Συγκλονιστικές αποκαλύψεις για τις τελευταίες ώρες μελλοθανάτων σε αμερικάνικες φυλακές κάνει στο βιβλίο της «Death Row: The Final Moments» μία δημοσιογράφος που πέρασε 12 χρόνια κάνοντας αυτό το δύσκολο επάγγελμα. Η Michelle Lyons ξεκίνησε ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα «Huntsville Item» στην πρωτεύουσα της θανατικής ποινής της Αμερικής, το Τέξας, πριν γίνει τελικά εκπρόσωπος του κρατικού συστήματος φυλακών.
Παρακολούθησε την πρώτη της εκτέλεση στα 22 της, το 1998, δύο χρόνια πριν γίνει δημοσιογράφος στο επάγγελμα και δουλέψει στην εφημερίδα και παραδέχεται σήμερα ότι μεγαλώνοντας και γίνοντας και η ίδια μητέρα αρνείται πλέον να συμβιβαστεί με αυτό το ρεπορτάζ, καθώς με τον καιρό έχει μπει στη θέση των οικογενειών των κρατουμένων που ζουν τον εφιάλτη του θανάτου του αγαπημένου τους, όποια και και είναι η πράξη για την οποία έχουν καταδικαστεί..
Μιλώντας σε πρωινή εκπομπή της αμερικάνικης τηλεόρασης, η Michelle ανέφερε πως ορισμένοι εγκληματίες που είχαν καταδικασθεί σε θάνατο πραγματικά ανυπομονούσαν για την εκτέλεσή τους, ενώ άλλοι χρησιμοποίησαν τις τελευταίες δηλώσεις τους για να ζητήσουν συγνώμη για τον πόνο που προκάλεσαν, ενώ πρόσθεσε ότι πιστεύει πως υπάρχουν κάποια σοβαρά προβλήματα με τον τρόπο με τον οποίο επιβάλλεται η θανατική ποινή στις ΗΠΑ.
Όπως ανέφερε στους οικοδεσπότες Alison Hammond και Dermot O’Leary, «νομίζω ότι ειδικά στο Τέξας, κατά τη διάρκεια της περιόδου που έβλεπα εκτελέσεις, γίνονταν υπερβολή χρήση της [θανατική ποινής]. «Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα με τις ποινές ισόβιας κάθειρξης να έχουν αυξηθεί, ο αριθμός των εκτελέσεων έχει μειωθεί δραματικά. Παρ’ όλα αυτά, πιστεύω ότι υπάρχουν ορισμένα σοβαρά προβλήματα με τον τρόπο επιβολής της ποινής. Υπάρχει ένα πραγματικό πρόβλημα με την πρόσβαση σε δοκιμές DNA. Δεν πιστεύω ότι ένας τρόφιμος πρέπει να περάσει μέσα από τόσα ανυπέρβλητα εμπόδια στο δικαστικό σύστημα για να ελεγχθεί το DNA του.
Για μένα, είτε υποστηρίζετε είτε όχι τη θανατική ποινή, θα πρέπει να είστε απόλυτα βέβαιοι ότι το άτομο που τιμωρείται διέπραξε έγκλημα, και αυτό δεν πρέπει να περιλαμβάνει κάποιον που πηγαίνει στο δικαστήριο για τρία έως πέντε χρόνια μόνο και μόνο για να πετύχει τον έλεγχο του DNA του».
Ως δημοσιογράφος φυλακών, η Michelle ήταν παρών σε κάθε εκτέλεση στην πολιτεία, οπότε όταν ανέλαβε τη δουλειά ήξερε ότι ήταν μέρος του ρόλου της. Ωστόσο, τον πρώτο χρόνο της πραγματοποιήθηκαν τέσσερις φορές περισσότερες εκτελέσεις πάνω από τον ετήσιο μέσο όρο, όλες με θανατηφόρες ενέσεις.
«Κάθε χρόνο, εκείνη την περίοδο, πραγματοποιούνταν 10 εκτελέσεις το χρόνο, έτσι στο μυαλό μου ήταν ότι θα είμαι μάρτυρας 10 εκτελέσεων φέτος», θυμάται. «Την πρώτη χρονιά της, το 2000, υπήρξαν 40 εκτελέσεις στο Τέξας, κάτι που κανείς δεν θα μπορούσε ποτέ να προβλέψει. Ήμουν 24 ετών και είχα παρακολουθήσει τη διαδικασία δύο χρόνια νωρίτερα. Ήταν ένας τεράστιος αριθμός σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, αλλά έτσι ξεκίνησα» συμπλήρωσε.
Μετά από ένα χρόνο στην «The Huntsville Item», έφυγε το 2001 για να γίνει εκπρόσωπος του συστήματος φυλακών του Τέξας και σε αυτόν τον ρόλο γνώριζε τους κρατουμένους πολύ πιο στενά. «Ήμουν τότε το άτομο που διευκόλυνε τις συνεντεύξεις μαζί τους, οπότε τους έβλεπα κάθε εβδομάδα. Έτσι, το να τους βλέπω τις ώρες πριν εκτελεστούν μερικές φορές ήταν εξαιρετικά δύσκολο», εξήγησε.
Η Michelle πρόσθεσε ότι υπήρχαν ορισμένοι τρόφιμοι που ένιωθε ότι δεν θα τους είχε επιβάλει τη θανατική ποινή εάν ήταν στην επιτροπή, πιστεύοντας ότι θα μπορούσαν να έχουν μικρότερες ποινές. Ανέφερε πως ήταν αρχικά πολύ καλή στο «διαχωρισμό» αυτής της πτυχής της δουλειάς της και πως δεν την άφησε να την επηρεάσει, επειδή επικεντρώθηκε στην δουλειά της στις πρώτες μέρες της καριέρας της.
«Αργότερα έγινε προφανές ότι άρχισα να νιώθω πιο άσχημα, γιατί τότε σκεφτόμουν όχι μόνο τι περνούσε η οικογένεια του θύματος, το οποίο πάντα σκεφτόμουν, αλλά και η οικογένεια του τροφίμου. Υπήρξαν γυναίκες που έβλεπαν το παιδί τους να πεθαίνει μπροστά τους. Τότε άρχισα να παλεύω με το εαυτό μου σχετικά με αυτές τις υποθέσεις. Συνέβη όσο μεγάλωνα και ήξερα περισσότερα για τη ζωή και το πόσο εύθραυστη ήταν».
Η Michelle ανέφερε επίσης ότι οι τελευταίες ώρες του τρόφιμου δεν μοιάζει σε τίποτα «με τις ταινίες» και είπε πως τους δίνεται η ευκαιρία να κάνουν μια τελική δήλωση πριν από τη λήψη των θανατηφόρων φαρμάκων.
«Εκεί θα μπορούσαν να αλλάξουν τα πράγματα», είπε. «Νωρίτερα, τα πάντα κυλούσαν βασανιστικά μεν αλλά σε ορισμένα πλαίσια. Αλλά σε αυτές τις τελευταίες δηλώσεις, τότε ήταν μερικές φορές που οι μελλοθάνατοι ζητούσαν συγνώμη από την οικογένεια του θύματος για αυτό που είχαν κάνει, ή από τις οικογένειές τους που τις έβαζαν σε τέτοια θέση.
Κάποιοι συνέχιζαν να μιλούν για την αθωότητά τους αλλά υπήρξαν και κάποιοι πολύ θυμωμένοι που έκαναν πολύ άσχημες δηλώσεις. Τότε πραγματικά δεν ήξερες πως να αντιδράσεις».
Ο ρόλος της Lyons με τους κρατούμενους, τις τελευταίες ώρες, ήταν να μεταδώσει τη συμπεριφορά τους στους δημοσιογράφους. Σε κάποιες περιπτώσεις εκείνοι ανυπομονούσαν να πεθάνουν.
«Μία από τις περιπτώσεις που δεν θα ξεχάσω ποτέ είναι ένας άντρας που, ήταν ποδηλάτης, οδηγούσε μοτοσικλέτες όταν ήταν νεότερος, και γι ‘αυτόν ανυπομονούσε να βρεθεί στην εκτέλεση επειδή ήταν ένα είδος απελευθέρωσης», ανέφερε η Michelle.
«Έτσι, στην τελευταία του δήλωση είπε “Είμαι ελεύθερος. Θα φύγω από εδώ” και ανέφερε τους στίχους από ένα τραγούδι με τίτλο “The Road Goes On Forever and the Party Never Ends”. Έτσι λοιπόν δεν μπορούσες να προβλέψεις τι θα συμβεί όταν έρχονταν η στιγμή της τελευταίας δήλωσης».
Ερωτηθείς από την Alison αν είχε δει ποτέ έναν τρόφιμο να «αισθάνεται» τίποτα όταν του χορηγήθηκε η θανατηφόρα δόση, είπε ότι δεν είδε ποτέ μια έκφραση πόνου, αλλά μερικοί τρόφιμοι της είπαν ότι στην αρχή έδινε μία πολύ άσχημη αίσθηση.
Όταν έφυγε από τη δουλειά το 2012, η Michelle είχε πολλά αρχεία σημειώσεων, τα οποία συνέταξε σε ένα βιβλίο, περιγράφοντας τη διαδικασία του γραψίματος ως «κάθαρση ψυχής».
«Ήταν σαν να βλέπω μπροστά μου πρόσωπα, τα τελευταία λόγια των κρατούμενων και τα μέλη των οικογενειών. Αλλά δεν μπορούσα να τα συνδυάσω με πολύ συνεκτικό τρόπο», εξήγησε. «Το γράψιμο του βιβλίου με ανάγκασε να διαβάσω αυτά τα αρχεία και να τα βάλω όλα σε μια σειρά που θα ήταν κατανοητή ώστε να μεταδώσω με τον καλύτερο τρόπο αυτά που έζησα».
Ερωτηθείς για τη γνώμη της για τη θανατική ποινή, η Michelle ανέφερε ότι την αποδέχεται κάτω όμως από συγκεκριμένες συνθήκες και κατά περίπτωση. «Νομίζω ότι είναι πολύ περίπλοκο ζήτημα. Όταν ήμουν εκεί, αυτό που με τράβηξε ήταν ότι ήθελα απλώς να βλέπουν οι άνθρωποι και τις δύο πλευρές, γιατί είδα τον πόνο που αντιμετώπιζαν οι οικογένειες του θύματος, αλλά είδα επίσης τον πόνο που οι οικογένειες των τροφίμων περνούσαν, επειδή εκείνες δεν είχαν καμία σχέση με το έγκλημα», εξήγησε.
«Για μένα είναι πραγματικά κατά περίπτωση. Έχετε εγκλήματα όπου ένα άτομο δολοφόνησε ένα παιδί, έχετε κατά συρροήν δολοφόνους, δεν βλέπω τι άλλο θα μπορούσε να συμβεί» κατέληξε.
Η Michelle Lyons ήταν για 12 χρόνια δημοσιογράφος και εκπρόσωπος φυλακών για μελλοθάνατους. Είδε περισσότερες από 280 εκτελέσεις, όλες στο Τέξας.
