Οι οικονομολόγοι λένε ότι μια παγκόσμια ύφεση δεν είναι επικείμενη, αλλά είναι πεπεισμένοι ότι θα συνεχιστούν οι αυξήσεις στις τιμές και η επιβράδυνση της ανάπτυξης.
Καθώς ο πόλεμος και οι πανδημικές διαταραχές συνεχίζουν να προκαλούν τον όλεθρο στις αλυσίδες εφοδιασμού στην Ουκρανία, ο στασιμοπληθωρισμός –που χαρακτηρίζεται από χαμηλή ανάπτυξη και υψηλό πληθωρισμό– θα παραμείνει «τουλάχιστον για τους επόμενους 12 μήνες», δήλωσε ο Simon Baptiste, παγκόσμιος επικεφαλής οικονομολόγος στο Economist Intelligence Unit, στο CNBC την περασμένη εβδομάδα.
«Οι τιμές των εμπορευμάτων θα αρχίσουν να μειώνονται από το επόμενο τρίμηνο, αλλά θα παραμείνουν μόνιμα υψηλότερες από ό,τι πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, για τον απλούστατο λόγο ότι οι ρωσικές προμήθειες σε πολλά εμπορεύματα θα μειωθούν οριστικά», είπε.
Η πανδημία, καθώς και ο πόλεμος στην Ουκρανία, έχει σταματήσει την προσφορά αγαθών και έχει διατηρήσει αναποτελεσματική τη διανομή μέσω των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, αυξάνοντας τις τιμές των καθημερινών αγαθών, όπως τα καύσιμα και τα τρόφιμα.
Όμως, ενώ οι υψηλότερες τιμές είναι μεγάλο πρόβλημα για τα νοικοκυριά, η ανάπτυξη σε πολλά μέρη του κόσμου, αν και αργή, εξακολουθεί να διαρκεί και οι αγορές εργασίας δεν έχουν καταρρεύσει. Ωστόσο, τα επίπεδα ανεργίας σε πολλές οικονομίες έχουν φτάσει στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών.
Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές –αν και είναι επιφυλακτικοί για την επανάληψη της προηγούμενης παγκόσμιας ύφεσης που προκλήθηκε από την κρίση των ενυπόθηκων δανείων στις ΗΠΑ πριν από 10 χρόνια– δεν χρειάζεται να αρχίσουν να προετοιμάζονται για ύφεση.
«Σχεδόν για όλες τις οικονομίες της Ασίας, η πιθανότητα ύφεσης είναι αρκετά μικρή, αν μιλάμε για μια σταδιακή περίοδο αρνητικού ΑΕΠ», δήλωσε ο Baptiste στο Street Signs του CNBC. Ακόμη και όταν η παγκόσμια οικονομία απειλείται με επιβράδυνση, πολλοί καταναλωτές έχουν σημαντικές αποταμιεύσεις και αποθέματα αγαθών οικιακής χρήσης, είπε ο οικονομολόγος. «Έτσι, σε κάποιο βαθμό, δεν θα φανεί κάτι τόσο δυσάρεστο όσοι δείχνουν οι αριθμοί», είπε.
Ο Shane Oliver, επικεφαλής οικονομολόγος της AMP Capital, δεν βλέπει να υπάρχει ύφεση μπροστά, τουλάχιστον όχι για τους επόμενους 18 μήνες. «Οι καμπύλες αποδόσεων ή η διαφορά μεταξύ των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων ομολόγων και των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων δεν έχουν ακόμη ανατραπεί οριστικά», ανέφερε πρόσφατα σε memo του. Ο ίδιος είναι της άποψης ότι μπορεί να αποφευχθεί μια βαθιά πτωτική αγορά, τουλάχιστον στις ΗΠΑ και την Αυστραλία.
Επίσης, οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο συσφίγγουν τα επιτόκια για να καταπολεμήσουν τον πληθωρισμό. Η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ ανακοίνωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα τη μεγαλύτερη αύξηση των επιτοκίων της σε περισσότερα από 22 χρόνια, αυξάνοντας το βασικό κατά μισή ποσοστιαία μονάδα και προειδοποιώντας για περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων.
Τα πρακτικά της Ομοσπονδιακής Τράπεζας που δημοσιεύθηκαν την Τετάρτη έδειξαν ότι οι αξιωματούχοι είναι έτοιμοι να προχωρήσουν σε αύξηση των επιτοκίων έως και 50 μονάδες βάσης, καθώς προσπαθούν να μετριάσουν τον πληθωρισμό.
Την περασμένη εβδομάδα, η Αποθεματική Τράπεζα της Νέας Ζηλανδίας, η οποία ήταν πιο αυστηρή από άλλες κεντρικές τράπεζες, αύξησε το επιτόκιο μετρητών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα στο 2%.
Αλλά υπάρχει πάντα ο κίνδυνος ο έλεγχος του πληθωρισμού να προκαλέσει ύφεση, λένε οι οικονομολόγοι. Ο έλεγχος του στασιμοπληθωρισμού είναι εξαιρετικά δύσκολος, καθώς ο περιορισμός των υψηλότερων τιμών μέσω της αύξησης των επιτοκίων μπορεί να μειώσει περαιτέρω την ανάπτυξη.
Δεν ανησυχούν όμως όλοι. Η Vicky Redwood, ανώτερη οικονομικός σύμβουλος της Capital Economics, δήλωσε ότι είναι βεβαία πως οι κεντρικές τράπεζες θα είναι σε θέση να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό χωρίς να προκαλέσουν επιβράδυνση.
Η Redwood είπε ότι οι αυξήσεις επιτοκίων που σχεδιάζονται σε πολλά μέρη –όπως στην Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ– θα πρέπει να είναι αρκετές έτσι ώστε να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στον στόχο. [Αλλά] Εάν οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό αποδειχθούν πιο επίμονες από ό,τι περιμέναμε και η ανάγκη για περαιτέρω αυξήσεις στα επιτόκια ως αποτέλεσμα, πιθανότατα μια ύφεση θα είναι στα χαρτιά», είπε σε memo της.
Πρόσθεσε ότι μπορεί επίσης να είναι απαραίτητη μια επιβράδυνση τύπου Volcker-Shock. Το Volcker Shock σημειώθηκε όταν ο πρόεδρος της Fed, Paul Volcker, αύξησε τα επιτόκια στο υψηλότερο σημείο στην ιστορία τη δεκαετία του 1980, σε μια προσπάθεια να τερματιστεί ο διψήφιος πληθωρισμός στις ΗΠΑ.
