To “Koυρδιστό Πορτοκάλι” έχει κατ΄επανάληψη χαρακτηρίσει την Ελλάδα Κολομβία των Βαλκανίων. Η αίσθησή μας πλέον είναι ότι με κάτι τέτοιους χαρακτηρισμούς αδικούμε την Κολομβία.
Από τον Βασίλη Μπόνιο
Αδικούμε πόλεις όπως για παράδειγμα τη Μεντεγίν, ο δήμαρχος της οποίας ανατίναξε με εκρηκτικά κατοικία της οικογένειας Εσκομπάρ η οποία είχε γίνει τουριστικός προορισμός κάτι που αδικούσε τα θύματα του βασιλιά της κόκας. Ta τελευταία 24ωρα προκάλεσε αίσθηση ο θάνατος στη φυλακή του αγαπημένου εκτελεστή του Εscobar, John Jairo Velasquez Vasquez. Ο Ποπάυ δύο χρόνια πριν ζούσε ελεύθερος στη Μεντεγίν γεγονός που έδωσε τη δυνατότητα σε παραγωγούς και τηλεοπτικά συνεργεία να ασχοληθούν μαζί του.
Μεντεγίν 2017. Ο Ποπάυ κυκλοφορεί ελεύθερος και γίνεται αντικείμενο λατρείας από τον κόσμο.
Μετά από 21 χρόνια στη φυλακή, έχοντας διαπράξει εκατοντάδες δολοφονίες και με τη ρετσινιά του “χεριού του Πάμπλο” ο “Ποπάι” έχει μόνο εχθρούς που περιμένουν για να πάρουν εκδίκηση. Ο ίδιος στη τελευταία του συνέντευξη υποστήριξε πως δεν πρόκειται να κρυφτεί σαν ποντικός ενώ για τα εγκλήματα του απλά τονίζει πως έκανε απλά τη δουλειά του.
-Η μέρα της αποφυλάκισης σου πλησιάζει. Δεν φοβάσαι να βγεις έξω;
“Έχω επιβιώσει από πολλούς πολέμους. Έζησα στον πόλεμο με τον Λεόνιντας Βάργκας (αφεντικό της μαφίας), ένα μίζερο σκυλί που πέθανε σε νοσοκομείο της Μαδρίτης, δόξα το Θεό. Επιβίωσα στον πόλεμο του Λο Μοδέλο όπου περίπου 300 άτομα πέθαναν και 100 εξαφανίστηκαν (στις αρχές της δεκαετίας του ’90). Ξέρω λοιπόν να προσέχω. Για να με σκοτώσεις πρέπει να είσαι πάρα πολύ καλός”.
-Τελικά η φυλακή είναι ένα σχολείο για να μπορέσει ένας εγκληματίας να σωφρονιστεί;
“Κάποιοι τα κατάφεραν. Εγώ είμαι 50 χρονών και προετοιμασμένος να είμαι ο μεγαλύτερος εγκληματίας στην Κολομβία, να γυρίσω στις παλιές μέρες και αν με απογοητεύσεις θα σου σκοτώσω όλη την οικογένεια. Ο Πάμπλο Εσκομπάρ έλεγε: Αν ένας εγκληματίας θέλει να είναι σωστός εγκληματίας πρέπει να κάνει κάθε δέκα χρόνια έναν χρόνο στη φυλακή. Εγώ πλέον έχω μάστερ. Πάντως λέω στα παιδιά που ζουν στην φυλακή πως δεν είναι καλό να σκοτώνουν. Να διαβάζουν, να βρουν μια καλή δουλειά και να ζουν στο σπιτάκι τους και να είναι ταπεινοί”.
-Κανείς μαφιόζος που αποφυλακίστηκε δεν έζησε πολύ…
“Είναι ένα πολύ ξεκάθαρο πράγμα. Έχω αποσυρθεί από το έγκλημα αλλά αν δω ότι τρεις τύποι έρχονται να με σκοτώσουν θα τους δώσω περισσότερες σφαίρες και από την υπομονή του Θεού. Δεν πρόκειται να κρυφτώ σαν αρουραίος. Θα βγω στο δρόμο και θα φάω το παγωτό μου και θα πιώ την παγωμένη μου μπίρα. Ξέρω να προσέχω. Δεν φοβάμαι τον θάνατο, προτιμώ να πεθάνω σε μια βροχή από σφαίρες παρά ξαπλωμένος σε ένα κρεβάτι. Δεν φοβάμαι γιατί είμαι μόνος μου”
-Δεν έχεις επαφές με την οικογένεια σου;
“Όχι δεν μιλάω με τα αδέλφια μου. Έχουν κόψει την επαφή μαζί μου. Είναι επαγγελματίες και έχουν τις ζωές τους. Ο πατέρας μου πέθανε πριν έναν χρόνο, τον σκότωσε αυτοκίνητο. Η μητέρα μου έχει Αλσχάιμερ και ο γιός μου είναι 18 χρονών και ζει στην Αμερική”.
-Πιστεύεις ότι θα έχεις τη μοίρα των άλλων που βγαίνουν από τη φυλακή, θα σε σκοτώσουν;
“Κανείς εγκληματίας στον κόσμος δεν αντιμετώπισε την πολιτεία όπως ο Πάμπλο Εσκομπάρ και δεν το έκανε μόνος του. Ήμασταν εμείς που σκοτώναμε. Τα βάλαμε με όλους. Αν λοιπόν κατάφερα να υπερασπιστώ τον εαυτό μου εκείνη την περίοδο μπορώ και τώρα. Δεν έχω σπίτι, δεν έχω γυναίκα, όχι επειδή όμως είμαι γκέι όπως είπε ο Σαντοφίμιο (πολιτικός σύμβουλος του Εσκομπάρ). Ας μου δανείσει τη δικιά του και θα δει τι είμαι. Θα βγω έξω και αν κάποιος μου πει: Ποπάι; θα του απαντήσω ότι δεν είμαι εγώ. Πρέπει να ξέρω να ελέγχω τον εαυτό μου. Αν κάποιος με βρίσει πρέπει να είμαι προσεκτικός. Παλιότερα θα τον σκότωνα γιατί ήμουν γεμάτος μίσος τώρα όμως όχι. Επιπλέον δεν πρόκειται να πολεμήσω για κανέναν. Έσωσα κάποτε τον γιό του Πάμπλο και τώρα είναι εχθρός μου”.
-Στα 21 χρόνια που είσαι φυλακισμένος ποιός ήταν ο χειρότερος που γνώρισες;
“Έχω γνωρίσει πολλά σκουπίδια αλλά ο χειρότερος ήταν ο Ροδρίγο Γκράντα (διοικητής των ανταρτών του FARC). Με μισούσε γιατί ήμουν μάρτυρας της διακίνησης ναρκωτικών μεταξύ του Πάμπλο και του Φιντέλ Κάστρο. Ξέρεις εγώ γιατί τον μισούσα; Κάποτε ένας στρατιώτης του, του έστειλε ένα γράμμα και του είπε ότι δεν έχουν ούτε γάζες για τους τραυματίες. Αυτός τότε μίλησε με κάποιον στις γυναικείες φυλακές και του έδωσε πετσέτες. Της έβαλε σε έναν φάκελο και τις έστειλε. Αυτοί περίμεναν χρήματα και αυτός έστειλε πετσέτες. Μπορεί να είμαι τέσσερις φορές πουτάνας γιός αλλά τέτοιος δεν είμαι”.
-Ποιό έγκλημα σου ντρέπεσαι να ομολογήσει; Ίσως τότε που σκοτώθηκε ένα κοριτσάκι;
“Όχι στην πραγματικότητα δεν είμαι “σεμνός” με τα εγκλήματα μου. Σιχαίνομαι τα σεξουαλικά εγκλήματα και δεν έχω κάνει τέτοια”
-Ήταν απλά μια δουλειά;
“Ναι μια δουλειά. Με έστειλαν κάποτε να σκοτώσω μια έγκυο, το έκανα γιατί έδινε πληροφορίες για τον Πάμπλο, ήταν κατά του αφεντικού μου. Δεν με ενδιέφερε αν ήταν έγκυος μόνο να πεθάνει.
-Την έβλεπες δηλαδή μόνο σαν ένα καρφί…
“Ναι ακριβώς. Δεν ήμουν ικανός μόνο να σκοτώσω παιδιά και παπάδες. Κάποτε ήταν να σκοτώσουμε τον επίσκοπό του Μεντεγίν και το αφεντικό με πήρε τηλέφωνο και μου είπε: Αυτό το αίμα δεν μου αρέσει. Είμαι πολύ πιστός”.
-Τι σε οδηγεί να γίνεις δολοφόνος;
“Η οικογενειακή βία είναι το σχολείο των δολοφόνων, η μητέρα όλη του κακού στο Μεντεγίν. Πρέπει να δουλέψουν πολύ και να επενδύσουν στην εκπαίδευση ή να κρεμάσουν τους πλούσιους του Μεντεγίν στα φανάρια.
-Είχες την ευθύνη και για τα ναρκωτικά…
“Μου είπε κάποτε μια κυρία που μου πήρε συνέντευξη και έπαιρνε κόκα: Είσαι δολοφόνος γιατί θα μπορούσες για 100 ευρώ σε κόκα να με σκοτώσεις εδώ. Της απάντησα πως είμαστε και οι δύο δολοφόνοι. Εγώ είμαι φυλακισμένος αλλά εσύ ελεύθερη και βρώμικη. Αν εσύ δεν αγοράσεις κόκα δεν θα συμβεί τίποτα όπως και αν δεν με πληρώσουν δεν θα σκοτώσω”.
-Τι θέλεις να γράψουμε αν πεθάνεις;
(Γέλια) “Θα πεθάνω με θάρρος, δεν είμαι δειλός, θα παλέψω”.
*Ο Βελάσκες θεωρείται υπεύθυνος για πάνω από 250 φόνους. Είναι ο άνθρωπος που το 1989 έβαλε τη βόμβα στην πτήση 203 της Avianca όπου σκοτώθηκαν 110 άτομα.
Μεντεγίν>Η επόμενη μέρα
Tα πήρε στο κρανίο ο άνθρωπος μια και εξαιτίας τηλεοπτικών σειρών όπως το Narcos και δικτύων όπως το Netflix, το Nat Geo, το Discovery, κλπ που περιέγραφαν τη ζωή του Escobar με τέτοιο τρόπο που ηρωοποιούσαν τους δράστες και όχι τα θύματα με αποτέλεσμα να καταφθάνουν στην πόλη της Medellín στην Κολομβία εκατομμύρια τουρίστες απ΄όλο τον κόσμο για να επισκεφθούν τα σημεία και τα σπίτια που έζησε και έδρασε ο ναρκέμπορος.
Ετσι ο δήμαρχος της πόλης δήμαρχος Federico Gutiérrez, του κεντροδεξιού κόμματος Movimiento Creemos, αποφάσισε να ανατινάξει το συγκρότημα Moνακό την οικογενειακή κατοικία του Escobar στη δεκαετία του ’80 και το Napoles, έναν ιδιωτικό ζωολογικό κήπο που τότε ήταν γεμάτος εξωτικά ζώα.
Ο δήμαρχος Federico Gutiérrez-στη φωτό με τη σύζυγό του, θέλει να αλλάξει θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος βλέπει την πόλη του. Τα τελευταία χρόνια, η Medellín έκανε μια εντυπωσιακή επιστροφή από το βίαιο παρελθόν της_έγινε πιο ασφαλής από την Αθήνα. Μάλιστα έχει κερδίσει αρκετά διεθνή βραβεία για την ανάκαμψη της και για το γεγονός ότι θεωρείται τεχνολογικός κόμβος.
Παρόλα αυτά, το φάντασμα του Pablo, 25 χρόνια μετά τον θάνατό του, αιωρείται πάνω από αυτήν την πόλη των 2,5 εκατομμυρίων ανθρώπων, ειδικά μεταξύ των 6.000 νέων που παγιδεύονται σε ναρκωτικά και συμμορίες και άλλες αρκετές χιλιάδες που κινδυνεύουν να ενταχθούν. Για ορισμένους, το εγκληματικό ιδανικό των εύκολων παράνομων χρημάτων εξακολουθεί να ισχύει. “Θέλουμε να σταματήσουμε αυτήν την μαφία που μας δίνει τέτοιες τρομερές αξίες”, εξομολογήθηκε Gutiérrez, στον ρεπόρτερ του Vanity Fair. “Θα έλεγα στους ανθρώπους που θέλουν να έρθουν στην πόλη μας, είστε ευπρόσδεκτοι, αλλά παρακαλώ σεβαστείτε την ιστορία των θυμάτων μας. Εξακολουθούν να υπάρχουν. Τόσο πολύς πόνος εξακολουθεί να υπάρχει. “
Η βασιλεία του τρόμου του Εσκομπάρ εξάλειψε όχι μόνο τους μονομαχούντες εμπόρους ναρκωτικών και τους απλούς πολίτες που έπεσαν στη διασταύρωση, αλλά και ένα αρκετά μεγάλο κομμάτι των ηθικών αρχών της πόλης και των καλύτερων μυαλών – των ακαδημαϊκών, των καλλιτεχνών, των δικαστών, των δημοσιογράφων, των πολιτικών και των βιομηχάνων.
Μεταξύ του 1983 και του 1994, 46.612 άνθρωποι δολοφονήθηκαν στη διάρκεια του ναρκοπολέμου της Κολομβίας. Ο αριθμός αυτός είναι υψηλότερος από τον αριθμό των αμερικανικών στρατευμάτων που σκοτώθηκαν στη μάχη στο Βιετνάμ, όπου 40.934 αμερικανικά στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους μεταξύ του 1965 και του 1975. Σήμερα, η Medellín θέλει να επιστήσει την προσοχή στους κατοίκους που έχασαν τη ζωή τους, και όχι στους εγκληματίες που τους την αφαίρεσαν.
Η ίδια η κατεδάφιση ήταν μια εξαιρετικά ελεγχόμενη υπόθεση, με τα αεροσκάφη να περιστρέφονται από πάνω για να συλλάβουν τη φθορά από κάθε γωνία. Περισσότεροι από χίλιοι προσκεκλημένοι επισκέπτες, ανάμεσά τους και συγγενείς θυμάτων. Εκείνοι μίλησαν για τις ιστορίες τους τόσο ζωντανά όσο και σε μεγάλες οθόνες:
Ο ρεπόρτερ του Vanity Fair συνάντησε έναν κάτοικο της Medellín που όταν ήταν 15 χρονών έπρεπε να φύγει από την πόλη αφού τρεις από τους συγγενείς του είχαν απαχθεί. “Ο Pablo Escobar έκοψε αυτή την πόλη και τη χώρα σε δύο”, είπε. «Κάθε βράδυ θα μπορούσατε να ακούσετε τις βόμβες και έπειτα τις σειρήνες». Του μίλησε για τη νύχτα που ο Escobar ανατίναξε μια ντισκοτέκ, σκοτώνοντας 25 εφήβους.
Η ανατίναξη του συγκροτήματος Monaco που φιλοξενούσε την οικογένεια του Escobar ήταν ένα χρέος απέναντι στα θύματά του. Κάπως έτσι το είδε και ο δήμαρχος της πόλης ο οποίος απένειμε από ένα μετάλλιο και έδωσε μία αγκαλιά στους συγγενείς των θυμάτων…
