Kυριακή 30 Αυγούστου 2026
Οι αρχαιολόγοι είναι «απόλυτα» βέβαιοι ότι ανακάλυψαν τη χαμένη πόλη όπου ο Ιησούς έκανε θαύματα. Είναι μια απόδειξη χρόνων αφοσίωσης
Μια ομάδα αρχαιολόγων είναι «απόλυτα» σίγουρη ότι ανακάλυψε τη χαμένη βιβλική πόλη της Βηθσαϊδά-Bethsaida, αφού πέρασε το καλοκαίρι ανακαλύπτοντας έναν απίστευτο θησαυρό αντικειμένων από το βόρειο Ισραήλ.
By Katherine Donlevy/New York Post
Η ομάδα ανασκαφής Bethsaida-Julias ανέκτησε λάμπες, εργαλεία μακιγιάζ, νομίσματα και δεκάδες άλλα αντικείμενα από τις ακτές της Θάλασσας της Γαλιλαίας κατά τη 10η σεζόν ανασκαφών, ενισχύοντας τη μακροχρόνια θεωρία της ότι κάποτε ήταν η αρχαία πόλη όπου λέγεται ότι ο Ιησούς έκανε μια λιτανεία θαυμάτων. «Αυτό που προσπαθούμε να λάβουμε υπόψη είναι η συσσώρευση των συλλεγμένων στοιχείων από όλα τα τετράγωνα που σκιαγραφούν ένα πορτρέτο του ιστορικού προφίλ του αρχαίου χώρου.
Αυτή η εικόνα γίνεται πιο ξεκάθαρη με κάθε σεζόν», έγραψε ο Dr. Steven Notley, ακαδημαϊκός διευθυντής της ανασκαφής, σε μια ανάρτηση ιστολογίου νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Ο Notley και η ομάδα του έχουν περάσει την τελευταία δεκαετία σκάβοντας στα ερείπια του ιστορικού χώρου, σήμερα γνωστού ως el-Araj.
Αυτή η 10η σεζόν επέκτεινε σημαντικά την κατανόησή τους για τη Bethsaida-Julias κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, η οποία κυμαινόταν από τον πρώτο έως τον τρίτο αιώνα — αλλά αντικείμενα από άλλες αρχαίες εποχές βρέθηκαν διάσπαρτα σε όλη την εκτεταμένη περιοχή. Βρήκαν επίσης «τείχη ρωμαϊκής περιόδου, ένα βασαλτικό κονίαμα (λίθο λείανσης)- basalt mortar (grinding stone), νομίσματα και ένα συναρπαστικό ημιδωρικό κιονόκρανο που πιθανότατα διακοσμούσε ένα δημόσιο κτίριο» — καθώς και ενδείξεις ότι ένας παλαιότερος ελληνιστικός οικισμός κρυβόταν κάτω από το χώμα, έγραψε ο Notley.
Η ομάδα διαπίστωσε ότι ο Σύριος ιδιοκτήτης του Beit Habek κατά την οθωμανική περίοδο-Ottoman-period είχε χτίσει τους στάβλους του πάνω σε παλαιότερες ρωμαϊκές κατασκευές χωρίς να βασίζεται σε θεμέλια — μια αρχαία απόφαση που, παραδόξως, δεν είχε ως αποτέλεσμα να ραγίσουν ή να καταρρεύσουν οι πέτρινοι τοίχοι μέχρι τη στιγμή που τους ανακάλυψε η ομάδα Bethsaida-Julias.
Το συνεργείο βρήκε επίσης κεραμικά από κιμωλία και αρκετούς άθικτα Herodian lamps [ Τα λυχνάρια που κατασκευάζονταν στον τροχό και διαμορφώνονταν με μαχαίρι (γνωστά ως «Ηρωδιανά-Herodian»). Συχνά αποκαλούνται «Ηρωδιανά», παρά το γεγονός ότι στοιχεία από την Εβραϊκή Συνοικία της Ιερουσαλήμ υποδεικνύουν πως η χρονολόγησή τους —αν και εμπίπτει στην Πρώιμη Ρωμαϊκή περίοδο— ενδέχεται να μην συμπίπτει με τη βασιλεία του Ηρώδη του Μεγάλου], οι οποίοι κατασκευάστηκαν μόνο στην Ιερουσαλήμ πριν από το 70 μ.Χ. — οριστικά σημάδια ότι Εβραίοι ζούσαν στην πόλη τον πρώτο αιώνα, όταν αυτή μετατράπηκε από Bethsaida σε μια πόλη ρωμαϊκής περιόδου που ονομάζεται Julias, σύμφωνα με το ιστολόγιο.
Ο πίνακας του Giovanni Lanfranco του 1623 «Το Θαύμα του Ψωμιού και του Ψαριού-“Miracle of the Bread and Fish» εκτίθεται στην Εθνική Πινακοθήκη της Ιρλανδίας.
Το Ευαγγέλιο λέει ότι ο Ιησούς τάισε χιλιάδες ανθρώπους στην πόλη με πέντε καρβέλια ψωμί και δύο ψάρια. Εθνική Πινακοθήκη της Ιρλανδίας
Τα εντυπωσιακά ευρήματα αμφισβητούν φαινομενικά την αντίληψη ότι οι κάτοικοι της Γαλιλαίας ήταν φτωχοί, αναλφάβητοι αγρότες — αντίθετα υποδηλώνουν ότι οι πόλεις και τα χωριά που επισκέφτηκε ο Ιησούς άκμαζαν, ακόμη και υπό ρωμαϊκή κατοχή.
🚨 ARCHAEOLOGISTS CLAIM LOST BIBLICAL CITY — WHERE JESUS PERFORMED MIRACLES — FOUND
Researchers excavating el-Araj in northern Israel say they are now “absolutely” certain the site is Bethsaida — the biblical city where Jesus performed miracles, including healing a blind man and… pic.twitter.com/EjfVZuyWwa
— Mossad Commentary (@MOSSADil) August 29, 2026
Η επιτυχημένη σεζόν επιβεβαιώνει μόνο τους ισχυρισμούς που είχε κάνει ο Notley χρόνια νωρίτερα ότι η τοποθεσία είναι η χαμένη πόλη της Βηθσαϊδά-Bethsaida.
«Ό,τι φέρνουμε από το έδαφος επιβεβαιώνει και ενισχύει αυτή την ταύτιση. Τίποτα από όσα έχουμε βρει δεν θα την αμφισβητούσε καθόλου», δήλωσε ο Notley στην Daily Mail.
«Δεν έχω καμία δυσκολία να δω τον Ιησού να περνάει αρκετό χρόνο εκεί», είπε, προσθέτοντας ότι την αποκαλεί «την τελευταία χαμένη πόλη των Ευαγγελίων».
Ο Ιησούς αποκατέστησε την όραση ενός τυφλού στην πόλη, σύμφωνα με τη Βίβλο, και τάισε χιλιάδες με πέντε καρβέλια ψωμί και δύο ψάρια.
Πιστεύεται επίσης ότι οι απόστολοι Πέτρος, Ανδρέας και Φίλιππος αποκαλούσαν τη Βηθσαϊδά σπίτι τους.
Η ομάδα ανασκαφής Βηθσαϊδά-Ιουλίας σκάβει την τοποθεσία στο El-Araj από το 2016 και έχει αποκαλύψει αριστουργήματα ψηφιδωτών, εκκλησίες, τοίχους σπιτιών και άλλα όλα αυτά τα χρόνια.
Not one, not two, but three Herodian lamps in one day from one square
Ο Δρ Steven Notley κρατάει το μισό δωρικό κιονόκρανο που χρησιμοποιείται για τη διακόσμηση ενός δημόσιου κτιρίου. Κέντρο Μελέτης Αρχαίου Ιουδαϊσμού και Χριστιανικής Προέλευσης
The team unearthed a Roman-era juglet. Center for the Study of Ancient Judaism & Christian Origins/Η ομάδα ανακάλυψε μια κανάτα ρωμαϊκής εποχής. Κέντρο Μελέτης Αρχαίου Ιουδαϊσμού & Χριστιανικής Προέλευσης
Νew York Post> Αληθινός τάφος του Ιησού Χριστού βρέθηκε μετά από 2.000 χρόνια στην Ιερουσαλήμ και ταιριάζει με την βιβλική αφήγηση
Ήταν μια πολύχρονη δεύτερη παρουσία.Μετά από χρόνια αναζήτησης, Ιταλοί αρχαιολόγοι ανακάλυψαν έναν αρχαίο χώρο που ταιριάζει με μια βιβλική περιγραφή για το πού θάφτηκε ο Ιησούς Χριστός, σύμφωνα με μια προκαταρκτική μελέτη στο αρχαιολογικό περιοδικό της Ιερουσαλήμ Liber Annuus.
Βy Ben Cost/New York Post
«Βρήκαμε στοιχεία ενός ταφικού τοπίου», δήλωσε στην Daily Mail η επικεφαλής αρχαιολόγος Francesca Romana Stasolla, του Πανεπιστημίου «La Sapienza» της Ρώμης, ως μέρος ενός αποκλειστικού άρθρου.
Οι ερευνητές έκαναν ανασκαφές στην Εκκλησία του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ, μια ρωμαϊκή εκκλησία του τέταρτου αιώνα που χτίστηκε πάνω σε έναν ιερό τόπο όπου πολλοί Χριστιανοί πιστεύουν ότι ο Χριστός σταυρώθηκε, θάφτηκε και στη συνέχεια αναστήθηκε την Κυριακή του Πάσχα.
Ως αποτέλεσμα, έχει γίνει προορισμός για τους θρησκευτικούς προσκυνητές από όλο τον κόσμο, προσελκύοντας περίπου τέσσερα εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως.
Κατά τη διάρκεια των τελικών φάσεων των ανασκαφών το 2025 — που ξεκίνησαν τρία χρόνια νωρίτερα κατά τη διάρκεια μιας αποκατάστασης δαπέδου — η ομάδα βρήκε ένα ιδιόμορφο τοπίο που υποδηλώνει ότι μπορεί να είχαν βρεθεί πάνω σε κάτι.
Κάτω από την εκκλησία υπήρχε ένα εγκαταλελειμμένο λατομείο, καλλιεργημένα οικόπεδα, τάφοι λαξευτοί σε βράχο και ένας αρχαίος κήπος.
Η εικόνα αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας της περιγραφής στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, σύμφωνα με την οποία στον τόπο όπου σταυρώθηκε ο Ιησούς υπήρχε κήπος και μέσα σε αυτόν ένας καινούργιος τάφος, όπου δεν είχε προηγουμένως ταφεί κανείς.
«Στο μέρος όπου σταυρώθηκε ο Ιησούς, υπήρχε ένας κήπος, και στον κήπο ένας νέος τάφος, στον οποίο κανείς δεν είχε ποτέ ταφεί».
Ενώ δεν είχε βρεθεί κανείς στον τάφο, η πληθώρα των παραλληλισμών ήταν παρόλα αυτά συναρπαστική.
Το κατά Ιωάννην 19:20 αναφέρει ότι η σταύρωση έλαβε χώρα κοντά στην Ιερουσαλήμ, ενώ η Προς Εβραίους Επιστολή αναφέρει ότι ο Ιησούς υπέφερε «έξω από την πύλη» της πόλης. ενώ το Εβραίους 13:12 ισχυρίζεται ότι έλαβε χώρα έξω από την πύλη της πόλης. Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά δεδομένα, το λατομείο που βρέθηκε κάτω από τον σημερινό ναό βρισκόταν πράγματι έξω από τα τείχη της Ιερουσαλήμ κατά την εποχή του Ιησού.
Ένα άλλο σημείο που μας εντυπωσιάζει; Τμήματα του λατομείου είχαν βάθος 6 μέτρα και ήταν γεμάτα με χώμα, γεγονός που υποδηλώνει ότι εξυπηρετούσε έναν ποιμενικό σκοπό.
Αργότερα, όταν εγκαταλείφθηκε η λειτουργία του, οι κοιλότητες γέμισαν με χώμα και η περιοχή φαίνεται πως μετατράπηκε σε καλλιεργήσιμη γη.
Η γεωργική λειτουργία του χώρου υποστηρίχθηκε περαιτέρω από την ανακάλυψη ελαιόδεντρων και αμπελιών – πιθανώς του ίδιου φυτού που αναφέρεται στο Κατά Ιωάννη 19:41 – που χρονολογούνται από την εποχή του θανάτου του Ιησού, ο οποίος πιστεύεται ότι συνέβη γύρω στο 33 μ.Χ.
Το Ευαγγέλιο αναφέρει μια καταπράσινη περιοχή μεταξύ του Γολγοθά και του τάφου, και εμείς ταυτοποιήσαμε αυτά τα καλλιεργημένα χωράφια», δήλωσε η Stasolla στους Times of Israel.
Εξίσου σημαντική θεωρείται η παρουσία των λαξευμένων στον βράχο τάφων. Η συγκεκριμένη πρακτική ήταν χαρακτηριστική των ταφών της εποχής και παρουσιάζει αντιστοιχίες με τις περιγραφές των Ευαγγελίων του Ματθαίου, του Μάρκου και του Λουκά, όπου ο τάφος του Ιησού περιγράφεται ως λαξευμένος στον βράχο.
Ένα ακόμη εύρημα προσθέτει ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο στην ιστορία του χώρου. Ένας από τους ταφικούς θαλάμους είχε αποκλειστεί από ρωμαϊκή κατασκευή που ανεγέρθηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Αδριανού, τον 2ο αιώνα μ.Χ.
Περίπου 200 χρόνια αργότερα, οι κατασκευαστές που απασχολούσαν οι εργάτες του Κωνσταντίνου κατέστρεψαν τη ρωμαϊκή κατασκευή και έσκαψαν τον χώρο. Με τον τρόπο αυτό αποκαλύφθηκε ξανά ο τάφος τον οποίο στη συνέχεια διαχώρισαν από τους άλλους θαλάμους. Μάλιστα, παραχώρησαν και δικό του χριστιανικό ιερό όπου οι προσκυνητές μπορούσαν να συγκεντρωθούν και να λατρέψουν.
Αυτό που θεωρείται σημαντικό είναι η διαχρονική προσπάθεια διατήρησης και ανάδειξης του σημείου. Το γεγονός ότι ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες ο χώρος αντιμετωπιζόταν ως ιδιαίτερης σημασίας ενδέχεται να δείχνει ότι η παράδοση για τη θέση του τάφου είχε διατηρηθεί και μεταδοθεί από προηγούμενες γενιές χριστιανών.
Η εκστρατεία για τη διατήρησή του υποδηλώνει ότι η γνώση για τον χώρο είχε μεταβιβαστεί στις πρώτες γενιές χριστιανών πιστών.
«Ο πραγματικός θησαυρός που αποκαλύπτουμε είναι η ιστορία των ανθρώπων που έκαναν αυτόν τον χώρο αυτό που είναι, εκφράζοντας την πίστη τους εδώ», δήλωσε η Stasolla στους Times. «Είτε κάποιος πιστεύει είτε όχι στην ιστορικότητα του Παναγίου Τάφου, το γεγονός ότι γενιές ανθρώπων το έκαναν είναι αντικειμενικό. Η ιστορία αυτού του τόπου είναι η ιστορία της Ιερουσαλήμ, και τουλάχιστον από μια συγκεκριμένη στιγμή, είναι η ιστορία της λατρείας του Ιησού Χριστού».“
[Whether someone believes or not in the historicity of the Holy Sepulchre, the fact that generations of people did is objective. The history of this place is the history of Jerusalem, and at least from a certain moment, it is the history of the worship of Jesus Christ]
