Αυτό που φαινόταν ακατανόητο μόλις πριν από έξι μήνες, μία αύξηση των επιτοκίων κατά 75 μονάδες βάσης από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, συνέβη τώρα δύο φορές στη σειρά. Στο τέλος της συνεδρίασης για τη χάραξη νομισματικής πολιτικής Ιουλίου, τα μέλη της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ ενέκριναν για άλλη μια φορά μια υπερμεγέθη αύξηση των επιτοκίων κατά τρία τέταρτα της εκατοστιαίας μονάδας. Τα μέλη ψήφισαν ομόφωνα υπέρ της επιθετικής κίνησης για την αντιμετώπιση του «καυτού» πληθωρισμού.
Από την Nicole Goodkind/CNN Business
Η άνευ προηγουμένου νέα ενέργεια υπογραμμίζει πόσο η Fed είναι διατεθειμένη να ωθήσει την οικονομία να μετριάσει το αυξανόμενο κόστος για τους Αμερικανούς εν μέσω των υψηλότερων αυξήσεων των τιμών από τη δεκαετία του 1980.
«Οι πρόσφατοι δείκτες δαπανών και παραγωγής έχουν αμβλυνθεί», ανέφεραν αξιωματούχοι της Fed σε επίσημη δήλωση τους. «Παρόλα αυτά, η αγορά εργασίας παρέμεινε ισχυρή τους τελευταίους μήνες και το ποσοστό ανεργίας χαμηλό». Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να είναι αυξημένος, είπαν, «αντανακλώντας τις ανισορροπίες προσφοράς και ζήτησης που σχετίζονται με την πανδημία, τις υψηλότερες τιμές τροφίμων και ενέργειας και τις ευρύτερες πιέσεις τιμών».
Τους προηγούμενους μήνες, η αμερικανική κεντρική τράπεζα υπογράμμισε τις υψηλότερες τιμές ενέργειας, αλλά αυτός είναι ο πρώτος μήνας που συμπεριέλαβε στην ανάλυσή της το αυξανόμενο κόστος των τροφίμων.
Όταν η πανδημία έπληξε για πρώτη φορά τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Fed εφάρμοσε μια σειρά έκτακτων μέτρων για να στηρίξει την οικονομία, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των επιτοκίων της στο μηδέν, καθιστώντας τη σχεδόν ελεύθερη να δανείζεται χρήματα. Όμως, ενώ αυτή η πολιτική του «εύκολου χρήματος» ενθάρρυνε τις δαπάνες των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, τροφοδότησε επίσης τον πληθωρισμό και συνέβαλε στη σημερινή υπερθέρμανση της αμερικανικής οικονομίας.
Σήμερα που η οικονομία δεν χρειάζεται πλέον υποστήριξη από τη Fed, η κεντρική τράπεζα λαμβάνει μέτρα προκειμένου να επιβραδύνει την οικονομία αυξάνοντας τα επιτόκια.
Οι κινήσεις της Fed θα αυξήσουν το επιτόκιο που χρεώνουν οι τράπεζες για δανεισμό σε ένα εύρος μεταξύ 2,25% και 2,50%, το υψηλότερο από τον Δεκέμβριο του 2018.
Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, η Fed έχει ωθήσει το βασικό της επιτόκιο προς τα πάνω ή προς τα κάτω κατά 25 μονάδες βάσης κατά μέσο όρο, προτιμώντας να κατευθύνει την οικονομία με χαμηλή ταχύτητα. Ωστόσο, ο αυξανόμενος πληθωρισμός ανάγκασε την κεντρική τράπεζα τον περασμένο μήνα να εφαρμόσει τριπλάσια αύξηση των επιτοκίων, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά από το 1994 που η Fed πραγματοποιεί αύξηση 75 μονάδων βάσης. Η αύξηση των επιτοκίων της Τετάρτης αντιπροσωπεύει την πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία της Fed που η κεντρική τράπεζα αύξησε τα επιτόκια κατά 75 μονάδες βάσης δύο φορές στη σειρά.
«Το αν η οικονομία μπορεί να μεταβεί ομαλά από το allegro στο adagio είναι πολύ αμφίβολο και εξαρτάται τόσο από την τρέχουσα κατάσταση της οικονομίας όσο και από το πώς η Fed ασκεί πολιτική από εδώ και πέρα», δήλωσε ο David Kelly, επικεφαλής παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής της JPMorgan Asset Management.
Η Fed πρέπει να εκτελέσει μια λεπτή πράξη εξισορρόπησης, διαφορετικά η στρατηγική της θα μπορούσε να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη ενώ ο πληθωρισμός να εξακολουθεί να αυξάνεται. Ο σημαντικός και εδραιωμένος πληθωρισμός θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια της εμπιστοσύνης ότι η Fed μπορεί να εκπληρώσει τη διπλή εντολή της σταθερότητας των τιμών και της μέγιστης απασχόλησης. Και ο πρόεδρος της Federal Reserve, Jerome Powell, δήλωσε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την οικονομία θα ήταν ο επίμονος πληθωρισμός και όχι μια οικονομική ύφεση.
Στους τελευταίους 11 κύκλους σύσφιξης, η Fed απέφυγε επιτυχώς την ύφεση μόνο τρεις φορές. Κατά τη διάρκεια καθενός από αυτούς τους κύκλους, ο πληθωρισμός ήταν χαμηλότερος από ό,τι είναι σήμερα. Αυτό έχει κάνει ορισμένους αναλυτές και συμμετέχοντες στην αγορά νευρικούς.
«Μια ομαλή “προσγείωση” της οικονομίας μοιάζει πλέον με κάτι απίθανο», δήλωσε η Seema Shah, επικεφαλής στρατηγικής στην Principal Global Investors. «Η πολιτική της Fed δεν μπορεί να επηρεάσει άμεσα τον πληθωρισμό των τροφίμων ή της ενέργειας, ενώ οι αυξήσεις επιτοκίων μέχρι στιγμής δεν έχουν επιβραδύνει τα βασικά στοιχεία του ΔΤΚ [Δείκτη Τιμών Καταναλωτή] που ανταποκρίνονται, παραδοσιακά, περισσότερο στη νομισματική πολιτική».
Αναλυτές της BlackRock ανέφεραν σε ένα σημείωμα: «Πιστεύουμε ότι μια ήπια προσγείωση είναι απίθανη. Οι κεντρικές τράπεζες αντιμετωπίζουν σήμερα έντονες αντισταθμίσεις μεταξύ ανάπτυξης και πληθωρισμού. Αναμένουμε ότι η Fed θα αλλάξει πορεία μόνο το επόμενο έτος, όταν οι οικονομικές επιπτώσεις των αυξήσεων των επιτοκίων θα γίνουν σαφείς».
Ωστόσο, οι επενδυτές περίμεναν ευρέως ότι η Fed θα αυξήσει το επιτόκιο αναφοράς κατά άλλα τρία τέταρτα της μονάδας μετά από μια καταστροφική έκθεση για τον πληθωρισμό του Ιουνίου. Οι τιμές καταναλωτή στις ΗΠΑ εκτινάχθηκαν σε νέα κορύφωση της εποχής της πανδημίας τον Ιούνιο, σημειώνοντας άλμα κατά 9,1% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία από το Γραφείο Στατιστικής Εργασίας.
Τα χρήματα είναι περιορισμένα σε πολλά νοικοκυριά στις ΗΠΑ: Νέα στοιχεία από το Γραφείο Οικονομικής Ανάλυσης δείχνουν ότι οι Αμερικανοί αποταμιεύουν πολύ λιγότερα από ό,τι πριν από ένα χρόνο. Τον Μάιο, οι Αμερικανοί εξοικονόμησαν μόλις το 5,4% του διαθέσιμου προσωπικού εισοδήματος, από 12,4% σε ετήσια βάση. Το ποσοστό ανεργίας, εν τω μεταξύ, πλησιάζει το χαμηλό 50 ετών και μειώνεται φέτος. Μια επίμονα ισχυρή αγορά εργασίας δίνει στη Fed κάποια περιθώρια ελιγμών στα επιτόκια.
