Τον περασμένο Μάιο, ο Λόρδος Jacob Rothschild παρέθεσε ένα γεύμα για τα 100ά γενέθλια του πρώην υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Henry Kissinger στο Waddesdon Manor, το γαλλικό του κάστρο του 19ου αιώνα στην ύπαιθρο του Buckinghamshire.
Μεταξύ των επιφανών καλεσμένων ήταν οι πρώην Βρετανοί πρωθυπουργοί Tony Blair και John Major, ο τιτάνας των ιδιωτικών κεφαλαίων Stephen Schwarzman, οι βαρόνοι των μέσων ενημέρωσης Rupert Murdoch και Michael Bloomberg και οι ιστορικοί Niall Ferguson και Simon Schama.
Η συγκέντρωση αντανακλούσε την «εκπληκτική δύναμη σύγκλησης» του Rothschild και την «ενδιαφέρουσα και ποικιλόμορφη» φύση των πολλών που υπολόγιζε ως φίλους, είπε ο Schwarzman στους Financial Times.
«Ο Jacob αντιπροσώπευε τους καλύτερους και λαμπρότερους μιας γενιάς και κατείχε μια μοναδική θέση στα οικονομικά, τον πολιτισμό και τη φιλανθρωπία».
Ο 4ος Baron Rothschild, ο οποίος πέθανε σε ηλικία 87 ετών, ήταν ένας δυναμικός επενδυτής, συλλέκτης και φιλάνθρωπος με ένα απαράμιλλο δίκτυο και μια αβίαστη γοητεία, ο οποίος έφυγε από την οικογενειακή τράπεζα NM Rothschild για να δημιουργήσει τη δική του οικονομική αυτοκρατορία.
Γεννημένος το 1936, ήταν μέλος της μεγάλης ευρωπαϊκής εβραϊκής οικονομικής δυναστείας που ξεκίνησε με τον Mayer Amschel Rothschild τη δεκαετία του 1760 και άντεξε για επτά γενιές. Ο πατέρας του Victor, 3ος Βαρόνος Rothschild, ήταν επιστήμονας και αξιωματικός των πληροφοριών κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και αργότερα εργάστηκε στο NM Rothschild. Απαρνούμενος τα εγκόσμια αγαθά, πούλησε τα περιεχόμενα του αρχοντικού και της εξοχικής περιουσίας του το 1936 και εντάχθηκε στο Εργατικό Κόμμα.
«Ο Jacob είναι τόσο λαμπρός στα οικονομικά και εγώ τόσο το αντίστροφο που κάποιοι πιστεύουν ότι αυτό θέτει σε αμφιβολία τη νομιμότητά του», είπε κάποτε ο Victor.
Αλλά από τη μητέρα του, Barbara Hutchinson, λέγεται ότι ο Rothschild κληρονόμησε τις αισθητικές του ευαισθησίες. Η γιαγιά του ήταν ξαδέρφη του Lytton Strachey, ιδρυτικού μέλους του Bloomsbury set. Όταν οι γονείς του χώρισαν, η μητέρα του Rothschild ξαναπαντρεύτηκε έναν Έλληνα ζωγράφο, τον Nicolas Ghika, και εκείνος μεγάλωσε περιτριγυρισμένος από καλλιτέχνες και διανοούμενους.
Η ανατροφή του Rothschild ήταν προνομιακή αλλά κάθε άλλο παρά απλή. Υπέφερε από πολιομυελίτιδα ως παιδί και δέχθηκε bullying στο Eton College κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950, όταν ο αντισημιτισμός ήταν ακόμα διάχυτος μεταξύ των ανώτερων τάξεων της Αγγλίας. Παρακολούθησε την Εκκλησία του Χριστού στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, όπου δάσκαλος ιστορίας του ήταν ο Hugh Trevor-Roper, και κέρδισε τη πρωτιά. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ο Rothschild συνάντησε τη Serena Mary Dunn στο σπίτι της Nancy Astor, της πρώτης γυναίκας που πήρε θέση στο βρετανικό κοινοβούλιο.
Λίγο αργότερα, αγνοώντας τη σύμβαση, έγραψε στον Jacob ζητώντας να τον ξαναδεί. Το ζευγάρι είχε μια ανεμοστρόβιλη ερωτοτροπία. Πηδώντας στο Mini της Serena στο σπίτι της οικογένειάς της, έφυγαν μέσα σε ένα σύννεφο σκόνης, για να επιστρέψουν λίγες ώρες αργότερα ως σύζυγοι, έχοντας σταματήσει σε ένα ληξιαρχείο
Ο Rothschild με τη σύζυγό του Serena και τον γιο τους Nat Rothschild με τη σύζυγό του Serena και τον γιο τους Nat © Daily Mail/Shutterstock
Μετά την Οξφόρδη, ο Rothschild άρχισε να εργάζεται στην οικογενειακή τράπεζα. Αλλά η σχέση του με τoν δεύτερο ξάδελφό του Evelyn de Rothschild – ο οποίος είχε αφοσιωθεί στην τράπεζα μετά τη συνταξιοδότηση του ίδιου του πατέρα του το 1961 – σιγά σιγά έγινε δύσκολη.
Εμπνευσμένος από την απορρύθμιση του Mayday της αμερικανικής βιομηχανίας κινητών αξιών που ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 1970, ο Jacob, ο νεότερος από τους δύο, προσπάθησε να διευρύνει την τράπεζα επιδιώκοντας φιλόδοξες συμφωνίες, ιδίως μια διαφημιζόμενη συγχώνευση με τη βρετανική εμπορική τράπεζα SG Warburg. Αυτό ήρθε σε σύγκρουση με το πιο συντηρητικό όραμα του Evelyn. Τελικά ο Evelyn, βασικός μέτοχος, επικράτησε.
Σε ένα άλλο χτύπημα, ο πατέρας του Jacob, Victor, δεν εμπιστεύτηκε την κρίση του γιου του και τάχθηκε με τον ξάδερφό του. «Ο Jacob είχε μια δημιουργική ανησυχία μαζί του και όταν αυτό διοχετευόταν σε μια αιτία, μια επενδυτική ευκαιρία ή μια φιλανθρωπία, ήταν συναρπαστικό», λέει ένας μακροχρόνιος συνάδελφος.
Ο Jacob χτύπησε μόνος του στο 1980, πουλώντας το 11% του μεριδίου του στη NM Rothschild για 6,6 εκατομμύρια £ και χτίζοντας το RIT Capital Partners, ένα εισηγμένο επενδυτικό καταπίστευμα που συνδυάζει δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στις οποίες προήδρευσε από το 1988 έως το 2019.
Η κεφαλαιοποίησή του αυξήθηκε από £80 εκατομμύρια το 1980 σε περίπου 3 δισ. σήμερα, που τροφοδοτούνται από τις ισχυρές επιδόσεις και υποστηρίζονται από μια πιστή βάση μετόχων με περισσότερους από 15.000 πελάτες.
To 1989 από κοινού με τους Sir James Goldsmith και Kerry Packer, ο Rothschild έκανε μια τολμηρή αλλά ανεπιτυχή προσφορά για την British American Tobacco. Δύο χρόνια αργότερα ίδρυσε την J Rothschild Assurance Group —σημερινή St James’s Place, τον μεγαλύτερο διαχειριστή περιουσίας στο Ηνωμένο Βασίλειο— με τον Sir Mark Weinberg.
Το RIT Capital Partners, έγινε το όχημα για τον Rothschild για να αντιμετωπίσει την απογοήτευσή του για την υποκεφαλαιοποίηση του City του Λονδίνου πριν ανοίξει από το Big Bang το 1986.
Άρχισε να συγκροτεί έναν χρηματοοικονομικό όμιλο ετερογενών δραστηριοτήτων, αγοράζοντας μερίδια στη χρηματιστηριακή Kitcat & Aitken και στην εμπορική τράπεζα Charterhouse μεταξύ άλλων. Αλλά απέτυχε να πείσει την πόλη ότι η ομάδα ήταν ένας αξιόπιστος διεθνής ανταγωνιστής και τελικά την διέλυσε. Η δομή του RIT του επέτρεψε την ευελιξία και τη δύναμη πυρός για να συνεχίσει να επενδύει όπου ο Rothschild έβλεπε ευκαιρίες.
Με αυτόν τον τρόπο έδωσε στους ιδιώτες επενδυτές έκθεση σε συμφωνίες στις οποίες κανονικά δεν θα είχαν πρόσβαση. Ο Rothschild εντόπισε νωρίς τις δυνατότητες του επιχειρηματικού κεφαλαίου και ήταν επενδυτής της πρώτης ημέρας στη Sequoia Capital, τη Benchmark Capital, την εξειδικευμένη στη βιοτεχνολογία Baker Brothers Advisors και το ιδιωτικό επενδυτικό κεφάλαιο Asia-Pacific της Hillhouse Investment.
Η RIT δημιούργησε το hedge fund Lansdowne Partners, διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων GAM και Getty Images και επένδυσε στην Tiger Management του Julian Robertson.
«Ο Jacob ήταν πραγματικά ένας άνθρωπος της Αναγέννησης», λέει ο Howard Marksς, συνιδρυτής της επενδυτικής δύναμης 189 δισεκατομμυρίων δολαρίων Oaktree Capital Management και μακροχρόνιος φίλος.
«Είχε πολύ ενεργό μυαλό και μεγάλη περιέργεια. Ήταν ένας πολύ καλός επενδυτής, ανοιχτός σε διαφορετικές και ελάχιστα γνωστές αγορές». Ο Rothschild ήταν επίσης εξέχων προστάτης των τεχνών.
Το Waddesdon Manor – που χτίστηκε τη δεκαετία του 1880 από τον Ferdinand de Rothschild – αποδείχθηκε μια μεγάλη δημιουργική διέξοδος για αυτόν. Κληρονόμησε την περιουσία το 1988 από την Dorothy “Dolly” de Rothschild και την χρηματοδότησε και την επέβλεψε για λογαριασμό του National Trust.
Εκεί διασκέδασε τους πάντες από τον Βασιλιά Κάρολο Γ’ και τη βασίλισσα Camilla μέχρι τους Clintons, τον Warren Buffett, τη Madonna, τον James Dyson και τον Arnold Schwarzenegger. «Ήταν Rothschild και μιλούσε σαν κάποιος από την ανώτερη τάξη, αλλά ήταν ταπεινός και εύκολος να μιλήσεις μαζί του», είπε ο Tony Blair στους FT.
Στο Waddesdon, παρουσιάστηκε το τεράστιο εύρος της συλλογής του: συμπεριλαμβανομένων έργων των Alberto Giacometti, Lucian Freud, Guercino, Bridget Riley και David Hockney. Αυτά αντιπαρατέθηκαν με σύγχρονα κομμάτια και πρωτοποριακές παραγγελίες, όπως μια γαμήλια τούρτα 12 μέτρων από 25.000 χειροποίητα κεραμικά πλακίδια.
Ο Rothschild ονομάστηκε πρόεδρος των διαχειριστών της Εθνικής Πινακοθήκης το 1985. Εκεί ήταν υπεύθυνος για το διορισμό του διάσημου διευθυντή της Neil McGregor, το 1987, ο οποίος αργότερα ανέλαβε επικεφαλής του Βρετανικού Μουσείου. Μαζί, επέβλεψαν τα εγκαίνια της Sainsbury Wing και ένα πλήρες rehang. «Ήταν μια πολύ θεαματική διπλή πράξη», θυμάται ο Gabriele Finaldi, ο σημερινός σκηνοθέτης.
Όταν ανέλαβε ο Rothschild, η gallery συγκλονίζονταν από τις συνέπειες της καταγγελίας του τότε Πρίγκιπα της Ουαλίας για μια προτεινόμενη επέκταση, την οποία περιέγραψε ως «τερατώδες έκτρωμα στο πρόσωπο ενός πολυαγαπημένου και κομψού φίλου». Ο Rothschild πέρασε με επιτυχία το αδιέξοδο. Το αρχικό σχέδιο αντικαταστάθηκε από ένα μεταμοντέρνο σχέδιο από τον Robert Venturi και έπεισε την οικογένεια Sainsbury να πληρώσει το λογαριασμό. «Μετά την καταστροφή της επέκτασης της Εθνικής Πινακοθήκης στα μέσα της δεκαετίας του 1980, ο Jacob εγγυήθηκε τη σιγουριά». . . που έψαχναν οι αδερφοί Sainsbury», λέει ο Finaldi.
«Είχε την ικανότητα να εμπνέει εμπιστοσύνη και να φέρνει ανθρώπους μαζί του». Αργότερα, ως πρόεδρος του National Heritage Memorial Fund (1992-1998), ο Rothschild επέβλεψε επιχορηγήσεις συνολικού ύψους 1,2 δισ. λιρών.
Άλλα φιλανθρωπικά επιτεύγματα περιελάμβαναν την αποκατάσταση του Somerset House, ενός από τα νεοκλασικά κοσμήματα του Λονδίνου, και την καθιέρωσή του ως κέντρου εικαστικών τεχνών.
Εξασφάλισε επίσης το μέλλον του Courtauld Institute of Art, με την ασυναγώνιστη συλλογή του. Μέσω του RIT, πήρε μια μίσθωση για 96 χρόνια στο Spencer House στο St James’s και οδήγησε σε μια ανακαίνιση 16 εκατομμυρίων λιρών, επιστρέφοντάς του με κόπο στη δόξα του 18ου αιώνα.
Ο Rothschild δραστηριοποιήθηκε επίσης στο Ισραήλ, υπηρετώντας ως πρόεδρος του Yad Hanadiv, του φιλανθρωπικού ιδρύματος της οικογένειας με έδρα το Ισραήλ, από το 1989 έως το 2018. Παρείχε χρηματοδότηση για την κατασκευή της Knesset, του Ανωτάτου Δικαστηρίου και του νέου κτιρίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης-National Library, που ολοκληρώθηκε πέρυσι .
«Ο Jacob ήταν ένας παθιασμένος υποστηρικτής του Ισραήλ, αλλά πάντα υποστηρικτής της δικαιοσύνης για την Παλαιστίνη και φρόντισε πολύ για το τι θα μπορούσε να γίνει για να επιτευχθεί ειρήνη», λέει ο Blair.
Ο Jacob έμεινε από τέσσερα παιδιά και οκτώ εγγόνια. Η Serena Rothschild πέθανε από καρκίνο το 2019. Σύμφωνα με φίλους, μεγάλη θλίψη για το ζευγάρι καθώς ήταν η περίοδος κατά τις οποία η σχέση τους με τον μονάκριβο γιο τους Nat, ήταν τεταμένη. Η μεγαλύτερη κόρη του Rothschild, Hannah, αναδείχθηκε ως η κληρονόμος του.
Είναι διευθύντρια του RIT, πρόεδρος της Yad Hanadiv και έχει ακολουθήσει τα βήματά του ως διαχειριστής και στη συνέχεια πρόεδρος της Εθνικής Πινακοθήκης. Μετά το θάνατο του πατέρα της ανέλαβε το ρόλο της προέδρου του Ιδρύματος Rothschild.
Ο Rothschild ετάφη σε μια μικρή ιδιωτική κηδεία στο εβραϊκό νεκροταφείο Willesden-Willesden Jewish Cemetery. Η λειτουργία έγινε από τον Αρχιραβίνο, Sir Ephraim Mirvis, σύμφωνα με την εβραϊκή παράδοση. Την τελευταία δεκαετία περίπου, ο Rothschild συμφιλιώθηκε κάπως με την ξαδέρφη του Evelyn, η οποία πέθανε το 2022.
Πέρυσι, όταν η οικογένεια έκανε την επενδυτική της τράπεζα Rothschild & Co, ιδιωτική, αυτός και η Hannah συμμετείχαν στη συμφωνία ως μειοψηφικοί μέτοχοι, και επανενώθηκαν με την πλευρά της δυναστείας του Γάλλου ξαδέλφου τους David de Rothschild.
«Η επανένωση δύο κλάδων της οικογένειας μετά από μια γενιά ήταν σημαντική», λέει ο Robert Leitão, διευθύνων σύμβουλος της Rothschild & Co. Ο Rothschild γεφύρωσε το πιο διάσημο όνομα στα οικονομικά με μια πνευματική περιέργεια που κράτησε μέχρι το τέλος.
Σύμφωνα με τον Blair, «σε ένα επίπεδο ο Jacob θα μπορούσε να φαίνεται πολύ μεγαλόπρεπος». . . αλλά ενδιαφερόταν για τους ανθρώπους, he was interested in anyone and everyone».
