Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βραζιλία ξεκίνησαν έναν ξαφνικό εμπορικό πόλεμο την Τετάρτη. O Donald Trump δήλωσε ότι σχεδιάζει να επιβάλει δασμούς 50% σε όλες τις βραζιλιάνικες εισαγωγές, εν μέρει ως αντίποινα για αυτό που θεωρεί «κυνήγι μαγισσών» εναντίον του πολιτικού του συμμάχου, του πρώην προέδρου Jair Bolsonaro, ο οποίος αντιμετωπίζει δίκη για απόπειρα πραξικοπήματος.
Σε επιστολή προς τον Πρόεδρο Luiz Inácio Lula da Silva της Βραζιλίας, ο Trump έγραψε ότι οι νέοι δασμοί θα τεθούν σε ισχύ την 1η Αυγούστου. «Ο τρόπος με τον οποίο η Βραζιλία έχει φερθεί στον πρώην Πρόεδρο Bolsonaro, έναν ιδιαίτερα σεβαστό ηγέτη σε όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια της θητείας του, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, αποτελεί διεθνή ντροπή».
Λίγες ώρες αργότερα, ο Lula δήλωσε ότι η Βραζιλία θα ανταποδώσει τους δασμούς. «Η Βραζιλία είναι μια κυρίαρχη χώρα με ανεξάρτητους θεσμούς που δεν θα δεχτεί να κακοποιηθεί από κανέναν», ανέφερε σε ανακοίνωσή του. Πρόσθεσε ότι η υπόθεση εναντίον του Bolsonaro «είναι αποκλειστική ευθύνη της βραζιλιάνικης Δικαιοσύνης».
Η ταχέως κλιμακούμενη διαμάχη έχει τη δυνατότητα να επιφέρει σημαντικές οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις, ειδικά στη Βραζιλία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Βραζιλίας μετά την Κίνα και ο Trump φαίνεται να απαιτεί τον τερματισμό της δίωξης του Bolsonaro για την άρση των υψηλών δασμών.
Στην επιστολή του, ο Donald Trump ανέφερε ότι οι δασμοί 50% είναι απαραίτητοι για να «επιτευχθούν οι ίσοι όροι ανταγωνισμού που πρέπει να έχουμε με τη χώρα σας» και «για να διορθωθούν οι σοβαρές αδικίες (που προκαλούνται) από το τρέχων καθεστώς».
«Δεν θα υπάρξει δασμός εάν η Βραζιλία ή εταιρείες εντός της χώρας σας αποφασίσουν να κατασκευάσουν ή να μεταποιήσουν προϊόντα εντός των Ηνωμένων Πολιτειών και, μάλιστα, θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να λάβουμε εγκρίσεις γρήγορα, επαγγελματικά και τακτικά – με άλλα λόγια, σε λίγες εβδομάδες», πρόσθεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εμπορικό έλλειμμα με τη Βραζιλία.
Ωστόσο, για χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούσαν γενικά εμπορικό πλεόνασμα με τη Βραζιλία. Οι δύο χώρες είχαν περίπου 92 δισεκατομμύρια δολάρια σε εμπορικές συναλλαγές πέρυσι, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να απολαμβάνουν πλεόνασμα 7,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Τα κορυφαία προϊόντα που εμπορεύονται είναι τα αεροσκάφη, το πετρέλαιο, τα μηχανήματα και ο σίδηρος.
Πριν από τις απειλές για τους δασμούς, ο Trump και ο Lula αντάλλαξαν αιχμές τη Δευτέρα.
Ο Trump επέκρινε δημόσια την ποινική υπόθεση εναντίον του Bolsonaro, η οποία επικεντρώνεται στις προσπάθειες του πρώην προέδρου να διατηρήσει την εξουσία μετά την ήττα των εκλογών του 2022 στη Βραζιλία. Ο ίδιος εκανε συγκρίσεις με τις δικές του ποινικές κατηγορίες μετά την ήττα των εκλογών του 2020.
«Συνέβη και σε μένα, επί 10», έγραψε ο Trump στο διαδίκτυο τη Δευτέρα. «Θα παρακολουθώ πολύ στενά το ΚΥΝΗΓΙ ΜΑΓΙΣΣΩΝ του Jair Bolsonaro, της οικογένειάς του και χιλιάδων υποστηρικτών του».
Ο Trump έγραψε ότι οι δασμοί είναι επίσης απάντηση σε «ΜΥΣΤΙΚΕΣ και ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ Διαταγές Λογοκρισίας στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης των ΗΠΑ» και ότι έχει διατάξει Αμερικανούς αξιωματούχους να ξεκινήσουν εμπορική έρευνα για τη Βραζιλία όσον αφορά τις «συνεχείς επιθέσεις στις δραστηριότητες ψηφιακού εμπορίου αμερικανικών εταιρειών».
Ο δικαστής Alexandre de Moraes, ο δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Βραζιλίας που επιβλέπει την υπόθεση εναντίον του Bolsonaro, διέταξε τις εταιρείες τεχνολογίας να διαγράψουν εκατοντάδες λογαριασμούς που, όπως είπε, απειλούσαν τη δημοκρατία της Βραζιλίας. Οι κινήσεις του τον έχουν καταστήσει κορυφαίο στόχο της δεξιάς στη Βραζιλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αναφερόμενος μερικές φορές ως «Trump των Τροπικών», ο Bolsonaro δικάζεται επί του παρόντος για κατηγορίες που απορρέουν από μια φερόμενη συνωμοσία για την ανατροπή των αποτελεσμάτων των εκλογών της Βραζιλίας. Οι εισαγγελείς ισχυρίζονται ότι ο Bolsonaro και αρκετοί συνεργάτες του επιχείρησαν πραξικόπημα, συμπεριλαμβανομένου ενός φερόμενου σχεδίου δολοφονίας του da Silva. Ο Bolsonaro έχει αρνηθεί κάθε αδίκημα και οποιαδήποτε εμπλοκή στο φερόμενο σχέδιο πραξικοπήματος.
Το Ανώτατο Δικαστήριο της Βραζιλίας αναμένεται ευρέως να καταδικάσει τον Bolsonaro αργότερα φέτος, κάτι που ενδεχομένως θα οδηγήσει σε ποινή φυλάκισης.
Τον Ιανουάριο, ο Bolsonaro δήλωσε στους New York Times ότι ήλπιζε ότι ο Trump θα έσπευδε να τον βοηθήσει. Έκτοτε, η εταιρεία μέσων ενημέρωσης του Trump μήνυσε τον δικαστή Moraes, κατηγορώντας τον ότι λογοκρίνει δεξιές φωνές.
Αυτή την εβδομάδα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε επίσης ότι ο Bolsonaro θα πρέπει να μπορεί να θέσει υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές της Βραζιλίας τον επόμενο χρόνο. Το εκλογικό δικαστήριο της Βραζιλίας τον έκρινε μη επιλέξιμο λόγω της κριτικής του για τα εκλογικά συστήματα της Βραζιλίας.
Για χρόνια, ο πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας επιτίθετο στην αξιοπιστία των μηχανημάτων ψηφοφορίας της Βραζιλίας, λέγοντας ότι αν έχανε τις εκλογές, αυτό θα οφειλόταν σε νοθεία από την αριστερά. Σε μεγάλο βαθμό, επεσήμανε ανωμαλίες που οι ερευνητές ασφαλείας έκριναν ότι δεν ήταν νοθεία.
Αφού έχασε τις εκλογές του 2022, ο Bolsonaro αμφισβήτησε τα αποτελέσματα, παρά την έρευνα που διεξήγαγε ο στρατός της Βραζιλίας και που τελικά τα επιβεβαίωσε και στράφηκε στο Σύνταγμα της Βραζιλίας για να βρει τρόπους να αποτρέψει τον Lula από το να αναλάβει τα καθήκοντά του. Αυτό περιελάμβανε συναντήσεις με στρατιωτικούς διοικητές σχετικά με την ανάληψη του ελέγχου της κυβέρνησης, κάτι που η πλειοψηφία τους αρνήθηκε να κάνει.
Πεπεισμένοι ότι οι εκλογές είχαν κλαπεί, χιλιάδες υποστηρικτές του Bolsonaro εισέβαλαν στις αίθουσες εξουσίας της Βραζιλίας μια εβδομάδα αφότου ο Lula ανέλαβε τα καθήκοντά του, καλώντας τον στρατό να παρέμβει. Η ομοσπονδιακή αστυνομία και οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι οι ενέργειες του Bolsonaro συνιστούν ομοσπονδιακά εγκλήματα και τους τελευταίους μήνες, ο πρώην πρόεδρος και αρκετοί από τους συμμάχους του έχουν καταθέσει ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Βραζιλίας.
Η ομοσπονδιακή αστυνομία έχει επίσης κατηγορήσει τον Bolsonaro ότι γνώριζε για μια συνωμοσία δολοφονίας του Lula και ενός δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Βραζιλίας.
Την Τετάρτη, η Πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βραζιλία συμμετείχε στην κριτική της υπόθεσης εναντίον του Bolsonaro.
«Ο Jair Bolsonaro και η οικογένειά του υπήρξαν ισχυροί εταίροι των Ηνωμένων Πολιτειών. Η πολιτική δίωξη εναντίον τους και των υποστηρικτών τους είναι ντροπή και υποβαθμίζει την αξιοπρέπεια των δημοκρατικών παραδόσεων της Βραζιλίας», ανέφερε η πρεσβεία σε ανακοίνωσή της. «Η δήλωση του προέδρου είναι σαφής και επαναλαμβάνουμε το μήνυμα. Θα παρακολουθούμε στενά».
Σε απάντηση, το υπουργείο Εξωτερικών της Βραζιλίας κάλεσε τον κορυφαίο διπλωμάτη των ΗΠΑ στη Βραζιλία, Gabriel Escobar, σε συνάντηση.
Μετά από αυτή τη συνάντηση, ο Donald Trump δημοσίευσε την επιστολή του προς τον Lula, απειλώντας με τους δασμούς. Το υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε ξανά τον Escobar για να επιβεβαιώσει την επιστολή, επειδή η βραζιλιάνικη κυβέρνηση δεν την είχε ακόμη λάβει, σύμφωνα με έναν βραζιλιάνο κυβερνητικό αξιωματούχο που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει μια ιδιωτική συνομιλία. Όταν ο Escobar επιβεβαίωσε την επιστολή, οι Βραζιλιάνοι αξιωματούχοι του είπαν ότι την απέρριπταν επειδή ήταν προσβλητική και ανακριβής, είπε ο αξιωματούχος.
