Ο άνθρωπος που είναι πιο πιθανό να αντικαταστήσει τον Olaf Scholz ως καγκελάριος της Γερμανίας μετά την πτώση της κυβέρνησης συνασπισμού την περασμένη Δευτέρα κέρδισε την περιουσία του δουλεύοντας στον ιδιωτικό τομέα πριν επιστρέψει στην πολιτική στα 63 του.
Από τον Christopher F. Schuetze/New York Times
Αυτό το επιχειρηματικό υπόβαθρο είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικό για πολλούς Γερμανούς, καθώς η πολιτική αναταραχή που προκαλεί μια από τις πιο ισχυρές οικονομίες της Ευρώπης έχει προκληθεί, εν μέρει, από τη στασιμότητα της οικονομίας της χώρας.
Εάν τελικά επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις, ο διάδοχος του Scholz ως καγκελάριος θα μπορούσε να είναι ο Friedrich Merz, ο 69χρονος πλέον ηγέτης της αντίπαλης συντηρητικής-κεντρώας Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης. Ο ίδιος εμφανίζεται ως μια εξαιρετική λύση προκειμένου να βάλει ξανά μπρος τον γερμανικό οικονομικό κινητήρα μετά από χρόνια στασιμότητας.
«Αφήνετε τη χώρα σε μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές κρίσεις στη μεταπολεμική της ιστορία», είπε στον Scholz ενώπιον των βουλευτών τη Δευτέρα ο Merz, λίγο πριν τον καταψηφίσει στην ψήφο εμπιστοσύνης.
«Θα προσπαθήσει να επαναφέρει τη Γερμανία εκεί που ήταν», δήλωσε ο Sudha David-Wilp, περιφερειακός διευθυντής του German Marshall Fund, ενός ερευνητικού οργανισμού με έδρα το Βερολίνο. Πρόσθεσε ότι ο Merz θα θελήσει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον «όπου η οικονομία θα παράγει και θα υπάρχει υψηλή ανάπτυξη».
Η απώλεια της ψήφου εμπιστοσύνης στον Scholz στο Κοινοβούλιο τη Δευτέρα σήμαινε το τέλος της κυβέρνησης συνασπισμού του και οδηγεί σε μια πρόωρη εκλογική ψηφοφορία για ένα νέο νομοθετικό σώμα, πιθανότατα μέχρι τον Φεβρουάριο. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πολλοί Γερμανοί τον θεωρούν υπεύθυνο για τις αποτυχίες του τρικομματικού συνασπισμού του, που αντιμετώπισε πολλά προβλήματα στο εσωτερικό του και στον οποίο συμμετείχαν οι Πράσινοι και οι Ελεύθεροι Δημοκράτες.
Πριν από την ψηφοφορία δυσπιστίας αυτής της εβδομάδας, οι επόμενες εκλογές της χώρας είχαν προγραμματιστεί να διεξαχθούν τον Σεπτέμβριο και τα κύρια πολιτικά κόμματα προετοιμάζονταν ήδη, με τους υποψηφίους των κομμάτων για την καγκελαρία να είναι ήδη ξεκάθαροι. Η κατάρρευση της κυβέρνησης του Scholz απλώς επιτάχυνε το χρονοδιάγραμμα.
Επί του παρόντος, περίπου το 18 τοις εκατό των Γερμανών ψηφοφόρων λέει ότι θα ψήφιζαν για τους Σοσιαλδημοκράτες του Scholz, ποσοστό πολύ λιγότερο από το περίπου 32 τοις εκατό που λέει ότι προτιμά τους Χριστιανοδημοκράτες του Merz.
Αλλά όταν ρωτήθηκε για τον αντίπαλό του, ο Scholz είπε πρόσφατα ότι είναι χαρούμενος που είναι ο Merz και όχι κάποιος άλλος από το βαθύ συντηρητικό «πάγκο» που κατεβαίνει στον εκλογικό στίβο εναντίον του.
«Νομίζω ότι είμαι κάπως πιο cool από αυτόν», είπε ο Scholz στη δημόσια τηλεόραση τον Νοέμβριο.
Μεταξύ των τεσσάρων ανδρών που ηγούνται των κυρίαρχων κομμάτων που οδεύουν προς τις εκλογές, κανένας δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλής, δήλωσε ο Stefan Merz, διευθυντής στην Infratest dimap, μια εταιρεία δημοσκοπήσεων, ο οποίος δεν έχει σχέση με τον ηγέτη της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης. Αλλά σε μια πρόσφατη έρευνα της εταιρείας, το 30 τοις εκατό των ερωτηθέντων είπε ότι τους αρέσει η δουλειά που έκανε ο άλλος Merz, φέρνοντάς τον να προηγείται μετά των τεσσάρων ηγετών.
Ο Stefan Merz της Infratest dimap σημείωσε ότι μεταξύ μιας σειράς μη ελκυστικών υποψηφίων, ο ηγέτης των Χριστιανοδημοκρατών είναι αναμφισβήτητα ο λιγότερο αδύναμος. «Εάν η Ένωση κερδίσει τις εκλογές, στις οποίες αυτή τη στιγμή όλα δείχνουν ότι αυτό θα συμβεί, τότε αυτό θα οφείλεται κυρίως στα πολιτικά ζητήματα και όχι απαραίτητα στον Friedrich Merz», είπε.
Άνοδος στις τάξεις
Ο Merz γεννήθηκε και ζει ακόμα στο Sauerland, μια περιοχή της δυτικής Γερμανίας γνωστή για τους λόφους της, το βαρύ φαγητό και την όμορφη φύση. Από εκεί εξελέγη για πρώτη φορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 1989 και στη συνέχεια στο γερμανικό κοινοβούλιο το 1994, το οποίο τότε βρισκόταν ακόμα στη δυτικογερμανική πρωτεύουσα, τη Βόννη.
Ενώ προέρχεται από το ίδιο κόμμα με την πρώην καγκελάριο Angela Merkel, ο Merz, ένας επιθετικός πολιτικός της παλιάς σχολής, είναι από πολλές απόψεις το εντελώς αντίθετο της Merkel.
Ανέβηκε στις τάξεις του κόμματος για να ηγηθεί της κοινοβουλευτικής ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών, αλλά σύντομα εκδιώχθηκε από ένα άλλο αστέρι του κόμματος, την Μerkel. Τότε ήταν που ο Merz έφυγε από την πολιτική και ξεκίνησε μια προσοδοφόρα δικηγορική καριέρα.
«Μου άρεσε το γεγονός ότι είχε επίσης συνείδηση της εξουσίας», έγραψε η Merkel για τον Merz στην αυτοβιογραφία της που δημοσιεύτηκε πρόσφατα. «Αλλά υπήρχε ένα πρόβλημα από την αρχή: Θέλαμε και οι δύο να είμαστε το αφεντικό».
Ο κύριος Merz πλούτισε δουλεύοντας ως δικηγόρος και λομπίστας. Πριν επιστρέψει στην πολιτική, ήταν πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου της γερμανικής θυγατρικής της BlackRock, της αμερικανικής επενδυτικής εταιρείας. Μόνο όταν η Merkel ετοιμαζόταν να συνταξιοδοτηθεί, ο Merz επέστρεψε στην πολιτική. Όταν συνέβη αυτό, το 2018, υποσχέθηκε ότι θα μπορούσε να μειώσει την επιτυχία του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία, γνωστό με τα γερμανικά αρχικά του AfD, μετακινώντας το κόμμα του πιο δεξιά σε βασικά ζητήματα όπως η μετανάστευση.
Αν και η ηγεσία του δεν οδήγησε σε χαμηλότερα ποσοστά δημοσκοπήσεων για το AfD, μπορεί να βοηθήσει στο να σταματήσει η απώλεια περισσότερων ψηφοφόρων από το CDU, όπως συνέβη με την ακροδεξιά στα χρόνια της Merkel, λένε οι αναλυτές.
Ο ίδιος επανήλθε στο Κοινοβούλιο το 2021 και —μετά από δύο αποτυχημένες προσπάθειες— κέρδισε την ηγεσία του κόμματος το 2022 και εργάστηκε για να ενώσει τα μέλη γύρω του.
«Από τη μία πλευρά, πρέπει να ξεπεράσει το προφίλ του ως άντρας του χθες και να πείσει τις γυναίκες και ίσως κάποιους αριστερούς ψηφοφόρους ότι ο συντηρητισμός του δεν πρόκειται να θέσει αυτούς τους ψηφοφόρους σε κίνδυνο», είπε ο David- Wilp, ο περιφερειακός διευθυντής του German Marshall Fund. «Και ταυτόχρονα», πρόσθεσε, «θα θελήσει επίσης να πείσει τους ψηφοφόρους για τις γνώσεις του για μια Γερμανία που κάποτε λειτουργούσε καλά».
Ως αρχηγός του κόμματος, ωστόσο, ο Merz έχει κάνει πολλές γκάφες και είναι γνωστός για δηλώσεις του που οι αριστεροί μπορούν να βρουν ιδιαίτερα ενοχλητικές. Τον Σεπτέμβριο του 2023, ισχυρίστηκε ότι οι πρόσφυγες έφτιαχναν τα δόντια τους με έξοδα των φορολογουμένων, ενώ οι Γερμανοί ασθενείς δεν μπορούσαν να κλείσουν ραντεβού (ο επικεφαλής της Γερμανικής Οδοντιατρικής Ένωσης το αρνήθηκε).
Στις αρχές του περασμένου έτους, χρησιμοποίησε έναν ξεπερασμένο όρο για τους νέους μετανάστες για να περιγράψει αυτό που είπε ότι ήταν σεξιστική συμπεριφορά προς τους Γερμανούς δασκάλους στο σχολείο.
Παρά τα σημαντικά προσωπικά του μέσα, ο Merz, ο οποίος έχει συμμετάσχει σε διοικητικά συμβούλια σχεδόν δώδεκα μεγάλων εταιρειών και πετά με προσωπικό αεροπλάνο με δύο έλικες, επέμεινε ότι είναι απλά ένα συνηθισμένο μέλος της μεσαίας τάξης. Αυτό έχει εξοργίσει πολλούς Γερμανούς, οι οποίοι τον βλέπουν ως εκτός οικονομικής πραγματικότητας, αυτής που αντιμετωπίζουν πολλά μέλη της μεσαίας τάξης.
Παρά τα λάθη αυτά, ο Merz κατάφερε να συνενώσει το κόμμα του γύρω του και να το μετατοπίσει σε μια πιο παραδοσιακή συντηρητική στάση, αφού η μακρά θητεία της Merkel οδήγησε το κόμμα πιο αριστερά.
«Τα τελευταία χρόνια, ο Merz χρησιμοποίησε τον χρόνο του στην αντιπολίτευση για να ανοικοδομήσει το CDU», δήλωσε η Marianne Kneuer, πολιτικός επιστήμονας στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δρέσδης. «Είχε επίσης τον χρόνο να αποκτήσει τη δική του εμπειρία και να μάθει από τα λάθη των πολιτικών του αντιπάλων».
