Τον περασμένο χρόνο, εκατοντάδες διεθνείς φίρμες εγκατέλειψαν τη Ρωσία ως απάντηση στην εισβολή της στην Ουκρανία. Το γεγονός αυτό ανάγκασε τους Ρώσους να αναζητήσουν εναλλακτικές για όλα, από smartphones μέχρι αυτοκίνητα.
Από την Michelle Toh/CNN
Οι εταιρείες που επωφελούνται: Κινέζοι ανταγωνιστές. Ο γίγαντας των smartphone Xiaomi και η αυτοκινητοβιομηχανία Geely είναι μεταξύ εκείνων που έχουν σημειώσει άνοδο των πωλήσεων τους τελευταίους μήνες στη χώρα, σύμφωνα με στοιχεία του κλάδου.
Εκεί που τα iPhones και τα Samsung Galaxies ήταν κάποτε μπεστ σέλερ, τα μοντέλα της Xiaomi και ενός άλλου κινέζου προμηθευτή, της Realme, βρίσκονται πλέον στην κορυφή των δεικτών πωλήσεων, σύμφωνα με την Counterpoint Research.
Οι Κινέζοι κατασκευαστές ήταν ήδη δημοφιλείς στη Ρωσία πριν από τον πόλεμο, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 40% της αγοράς smartphone τον Δεκέμβριο του 2021. Τώρα, την έχουν καταλάβει σχεδόν εξ ολοκλήρου, αντιπροσωπεύοντας το 95% της ένα χρόνο αργότερα, σύμφωνα με στοιχεία της Counterpoint.
Την ίδια στιγμή, η Samsung (SSNLF) και η Apple (AAPL) -οι οποίες κατείχαν συνήθως την πρώτη και τη δεύτερη θέση, αντίστοιχα- είδαν το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς τους να μειώνεται από 53% σε μόλις 3% κατά την ίδια περίοδο που αποχώρησαν από τη χώρα.
Πωλήσεις smartphone στη Ρωσία, μερίδιο αγοράς ανά μάρκα
Μια παρόμοια ιστορία διαδραματίζεται στους δρόμους της Ρωσίας. Κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες Chery και Great Wall Motor μπήκαν στη λίστα με τις 10 κορυφαίες μάρκες επιβατικών οχημάτων, ενώ οι γερμανικές BMW και Mercedes (MBGAF) εξαφανίστηκαν, σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Mobility.
Οι Ρώσοι αγόρασαν με αριθμούς ρεκόρ κινέζικα αυτοκίνητα πέρυσι, σύμφωνα με τον πάροχο δεδομένων Autostat. Οι πωλήσεις νέων κινεζικών οχημάτων στη χώρα αυξήθηκαν κατά 7% το 2022, σε 121.800 οχήματα, ακόμη και όταν η αγορά κατέρρευσε, ανέφερε σε έκθεσή της τον περασμένο μήνα.
Η Lada, η εγχώρια μάρκα που ήταν ήδη η πιο δημοφιλής αυτοκινητοβιομηχανία της Ρωσίας πριν από τον πόλεμο, είδε επίσης το μερίδιο αγοράς της να αυξάνεται από περίπου 22% σε 28% το 2022, σύμφωνα με στοιχεία της S&P (η Renault πούλησε το μερίδιο ελέγχου της στη Lada τον Μάιο).
Οι 20 κορυφαίες μάρκες αυτοκινήτων στη Ρωσία
Όπως η Renault, οι παγκόσμιες αυτοκινητοβιομηχανίες αποχώρησαν από τη Ρωσία μετά την εισβολή της στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων των Hyundai και Kia, των άλλων μεγάλων ξένων «παικτών» εκεί. «Άφησαν μια τεράστια τρύπα στην αγορά», δήλωσε ο Tu Le, ιδρυτής της εταιρείας συμβούλων Sino Auto Insights με έδρα το Πεκίνο. «Και οι Κινέζοι χαίρονται που γεμίζουν αυτή την τρύπα».
Η Xiaomi, η Realme και η Honor, η οικονομική επωνυμία που ανήκε στο παρελθόν στον κινεζικό τεχνολογικό κολοσσό Huawei, «αντέδρασαν γρήγορα προκειμένου να αρπάξουν την ευκαιρία», δήλωσε ο Jan Stryjak, αναπληρωτής διευθυντής της Counterpoint Research. Αύξησαν τις αποστολές στη Ρωσία κατά 39%, 190% και 24% αντίστοιχα το τρίτο τρίμηνο του 2022, σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο.
Η Xiaomi ήταν η μεγάλη κερδισμένη, διπλασιάζοντας το μερίδιο αγοράς της καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η εταιρεία με έδρα το Πεκίνο είναι πλέον η κορυφαία σε πωλήσεις smartphones στη Ρωσία, σε μεγάλο βαθμό λόγω της δημοφιλής σειράς Redmi, μιας οικονομικά προσιτής συλλογής συσκευών γνωστής για την υψηλή ποιότητα της κάμερας της.
Θυσιάζοντας το service
Ως απάντηση στη φυγή των μεγάλων διεθνών εταιρειών, η Ρωσία έχει εισαγάγει λύσεις προκειμένου να διατηρεί ορισμένα αγαθά στα ράφια. Πέρυσι, η κυβέρνηση ενέκρινε τις γνωστές ως «παράλληλες εισαγωγές» smartphones, οι οποίες επέτρεψαν την εισαγωγή αγαθών από γειτονικές χώρες, όπως το Καζακστάν. Η πρακτική αυτή βοήθησε μεγάλους Ρώσους λιανοπωλητές να συνεχίσουν να πωλούν τηλέφωνα Samsung και Apple, έγραψε ο αναλυτής της Counterpoint Research, Harshit Rastogi, σε μια ανάρτηση του σε blog.
Όμως οι κινήσεις αυτές συνοδεύονται από προβλήματα. Οι χρήστες που αγόρασαν αυτά τα τηλέφωνα θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν προβλήματα με τη λήψη εφαρμογών για κινητά που είχαν αποκλειστεί στη Ρωσία, ενώ η εύρεση υπηρεσιών από επίσημους παρόχους δεν ήταν «εγγυημένη», σημείωσε ο Rastogi.
Ομοίως, οι άνθρωποι αγοράζουν αυτοκίνητα που πωλούνται στη χώρα μέσω παράλληλων εισαγωγών, ακόμη και γνωρίζοντας ότι δεν θα έχουν πρόσβαση σε εγγυήσεις, σύμφωνα με την Tatiana Hristova, αναπληρώτρια διευθύντρια έρευνας αυτοκινήτων στην S&P Global Mobility. «Οι άνθρωποι είναι έτοιμοι να το κάνουν γιατί δεν υπάρχει άλλη επιλογή», είπε.
Αναζητώντας διεθνείς μάρκες, ορισμένοι Ρώσοι αγόρασαν Mercedes και Audi κατά την περίοδο των διακοπών τους στο Καζακστάν ή στο Ουζμπεκιστάν, δημιουργώντας σκηνικά που θυμίζουν την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης τη δεκαετία του 1990. «Αν ήθελες να έχεις ένα αυτοκίνητο πιο σύγχρονο… απλώς παράγγελνες σε κάποιον που πήγαινε στην Ευρώπη με το λεωφορείο, σου αγόραζε ένα αυτοκίνητο και σου το έφερνε στη Ρωσία», είπε η Hristova.
Δύσκολες στιγμές για τους καταναλωτές
Αν και οι κινεζικές μάρκες καρπώνονται τα ωφέλη του δυτικού εμπάργκο, η ρωσική αγορά συρρικνώνεται καθώς η οικονομία της κατρακυλά. Πέρυσι, οι ρωσικές πωλήσεις smartphone μειώθηκαν κατά 33% στα 21 εκατομμύρια, σύμφωνα με την Counterpoint Research. Συγκριτικά, η ευρωπαϊκή αγορά smartphone μειώθηκε κατά 20%.
Η αγορά αυτοκινήτου της Ρωσίας τα πήγε ακόμη χειρότερα, με πτώση σχεδόν 60% το 2022 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με την Autostat.
Η Hristova είπε ότι για πολλούς Ρώσους καταναλωτές, οι αποφάσεις για μεγάλες αγορές και επενδύσεις είναι «πιθανώς σε αναμονή αυτή τη στιγμή», ιδιαίτερα καθώς προετοιμάζονται για πιθανά μελλοντικά κύματα στρατιωτικής κινητοποίησης.
Το μεγάλο ερώτημα τώρα, σύμφωνα με τους αναλυτές, είναι αν η αγορά έχει αλλάξει για πάντα. Εάν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, η Apple και η Samsung πιθανότατα θα ξαναχτίσουν τις επιχειρήσεις στη χώρα -και θα ανακτήσουν γρήγορα τις πωλήσεις smartphone, ανέφερε ο Stryjak.
Το ερώτημα είναι τι θα συμβεί με τα αυτοκίνητα, αν και ορισμένες εταιρείες έχουν ήδη εκφράσει το ενδιαφέρον τους να επιστρέψουν. Στην απόφασή της να αποχωρήσει από τη Ρωσία πέρυσι, η Renault άφησε την πόρτα ανοιχτή, με μια επιλογή να εξαγοράσει το ενδιαφέρον της στη Lada έως το 2028, σημείωσε η Hristova.
Ακόμη και τότε, με την επιστροφή των διεθνών εμπορικών σημάτων, οι Κινέζοι παίκτες θα μπορούσαν να διατηρήσουν τη θέση τους, ιδιαίτερα δεδομένου του χρόνου που μπορεί να χρειαστεί για την ανοικοδόμηση των αλυσίδων εφοδιασμού. Πολλά είναι πιθανό να εξαρτηθούν από το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος.
«Το δηλώνω λίγο σκληρά, αλλά οι ρωσικές μάρκες και οι κινεζικές μάρκες είναι κάτι σαν βάση για τους πραγματικούς παίκτες», είπε ο Le στο Sino Auto Insights. «Τα stand-in μπορεί να γίνουν οι μόνιμοι παίκτες».
