[Le Monde με AP]
Οι ελεγκτές της ΕΕ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για δισεκατομμύρια σε μη ανιχνεύσιμα κεφάλαια ανάκαμψης από την Covid
Σε νέα έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο δήλωσε ότι είναι δύσκολο να εντοπιστεί ο τρόπος με τον οποίο οι χώρες διέθεσαν μέρος των χρημάτων. Χιλιάδες παραλήπτες των κεφαλαίων, συμπεριλαμβανομένων πολλών επιχειρήσεων ή μεγάλων κοινοπραξιών, δεν έχουν ταυτοποιηθεί.
Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές-European auditors, δήλωσαν την Τετάρτη, 6 Μαΐου, ότι δεν είναι σε θέση να εντοπίσουν με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο δαπανώνται δισεκατομμύρια ευρώ από ένα τεράστιο ταμείο που βοηθά τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ανοικοδομήσουν τις οικονομίες τους από τις ζημιές που προκλήθηκαν από την πανδημία Covid-19.
O Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας-The Recovery and Resilience Facility (RRF) ήταν ένα σύστημα επιχορηγήσεων και δανείων που δημιουργήθηκε το 2020, καθώς οι αρχές των 27 χωρών μελών έκλεισαν τα σύνορα, επέβαλαν lockdowns και αγωνίστηκαν για εμβόλια σε μια προσπάθεια να σταματήσουν την εξάπλωση του δυνητικά θανατηφόρου κορονοϊού. Εκείνη την εποχή, το μεγαλύτερο εμπορικό μπλοκ στον κόσμο βρισκόταν στη βαθύτερη ύφεση που είχε καταγραφεί ποτέ.
Μέχρι τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, η χρηματοδότηση είχε φτάσει περίπου τα 577 δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, σε μια νέα έκθεση, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο-European Court of Auditors δήλωσε ότι είναι δύσκολο να εντοπιστεί πώς οι χώρες διέθεσαν μέρος των χρημάτων. Χιλιάδες παραλήπτες των κεφαλαίων, συμπεριλαμβανομένων πολλών επιχειρήσεων ή μεγάλων κοινοπραξιών, δεν προσδιορίζονται.
«Χωρίς αυτές τις πληροφορίες, δεν μπορούμε να αξιολογήσουμε εάν τα κεφάλαια κατανέμονται δίκαια, εάν υπάρχουν κίνδυνοι συγκέντρωσης, εάν τα χρήματα της ΕΕ προσφέρουν αξία στους πολίτες», δήλωσε η Ivana Maletić, μέλος του δικαστηρίου που ηγήθηκε του ελέγχου. «Η διαφάνεια δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι βασική προϋπόθεση για την εμπιστοσύνη και τη λογοδοσία», δήλωσε στους δημοσιογράφους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκέντρωσε τα χρήματα δανειζόμενη από τις κεφαλαιαγορές και τα εκταμίευσε για έργα που ενισχύουν τις οικονομίες καθιστώντας τες πιο βιώσιμες, φιλικές προς το περιβάλλον και ψηφιακές.
Οι επιχορηγήσεις και τα δάνεια εκδίδονταν μόνο όταν πληρούνταν ορισμένες προϋποθέσεις από τους δικαιούχους. Ήταν μια ρήξη με την προηγούμενη διαδικασία, σύμφωνα με την οποία τα κεφάλαια συνήθως εκταμιεύονταν με βάση το κόστος ενός έργου. Σύμφωνα με τους κανόνες του RRF, οι εθνικές κυβερνήσεις πρέπει επίσης να δημοσιοποιούν τους 100 μεγαλύτερους δικαιούχους.
Οι ελεγκτές δήλωσαν ότι από τις 10 χώρες της ΕΕ που εξέτασαν, οι 100 κορυφαίοι δικαιούχοι ήταν σχεδόν αποκλειστικά εθνικά υπουργεία, υπηρεσίες και τοπικές ή περιφερειακές κυβερνήσεις. Σχεδόν καμία δημόσια πληροφορία δεν είναι διαθέσιμη σχετικά με τους δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα.
H Maletić δήλωσε ότι οι νομοθέτες της ΕΕ που εξετάζουν την πιθανή κατάχρηση κεφαλαίων ζητούν τακτικά πληροφορίες «σχετικά με μεταφορές και χρήματα που πηγαίνουν σε διάφορες εταιρείες, μεγάλες εταιρείες, κοινοπραξίες και ούτω καθεξής. Αυτό είναι κάτι που δεν βλέπουμε».
Οι ελεγκτές δυσκολεύτηκαν ιδιαίτερα να λάβουν λεπτομέρειες σχετικά με τους δικαιούχους στη Γαλλία. Οι γαλλικές αρχές δήλωσαν ότι αυτό οφειλόταν στο ότι «ήταν πολύ διοικητικά επαχθές να ληφθούν πληροφορίες σχετικά με τους τελικούς αποδέκτες και τα ποσά που καταβλήθηκαν, ακόμη και κατόπιν αιτήματος», ανέφερε η έκθεση. «Μπορείτε να φανταστείτε ότι στη Γαλλία έχουμε χιλιάδες και χιλιάδες αποδέκτες», δήλωσε η Maletić.
Καταχρήσεις έχουν ήδη προκύψει. Πριν από δύο χρόνια, η αστυνομία στην Ιταλία, την Αυστρία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία συνέλαβε 22 άτομα στο πλαίσιο έρευνας για την ύποπτη υπεξαίρεση 600 εκατομμυρίων ευρώ από κεφάλαια ανακούφισης μετά την πανδημία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, επέκρινε τα ευρήματα των ελεγκτών. Η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ δήλωσε ότι τα χέρια της ήταν δεμένα, καθώς οι κανόνες που διέπουν τη χρήση του ταμείου συμφωνήθηκαν από 27 χώρες μέλη. Υπερασπίστηκε τη χρήση όρων και την επίτευξη «ορόσημων» για τη λήψη κεφαλαίων.
Η επιτροπή δήλωσε ότι το σύστημα αιτημάτων πληρωμής, οι εκθέσεις προόδου και η λεπτομερής ανάλυση των αποφάσεων πληρωμής και η συνεχιζόμενη «συνεργασία» με τις χώρες μέλη για την «αντιμετώπιση ασυνεπειών» λειτουργούν.
Ωστόσο, οι ελεγκτές ανησυχούν επίσης ότι η υποστήριξη στην Ευρώπη για την προσέγγιση που βασίζεται σε όρους για τα κοινά ταμεία αυξάνεται και ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την εκταμίευση γεωργικών επιδοτήσεων ή βοήθειας για υποδομές, οι οποίες αποτελούν σημαντικά τμήματα του 7ετούς πακέτου δαπανών.
Η Maletić δήλωσε ότι το σύστημα ορόσημων «δεν είναι σαφές» και ουσιαστικά συμπυκνώνει «απλώς έναν αριθμό ανθρώπων που λαμβάνουν διαφορετικά ποσά. Είναι πραγματικά ένα μοντέλο που δεν μπορεί να εφαρμοστεί στις παραδοσιακές πολιτικές».
Ο προϋπολογισμός – ο οποίος εκτείνεται από το 2028 έως το 2034 – θα μπορούσε να ανέλθει σε περίπου 2 τρισεκατομμύρια ευρώ.
Η επιτροπή αγνόησε τις ανησυχίες των ελεγκτών, λέγοντας ότι σε κάθε περίπτωση «ο σχεδιασμός των μελλοντικών νομοθετικών προτάσεων» εξαρτάται από τις 27 χώρες μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (!)
Le Monde με AP
