Τις πρώτες πρωινές ώρες της 13ης Ιουνίου, οι ισραηλινές δυνάμεις εξαπέλυσαν μια αιφνιδιαστική επίθεση με στόχο την αποσύνθεση των επιθετικών στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν και την αποτροπή της χώρας από την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Εκτός από τη στόχευση βασικών στρατιωτικών βάσεων και πυρηνικών εγκαταστάσεων, οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν χτυπήσει άμεσα τη στρατιωτική ηγεσία του Ιράν, καθώς και τους κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες της χώρας.
Με την ονομασία Επιχείρηση «Rising Lion», η αρχική αιφνιδιαστική ισραηλινή επίθεση έχει εξελιχθεί σε μια συνεχιζόμενη επιθετική στρατιωτική εκστρατεία που πλήττει στόχους σε όλο το Ιράν.
Μέσα στην πρώτη ημέρα της επιχείρησης, το Ιράν επιβεβαίωσε τους θανάτους των τριών κορυφαίων στρατιωτικών διοικητών του: του αρχηγού του επιτελείου των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, αντιστράτηγου Mohammad Hossein Bagheri, του διοικητή του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), αντιστράτηγου Hossein Salami, και του αντιστράτηγου Gholam Ali Rashid, ο οποίος ηγήθηκε του κεντρικού αρχηγείου Khatam-al Anbiya, το οποίο χρησιμεύει ως ενοποιημένη μαχητική διοίκηση για τις συμβατικές δυνάμεις του Ιράν, καθώς και για το IRGC.
Το Ιράν επιβεβαίωσε ότι ο Fereydoun Abbasi, κορυφαίος Ιρανός πυρηνικός μηχανικός, ήταν επίσης μεταξύ εκείνων που σκοτώθηκαν στην ισραηλινή επιχείρηση. Σε τηλεοπτικό διάγγελμα στις 13 Ιουνίου, ανακοινώνοντας τη νέα στρατιωτική εκστρατεία, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu δήλωσε ότι οι επιθέσεις θα συνεχιστούν «για όσες ημέρες χρειαστεί για να εξαλειφθεί αυτή η απειλή».
Στρατιωτικοί Ηγέτες
Εκτός από την εξάλειψη των τριών κορυφαίων Ιρανών στρατιωτικών αξιωματικών, οι ισραηλινές δυνάμεις υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις τους συνεχίζουν να διαλύουν την ιρανική στρατιωτική ηγεσία.
Οι ακριβείς απώλειες είναι δύσκολο να επιβεβαιωθούν, αλλά Ιρανοί αξιωματούχοι και κρατικά μέσα ενημέρωσης έχουν παραδεχτεί ότι αρκετοί από τους στρατιωτικούς ηγέτες τους έχουν σκοτωθεί.
Στις 14 Ιουνίου, το κρατικό PressTV του Ιράν ανέφερε ότι οι Ταξίαρχοι Gholamreza Mehrabi και Mehdi Rabbani σκοτώθηκαν στο αρχικό κύμα ισραηλινών επιθέσεων, τις πρώτες πρωινές ώρες της 13ης Ιουνίου. Το ιρανικό μέσο περιέγραψε τον Mehrabi ως τον αναπληρωτή πληροφοριών του Γενικού Επιτελείου των Ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων και τον Rabbani ως τον αναπληρωτή επιχειρήσεων του Γενικού Επιτελείου των Ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο Ταξίαρχος Amir Ali Hajizadeh, επικεφαλής της αεροδιαστημικής συνιστώσας του IRGC, σκοτώθηκε επίσης την πρώτη ημέρα των ισραηλινών επιθέσεων, σύμφωνα με το PressTV.
Στις 15 Ιουνίου, το PressTV ανέφερε ότι ο Ταξίαρχος Mohammad Kazemi, ο οποίος ηγούνταν της κύριας υπηρεσίας πληροφοριών του IRGC, σκοτώθηκε σε ισραηλινή επιδρομή μαζί με τον αναπληρωτή του, Mohammad Hassan Mohaghegh. Επίσης, στην επιδρομή σκοτώθηκε και ο Mohsen Baqeri, τον οποίο η ισραηλινή κυβέρνηση είχε αναγνωρίσει ως υψηλόβαθμο αξιωματικό πληροφοριών που εργαζόταν για τη Δύναμη Κουντς του IRGC.
Πυρηνικοί επιστήμονες
Οι Ισραηλινοί ηγέτες δήλωσαν ότι θεωρούν τις αιφνιδιαστικές επιθέσεις τους στο Ιράν ως προληπτικό μέτρο για να εμποδίσουν τη χώρα να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Για χρόνια, ο Ιρανός ηγέτης Ali Khamenei δηλώνει ότι το Ιράν δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Ωστόσο, οι διεθνείς παρατηρητές έχουν προσφέρει μια πιο ανάμεικτη αξιολόγηση των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν.
Ο Rafael Grossi, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), προειδοποίησε πριν από λίγες εβδομάδες ότι (το Ιράν) «δεν είναι μακριά» από την κατασκευή πυρηνικής βόμβας και δήλωσε επίσης ότι η παρεμπόδιση των επιθεωρητών του οργανισμού του από την Τεχεράνη σημαίνει ότι η IAEA δεν κατάφερε να παρακολουθήσει την πρόσφατη πρόοδο του καθεστώτος στις διάφορες πτυχές του προγράμματός της.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Benjamin Netanyahu ήταν ακόμη πιο δραματικός στις δηλώσεις του, χαρακτηρίζοντας την προσφυγή του Ισραήλ στη βία την Παρασκευή ως προληπτική ενέργεια ενάντια σε μια επικείμενη «υπαρξιακή» απειλή.
Σε βιντεοσκοπημένη ομιλία στην έναρξη της επιχείρησης, ο Netanyahu δήλωσε ότι το Ιράν έχει αποθηκεύσει αρκετό ουράνιο για να κατασκευάσει εννέα βόμβες, έχει κάνει πρωτοφανή βήματα τους τελευταίους μήνες για να οπλίσει αυτό το εμπλουτισμένο ουράνιο και ότι θα μπορούσε να φτάσει στην (πυρηνική) βόμβα «σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. «Θα μπορούσε να είναι ένας χρόνος ή μερικοί μήνες» είπε.
(Οι IDF κατά την έναρξη των επιθέσεων είπαν ότι το Ιράν θα μπορούσε να εμπλουτίσει αρκετό ουράνιο σε επίπεδο ποιότητας όπλου για 15 βόμβες «εντός ημερών» και δεν διευκρίνισαν πόσο χρόνο θα χρειαζόταν το καθεστώς για να ολοκληρώσει το πυρηνικό του πρότζεκτ).
Το Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ έχει εκδώσει ετήσιες αξιολογήσεις τα τελευταία χρόνια, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το Ιράν δεν επιδιώκει επί του παρόντος πυρηνικά όπλα, αλλά συνεχίζει να εμπλουτίζει ουράνιο σε υψηλά επίπεδα καθαρότητας.
Στην τελευταία ετήσια αξιολόγηση απειλών τον Μάρτιο, το γραφείο πληροφοριών των ΗΠΑ έγραψε ότι ο Ali Khamenei «δεν έχει εγκρίνει εκ νέου το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων που ανέστειλε το 2003, αν και πιθανότατα έχει ασκηθεί πίεση πάνω του για να το πράξει».
Από την άλλη πλευρά, το Ισραήλ κατηγορεί το Ιράν ότι επανέλαβε ένα πρόγραμμα πυρηνικών όπλων έως το 2011, το οποίο συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια.
Σήμερα, οι εκτιμήσεις των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών είναι ότι το Ιράν ήταν πολύ κοντά στην απόκτηση πυρηνικών όπλων, όπως στην κατασκευή και την παράδοση μιας λειτουργικής βόμβας. Πιο κοντά, δηλαδή, ακόμη και από την δημόσια εκτίμηση του Netanyahu.
Το εμπλουτισμένο ουράνιο των Ιρανών, που παράγεται στην -πλέον σε μεγάλο βαθμό κατεστραμμένη- κύρια εγκατάσταση τους στην πόλη Natanz, πιθανότατα έχει αποθηκευτεί στην εγκατάσταση του Isfahan, η οποία επίσης έγινε στόχος της IAF. Το 2023, η IAEA ανέφερε στοιχεία για περαιτέρω εμπλουτισμό ουρανίου, σε καθαρότητα 83,7%, λίγο κάτω από την οπλική ποιότητα, από τις προηγμένες φυγοκεντρητές στη σχετικά άτρωτη εγκατάσταση Fordo.
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης επιβεβαίωσαν τους θανάτους εννέα πυρηνικών ερευνητών από τις 13 Ιουνίου, συμπεριλαμβανομένου του Abbasi.
Στους υπόλοιπους Ιρανούς πυρηνικούς επιστήμονες περιλαμβάνονται οι Abdol-Hamid Minoucher, Mohammad-Mehdi Tehranchi, Ahmad Reza Zolfaghari, Seyed Amir Hossein Feqhi, Mansour Askari, Saide Borji, Akbar Motalebizadeh και Ali Bakouei Katrimi.
