Καθώς οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη (A.I.) αυξάνονται, ορισμένοι αναλυτές κάνουν τώρα συγκρίσεις με τις πρώτες ημέρες του διαδικτύου, των περίφημων «dot com» και την κατάρρευση της αγοράς που ακολούθησε.
Από τον Autumn Spredemann/The Epoch Times
Είναι μια στιγμή deja vu για τη Wall Street: Μια επαναστατική τεχνολογία αιχμαλωτίζει τη φαντασία, ενώ τα κεφάλαια κατακλύζουν και οι αποτιμήσεις αρχίζουν να θέτουν υψηλό τίμημα στις υποσχέσεις για ένα μέλλον που δεν έχει φτάσει ακόμη.
Τώρα, καθώς οι δαπάνες για την A.I. επιταχύνονται και μια χούφτα μεγάλων εταιρειών κυριαρχούν στις αποδόσεις, οι ειδικοί στον χρηματοπιστωτικό κλάδο αναρωτιούνται εάν η άνθηση της A.I. έχει ξεπεράσει τα όρια και έχει φτάσει στο πεδίο φούσκας της αγοράς, όταν δηλαδή η τιμή ενός περιουσιακού στοιχείου υπερβαίνει κατά πολύ την πραγματική του αξία.
Οι βιομηχανίες που έχουν τα περισσότερα να κερδίσουν – και να χάσουν – αναφέρουν κέρδη ρεκόρ από την A.I.. Οι πέντε κορυφαίες εταιρείες στον S&P 500 είναι τεχνολογικοί γίγαντες που επενδύουν σε μεγάλο βαθμό στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Επιπλέον, κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2024, 241 εταιρείες στον S&P 500 ανέφεραν την A.I. ως μέρος των κερδών τους, ο υψηλότερος αριθμός σε μια περίοδο 10 ετών, σύμφωνα με την FactSet.
Οι ειδικοί σε θέματα επενδύσεων λένε ότι αυτό είναι ένα πιθανό πρόβλημα: Πόσες από αυτές τις αναφερόμενες αποδόσεις ανήκουν πράγματι στην Τεχνητή Νοημοσύνη και πόσες συνδυάζονται με άλλα κέρδη;
«Αυτή τη στιγμή, οι ιστορίες για τη μελλοντική υπόσχεση της Τεχνητής Νοημοσύνης ωθούν τις τιμές των μετοχών υψηλότερα. Όταν αυτές οι ιστορίες μετατραπούν σε απογοητεύσεις κερδών, οι τιμές θα πέσουν», δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ο Paul Walker, συγγραφέας και ιδιοκτήτης της Fil Financial Corporation.
«Αυτό που οι περισσότεροι επενδυτές δεν συνειδητοποιούν είναι το πόσο συγκεντρωμένη έχει γίνει η αγορά. Οι λεγόμενοι “επτά υπέροχοι” έχουν οδηγήσει περίπου το 60% ή και περισσότερο των πρόσφατων κερδών στους S&P 500 και Russell 1000», είπε.
«Με άλλα λόγια, η αγορά είναι πολύ λιγότερο διαφοροποιημένη από ό,τι νομίζουν. Όταν αυτές οι μετοχές καταρρέουν, ο πανικός εξαπλώνεται γρήγορα, καθώς οι επενδυτές απορρίπτουν τα αμοιβαία κεφάλαια δεικτών που είναι γεμάτα με τους ίδιους τεχνολογικούς γίγαντες».
Οι εταιρείες «magnificent seven» περιλαμβάνουν την Alphabet, την Amazon, την Apple, την Meta Platforms, τη Microsoft, την Nvidia και την Tesla.
Ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι η «φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης» θα συνεχίσει να αυξάνεται το 2026. Το Investing.com ανέφερε τη θεωρία του αναλυτή της Capital Economics, Jonas Goltermann, ότι το περιβάλλον γύρω από την A.I. «έχει πλέον πολλά από τα χαρακτηριστικά μιας φούσκας» και περιλαμβάνει «υπερβολικές πεποιθήσεις σχετικά με τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης εντός του κλάδου και μεταξύ των επενδυτών».
Μια πρόσφατη ανάλυση της J.P. Morgan σημείωσε ότι η πλειονότητα των «φουσκών» της αγοράς ακολουθούν ένα μοτίβο και συχνά ξεκινούν με μια «θέση επενδυτή» ότι ο κόσμος υφίσταται σημαντικές αλλαγές.
«Οι πιστοί χτίζουν την ικανότητα να καλύψουν τη μελλοντική ζήτηση. Η φούσκα αρχίζει να σχηματίζεται εν μέρει επειδή η πίστωση είναι ευρέως διαθέσιμη. Τα φθίνοντα πρότυπα αξιολόγησης και η αυξανόμενη μόχλευση προκαλούν μια αποσύνδεση μεταξύ των οικονομικών θεμελιωδών μεγεθών και των αποτιμήσεων της αγοράς. Όλο και περισσότεροι επενδυτές εντάσσονται στο πλήθος – μέχρι που τα θεμελιώδη στοιχεία τελικά επικρατούν και η φούσκα σκάει», αναφέρει η ανάλυση.
Sam Altman
Ζώντας σε μια φούσκα
Έχουν γίνει συγκρίσεις μεταξύ του τρέχοντος επιπέδου επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη και των συνθηκών που οδήγησαν στην κατάρρευση των «dot com» του 2000.
Σύμφωνα με έκθεση του GIS του Δεκεμβρίου, η τιμή της μετοχής της Oracle αυξήθηκε κατά 36% τον Σεπτέμβριο, παρά το γεγονός ότι τα αναφερόμενα κέρδη του τεχνολογικού γίγαντα μειώθηκαν κάτω από τις προσδοκίες. Η τιμή της μετοχής εκτοξεύτηκε μετά την ανακοίνωση της Oracle ότι αναμένει ότι τα έσοδα από το cloud που βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη να φτάσουν τα 144 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030. Ήταν η μεγαλύτερη ημερήσια αύξηση μετοχών από το 1992, η οποία πρόσθεσε περίπου 250 δισεκατομμύρια δολάρια στο μερίδιο αγοράς της εταιρείας.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, η κερδοσκοπία και η έντονη χρηματοδότηση νεοσύστατων εταιρειών του διαδικτύου ή «dot com» ώθησαν τον Σύνθετο Δείκτη του NASDAQ από 751 τον Ιανουάριο του 1995 σε περισσότερες από 5.048 μονάδες μέχρι τον Μάρτιο του 2000. Ωστόσο, καθώς πολλές εταιρείες δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν στις υποσχέσεις τους, η αγορά έπεσε κατακόρυφα κατά περισσότερο από 75% μεταξύ Μαρτίου 2000 και Οκτωβρίου 2002. Πάνω από 5 τρισεκατομμύρια δολάρια σε αγοραία αξία χάθηκαν κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου.
«Βρισκόμαστε σε μια φάση όπου οι επενδυτές στο σύνολό τους είναι υπερενθουσιασμένοι για την Τεχνητή Νοημοσύνη; Η γνώμη μου είναι ναι», δήλωσε ο Sam Altman, Διευθύνων Σύμβουλος της OpenAI, στο The Verge τον Αύγουστο. «Όταν δημιουργούνται φούσκες, οι έξυπνοι άνθρωποι υπερενθουσιάζονται για έναν πυρήνα αλήθειας».
Ο Dan Buckley, επικεφαλής αναλυτής της DayTrading.com, δήλωσε ότι η τρέχουσα κατάσταση «δεν μοιάζει ακόμα με το 1999, αλλά είναι παρόμοια με το 1998».
«Η πραγματική φούσκα συνήθως σχηματίζεται αφού η τεχνολογία αποδείξει ότι έχει σημασία, όχι πριν, καθώς αυτό είναι που απομακρύνει τους περισσότερους επενδυτές», δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times. Ο Buckley πιστεύει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει «ξεπεράσει αυτό το όριο», καθιστώντας την τρέχουσα φάση της αγοράς πιο επικίνδυνη.
«Η τιμολόγηση μπορεί να γίνει ακόμη πιο τεντωμένη και η νομισματική και δημοσιονομική πολιτική μπορεί να γίνει ακόμη πιο υποστηρικτική στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι κυβερνήσεις εμπλέκονται επίσης, καθώς είναι λιγότερο ευαίσθητες στις οικονομικές αποδόσεις και βλέπουν την Τεχνητή Νοημοσύνη ως πηγή γεωπολιτικής ισχύος», είπε.
Συνολικά, οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας έχουν δαπανήσει περίπου 364 δισεκατομμύρια δολάρια στην Τεχνητή Νοημοσύνη φέτος, σύμφωνα με την JDP Global.
Ωστόσο, η Goldman Sachs παρατήρησε ότι οι επενδυτές γίνονται πιο προσεκτικοί σχετικά με το πού επενδύουν τα χρήματά τους.
«Τους τελευταίους μήνες οι τιμές των μετοχών των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της υπερεπεκτατικής τεχνολογίας (A.I.) έχουν αποκλίνει: Οι επενδυτές έχουν απομακρυνθεί από εταιρείες υποδομής Τεχνητής Νοημοσύνης, όπου η αύξηση των λειτουργικών κερδών βρίσκεται υπό πίεση και όπου οι κεφαλαιακές δαπάνες χρηματοδοτούνται μέσω χρέους», αναφέρει η ανάλυση.
Η Goldman Sachs ανέφερε επίσης ότι οι επενδυτές επιλέγουν εταιρείες που επιδεικνύουν σαφείς αποδεικτικούς δεσμούς μεταξύ των δαπανών και των εσόδων τους για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
«Υπάρχουν ορισμένες βασικές ομοιότητες μεταξύ της Τεχνητής Νοημοσύνης και της τρέλας των “dot com”, τόσο από την πλευρά των επενδυτών όσο και από την πλευρά των εταιρειών», δήλωσε στην Epoch Times ο Pedro Silva, κύριος συνεργάτης της Apex Investment Group.
«Από την πλευρά των επενδυτών, οι άνθρωποι θέλουν να ασχοληθούν με την Τεχνητή Νοημοσύνη μόνο και μόνο επειδή την ακούν καθημερινά στις ειδήσεις», είπε ο Silva. «Δεν υπάρχει πραγματικός έλεγχος των αποτιμήσεων ή πιθανών μελλοντικών αντιξοοτήτων. Αν η Τεχνητή Νοημοσύνη ακούγεται παντού και έχει ήδη αναπτυχθεί σημαντικά, οι επενδυτές θέλουν να συμμετάσχουν».
Ο ίδιος είπε ότι κάτι παρόμοιο ισχύει και από την εταιρική οπτική γωνία. «Οι εταιρείες πρέπει να ξοδεύουν στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ανεξάρτητα από το αν βλέπουν άμεση ή προφανή απόδοση της επένδυσης», είπε ο Silva.
«Το να μην επενδύεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη ως ηγέτης ενός οργανισμού μοιάζει με παράλειψη καθήκοντος, αλλά η εφαρμογή της νέας τεχνολογίας δεν είναι πάντα σαφής».
Βλέποντας το Μέλλον
Ο Dan Buckley, ο επικεφαλής αναλυτής της DayTrading.com, πιστεύει ότι το μεγαλύτερο μέρος της αναφερόμενης απόδοσης της επένδυσης με την Τεχνητή Νοημοσύνη βασίζεται στο όραμα έναντι της ταμειακής ροής.
«Τα κέρδη παραγωγικότητας είναι γνήσια, ακόμη και εξαιρετικά, σε τομείς όπως ο προγραμματισμός, αλλά η επένδυση είναι προηγείται κατά πολύ των στοιχείων», είπε. «Γενικά, έχει υπάρξει ελάχιστη σαφής αποκάλυψη σχετικά με το πόσο η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτιμάται άμεσα σε σχέση με το πόσο ενσωματώνεται σε υπάρχοντα προϊόντα ή απλώς είναι θέμα μελλοντικών υποσχέσεων».
Σημείωσε ότι τυχόν υποτιμήσεις της αγοράς που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει τα άτομα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πώς το εισόδημα και οι αποταμιεύσεις τους συνδέονται με την τεχνολογία.
Μόνο ο τεχνολογικός τομέας αποτελεί πλέον το 34% του S&P 500, σύμφωνα με το The Motley Fool. Για τον μέσο Αμερικανό επενδυτή με διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο, αυτό σημαίνει ότι περίπου το ένα τρίτο της επένδυσής του θα μπορούσε να επηρεαστεί, προς το καλύτερο ή το χειρότερο.
«Ενώ μια υποχώρηση στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης θα αντανακλούσε [και] θα γινόταν αισθητή στις δηλώσεις των πελατών, η μεγαλύτερη ανησυχία θα ήταν αν γινόταν αντιληπτή ως μια ευρύτερη οικονομική ύφεση», είπε.
Ο Silva προειδοποίησε ότι οι επενδυτές θα μπορούσαν να ερμηνεύσουν λανθασμένα μια συρρίκνωση των επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη ως κάτι μεγαλύτερο και να λάβουν βιαστικές αποφάσεις.
Ο ίδιος τόνισε ότι οι πέντε κορυφαίοι τεχνολογικοί γίγαντες δεν είναι συνώνυμοι με την οικονομία των ΗΠΑ, αλλά η υπερμεγέθης εκπροσώπησή τους στις αποδόσεις του S&P θα μπορούσε να δώσει αυτή την εντύπωση, πυροδοτώντας ένα ευρύτερο sell-off μετοχών.
Ο Walker επεσήμανε ότι, σε μεγαλύτερες χρονικές περιόδους, η χρηματιστηριακή αγορά εξακολουθεί να παρουσιάζει σταθερή ανάπτυξη – ακόμη και εν μέσω μεγάλων αλλαγών. Τόνισε τη σημασία της ευρύτερης εικόνας, επειδή οι σημερινοί ηγέτες της αγοράς μπορούν να γίνουν «θέμα μελέτης του αύριο».
«Αντί να προσπαθούν να προβλέψουν καταρρεύσεις ή να επιλέξουν τον επόμενο νικητή της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι επενδυτές θα πρέπει να δημιουργήσουν ένα χαρτοφυλάκιο βασισμένο στον κίνδυνο και να το αναπροσαρμόζουν», δήλωσε ο Walker. «Εάν το σχέδιό σας προβλέπει μετοχές 40%, οι πτώσεις της αγοράς σημαίνουν ότι αγοράζετε περισσότερα, και όχι πανικό. Όταν οι αγορές ανθούν, αγοράζετε λιγότερα. Η πειθαρχία υπερτερεί της πρόβλεψης κάθε φορά».
