Δισεκατομμύρια δολάρια που συνδέονται με το Ιράν διέρχονται από διαμεσολαβητικούς ή μεταβατικούς λογαριασμούς αμερικανικών τραπεζών κάθε χρόνο, παρά τις κυρώσεις που αποσκοπούν στην απομόνωση της Τεχεράνης από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, ανέφερε η Wall Street Journal το Σάββατο, επικαλούμενη δυτικούς αξιωματούχους και ερευνητές.
Το Ιράν φέρεται να αποκτά έμμεση πρόσβαση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ μέσω ξένων ιδρυμάτων με σχέσεις ανταποκρίτριας τραπεζικής σε αμερικανικά πιστωτικά ιδρύματα. Οι εταιρείες-βιτρίνες και τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος μπορούν να συγκαλύπτουν την ιρανική σύνδεση πριν οι συναλλαγές σε δολάρια φτάσουν στις αμερικανικές τράπεζες για διακανονισμό.
Και η κλίμακα του ζητήματος είναι σημαντικά μεγάλη. Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ εντόπισε περίπου 9 δισεκατομμύρια δολάρια σε ιρανικά κεφάλαια που πέρασαν από αμερικανικές τράπεζες το 2024, σύμφωνα με το ρεπορτάζ.
Η Ουάσινγκτον αυξάνει την πίεση στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στο πλαίσιο της Επιχείρησης Οικονομικός Απόκληρος (Operation Economic Outcast), της εκστρατείας της για την οικονομική απομόνωση του Ιράν. Οι αμερικανικές τράπεζες έχουν επίσης κληθεί να ενισχύσουν τον έλεγχο των συναλλαγών που θα μπορούσαν να αφορούν ιρανικά δίκτυα σκιώδους τραπεζικής.
Στις 28 Αυγούστου, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών προχώρησε σε περιορισμό της πρόσβασης του υποκαταστήματος των ΗΑΕ της κρατικής αιγυπτιακής τράπεζας Banque Misr σε λογαριασμούς ανταποκριτριών-τραπεζών στις ΗΠΑ. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το υποκατάστημα διοχέτευσε έως και 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια σε εταιρείες που ενδεχομένως συνδέονται με ιρανικά δίκτυα.
Το Υπουργείο Οικονομικών δήλωσε ότι η Banque Misr UAE διατηρούσε λογαριασμούς σε δολάρια σε τρεις αμερικανικές τράπεζες, αλλά δεν τις κατονόμασε. Ο ιστότοπος της Banque Misr αναφέρει την JPMorgan Chase και την Citigroup μεταξύ των ανταποκριτριών της. Και οι δύο τράπεζες αρνήθηκαν να σχολιάσουν στην Wall Street Journal την ενέργεια του Υπουργείου Οικονομικών.
Το δίκτυο του Ιράν φέρεται να βασίζεται σε εικονικές εταιρείες και ανταλλακτήρια σε δικαιοδοσίες όπως το Χονγκ Κονγκ και το Ντουμπάι. Αυτές οι οντότητες μπορούν να εργάζονται μέσω ξένων τραπεζών που διατηρούν σχέσεις ανταποκριτών στις ΗΠΑ, επιτρέποντας την εκκαθάριση των συναλλαγών σε δολάρια χωρίς να αποκαλύπτονται οι ιρανικές τους διασυνδέσεις.
Όμως, η κίνηση του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών θέτει την Ουάσινγκτον αντιμέτωπη με ένα δίλημμα επιβολής. Ο μεγαλύτερος έλεγχος θα μπορούσε να δυσκολέψει την Τεχεράνη να μεταφέρει χρήματα, αλλά οι επιθετικοί περιορισμοί στην τραπεζική ανταποκριτών θα μπορούσαν να διαταράξουν τις νόμιμες διεθνείς πληρωμές και να ενθαρρύνουν μεγαλύτερη χρήση εναλλακτικών λύσεων αντί του δολαρίου.
Το Ιράν χρησιμοποιεί ολοένα και περισσότερο το κινεζικό γιουάν και τα κρυπτονομίσματα για να αποφεύγει τον έλεγχο των ΗΠΑ, αλλά εξακολουθεί να χρειάζεται δολάρια για ορισμένες εμπορικές συναλλαγές, αγορές τεχνολογίας και άλλες διεθνείς συναλλαγές.
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, η κυβέρνηση Trump ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι επέβαλε κυρώσεις σε ένα τουρκικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, το Golden Global Yatirim Bankasi Anonim Sirketi, στο πλαίσιο της τελευταίας της προσπάθειας να διακόψει «κρίσιμες οικονομικές γραμμές ζωής» για την ιρανική κυβέρνηση.
Το Υπουργείο Οικονομικών κατηγόρησε την τουρκική τράπεζα και τις οντότητές της ότι ιδρύθηκαν για να επιτρέψουν στις προσπάθειες του Ιράν να μεταφέρει έσοδα από το πετρέλαιο από την Κίνα στην Τουρκία, όπου θα μπορούσαν στη συνέχεια να μετατραπούν σε μετρητά και χρυσό. Ανέφερε επίσης ότι το ίδρυμα «προσέφερε εν γνώσει του» τραπεζικές υπηρεσίες σε ιρανικές χρηματοπιστωτικές οντότητες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στα οποία έχουν ήδη επιβληθεί κυρώσεις από την κυβέρνηση των ΗΠΑ το 2022 για τη διοχέτευση των πωλήσεων πετρελαίου της Τεχεράνης.
Ο Bessent, ο οποίος είχε δηλώσει στο Associated Press νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι μια άλλη τράπεζα θα αντιμετωπίσει οικονομικές κυρώσεις, δήλωσε ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με δεσμούς με το Ιράν θα «συνεχίσουν να ανακαλύπτουν με τον δύσκολο τρόπο ότι είμαστε σοβαροί σχετικά με την Επιχείρηση Οικονομικός Απόκληρος (Operation Economic Outcast).
«Ενώ ελπίζουμε ότι δεν θα χρειαστεί να επιβληθούν κυρώσεις σε άλλες τράπεζες, αυτό τελικά εξαρτάται από το πόσο γρήγορα η διεθνής κοινότητα θα συνέλθει και θα σταματήσει να υποστηρίζει το δολοφονικό ιρανικό καθεστώς», δήλωσε ο Bessent μέσω του δελτίου Τύπου της Παρασκευής. «Ξέρουμε ποιοι είστε, ξέρουμε πού βρίσκεστε και θα συνεχίσουμε να αναλαμβάνουμε δράση μαζί με τους συμμάχους και τους εταίρους μας μέχρι να θάψουμε το κεφάλι του ιρανικού φιδιού».
