολογίσει αυτό, επειδή αλλάζει με κάθε άτομο και κάθε περίσταση.

Τίποτα δεν έχει αξία από μόνο του, μόνο ο βαθμός στον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να το εκτιμήσουν. Τα διαμάντια, ακόμη και ο χρυσός, έχουν αξία μόνο επειδή οι άνθρωποι αποφάσισαν ότι την έχουν.

Το χρήμα δεν προέρχεται από κυβερνητικό διάταγμα. Εμφανίστηκε αυθόρμητα όταν οι έμποροι χρειάζονταν κάτι ανθεκτικό, διαιρετό και ευρέως αποδεκτό για να ξεφύγουν από τους περιορισμούς της άμεσης ανταλλαγής. Ο χρυσός κέρδισε αυτόν τον ανταγωνισμό σε αιώνες και σε δεκάδες ανεξάρτητους πολιτισμούς επειδή το επέλεξε η αγορά, όχι ένα υπουργείο.

Το νόμισμα fiat είναι η κρατική κατάληψη που εξέλιξε τους θεσμούς και τους αντικατέστησε με χαρτιά που δεν υποστηρίζονται παρά μόνο από μια νομική απειλή. Κάθε κεντρική τράπεζα στη γη λειτουργεί με αυτό το μοντέλο αυτή τη στιγμή.

Ο πλούτος δεν πέφτει από τον ουρανό. Ένας αγρότης που τρώει ολόκληρη τη σοδειά του δεν παράγει τίποτα την επόμενη σεζόν. Ο αγρότης που αποθηκεύει σπόρους, τους φυτεύει και ειδικεύεται σε αυτό που καλλιεργεί καλύτερα συσσωρεύει ένα πλεόνασμα. Αυτό το πλεόνασμα είναι κεφάλαιο. Το κεφάλαιο χρηματοδοτεί όλα όσα έρχονται μετά.

Η κατανάλωση χωρίς προηγούμενη παραγωγή είναι απλώς το κάψιμο των επίπλων για ζεστασιά. Κάθε κράτος πρόνοιας φτάνει τελικά σε αυτό το σημείο.

Η κατάργηση των δικαιωμάτων ιδιωτικής ιδιοκτησίας και η παραγωγή καταρρέει. Ένας αγρότης θα δουλεύει τη γη του μέχρι τα μεσάνυχτα. Ο ίδιος αγρότης, που εργάζεται σε συλλογική γη, σταματά το μεσημέρι. Η Σοβιετική Ένωση διεξήγαγε αυτό το πείραμα για εβδομήντα χρόνια και σκότωσε δεκάδες εκατομμύρια, αποδεικνύοντας το επιχείρημα.

Όταν δεν μπορείς να κατέχεις το αποτέλεσμα, δεν το παράγεις.

[Το δεν θα σου ανήκει τίποτε και θα είσαι ευτυχισμένος ανήκει μόνο στη διαταραχή των ευγονιστών του deep state και των εργολάβων τους]

 

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα-Federal Reserve (Fed) τύπωσε περίπου 4 τρισεκατομμύρια δολάρια μεταξύ Μαρτίου 2020 και αρχών του 2022, διευρύνοντας τον ισολογισμό της από τα 4,2 τρισεκατομμύρια στα πάνω από 8,9 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ ο Jerome Powell δήλωνε μπροστά στις κάμερες ότι η έκρηξη των τιμών που προέκυψε ήταν «παροδική». Ο πληθωρισμός είναι φόρος.

Κάθε δολάριο που δημιουργείται χωρίς αντίστοιχη παραγωγή μεταφέρει αγοραστική δύναμη από τους αποταμιευτές σε εκείνους που ξοδεύουν πρώτοι τα χρήματα.Η κυβέρνηση και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της επιλογής της ξόδεψαν αυτά τα φρέσκα δολάρια προτού προσαρμοστούν οι τιμές. Εσείς τα ξοδέψατε αργότερα, σε ένα παντοπωλείο που είχε ήδη ενσωματώσει το κόστος της ζημιάς στις τιμές του.Μέχρι τον Ιούνιο του 2022, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (CPI) έφτασε το 9,1%, το υψηλότερο ποσοστό από το 1981. Ενοίκια, τρόφιμα, μεταχειρισμένα αυτοκίνητα, ενέργεια: όλα παρουσίασαν ταυτόχρονη και ραγδαία άνοδο. Η νομισματική επέκταση αναδιανέμει τον πλούτο αντί να τον δημιουργεί, αφαιρώντας χρήματα από την τσέπη σας για να τα δώσει σε όποιον κατέχει πρώτος το νεοεκδοθέν χρήμα. Ο χαρακτηρισμός «παροδικός» από τον Powell ήταν σκόπιμος.

Η Fed διέθετε όλα τα στοιχεία για τις τιμές και την προσφορά χρήματος. Η προσφορά χρήματος M2 αυξήθηκε κατά 27% μόνο μέσα στο 2020. Αυτή η επέκταση προμήνυε ακριβώς αυτό που ακολούθησε. Η Fed δημιούργησε αυτόν τον πληθωρισμό σκόπιμα, χρηματοδοτώντας τις ομοσπονδιακές δαπάνες της περιόδου της πανδημίας, τις οποίες το Κογκρέσο δεν μπορούσε να καλύψει άμεσα μέσω φορολογίας χωρίς πολιτικό κόστος. Η εκτύπωση χρήματος ήταν η οδός της δειλίας.

Πληρώσατε μέσω της καταστροφής της αγοραστικής σας δύναμης και όχι μέσω μιας εμφανής γραμμής φόρου στη φορολογική σας δήλωση – και ακριβώς γι’ αυτό την προτίμησαν. Ο Keynes έγραψε το 1919 ότι ο πληθωρισμός λειτουργεί ως «η σημαντικότερη μέθοδος για τη μείωση του βάρους του χρέους» και επιτρέπει στις κυβερνήσεις να δημεύουν πλούτο «αυθαίρετα». Αποκάλεσε αυτή την κλοπή «πρόοδο προς το ελεγχόμενο νόμισμα του μέλλοντος».

Ο άνθρωπος που θεμελίωσε τη σύγχρονη νομισματική πολιτική παραδέχτηκε ανοιχτά ότι οι κεντρικές τράπεζες υπάρχουν για να ληστεύουν τους αποταμιευτές μέσω της υποτίμησης του νομίσματος. Καυχιόταν ότι ο πληθωρισμός μεταφέρει αγοραστική δύναμη από τους εργαζόμενους στους οφειλέτες (ιδίως στις κυβερνήσεις), ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι παραμένουν «εντελώς ανίδεοι» για τη διαδικασία. Ούτε ένας στους εκατομμύριο, έγραφε ο Keynes, δεν μπορεί να διαγνώσει την ασθένεια. Σήμερα, η Fed θέτει στόχους πληθωρισμού 2%, ενώ οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι και το κόστος στέγασης εκτοξεύεται. Ο Powell τυπώνει τρισεκατομμύρια για τις τράπεζες, ενώ ο λογαριασμός του σούπερ μάρκετ διπλασιάζεται. Η στρατηγική αυτή κλιμακώνεται σε μεγαλύτερη κλίμακα με κάθε κύκλο.

 Κάθε νόμισμα fiat (χωρίς αντίκρισμα σε πολύτιμο μέταλλο) στην καταγεγραμμένη ιστορία έχει καταρρεύσει σε μηδενική αξία — και το δολάριο δεν θα γλιτώσει από αυτόν τον απαράβατο νόμο της νομισματικής φυσικής.

The Romans -Οι Ρωμαίοι υποβάθμισαν το δηνάριό τους από καθαρό ασήμι σε άχρηστα ρινίσματα χαλκού μέσα σε τρεις αιώνες. Το μάρκο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης (Reichsmark) πήγε από την ισοτιμία των 4,2 ανά δολάριο το 1914 στα 4,2 τρισεκατομμύρια ανά δολάριο το 1923.

Το δολάριο της Ζιμπάμπουε κατέρρευσε με τόσο εντυπωσιακό τρόπο, ώστε οι πλανόδιοι πωλητές κυριολεκτικά ζύγιζαν τις στοίβες των χαρτονομισμάτων αντί να τα μετρούν (επειδή οι ζυγαριές κόστιζαν λιγότερο από τις αριθμομηχανές). Η Γαλλία κατέστρεψε πέντε διαφορετικά νομίσματα fiat μεταξύ 1789 και 1960. Η Αργεντινή έχει κηρύξει στάση πληρωμών εννέα φορές από την ανεξαρτησία της. Οι κεντρικοί τραπεζίτες σήμερα συμπεριφέρονται σαν να έχουν ανακαλύψει κάποια μαγική εξαίρεση στον νόμο της οικονομικής βαρύτητας.

Η Fed εκτυπώνει 4 τρισεκατομμύρια δολάρια κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID και το ονομάζει «ποσοτική χαλάρωση» — σαν η εξεζητημένη ορολογία να αλλάζει τα θεμελιώδη μαθηματικά. Σας λένε ότι οι στόχοι για πληθωρισμό 2% αντιπροσωπεύουν τη «σταθερότητα των τιμών», ενώ η αγοραστική σας δύναμη υποδιπλασιάζεται κάθε 35 χρόνια. Στο μεταξύ, συσσωρεύουν χρυσό στα θησαυροφυλάκιά τους, ενώ προωθούν το χάρτινο χρήμα σε όλους τους άλλους. Γίνεστε μάρτυρες του τελικού σταδίου ενός πειράματος 53 ετών, το οποίο ξεκίνησε όταν ο Νίξον διέκοψε τον τελευταίο δεσμό του δολαρίου με τον χρυσό το 1971.

Έκτοτε, το δολάριο έχει χάσει το 87% της αγοραστικής του δύναμης. Η κυβέρνησή σας δημιουργεί ελλείμματα ύψους 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και τα χρηματοδοτεί δημιουργώντας χρήμα από το μηδέν. Το ονομάζουν «Σύγχρονη Νομισματική Θεωρία» αντί για αυτό που πραγματικά είναι: παραχάραξη με ακαδημαϊκό μανδύα. Το ερώτημα δεν είναι αν το δολάριο θα καταλήξει στο ιστορικό νεκροταφείο των αποτυχημένων νομισμάτων fiat, αλλά αν εσείς θα λάβετε τα κατάλληλα μέτρα προτού τα μαθηματικά προλάβουν την πολιτική. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Federal Reserve) άνοιξε τις πύλες της τον Νοέμβριο του 1914 και το δολάριο δεν έχει ανακάμψει έκτοτε. Ένα δολάριο το 1914 αγόραζε όσα αγοράζουν σήμερα περίπου 30 δολάρια. Αυτός ο αριθμός προέρχεται απευθείας από την αριθμομηχανή πληθωρισμού του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας (Bureau of Labor Statistics).

Η κεντρική τράπεζα, για την οποία η κυβέρνησή σας ισχυριζόταν ότι θα «σταθεροποιούσε τις τιμές», υπήρξε υπεύθυνη για την καταστροφή του 99% της αγοραστικής δύναμης. Μέσα σε Αυτό σας αφορά προσωπικά, διότι οι μισθοί καταβάλλονται σε δολάρια, οι αποταμιεύσεις διατηρούνται σε δολάρια και οι συνταξιοδοτικοί λογαριασμοί αποτιμώνται σε δολάρια. Κάθε φορά που η Fed αυξάνει τη νομισματική προσφορά (κάτι που έπραξε επιθετικά το 2020, αυξάνοντας το μέγεθος M2 κατά περισσότερο από 25% μέσα σε ένα μόνο έτος), μειώνει την αξία κάθε δολαρίου που ήδη κατέχετε. Δεν ψηφίσατε για αυτή τη μεταφορά πλούτου. Κανείς δεν σας ρώτησε.

Ο Ludwig von Mises δημοσίευσε το έργο «Η Θεωρία του Χρήματος και της Πίστης» (The Theory of Money and Credit) το 1912, ένα έτος πριν ψηφιστεί ο νόμος για την Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Federal Reserve Act). Η δημιουργία νέου χρήματος ωφελεί εκείνους που το λαμβάνουν πρώτοι: τις τράπεζες, το Υπουργείο Οικονομικών και τους δανειολήπτες που διαθέτουν πολιτικές διασυνδέσεις. Μέχρι το χρήμα αυτό να φτάσει στον μισθό ή στον αποταμιευτικό σας λογαριασμό, οι τιμές έχουν ήδη αναπροσαρμοστεί προς τα πάνω. Ο Richard Cantillon περιέγραψε αυτή τη διαδικασία τη δεκαετία του 1730: πρόκειται για το φαινόμενο Cantillon- the Cantillon effect.

Ο χρυσός διατήρησε την αγοραστική του δύναμη ανά τους αιώνες. Το δολάριο, υπό τη διαχείριση ειδικών τεχνοκρατών με απεριόριστη εξουσία εκτύπωσης χρήματος, έχασε σχεδόν όλη του την αξία μέσα σε 112 χρόνια. Βγάλτε τα δικά σας συμπεράσματα. Μήπως η λύση για το χρέος των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων είναι η εξάλειψή του μέσω του πληθωρισμού; Η κυβέρνηση σκοπεύει να σας κλέψει με ρυθμό τόσο αργό, ώστε να μην το αντιληφθείτε προτού οι αποταμιεύσεις σας έχουν ήδη εξανεμιστεί.

Η δήλωση του Τrump αποκαλύπτει μια θεμελιώδη παρερμηνεία της φύσης του πληθωρισμού. Ο Ludwig von Mises χαρακτήρισε τον πληθωρισμό ως φόρο. Κάθε δολάριο που δημιουργεί η Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed) χωρίς αντίστοιχη παραγωγή μεταφέρει αγοραστική δύναμη από τους αποταμιευτές σε εκείνους που ξοδεύουν πρώτοι τα χρήματα· αυτό σημαίνει ότι το Υπουργείο Οικονομικών και οι εργολάβοι του ευημερούν, ενώ ο μισθός σας αγοράζει λιγότερα αγαθά. Το χρέος δεν εξαφανίζεται. Το βάρος μετατοπίζεται σε εσάς.

Ας το αναλύσουμε: Η κυβέρνηση δανείζεται 40 τρισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αδυνατεί να αποπληρώσει. Έτσι, δίνει εντολή στην κεντρική τράπεζα να δημιουργήσει νέο χρήμα για την εξυπηρέτηση αυτού του χρέους. Αυτό το νέο χρήμα προκαλεί άνοδο των τιμών. Η άνοδος των τιμών πιέζει τους εργαζόμενους Αμερικανούς, οι οποίοι στη συνέχεια απαιτούν περισσότερη κρατική στήριξη. Η κυβέρνηση δανείζεται περισσότερα χρήματα για να χρηματοδοτήσει αυτή τη στήριξη. Ο φαύλος κύκλος στενεύει.

Οι υποστηρικτές του υγιούς νομίσματος διατυπώνουν αυτό το επιχείρημα εδώ και έναν αιώνα: το χρέος δεν εξαφανίζεται μέσω του πληθωρισμού, αλλά ανακατανέμεται. Οι πιστωτές υφίστανται απώλειες. Οι συνταξιούχοι με σταθερό εισόδημα βλέπουν τις αποδοχές τους να εξανεμίζονται. Αντιθέτως, όσοι διαθέτουν πολιτικές διασυνδέσεις και κατέχουν πραγματικά περιουσιακά στοιχεία και μετοχές, βγαίνουν αλώβητοι.

Αυτό που περιγράφει ο Τrump είναι μια μορφή αθέτησης υποχρεώσεων μέσω της εξαπάτησης. Η τεχνολογία θα έπρεπε να καθιστά τα πάντα φθηνότερα. Και πράγματι, αυτό συμβαίνει. Τα λογιστικά φύλλα αντικατέστησαν ολόκληρα λογιστήρια. Το τρακτέρ αντικατέστησε σαράντα εργάτες γης. Η χρήση εμπορευματοκιβωτίων (containers) μείωσε δραστικά το παγκόσμιο κόστος μεταφοράς κατά περίπου 90% μετά το 1956. Τα ρομπότ στη βιομηχανία παράγουν πλέον σε λίγες ώρες αγαθά που κάποτε απαιτούσαν εβδομάδες. Κάθε μία από αυτές τις καινοτομίες μειώνει το πραγματικό κόστος παραγωγής. Γιατί, λοιπόν, ο λογαριασμός του σούπερ μάρκετ συνεχίζει να ανεβαίνει; Επειδή μια αντίρροπη δύναμη εξαλείφει κάθε κέρδος αποδοτικότητας προτού αυτό φτάσει στην τσέπη σας. Οι κεντρικές τράπεζες —και κυρίως η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) από το 1913— αυξάνουν τη νομισματική κυκλοφορία ταχύτερα από την αύξηση της παραγωγικότητας. Μόνο μεταξύ 2020 και 2022, η Fed αύξησε τη νομισματική μάζα M2 κατά περισσότερο από 40%. Ο Ludwig von Mises είχε εντοπίσει με ακρίβεια αυτόν τον μηχανισμό: κάθε δολάριο που δημιουργείται χωρίς αντίστοιχη παραγωγή μειώνει την αγοραστική δύναμη των δολαρίων που βρίσκονται ήδη σε κυκλοφορία.

Το όφελος από τη χρήση ρομπότ στο εργοστάσιο εξανεμίζεται λόγω της νομισματικής επέκτασης που αποφασίζεται στην Ουάσιγκτον. Οι κρατικές δαπάνες επιτείνουν το φαινόμενο αυτό. Οι ομοσπονδιακές δαπάνες ξεπέρασαν τα 6,7 τρισεκατομμύρια δολάρια το οικονομικό έτος 2025 —με το μεγαλύτερο μέρος τους να χρηματοδοτείται μέσω ελλειμμάτων—, πράγμα που σημαίνει ότι νέο χρήμα «κυνηγά» τα ήδη υπάρχοντα αγαθά. Τα συστήματα αδειοδότησης, οι πολεοδομικοί κανονισμοί και οι χρονοβόρες διαδικασίες έγκρισης από τον FDA προσθέτουν χρόνια και δισεκατομμύρια στο κόστος εισαγωγής παραγωγικών καινοτομιών στην αγορά. Η τεχνολογία κερδίζει πράγματι τη μάχη κατά της έλλειψης αγαθών. Οι τηλεοράσεις, τα ρούχα και η υπολογιστική ισχύς κοστίζουν πλέον ένα κλάσμα της τιμής που είχαν το 1990. Αντιθέτως, η στέγαση, η υγειονομική περίθαλψη και η εκπαίδευση —οι τρεις τομείς που χαρακτηρίζονται από τη μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση— συνεχίζουν να ακριβαίνουν. Ο πληθωρισμός είναι επιλογή πολιτικής. Ο αποπληθωρισμός είναι αυτό που προσφέρουν οι ελεύθερες αγορές.

Μάθετε Αυστριακά Οικονομικά σε μία ανάρτηση X.

1. Οι άνθρωποι ενεργούν. Κάθε επιλογή που κάνει ένα άτομο ανατρέχει σε ένα κίνητρο, μια ανταλλαγή, ένα κόστος που ζυγίζεται έναντι ενός οφέλους. Αφαιρέστε το κίνητρο και η δράση σταματά. Διαστρεβλώστε το κίνητρο και η δράση στρεβλώνεται.

Φορολογήστε το εισόδημα κατά 90% και παρακολουθήστε τους παραγωγούς να σταματούν να παράγουν. Επιδοτήστε την αποτυχία και παρακολουθήστε τον πολλαπλασιασμό της αποτυχίας. Η συμπεριφορά ακολουθεί πάντα τη δομή ανταμοιβής.

2. Η αξία υπάρχει μόνο στο μυαλό του ατόμου που επιλέγει. Ένα ποτήρι νερό δεν αξίζει τίποτα για έναν πνιγμένο και τα πάντα για έναν άνθρωπο που πεθαίνει από δίψα. Καμία κεντρική αρχή δεν μπορεί να το υπολογίσει αυτό, επειδή αλλάζει με κάθε άτομο και κάθε περίσταση.

Τίποτα δεν έχει αξία από μόνο του, μόνο ο βαθμός στον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να το εκτιμήσουν. Τα διαμάντια, ακόμη και ο χρυσός, έχουν αξία μόνο επειδή οι άνθρωποι αποφάσισαν ότι την έχουν.

3. Το χρήμα δεν προέρχεται από κυβερνητικό διάταγμα. Εμφανίστηκε αυθόρμητα όταν οι έμποροι χρειάζονταν κάτι ανθεκτικό, διαιρετό και ευρέως αποδεκτό για να ξεφύγουν από τους περιορισμούς της άμεσης ανταλλαγής. Ο χρυσός κέρδισε αυτόν τον ανταγωνισμό σε αιώνες και σε δεκάδες ανεξάρτητους πολιτισμούς επειδή το επέλεξε η αγορά, όχι ένα υπουργείο.

Το νόμισμα fiat είναι η κρατική κατάληψη που εξέλιξε τους θεσμούς και τους αντικατέστησε με χαρτιά που δεν υποστηρίζονται παρά μόνο από μια νομική απειλή. Κάθε κεντρική τράπεζα στη γη λειτουργεί με αυτό το μοντέλο αυτή τη στιγμή.

4. Ο πλούτος δεν πέφτει από τον ουρανό. Ένας αγρότης που τρώει ολόκληρη τη σοδειά του δεν παράγει τίποτα την επόμενη σεζόν. Ο αγρότης που αποθηκεύει σπόρους, τους φυτεύει και ειδικεύεται σε αυτό που καλλιεργεί καλύτερα συσσωρεύει ένα πλεόνασμα. Αυτό το πλεόνασμα είναι κεφάλαιο. Το κεφάλαιο χρηματοδοτεί όλα όσα έρχονται μετά.

Η κατανάλωση χωρίς προηγούμενη παραγωγή είναι απλώς το κάψιμο των επίπλων για ζεστασιά. Κάθε κράτος πρόνοιας φτάνει τελικά σε αυτό το σημείο.

5. Η κατάργηση των δικαιωμάτων ιδιωτικής ιδιοκτησίας και η παραγωγή καταρρέει. Ένας αγρότης θα δουλεύει τη γη του μέχρι τα μεσάνυχτα. Ο ίδιος αγρότης, που εργάζεται σε συλλογική γη, σταματά το μεσημέρι. Η Σοβιετική Ένωση διεξήγαγε αυτό το πείραμα για εβδομήντα χρόνια και σκότωσε δεκάδες εκατομμύρια, αποδεικνύοντας το επιχείρημα.

Όταν δεν μπορείς να κατέχεις το αποτέλεσμα, δεν το παράγεις.

6. Το εθελοντικό εμπόριο παράγει πλούτο από το τίποτα άλλο παρά από αμοιβαία προτίμηση. Όταν πληρώνεις δώδεκα δολάρια για ένα γεύμα, εκτιμάς το γεύμα πάνω από δώδεκα δολάρια. Το εστιατόριο εκτιμά δώδεκα δολάρια πάνω από το γεύμα. Και τα δύο κόμματα φεύγουν πλουσιότερα σε πραγματικούς όρους. Κανένας πολιτικός, καμία ρυθμιστική αρχή, καμία γραφειοκράτης δεν πρόσθεσε τίποτα.

Ο προστατευτισμός το καταστρέφει αυτό. Οι δασμοί χάλυβα των ΗΠΑ το 2018 αύξησαν τις τιμές του χάλυβα για τους Αμερικανούς κατασκευαστές, κατέστρεψαν περισσότερες θέσεις εργασίας στις βιομηχανίες που καταναλώνουν χάλυβα από όσες υπήρχαν στην ίδια την παραγωγή χάλυβα και μετέφεραν πλούτο από παραγωγικές επιχειρήσεις σε λίγους προστατευμένους.

7. Ο Ludwig von Mises προσδιόρισε τον πληθωρισμό ως φόρο. Κάθε δολάριο που δημιουργεί η Ομοσπονδιακή Τράπεζα χωρίς αντίστοιχη παραγωγή αραιώνει κάθε δολάριο που ήδη κατέχετε. Το νέο χρήμα ρέει πρώτα στην κυβέρνηση και τους εργολάβους της, οι οποίοι το ξοδεύουν σε τρέχουσες τιμές. Μέχρι να φτάσει σε εσάς, οι τιμές έχουν ήδη αυξηθεί.

Η προσφορά χρήματος M2 των ΗΠΑ αυξήθηκε από περίπου 15 τρισεκατομμύρια δολάρια τον Ιανουάριο του 2020 σε πάνω από 21 τρισεκατομμύρια στις αρχές του 2022. Ακολούθησαν οι τιμές καταναλωτή. Οι αποταμιεύσεις σας ανέλαβαν την απώλεια.

8. Οι τιμές φέρουν πληροφορίες. Μια απότομη αύξηση των τιμών λέει στους παραγωγούς να παράγουν περισσότερο και λέει στους καταναλωτές να χρησιμοποιούν λιγότερα. Συντονίζει εκατομμύρια αγνώστους χωρίς μια ενιαία κεντρική εντολή. Αν παρέμβετε σε αυτό το σήμα, ο συντονισμός διακόπτεται.

Ο έλεγχος των ενοικίων στη Νέα Υόρκη είναι το πιο καθαρό παράδειγμα. Τα ενοίκια περιορίζονται σε τιμές κάτω από την αγορά και οι ιδιοκτήτες σταματούν να συντηρούν κτίρια, σταματούν να κατασκευάζουν νέα και μετατρέπουν μονάδες σε άλλες χρήσεις. Ο έλεγχος των ενοικίων από τους ανθρώπους υποτίθεται ότι θα βοηθούσε στην πληρωμή του τιμήματος μέσω της κατάρρευσης της προσφοράς.

9. Τα επιτόκια είναι η τιμή του κεφαλαίου με την πάροδο του χρόνου. Όταν η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ώθησε τα επιτόκια σχεδόν στο μηδέν μεταξύ 2008 και 2022, είπε σε κάθε επενδυτή ότι το κεφάλαιο ήταν σχεδόν δωρεάν. Οι επιχειρήσεις έχτισαν έργα που είχαν νόημα μόνο στο μηδέν τοις εκατό. Όταν τα επιτόκια ομαλοποιήθηκαν, τα έργα απέτυχαν. Η κατάρρευση του τεχνολογικού τομέα των ΗΠΑ και της αγοράς κρυπτονομισμάτων το 2022 δεν ήταν τυχαία γεγονότα. Ήταν η διόρθωση μιας δεκαετίας τεχνητά φθηνού κεφαλαίου.

Ο οικονομικός κύκλος δεν είναι ένα μυστήριο του καπιταλισμού. Οι κεντρικές τράπεζες τον κατασκευάζουν.

10. Οι γραφειοκράτες δεν αντιμετωπίζουν κέρδη και ζημίες. Ένας επιχειρηματίας που κατανέμει λανθασμένα το κεφάλαιο χρεοκοπεί. Ένας γραφειοκράτης που κατανέμει λανθασμένα το κεφάλαιο γράφει μια έκθεση ζητώντας περισσότερη χρηματοδότηση. Ο βρόχος ανατροφοδότησης που πειθαρχεί τις αγορές απλά δεν υπάρχει μέσα σε μια κυβερνητική υπηρεσία.

Το Υπουργείο Παιδείας των ΗΠΑ έχει δαπανήσει πάνω από ένα τρισεκατομμύριο δολάρια από το 1980. Τα ποσοστά αλφαβητισμού δεν έχουν βελτιωθεί. Κανείς στο υπουργείο δεν έχει χρεοκοπήσει εξαιτίας αυτού του αποτελέσματος.

11. Κάθε παραγωγός σε μια τοπική αγορά κατέχει γνώση που κανένας γραφειοκράτης σε μια πρωτεύουσα δεν μπορεί να αναπαράγει. Ένας καλλιεργητής σιταριού στο Κάνσας παρακολουθεί την υγρασία του εδάφους, τις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, το τοπικό κόστος εξοπλισμού, τις συγκεκριμένες αγοραστικές του σχέσεις και εκατό άλλες μεταβλητές ταυτόχρονα. Αυτή η γνώση βρίσκεται στην τιμή που ορίζει.

Ο Friedrich Hayek το ονόμασε αυτό σιωπηρή γνώση το 1945. Οι σοβιετικοί κεντρικοί σχεδιαστές τον αγνόησαν και πέρασαν πενήντα χρόνια αποδεικνύοντας ότι είχε δίκιο, προκαλώντας χρόνιες ελλείψεις αγαθών που οι ιδιωτικές αγορές διαχειρίζονται αβίαστα. Κανένα μοντέλο, κανένας αλγόριθμος και καμία επιτροπή δεν μπορούν να συμπυκνώσουν τη γνώση εκατομμυρίων ανεξάρτητων δρώντων σε ένα ενιαίο σχέδιο.

12. Κάθε κυβερνητική παρέμβαση παράγει αποτελέσματα που βλέπετε και αποτελέσματα που δεν βλέπετε. Βλέπετε τον δρόμο που κατασκευάζει το κράτος. Δεν βλέπετε το εργοστάσιο που δεν χρηματοδοτήθηκε ποτέ από τα φορολογικά έσοδα, τη θέση εργασίας που δεν δημιουργήθηκε ποτέ, την καινοτομία που δεν συνέβη ποτέ, επειδή το κεφάλαιο αφαιρέθηκε με τη βία και ανακατευθύνθηκε από γραφειοκράτες που δεν είχαν κανένα προσωπικό ρίσκο στο εγχείρημα.

Πάρτε για παράδειγμα το πρόγραμμα «Cash for Clunkers» (απόσυρσης παλαιών οχημάτων) του 2009. Το Κογκρέσο κατέστρεψε 690.000 λειτουργικά αυτοκίνητα, προσέφερε στους εμπόρους μια βραχυπρόθεσμη αύξηση της κίνησης και εσείς είδατε τους αριθμούς των πωλήσεων. Η αγορά μεταχειρισμένων αυτοκινήτων στερήθηκε προσιτών αποθεμάτων, αποκλείοντας έτσι τους αγοραστές της εργατικής τάξης για χρόνια μετά.

13. Οι τιμές, οι εφοδιαστικές αλυσίδες και η ίδια η γλώσσα συντονίζουν εκατομμύρια αγνώστους μεταξύ τους, χωρίς κανένας κεντρικός σχεδιαστής να δίνει έστω και μία εντολή. Αυτός ο συντονισμός αποτελεί μια «αυθόρμητη τάξη»: σύνθετα, λειτουργικά πρότυπα που αναδύονται καθώς τα άτομα επιδιώκουν τους δικούς τους στόχους, ακολουθώντας κανόνες που δεν σχεδίασαν συλλογικά. Καμία επιτροπή δεν κατέχει τη διάσπαρτη τοπική γνώση που απαιτείται για να αναπαραχθεί αυτό που παράγουν οι εθελούσιες συναλλαγές κάθε δευτερόλεπτο.

Παρατηρήστε πώς εξελίχθηκε η αγγλική γλώσσα. Κανένας βασιλιάς δεν σχεδίασε τη γραμματική της. Εκατομμύρια ομιλητές ανά τους αιώνες υιοθέτησαν λέξεις και δομές που λειτουργούσαν, απέρριψαν εκείνες που δεν λειτουργούσαν και δημιούργησαν μια γλώσσα πλουσιότερη από οποιαδήποτε θα μπορούσε να κατασκευάσει ένας γραφειοκράτης. Οι κεντρικοί σχεδιαστές που πιστεύουν ότι μπορούν να αναπαράγουν αυτή τη διαδικασία μέσω ελέγχων τιμών ή ποσοστώσεων παραγωγής, καταστρέφουν τον μηχανισμό ανάδρασης που δημιουργεί την τάξη εξαρχής.

Ο Roosevelt υφάρπαξε τις αποταμιεύσεις όλων των Αμερικανών πολιτών τον Ιανουάριο του 1934 με ένα απλό τέχνασμα

Ο Νόμος περί Αποθεμάτων Χρυσού (Gold Reserve Act) μετέφερε όλο τον χρυσό που κατείχε η Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Federal Reserve) στο Υπουργείο Οικονομικών και στη συνέχεια επέτρεψε στον Roosevelt να αναπροσαρμόσει την τιμή του χρυσού από τα 20,67 στα 35 δολάρια ανά ουγγιά, με προεδρικό διάταγμα. Αυτή και μόνο η κίνηση μείωσε την περιεκτικότητα του δολαρίου. Ο Roosevelt έπρεπε να εξαλείψει το χρέος μέσω του πληθωρισμού και να χρηματοδοτήσει τις δαπάνες του «New Deal» χωρίς να απευθυνθεί άμεσα στους πολίτες. Η υποτίμηση του νομίσματος αποτελεί μορφή φορολόγησης χωρίς ψηφοφορία. Η αγοραστική δύναμη προέρχεται από κάπου, και στην προκειμένη περίπτωση προήλθε από κάθε Αμερικανό που κατείχε δολάρια ή αποταμιεύσεις σε δολάρια.

Η κυβέρνηση είχε ήδη καταστήσει παράνομη την κατοχή χρυσού από ιδιώτες με το Εκτελεστικό Διάταγμα 6102 τον Απρίλιο του 1933, αναγκάζοντας τους πολίτες να παραδώσουν τον χρυσό τους έναντι 20,67 δολαρίων ανά ουγγιά. Στη συνέχεια, αφού η κυβέρνηση συγκέντρωσε όλο τον χρυσό, ο Roosevelt αύξησε την τιμή του κατά 69%. Το κέρδος, ύψους περίπου 2,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κατευθύνθηκε απευθείας στο Ταμείο Σταθεροποίησης Συναλλάγματος (Exchange Stabilization Fund) — ένα ειδικό ταμείο του Υπουργείου Οικονομικών που δεν βρισκόταν ποτέ υπό τον άμεσο έλεγχο του Κογκρέσου.

Ο πληθωρισμός λειτουργεί ως μηχανισμός μεταφοράς πλούτου. Εκείνος που δαπανά πρώτος τα χρήματα καρπώνεται την πραγματική αξία, ενώ κάθε επόμενος κάτοχος επωμίζεται την απώλεια. Το 1934, το Υπουργείο Οικονομικών ήταν ο πρώτος φορέας δαπανών. Οι γονείς και οι παππούδες σας δεν ήταν.

Το υγιές νόμισμα περιορίζει την κυβέρνηση, και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο οι κυβερνήσεις το καταστρέφουν.
Η Γερμανία κατήργησε τους ελέγχους τιμών το 1948 και είδε την οικονομία της να ανακάμπτει εντυπωσιακά μέσα σε δεκαοκτώ μήνες.

Ο Ludwig Erhard προέβη σε αυτή την κίνηση μονομερώς. Στις 20 Ιουνίου 1948, κατήργησε τους ελέγχους τιμών και μισθών της ναζιστικής περιόδου —τους οποίους είχαν διατηρήσει οι συμμαχικές δυνάμεις κατοχής— και στη συνέχεια μίλησε στο ραδιόφωνο για να ανακοινώσει στους Γερμανούς τι είχε πράξει, προτού προλάβει κανείς να τον εμποδίσει. Οι αμερικανικές αρχές κατοχής έγιναν έξαλλες. Ο στρατηγός Lucius Clay απαίτησε εξηγήσεις. Ο Erhard του απάντησε ότι δεν είχε μεταρρυθμίσει τους ελέγχους, αλλά τους είχε καταργήσει πλήρως.

Τα αποτελέσματα ήταν άμεσα. Τα προϊόντα επανεμφανίστηκαν στα ράφια των καταστημάτων μέσα σε λίγες ημέρες. Οι Γερμανοί, που μέχρι τότε συσσώρευαν αγαθά με απτή αξία, άρχισαν ξανά τις συναλλαγές, καθώς η νομισματική μεταρρύθμιση και η απελευθέρωση των τιμών καθιστούσαν ορθολογική την κατοχή μάρκων για πρώτη φορά μετά από χρόνια. Η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε κατά 50% μέσα στο εξάμηνο που ακολούθησε τη μεταρρύθμιση.

Ο «κακός» της ιστορίας αυτής είναι οι έλεγχοι τιμών, καθώς και οι οικονομολόγοι και οι γραφειοκράτες που επιμένουν ότι αυτοί δαμάζουν το χάος αντί να το δημιουργούν. Οι έλεγχοι τιμών ωθούν τους παραγωγούς να σταματήσουν την παραγωγή και τους καταναλωτές να προχωρήσουν Επωφελείστε από αυτή την ιστορία, είτε το γνωρίζετε είτε όχι, διότι διευθέτησε μια εμπειρική διαμάχη την οποία οι θιασώτες του κρατικού παρεμβατισμού προσπαθούν έκτοτε να αναζωπυρώσουν. Οι ελεύθερες τιμές συντονίζουν την παραγωγή χωρίς την ανάγκη κεντρικού σχεδιαστή. Αν τις καταστείλετε, το αποτέλεσμα είναι άδεια ράφια και ουρές αναμονής. Η Γερμανία του 1946 είχε και τα δύο. Η Γερμανία στα τέλη του 1948 δεν είχε κανένα από τα δύο.

Το λεγόμενο Wirtschaftswunder —το οικονομικό θαύμα— δεν ήταν θαύμα: ο Erhard εφάρμοσε τη βασική οικονομική λογική που ο Friedrich Hayek είχε ήδη διατυπώσει το 1945 στο έργο του «Η χρήση της γνώσης στην κοινωνία» (The Use of Knowledge in Society). Καμία κεντρική αρχή δεν διαθέτει τη διασκορπισμένη, τοπική και διαρκώς μεταβαλλόμενη πληροφορία που οι τιμές συγκεντρώνουν και μεταδίδουν. Οι γραφειοκράτες που επιχειρούν να καθορίσουν τις «σωστές» τιμές δεν είναι απλώς αναποτελεσματικοί…Είναι γνωσιολογικά ανίκανοι να φέρουν εις πέρας το έργο. Ο Hayek διατύπωσε τη θεωρητική επιχειρηματολογία, στη συνέχεια ο Erhard εφάρμοσε το πείραμα σε ένα έθνος που λιμοκτονούσε και το απέδειξε στην πράξη.

Η Δυτική Γερμανία σημείωνε ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης περίπου 8% καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950. Αντιθέτως, η Ανατολική Γερμανία —εφαρμόζοντας σοβιετικό κεντρικό σχεδιασμό στον ίδιο πληθυσμό και με παρόμοια προπολεμική βιομηχανική υποδομή— περιήλθε σε στασιμότητα και τελικά ύψωσε ένα τείχος για να εμποδίσει τους πολίτες της να φύγουν. Αυτή η σύγκριση αποτελεί ένα από τα πιο καθαρά παραδείγματα ελεγχόμενου πειράματος που έχει να επιδείξει η πολιτική οικονομία: ίδιος λαός, ίδια ιστορία, αλλά ριζικά διαφορετικοί θεσμοί.

Το δίδαγμα: η ευημερία πηγάζει από τα ασφαλή δικαιώματα ιδιοκτησίας, το υγιές νόμισμα και την εθελούσια ανταλλαγή. Ο Erhard προσέφερε και τα τρία στους Δυτικογερμανούς μέσα σε ένα μόνο απόγευμα.

Ιστορία της Κεντρικής Τραπεζικής> Η κεντρική τραπεζική δεν σχεδιάστηκε ποτέ για να σταθεροποιεί τις οικονομίες. Σχεδιάστηκε για να σταθεροποιεί κυβερνήσεις που δαπανούσαν περισσότερα από όσα εισέπρατταν σε φόρους. Η Τράπεζα της Αγγλίας ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1694 με μια απλή συναλλαγή: μια κοινοπραξία ιδιωτών τραπεζιτών δάνεισε στον William III 1,2 εκατομμύρια λίρες για τη χρηματοδότηση του πολέμου κατά της Γαλλίας και, ως αντάλλαγμα, έλαβε το δικαίωμα έκδοσης χαρτονομισμάτων με εγγύηση αυτό το χρέος.

Το πρότυπο καθορίστηκε από την πρώτη κιόλας μέρα. Το δημόσιο χρέος και η δημιουργία χρήματος εμφανίστηκαν ως ενιαίο πακέτο. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) επανέλαβε το ίδιο μοτίβο, αλλά με καλύτερο marketing. Το Κογκρέσο ψήφισε τον Νόμο περί Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve Act) το 1913, παρουσιάζοντάς τον στο κοινό ως ανάχωμα απέναντι στους τραπεζικούς πανικούς που ταλαιπώρησαν τον 19ο αιώνα.

Η Fed προκάλεσε την πιο καταστροφική τραπεζική κατάρρευση στην αμερικανική ιστορία την περίοδο 1929-1933, η οποία συνοδεύτηκε από μια συρρίκνωση που εξαφάνισε περίπου το ένα τρίτο της προσφοράς χρήματος υπό την εποπτεία της. Ο Milton Friedman τεκμηρίωσε σχολαστικά αυτό το γεγονός στο έργο του «Μια Νομισματική Ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών-A Monetary History of the United States».

Ο θεσμός που δημιουργήθηκε για να αποτρέπει τις μαζικές αναλήψεις καταθέσεων (bank runs) βρέθηκε στο επίκεντρο των χειρότερων τέτοιων φαινομένων στην καταγεγραμμένη αμερικανική εμπειρία.

Κάθε κεντρική τράπεζα του 20ού αιώνα κατέληξε τελικά να καταργήσει τον περιορισμό που συνέδεε το νόμισμα με κάποιο εμπόρευμα (όπως ο χρυσός). Οι ΗΠΑ διέκοψαν τον τελευταίο επίσημο δεσμό με τον χρυσό τον Αύγουστο του 1971, όταν ο Νίξον ανέστειλε τη μετατρεψιμότητα του δολαρίου σε χρυσό και αθέτησε τις υποχρεώσεις της Αμερικής προς ξένες κυβερνήσεις που κατείχαν δολάρια. Από εκείνη την ημερομηνία, το δολάριο έχει χάσει περίπου το 87% της αγοραστικής του δύναμης. Οι τιμές που πληρώνετε σε ένα παντοπωλείο το 2026 αντικατοπτρίζουν αυτή τη σταδιακή δήμευση πλούτου που συσσωρεύτηκε επί πέντε δεκαετίες.

Ο Ludwig von Mises είχε επισημάνει ότι ο πληθωρισμός αποτελεί κρυφό φόρο, πολύ πριν οι περισσότεροι οικονομολόγοι παραδεχτούν την ύπαρξη αυτού του μηχανισμού. Το νέο χρήμα διοχετεύεται αρχικά στην κυβέρνηση και στους ευνοούμενους πιστωτές της. Μέχρι τη στιγμή που φτάνει στους μισθούς και στους λογαριασμούς αποταμίευσης, οι τιμές έχουν ήδη αναπροσαρμοστεί προς τα πάνω.

Η μεταφορά αγοραστικής δύναμη. Η θεσμική ιστορία της κεντρικής τραπεζικής αφορά μια κυβέρνηση που εκχωρεί στον εαυτό της την εξουσία να παράγει τα δικά της έσοδα χωρίς ψηφοφορία, περιβάλλοντας αυτή την εξουσία με τη ρητορική της τεχνοκρατικής σταθεροποίησης. Κάθε χρηματοπιστωτική κρίση από το 1913 και μετά έχει οδηγήσει σε ενίσχυση της εξουσίας της Fed, διόγκωση των ισολογισμών και χαλάρωση των περιορισμών, γεγονός που σημαίνει ότι το σύστημα κινήτρων επιβραβεύει την αποτυχία με επέκταση. 

Όταν οι κεντρικές τράπεζες ορίζουν τα επιτόκια στο μηδέν, μεταφέρουν πλούτο από τους αποταμιευτές στους οφειλέτες. Πρόκειται για μια πλήρη, σκόπιμη και συστηματική μεταφορά. Εσείς εργαστήκατε, αποταμιεύσατε και αναβάλατε την κατανάλωση, για να αποφασίσει στη συνέχεια η Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed) ότι η δική σας πειθαρχία έπρεπε να επιδοτήσει τον δανεισμό κάποιου άλλου. Σκεφτείτε τι απέδιδε ένας λογαριασμός ταμιευτηρίου την περίοδο 2009-2015: ουσιαστικά τίποτα. Οι τράπεζες Chase και Wells Fargo προσέφεραν ετήσιο επιτόκιο 0,01% στις κοινές καταθέσεις. Ο πληθωρισμός κυμαινόταν περίπου στο 1,5% με 2% ετησίως κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου. Έτσι, η αγοραστική σας δύναμη μειωνόταν κάθε μήνα που επιλέγατε την «ασφαλή οδό». Ο ριψοκίνδυνος δανειολήπτης, που αγόρασε ένα πέμπτο ακίνητο προς εκμετάλλευση στοPhoenix με φθηνό δανεισμό, είδε την αξία των περιουσιακών του στοιχείων να αυξάνεται. Εσείς, ο συνετός, πέσατε θύμα μιας σιωπηλής ληστείας. Οι κεντρικές τράπεζες δημιουργούν τεχνητά χαμηλά επιτόκια για να ενθαρρύνουν τον δανεισμό και τις δαπάνες, καθώς οι επικρατούντες οικονομολόγοι θεωρούν την κατανάλωση ως τη μηχανή της ανάπτυξης.

Οι υποστηρικτές του υγιούς νομίσματος εξηγούν εδώ και δεκαετίες γιατί αυτό αντιστρέφει την πραγματικότητα: η παραγωγή προηγείται της κατανάλωσης και η συσσώρευση κεφαλαίου απαιτεί πραγματική αποταμίευση, όχι τεχνητά δημιουργημένη πίστωση. Ο συνταξιούχος με σταθερό εισόδημα, που βασιζόταν στις αποδόσεις των προθεσμιακών καταθέσεων το 2012, δεν είχε την πολυτέλεια να στραφεί σε κερδοσκοπικές επενδύσεις. Χρειαζόταν αποδόσεις. Δεν έλαβε σχεδόν τίποτα.

Στο μεταξύ, τα αμοιβαία κεφάλαια υψηλού κινδύνου (hedge funds) δανείζονταν φθηνά δολάρια και αγόραζαν τα πάντα. Καταστέλλοντας το επιτόκιο, η Fed κατέστρεψε το σημαντικότερο σήμα τιμών της αγοράς. Κεφάλαια διοχετεύτηκαν μαζικά σε επενδύσεις κακής διαχείρισης. Οι εταιρείες-ζόμπι παρέμεναν στη ζωή μέσω φθηνής αναχρηματοδότησης, αντί να καταρρεύσουν όπως θα έπρεπε. Η Fed ανέβαλε τη στιγμή της οικονομικής εξυγίανσης, αδειάζοντας παράλληλα τις τσέπες σας για να το πετύχει.

Από την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας το 1913, το δολάριο ΗΠΑ έχει χάσει περίπου το 99% της αγοραστικής του δύναμης. Αυτό που κόστιζε 1 δολάριο το 1913, σήμερα κοστίζει πάνω από 30 δολάρια. Αυτό δεν είναι πληθωρισμός· είναι συστηματική υποτίμηση του νομίσματος, μεταμφιεσμένη σε οικονομική πολιτική. Ο μηχανισμός είναι απλός: η Fed δημιουργεί νέα δολάρια από το μηδέν για να χρηματοδοτήσει τις κρατικές δαπάνες και να διασώσει ιδρύματα με ισχυρές πολιτικές διασυνδέσεις.

Κάθε νέο δολάριο που δημιουργείται μειώνει την αξία κάθε υπάρχοντος δολαρίου στο πορτοφόλι σας.  Ενώ οι μισθοί δυσκολεύονται να συμβαδίσουν, οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων εκτινάσσονται, καθώς το νεοδημιουργηθέν χρήμα ρέει πρώτα σε εκείνους που βρίσκονται πιο κοντά στην «πηγή» της έκδοσής του. Ο χρυσός, ο οποίος διατήρησε σχετικά σταθερή αγοραστική δύναμη επί αιώνες πριν από το 1971, έχει σημειώσει άνοδο από τα 35 δολάρια ανά ουγγιά σε πάνω από 2.000 δολάρια σήμερα — όχι επειδή ο χρυσός απέκτησε μεγαλύτερη αξία, αλλά επειδή το δολάριο έχασε μέρος της δικής του. Ένα σπίτι που κόστιζε 3.000 δολάρια το 1913 κοστίζει σήμερα 400.000 δολάρια, κι όμως μας λένε ότι αυτό αποτελεί ένδειξη «οικονομικής ανάπτυξης». Το πείραμα κεντρικού σχεδιασμού της Fed, που διαρκεί εδώ και έναν αιώνα, έχει μεταφέρει πλούτο από τους αποταμιευτές στους οφειλέτες, από τους συνετούς στους απερίσκεπτους και από τις μελλοντικές γενιές σε εκείνους που ξοδεύουν σήμερα. Η κατανόηση αυτής της κλοπής αποτελεί το πρώτο βήμα για να προστατευτείτε από αυτήν. 

Από το 1900 έως το 1913, το δολάριο ήταν συνδεδεμένο με τον χρυσό στην τιμή των 20,67 δολαρίων ανά ουγγιά, δημιουργώντας ένα προβλέψιμο νομισματικό περιβάλλον βάσει του οποίου επιχειρήσεις και ιδιώτες μπορούσαν να προγραμματίσουν τη δράση τους.

Οι τιμές παρέμειναν αξιοσημείωτα σταθερές, οι μισθοί αυξάνονταν σταθερά και οι κύκλοι άνθησης και ύφεσης που ταλανίζουν τις σύγχρονες οικονομίες ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτοι. Ωστόσο, αυτός ο νομισματικός παράδεισος δεν μπόρεσε να επιβιώσει απέναντι στην πολιτική επιθυμία για εύκολο χρήμα.

Ο Νόμος περί Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve Act) του 1913 σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής καταστροφής του υγιούς νομίσματος στην Αμερική. Μέσα σε ελάχιστα χρόνια, η Fed χρηματοδοτούσε τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο μέσω της εκτύπωσης χρήματος, καταργώντας την πειθαρχία του κανόνα του χρυσού και πυροδοτώντας τον πληθωρισμό που θα καθόριζε τον επόμενο αιώνα.

Η αντίθεση είναι χαοτική: δεκατρία χρόνια σταθερότητας υπό τον κανόνα του χρυσού έναντι ενός και πλέον αιώνα αστάθειας, κύκλων άνθησης-ύφεσης και υποτίμησης του νομίσματος, όλα προκληθέντα από τη Fed. Κι όμως, κατά κάποιον τρόπο, μας λένε ότι η Fed «σταθεροποιεί» την οικονομία. Τα ιστορικά δεδομένα αφηγούνται μια εντελώς διαφορετική ιστορία για το πώς μοιάζει στην πραγματικότητα η αληθινή νομισματική σταθερότητα.