Το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης επισκέφθηκε η πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα Pninat Yanay τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «για αιώνες, οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης αποτελούσαν μία από τις μεγαλύτερες, σημαντικότερες και πιο ζωντανές εβραϊκές κοινότητες στον κόσμο. Δεν ζούσαν απλώς δίπλα στην υπόλοιπη πόλη — ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της ίδιας της Θεσσαλονίκης».
Συγκεκριμένα έγραψε:
Επίσκεψη στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
«Είναι δύσκολο να περιγράψει κανείς με λόγια την εξαιρετική δύναμη της κοινότητας που έζησε και άνθησε κάποτε εδώ.
Για αιώνες, οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης αποτελούσαν μία από τις μεγαλύτερες, σημαντικότερες και πιο ζωντανές εβραϊκές κοινότητες στον κόσμο. Δεν ζούσαν απλώς δίπλα στην υπόλοιπη πόλη — ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της ίδιας της Θεσσαλονίκης.
Ήταν έμποροι και εργάτες, δάσκαλοι και διανοούμενοι, δημοσιογράφοι και μουσικοί, τεχνίτες και λιμενεργάτες. Ίδρυσαν σχολεία, συναγωγές και κοινοτικά ιδρύματα, ανέπτυξαν έναν πλούσιο πολιτιστικό και δημοσιογραφικό βίο και κατέστησαν τη Θεσσαλονίκη ένα σπουδαίο κέντρο της εβραϊκής ζωής.
Η εβραϊκή παρουσία στο λιμάνι ήταν τόσο σημαντική, ώστε το Σάββατο και κατά τις εβραϊκές γιορτές το λιμάνι της Θεσσαλονίκης σταματούσε να λειτουργεί.
Και τότε, η ναζιστική μηχανή εξόντωσης έφτασε και εδώ.
Στην Ελλάδα.
Στη Θεσσαλονίκη.
Στα σπίτια τους.
Για να εντοπίσει ακόμη και ένα πεντάχρονο Εβραιόπουλο — όχι για κάτι που είχε κάνει, αλλά απλώς και μόνο επειδή ήταν Εβραίος.
Το 1943, τα τρένα άρχισαν να αναχωρούν από τη Θεσσαλονίκη με προορισμό το Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Ολόκληρες οικογένειες στοιβάχθηκαν στα βαγόνια και οδηγήθηκαν στον θάνατο.
Περίπου το 96% των Εβραίων της Θεσσαλονίκης δολοφονήθηκε στο Ολοκαύτωμα.
Αξίζει να σταθούμε για μια στιγμή και να αναλογιστούμε αυτόν τον αριθμό…
Και ίσως αξίζει επίσης να ανοίξουν κάποιοι ένα λεξικό — ιδίως όσοι επαναλαμβάνουν τη λέξη «γενοκτονία» χωρίς να κατανοούν τι πραγματικά σημαίνει.
Όχι ένα σύνθημα.
Όχι μια εκστρατεία αποκομμένη από την πραγματικότητα.
Μια συστηματική απόπειρα εξόντωσης ενός ολόκληρου λαού.
Να αφανιστεί ένας λαός — τα παιδιά του, οι γονείς του, οι ηλικιωμένοι του, ο πολιτισμός του, η πίστη του και η μνήμη του — απλώς και μόνο επειδή ήταν Εβραίοι.
Από τους λίγους που επέζησαν, μαζί με τους Εβραίους που είχαν εγκαταλείψει τη Θεσσαλονίκη πριν από το Ολοκαύτωμα, ξεκινά ένα αξιοσημείωτο ιστορικό νήμα που φτάνει μέχρι το Ισραήλ.
Οι Εβραίοι λιμενεργάτες της Θεσσαλονίκης μετέφεραν την εμπειρία και την τεχνογνωσία τους στη Γη του Ισραήλ και συγκαταλέγονταν σε εκείνους που συνέβαλαν στη θεμελίωση της εβραϊκής εργασίας στο λιμάνι της Χάιφα.
Στη συνέχεια, επισκέφθηκα τον χώρο όπου ανεγείρεται σήμερα, στη Θεσσαλονίκη, το Μουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος.
Εκεί συναντήθηκα ξανά με τον Δαυίδ Σαλτιέλ, Πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης και του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος. Μαζί με την κοινότητα εργάζεται για τη δημιουργία ενός εντυπωσιακού, πολυώροφου μουσείου, το οποίο θα αφηγείται στις επόμενες γενιές την ιστορία της κοινότητας που κάποτε άνθησε εδώ — τη ζωή και την καταστροφή της, αλλά και την αναγέννησή της.
Συγκινήθηκα βαθιά βλέποντας πόσα γίνονται, ώστε τα ονόματα, τα πρόσωπα και οι ιστορίες να μη χαθούν ποτέ.
Από την άφιξή μου στην Ελλάδα ως Πρέσβης του Ισραήλ, αισθάνομαι έναν βαθύ δεσμό με τους Εβραίους της Ελλάδας και τις εβραϊκές κοινότητες της χώρας. Νιώθω πραγματικά ότι εκπροσωπώ και εκείνους. Η εβραϊκή ιστορία που συναντώ εδώ με αγγίζει βαθιά και κάθε φορά ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτόν τον δεσμό.
Η μνήμη του Ολοκαυτώματος δεν αποτελεί μόνο ένα χρέος απέναντι στους νεκρούς.
Είναι ένα μάθημα για τους ζωντανούς.
Γιατί μόνο όποιος αντικρίσει πραγματικά τη φρικτή, επώδυνη και αιματηρή διαδρομή που υπέστη ο εβραϊκός λαός στην Ευρώπη — και κατανοήσει πού μπορεί να οδηγήσει το μίσος, όταν οι Εβραίοι δεν έχουν κανέναν να τους προστατεύσει — μπορεί να αντιληφθεί πλήρως γιατί ο εβραϊκός λαός χρειάζεται το Κράτος του Ισραήλ.
Ένα ισχυρό και ανεξάρτητο Ισραήλ, ικανό να υπερασπίζεται τον εαυτό του.
Όσο πιο ισχυρό μπορεί να είναι».
