Για να προχωρά η παγκόσμια οικονομία τα πλοία πρέπει να φτάνουν στα λιμάνια τους. Ωστόσο, αυτά είναι εκπληκτικά πιο ευάλωτα όταν περνούν από πολύ στενά περάσματα, όπως το στενό της Malacca ή το κανάλι του Παναμά. Έτσι, ένα πρόσφατο κύμα επιθέσεων σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, τον μόνο νότιο αγωγό στη Διώρυγα του Σουέζ, αποτελεί σοβαρή απειλή για το παγκόσμιο εμπόριο.
Οι Houthis, μαχητές στην Yemen που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν εκτοξεύσει πάνω από 100 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους σε πλοία που συνδέονται με περισσότερες από 35 χώρες, φαινομενικά προς υποστήριξη των Παλαιστινίων. Η εκστρατεία τους αποτελεί προσβολή της αρχής της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, η οποία κινδυνεύει ήδη από τη Μαύρη Θάλασσα έως τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Η Αμερική και οι σύμμαχοί της πρέπει να το αντιμετωπίσουν σθεναρά -χωρίς όμως να κλιμακώσουν τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ένα τεράστιο 20% των παγκόσμιων όγκων εμπορευματοκιβωτίων, το 10% του θαλάσσιου εμπορίου και το 8-10% του θαλάσσιου αερίου και πετρελαίου διέρχεται από τη διαδρομή της Ερυθράς Θάλασσας και του Σουέζ. Μετά από εβδομάδες χάους, τέσσερις από τις πέντε μεγαλύτερες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο ανέστειλαν τα ταξίδια μέσω αυτής.
Ήδη η BP έχει σταματήσει τις αποστολές πετρελαίου. Η επίδραση στις τιμές της ενέργειας έχει μειωθεί, λόγω της άφθονης προσφοράς. Αλλά οι τιμές των μετοχών των εταιρειών μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων έχουν εκτοξευθεί, καθώς οι επενδυτές αναμένουν συμπίεση της συνολικής χωρητικότητας. Το κόστος αποστολής ενός εμπορευματοκιβωτίου μεταξύ Ασίας και Ευρώπης έχει αυξηθεί. Εάν δεν επιλυθεί, η κρίση θα προκαλέσει τεράστιο πρόβλημα στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Το απόθεμα drone και πυραύλων των Houthis, που προμηθεύονται πετρέλαιο από το Ιράν, κάνει πολλούς στρατούς να ζηλεύουν. Είναι μία από τις πληρεξούσιες δυνάμεις που χρησιμοποιεί το Ιράν για να επιτεθεί σε ισραηλινά, αραβικά και δυτικά συμφέροντα του Κόλπου. Το 2022 εξαπέλυσαν πολλαπλές επιθέσεις στις εγκαταστάσεις της Saudi Aramco που ευθύνεται για πάνω από το 10% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Είναι πρωτοφανές για μια πολιτοφυλακή σε ένα αποτυχημένο κράτος, της οποίας το σύνθημα υπόσχεται «Θάνατος στην Αμερική, Θάνατος στο Ισραήλ», να έχει βαλλιστικούς πυραύλους ικανούς να πετάξουν 2.000 χιλιόμετρα και να χτυπήσουν τάνκερ.
Αμερικανικά, βρετανικά και γαλλικά πολεμικά πλοία πέρασαν εβδομάδες στοχεύοντας drones και πυραύλους από τον ουρανό: Στις 16 Δεκεμβρίου κατέρριψαν 15. Ωστόσο, αυτή η αμυντική προσέγγιση είναι δύσκολο να διατηρηθεί. Πύραυλοι επιφανείας-αέρος που κοστίζουν εκατομμύρια δολάρια χρησιμοποιούνται κατά εκατοντάδων φτηνών ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Όπως εύκολα γίνεται κατανοητό, απαιτείται πλέον μια διαφορετική προσέγγιση. Πρώτον, μια μεγαλύτερη διεθνής ναυτική παρουσία στη Μέση Ανατολή.
Στις 18 Δεκεμβρίου η Αμερική ανακοίνωσε μια νέα ειδική ομάδα για να περιπολεί την περιοχή. Δέκα -κυρίως- δυτικές χώρες έχουν υπογράψει ήδη. Εννέα άλλες, συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας, πιστεύεται ότι θα βοηθήσουν πιο διακριτικά. Άλλες, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας, η οποία εξαρτάται από το Σουέζ και έχει πλοία στην περιοχή, θα πρέπει επίσης να αναλάβουν δράση.
Τουλάχιστον πέντε αμερικανικά αντιτορπιλικά βρίσκονται τώρα στην Ερυθρά Θάλασσα. Το US Dwight Eisenhower, ένα αεροπλανοφόρο, βρίσκεται στα ανοικτά του Djibouti, με τις τέσσερις μοίρες των αεροσκαφών κρούσης του εντός εμβέλειας της επικράτειας των Houthis. Τα συνοδευτικά του, αντιτορπιλικά, έχουν περίπου 600 σωλήνες εκτόξευσης πυραύλων. Προς το παρόν η ομάδα θα παίξει άμυνα. Μια επιλογή είναι η παροχή ένοπλων συνοδών για εμπορικά πλοία, όπως έκανε η Αμερική στον Κόλπο τη δεκαετία του 1980 κατά τους λεγόμενους πολέμους δεξαμενόπλοιων. Αλλά με την πάροδο του χρόνου αυτό απαιτεί πάρα πολλά πολεμικά πλοία. Η ειδική ομάδα είναι πιο πιθανό να δημιουργήσει έναν ασφαλή διάδρομο, με μια φούσκα αεράμυνας ενάντια σε drones και πυραύλους.
Ωστόσο υπάρχει και ένα δεύτερο βήμα: Η διπλωματία. Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται στα πρόθυρα μιας συμφωνίας για την παράταση της εκεχειρίας με τους Houthis, η οποία θα μπορούσε να τερματίσει έναν πόλεμο που έχει καταστρέψει την Yemen εδώ και εννέα χρόνια. Θα μπορούσε να περιλαμβάνει δεσμεύσεις για τον τερματισμό των ναυτικών επιθέσεων. Και αυτό ίσως τελικά να βολεύει και την Αμερική, η οποία θέλει να μειώσει τις περιφερειακές εντάσεις. Το ναυτικό της είναι ήδη στα άκρα και η παρουσία του είναι πλέον πολύ απαραίτητη στην Ασία.
Παρόλα αυτά, η διπλωματία μπορεί να αποτύχει και οι Houthis μπορεί να μην σεβαστούν καμία συμφωνία: Σίγουρα θα τους φανεί δελεαστικό να κρατήσουν ξανά το παγκόσμιο εμπόριο ως λύτρα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Αμερική και οι σύμμαχοί της πρέπει να διατηρήσουν την επιλογή των χτυπημάτων στους Houthis. Αν και κακόβουλο και απερίσκεπτο, το Ιράν πιθανότατα δεν θέλει έναν ολοκληρωτικό περιφερειακό πόλεμο και μπορεί να πειστεί να χαλιναγωγήσει τον πελάτη του. Αλλά θα πρέπει να καταλάβει ότι εάν δεν το κάνει, τα αντίποινα εναντίον των Houthis είναι αναπόφευκτα.
