Θα καταλάβει η Τεχνητή Νοημοσύνη τον κόσμο;
Αρχίζω να ανησυχώ αρκετά με αυτή την επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ). Μοιάζει σαν να πρόκειται να κυριαρχήσει στα πάντα. Σίγουρα η Τorah θα έχει κάτι να πει γι’ αυτό. Θα μπορούσε άραγε η τεχνητή νοημοσύνη να επιφέρει το τέλος του κόσμου;
Απάντηση
Η Τorah επιφυλάσσει ένα πολύ πιο ευχάριστο τέλος για την ιστορία της ανθρωπότητας. Όχι την κατάληψη του κόσμου από ρομπότ, αλλά την έλευση του Μεσσία -Moshiach — μια εποχή ειρήνης, ευημερίας και πνευματικής φώτισης.
By Aron Moss/Chabad.org
Κι όμως, τα ρομπότ ίσως διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε εκείνη την εποχή. Ο προφήτης Ησαΐας προέβλεψε: «Ξένοι θα στέκονται και θα βόσκουν τα κοπάδια σας, και αλλοεθνείς θα είναι οι γεωργοί και οι αμπελουργοί σας». Ίσως αυτοί οι «ξένοι» να αποδειχθούν ρομπότ, που θα αναλάβουν όλες τις χειρωνακτικές και ταπεινές εργασίες, επιτρέποντας σε εμάς να ασχοληθούμε με σπουδαιότερα ζητήματα.
Τι γίνεται όμως αν τα ρομπότ δεν δεχτούν τον ρόλο του υπηρέτη; Τι θα συμβεί αν αποκτήσουν δική τους βούληση, γίνουν δύσκολα στον έλεγχο και απειλήσουν να καταστρέψουν τα πάντα;
Λοιπόν, κάτι τέτοιο έχει συμβεί ξανά στο παρελθόν. Η Τorah μάς διηγείται ακριβώς αυτή την ιστορία. Στην πραγματικότητα, το βιβλίο της Γένεσης αφορά ακριβώς αυτό. Κι εμείς είμαστε τα ρομπότ.
Ο Θεός δημιούργησε τους ανθρώπους, μας προίκισε με νοημοσύνη και ελεύθερη βούληση — και τι συνέβη; Ο Αδάμ και η Εύα αθέτησαν την πρώτη κιόλας εντολή που έλαβαν. Ο Κάιν-Cain δολοφόνησε τον αδελφό του. Μέσα σε δέκα γενιές, η ανθρωπότητα είχε διαφθαρεί σε τέτοιο βαθμό, που ο κόσμος χρειάστηκε τον Κατακλυσμό. Και λίγο αργότερα, οι άνθρωποι ενώθηκαν για να χτίσουν τον Πύργο της Βαβέλ, σε μια προσπάθεια να αμφισβητήσουν τον ουρανό.
Μας θυμίζει κάτι, έτσι δεν είναι; Ένας δημιουργός φτιάχνει ένα νοήμον ον, του παρέχει έναν βαθμό ανεξαρτησίας, κι εκείνο επαναστατεί εναντίον του δημιουργού του.
Η Τorah δεν περιορίζεται στην παρουσίαση του προβλήματος· προσφέρει και λύσεις.
Το βιβλίο της Γένεσης προτείνει τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στην κακή χρήση της νοημοσύνης και της δύναμης:
Ο Κατακλυσμός. Όταν ένα δημιούργημα γίνεται καταστροφικό σε βαθμό που δεν επιδέχεται διόρθωση, μερικές φορές η μόνη λύση είναι ο τερματισμός της ύπαρξής του και ένα νέο ξεκίνημα. Δεν πρέπει να επιτρέπεται η συνέχιση της ύπαρξης για οτιδήποτε είμαστε ικανοί να δημιουργήσουμε.
Ο Πύργος της Βαβέλ. Όταν η ανθρωπότητα ένωσε τις δυνάμεις της για λάθος σκοπό, ο Θεός τη διαίρεσε, μπέρδεψε τις γλώσσες της και τη διασκόρπισε σε όλη τη γη. Μερικές φορές, η απάντηση δεν είναι η καταστροφή, αλλά η αποκέντρωση. Μην επιτρέπετε να συγκεντρώνεται υπερβολική ισχύς σε ένα μόνο σημείο.
Αβραάμ. Αυτό είναι το ιδανικό. Αντί να παρεμβαίνει διαρκώς για να εμποδίσει την ανθρωπότητα να πάρει τον λάθος δρόμο, ο Θεός μάς συστήνει έναν άνθρωπο που επιλέγει να ζει σύμφωνα με έναν ανώτερο ηθικό κώδικα και διδάσκει αυτόν τον κώδικα στους άλλους. Η απόλυτη λύση δεν είναι ο έλεγχος της νοημοσύνης «απ’ έξω», αλλά η ενστάλαξη μιας ηθικής πυξίδας που την καθοδηγεί «από μέσα».
Πρόκειται για τρεις αρχές εξαιρετικά επίκαιρες για την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Να ξέρετε πότε πρέπει να «τραβήξετε την πρίζα». Μη συγκεντρώνετε απεριόριστη ισχύ σε ένα μέρος. Και, πάνω απ’ όλα, φροντίστε ώστε οι τεχνολογικές μας εξελίξεις να καθοδηγούνται από ηθικές αξίες.
Οι απαντήσεις στα μεγαλύτερα ερωτήματά μας —ακόμη και σε αυτή την εποχή των ρομπότ— μπορούν να βρεθούν σε έναν χειρόγραφο κύλινδρο που μας δόθηκε πριν από περισσότερα από τρεις χιλιάδες χρόνια.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να πλύνει τα ρούχα μας, ίσως κάποια μέρα να πραγματοποιήσει ακόμα και εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς. Όμως, δεν μπορεί να αναλάβει την ηθική για λογαριασμό μας. Αυτή είναι μια ευθύνη που δεν πρέπει ποτέ να εκχωρήσουμε σε άλλους.
