Η σύγκρουση μεταξύ του Ισραήλ και της παλαιστινιακής οργάνωσης Hamas βάζει στο μικροσκόπιο το ιρανικό πετρέλαιο.
Από την Rachel Frazin/The Hill
Ειδικά οι Ρεπουμπλικάνοι στις ΗΠΑ απαιτούν περισσότερη δράση για τον περιορισμό αυτής της βασικής πηγής εισοδήματος για το Ιράν, του οποίου η επί δεκαετίες υποστήριξη στη Hamas τίθεται υπό εκ νέου έλεγχο μετά την επίθεση της τρομοκρατικής ομάδας στο Ισραήλ το περασμένο Σαββατοκύριακο.
Ο πρώην Πρόεδρος Trump προσπάθησε ήδη, μιλώντας σε υποστηρικτές του στη Florida, να χρησιμοποιήσει το ζήτημα υπέρ του εναντίον του πιθανού αντιπάλου του για την προεδρική κούρσα του 2024, κατηγορώντας τον Πρόεδρο Biden ότι επέτρεψε στο Ιράν να «πουλήσει τεράστιες ποσότητες πετρελαίου». «Υπό την ηγεσία μου, το Ιράν ήταν αδύναμο, απένταρο και απελπισμένο για… αγάπη», τόνισε ο Trump. «Και τώρα είναι πλούσιοι όσο ποτέ άλλοτε».
Ο Ron DeSantis, υποψήφιος για την προεδρία του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, είπε στο Fox News ότι «θα κινηθεί πολύ γρήγορα προκειμένου να σταματήσει τις ροές χρημάτων προς το Ιράν, καθώς το ρευστό από το πετρέλαιο αποτελεί ένα μεγάλο μέρος της δύναμης τους».
Ο βουλευτής Kevin McCarthy, πρώην πρόεδρος της βουλής των αντιπροσώπων, είπε στο NBC ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να «σταματήσουν το Ιράν από το να μπορεί να παράγει το πετρέλαιο». Συγκεκριμένα, ζήτησε την εφαρμογή των κυρώσεων, λέγοντας ότι ουσιαστικά δεν επιβάλλονται επί του παρόντος. Ωστόσο, η κυβέρνηση Biden έχει απωθήσει τέτοιους ισχυρισμούς, λέγοντας ότι επιβάλλει κανονικά τις κυρώσεις της κατά του Ιράν.
Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Lindsey Graham προχώρησε ακόμη παραπέρα, λέγοντας στο NewsNation αυτή την εβδομάδα ότι εάν η σύγκρουση κλιμακωθεί, «θα πρέπει να πούμε στους Ayatollah ότι θα καταστρέψουμε τα διυλιστήρια πετρελαίου και την πετρελαϊκή υποδομή σας».
Το Ιράν υποστηρίζει εδώ και καιρό τη Hamas, μια πολιτική και στρατιωτική ομάδα που κυβερνά τη Γάζα και έχει χαρακτηριστεί από το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ως τρομοκρατική οργάνωση. Ωστόσο, ως την Παρασκευή, Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν είχαν συνδέσει το Ιράν με τον σχεδιασμό των συγκεκριμένων επιθέσεων που εξαπέλυσε η Hamas στο Ισραήλ το περασμένο Σαββατοκύριακο.
Ο αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Jon Finer είπε στο «Good Morning America» νωρίτερα στην εβδομάδα ότι ενώ «το Ιράν είναι σε γενικές γραμμές συνένοχος για αυτές τις επιθέσεις επειδή υποστήριξε τη Hamas εδώ και δεκαετίες», προς το παρόν δεν υπάρχουν «αποδείξεις άμεσης υποστήριξης» για τη συγκεκριμένη επίθεση.
Το Ιράν είναι μέλος μιας ομάδας μεγάλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών γνωστών ως ΟΠΕΚ. Σε αυτόν τον όμιλο, είναι ο πέμπτος μεγαλύτερος παραγωγός αργού πετρελαίου και παρήγαγε σχεδόν 2,4 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα το 2021 (τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία). Οι εξαγωγές πετρελαίου αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για τη χώρα, της οποίας οι πετρελαϊκές εταιρείες άντλησαν 40 δισεκατομμύρια δολάρια σε καθαρά έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου το 2021 (σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία).
Η παραγωγή και οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν αυξήθηκαν κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Biden σε σύγκριση με την κυβέρνηση Trump, σύμφωνα με ειδικούς, αν και είπαν ότι η εφαρμογή των κυρώσεων των ΗΠΑ μπορεί να έπαιξε μικρό ρόλο σε αυτή την αύξηση.
Η Ann-Louise Hittle, αντιπρόεδρος των αγορών πετρελαίου στην εταιρεία ενεργειακής έρευνας Wood Mackenzie, ανέφερε ότι όταν η κυβέρνηση Trump ανακοίνωσε το 2018 ότι αποχωρεί από τη συμφωνία με το Ιράν -η οποία έθεσε όρια στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας με αντάλλαγμα την ελάφρυνση των κυρώσεων- η παραγωγή πετρελαίου του Ιράν μειώθηκε σημαντικά, από 3,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε περίπου 2,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Αλλά έχει αυξηθεί κάπως από τότε, είπε η ίδια. Η εταιρεία της εκτιμά ότι από τον Ιανουάριο, το Ιράν παρήγαγε 2,55 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Τα στοιχεία της εταιρείας TankerTrackers.com, η οποία παρακολουθεί τις αποστολές πετρελαίου, δείχνουν επίσης αύξηση στις ιρανικές εξαγωγές τους τελευταίους μήνες. Οι τελευταίες, που μετρούν το πετρέλαιο που στην πραγματικότητα φεύγει από τη χώρα, ήταν περίπου 1,6 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με την εταιρεία. Αυτό είναι υψηλότερο από 1,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα νωρίτερα φέτος. Η εταιρεία είπε ότι αυτά τα στοιχεία είναι υψηλότερα από ό,τι ήταν επί διακυβέρνησης Trump, αλλά χαμηλότερα από ό,τι τον τελευταίο χρόνο της διακυβέρνησης Obama.
Η Hittle, ωστόσο, ανέφερε ότι η αύξηση της παραγωγής και των εξαγωγών πετρελαίου δεν υποδηλώνει απαραίτητα την έλλειψη εφαρμογής των κυρώσεων. Είπε ότι πιστεύει πως τυχόν αυξήσεις έχουν να κάνουν περισσότερο με τη ζήτηση πετρελαίου σε χώρες όπως η Κίνα που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο παρά τις κυρώσεις των ΗΠΑ.
«Οι κυρώσεις είναι πολύ αυστηρές και δεν υπάρχουν αγοραστές εκτός από χώρες που είναι σε θέση και επιθυμούν να συνάψουν συμφωνίες ανταλλαγής με το Ιράν», είπε. «Οι κυρώσεις λειτουργούν, αλλά υπάρχουν αρκετοί διαθέσιμοι αγοραστές και το πετρέλαιο του Ιράν έχει αρκετά μειωμένες τιμές ώστε να γίνει ελκυστικό».
«Γνωρίζω ότι υπήρξαν αναφορές για μια πιο ήπια εφαρμογή των κυρώσεων, αλλά δεδομένου του ποιοι είναι οι αγοραστές, νομίζω ότι έχει να κάνει περισσότερο με το τι κάνει το Ιράν και τους πελάτες του», πρόσθεσε η Hittle.
Ο Ben Cahill, ανώτερος συνεργάτης του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών των ΗΠΑ, είπε ομοίως ότι οι κυρώσεις είναι «αρκετά δύσκολο να εφαρμοστούν».
«Το Ιράν έκανε αρκετά μεγάλες εκπτώσεις στο πετρέλαιο του και έτσι οι Κινέζοι αγοραστές το αγόρασαν», είπε ο Cahill, σημειώνοντας ότι πολλοί από αυτούς τους αγοραστές είναι μικρότερα, ανεξάρτητα διυλιστήρια. «Απλά, είναι πιο δύσκολο να στοχευτούν επειδή πραγματικά δεν έχουν έκθεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ», πρόσθεσε. Ωστόσο, είπε, «Η αντίληψή μου είναι ότι όταν η αγορά γίνεται πιο σφιχτή και οι τιμές αυξάνονται, η εφαρμογή των κυρώσεων φαίνεται να αποδυναμώνεται».
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Biden επιμένουν ότι εφαρμόζουν τις κυρώσεις τους στο ιρανικό πετρέλαιο. Ωστόσο, έχουν επίσης επισημάνει ότι μπορεί να υπάρξουν περαιτέρω ενέργειες. «Πάντα, όπως κάνουμε σε κάθε περίπτωση, τυπικά, θα επανεξετάσουμε τα καθεστώτα κυρώσεων για να δούμε εάν πρέπει να αλλάξουν ή να προσαρμοστούν, ειδικά σε σχέση με το ιρανικό πετρέλαιο», δήλωσε στους δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα ο εκπρόσωπος της εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου John Kirby.
Η Hittle της Wood Mackenzie πρόσθεσε ότι θα είναι «δύσκολο να προστεθούν επιπλέον κυρώσεις στο πετρέλαιο» δεδομένου του πόσο «αυστηρές» είναι οι υπάρχουσες. Ωστόσο, είπε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να στοχοποιήσουν χώρες που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο απευθείας για να προσπαθήσουν να τις πιέσουν να σταματήσουν.
Ο Cahill ανέφερε από την πλευρά του ότι εάν οι ΗΠΑ θέλουν να λάβουν περαιτέρω μέτρα, θα μπορούσαν να «στείλουν σαφή μηνύματα στην κινεζική κυβέρνηση».
Πέρα όμως από τα παραπάνω, υπήρξαν επίσης εκκλήσεις για κυρώσεις ευρύτερα. Δέκα Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές υπέγραψαν επιστολή την Τρίτη που καλεί τον Πρόεδρο Biden να αναλάβει συντονισμένη δράση για να «απομονώσει περαιτέρω το Ιράν με αυστηρές κυρώσεις».
Υπήρξαν επίσης ορισμένες εκκλήσεις, ιδιαίτερα από τους αντιπάλους του Biden, για αύξηση της παραγωγής πετρελαίου στις ΗΠΑ. Οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν υποστηρίξει επανειλημμένα ότι οι ενεργειακές και κλιματικές πολιτικές της παρούσας κυβέρνησης αποθαρρύνουν την εγχώρια παραγωγή ενέργειας. Ωστόσο, η παραγωγή πετρελαίου στις ΗΠΑ έφτασε σε υψηλό όλων των εποχών νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
