Ο τεράστιος τεχνολογικός τομέας του Ισραήλ έχει βιώσει και εκείνος πολλές κρίσεις, από οικονομικές καταρρεύσεις και την πανδημία της Covid-19 έως περιοδικές εξάρσεις στη σύγκρουση Ισραήλ-Παλαιστινίων. Κάθε φορά, ο κλάδος ανακάμπτει, αποδεικνύοντας γιατί η χώρα των μόλις 9 εκατομμυρίων κατοίκων είναι γνωστή ως το «startup έθνος» του κόσμου.
Από την Hanna Ziady/CNN Business
Όμως ο πόλεμος που πυροδότησε η επίθεση της Χαμάς το περασμένο Σαββατοκύριακο και που σκότωσε περισσότερους από 1.500 ανθρώπους στο Ισραήλ έχει ανατρέψει την καθημερινή ζωή με τρόπο που αποτελεί πραγματική πρόκληση για τη σημαντικότερη βιομηχανία της χώρας.
Τα σχολεία έλαβαν εντολή να κλείσουν, οι κάποτε πολυσύχναστοι δρόμοι στο Tel Aviv, το κέντρο των επιχειρήσεων, ουσιαστικά έχουν αδειάσει και πολλές εταιρείες παραμένουν κλειστές. Ορισμένες για λόγους ασφαλείας και άλλες επειδή απλά δεν μπορούν να λειτουργήσουν αφού οι υπάλληλοί τους έχουν κληθεί στο στρατό.
«Αυτό είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από οτιδήποτε έχουμε αντιμετωπίσει στο παρελθόν», δήλωσε ο Avi Hasson, Διευθύνων Σύμβουλος της start-Up Nation Central (SNC), μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που προωθεί την τεχνολογική βιομηχανία του Ισραήλ παγκοσμίως. «Νομίζω ότι είναι δύσκολο να βρεις έναν Ισραηλινό που να μην έχει επηρεαστεί προσωπικά από αυτό που συνέβη. [Υπάρχει] ένα πολύ υψηλό επίπεδο αβεβαιότητας αυτή τη στιγμή για το τι θα συμβεί στο άμεσο μέλλον», είπε στο CNN.
Η τεχνολογία είναι ο μεγαλύτερος κλάδος της ισραηλινής οικονομίας. Το κλίμα είχε διαταραχτεί πριν ξεσπάσει ο πόλεμος. Ορισμένα στελέχη τεχνολογίας δήλωσαν ότι τα σχέδια της κυβέρνησης να αποδυναμώσει το δικαστικό σώμα τρομοκρατούσε τους επενδυτές, επιδεινώνοντας την παγκόσμια επιβράδυνση όσον αφορά τη συγκέντρωση κεφαλαίων για νεοφυείς επιχειρήσεις.
Ο πιο άμεσος αντίκτυπος του πολέμου στις εταιρείες τεχνολογίας προέρχεται από το εργατικό δυναμικό. Το Ισραήλ έχει καλέσει περισσότερους από 300.000 στρατιωτικούς εφέδρους για να πολεμήσουν, οι περισσότεροι από τους οποίους εργάζονται και σπουδάζουν στο Ισραήλ, αν και κάποιοι έχουν επιστρέψει από το εξωτερικό.
Η SNC εκτιμά ότι περίπου το 10% των εργαζομένων στον τομέα της τεχνολογίας στο Ισραήλ έχουν κληθεί, με το ποσοστό να ανεβαίνει έως και 30% σε ορισμένες εταιρείες.
Η εισηγμένη στο Nasdaq Monday.com (MNDY), μια εταιρεία με έδρα στο Tel Aviv που αναπτύσσει λογισμικό διαχείρισης έργων, δήλωσε ότι περίπου το 6% του εργατικού δυναμικού της σε όλο τον κόσμο έχει κληθεί στο στρατό. «Όντας μια παγκόσμια ομάδα, είμαστε πραγματικά σε θέση να υποστηρίξουμε ο ένας τον άλλον και δεν αναμένουμε καμία αναστάτωση στην επιχείρηση», δήλωσε στο CNN η επικεφαλής επικοινωνίας Leah Walters.
Οι νεοφυείς επιχειρήσεις χρειάζονται μετρητά
Οι ισραηλινές εταιρείες τεχνολογίας, συνηθισμένες στις ένοπλες συγκρούσεις, διαθέτουν «ισχυρούς λογαριασμούς» για να διασφαλίσουν ότι θα μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν ακόμη και κατά τη διάρκεια ενός πολέμου, σύμφωνα με τον Yaron Samid, τον διευθύνοντα σύμβουλο του TechAviv, ενός δικτύου ιδρυτών εταιρειών τεχνολογίας. «Η πανδημία εξόπλισε επίσης τις εταιρείες μας και τους υπαλλήλους τους με δυνατότητες εργασίας από το σπίτι», πρόσθεσε.
Ωστόσο, ορισμένες δραστηριότητες ζωτικής σημασίας για το τεχνολογικό οικοσύστημα δεν μπορούν να γίνουν εξ αποστάσεως. Τουλάχιστον τρία υψηλού επιπέδου τεχνολογικά συνέδρια που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν αυτόν τον μήνα ακυρώθηκαν, συμπεριλαμβανομένης μιας συνόδου κορυφής τεχνητής νοημοσύνης που διοργανώθηκε από την εταιρεία κατασκευής chip Nvidia (NVDA), στην οποία ο Διευθύνων Σύμβουλος Jensen Huang επρόκειτο να εκφωνήσει ομιλία αυτοπροσώπως.
Στελέχη τεχνολογίας που μίλησαν στο CNN είπαν ότι η συγκέντρωση κεφαλαίων και η σύναψη συμφωνιών θα μπορούσαν επίσης να επηρεαστούν αρνητικά, καθώς οι επισκέψεις στη χώρα διακόπηκαν απότομα και οι επενδυτές περιμένουν να δουν πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση.
«Τις επόμενες δύο εβδομάδες θα είναι δύσκολα, ειδικά για ανθρώπους σαν εμάς που συγκεντρώνουν χρήματα», δήλωσε ο Jon Medved, Διευθύνων Σύμβουλος της OurCrowd, μιας μεγάλης παγκόσμιας επιχειρηματικής πλατφόρμας επενδύσεων με έδρα το Ισραήλ.
«Η μεγάλη πρόκληση για μια νεοφυή οικονομία είναι να διασφαλίσει ότι τα χρήματα συνεχίζουν να ρέουν επειδή η συντριπτική πλειοψηφία αυτών των startups δεν είναι κερδοφόρες… χρειάζονται συνεχείς επενδύσεις», είπε στο CNN.
Ενώ η χρηματοδότηση επιχειρηματικών κεφαλαίων (VC) για ισραηλινές νεοφυείς επιχειρήσεις μειώθηκε τα τελευταία δύο χρόνια -σύμφωνα με τις παγκόσμιες τάσεις- η χώρα παραμένει ένας από τους κορυφαίους προορισμούς για επενδύσεις τεχνολογίας.
Το 2021, οι ισραηλινές νεοφυείς επιχειρήσεις συγκέντρωσαν επενδύσεις VC που σημείωσαν ένα ρεκόρ 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων —περισσότερα από ό,τι τα προηγούμενα τρία χρόνια μαζί, σύμφωνα με την Israel Innovation Authority, μια κυβερνητική υπηρεσία.
Υποσχέσεις στήριξης
Η βιομηχανία τεχνολογίας αντιπροσωπεύει το 18% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος του Ισραήλ, περίπου τις μισές εξαγωγές της χώρας και το 30% των φορολογικών εσόδων, καθιστώντας την ευημερία της ζωτικής σημασίας για την οικονομία του Ισραήλ.
Ορισμένοι στον κλάδο πιστεύουν ότι ο πόλεμος θα ενισχύσει τελικά τον τομέα, καθώς πιθανότατα θα αντλήσει υποστήριξη από επενδυτές που θέλουν να βοηθήσουν τη χώρα να ανοικοδομηθεί.
«Οι έμπειροι επενδυτές με χρόνια στην υποστήριξη ισραηλινών startups δεν υποχωρούν λόγω του πολέμου», δήλωσε ο Samid της TechAviv. «Αντίθετα, είναι πολύ υποστηρικτικοί αυτή τη στιγμή, όπως και στο παρελθόν».
Από την Παρασκευή, μια «Δήλωση Υποστήριξης» για ισραηλινές νεοφυείς επιχειρήσεις, επιχειρηματίες και επενδυτές είχε προσελκύσει υπογραφές από περισσότερα από 500 ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων από όλο τον κόσμο.
«Το Ισραήλ υπήρξε ένας διαρκής εταίρος στο παγκόσμιο οικοσύστημα καινοτομίας, προωθώντας τις πρωτοποριακές τεχνολογικές εξελίξεις και την καινοτομία στις νεοφυείς επιχειρήσεις», ανέφερε η δήλωση, προσθέτοντας ότι «τώρα είναι η ώρα μας να προχωρήσουμε και να υποστηρίξουμε το Ισραήλ και τον εβραϊκό λαό».
Οι ίδιες οι εταιρείες τεχνολογίας έχουν επίσης συσπειρωθεί στην πολεμική προσπάθεια, αφήνοντας κατά μέρος τη συνεργασία τους με την κυβέρνηση σχετικά με τις δικαστικές μεταρρυθμίσεις για την προμήθεια ζωτικού εξοπλισμού για στρατιώτες, τον εντοπισμό αγνοουμένων και την παροχή τεχνογνωσίας σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο.
«Το γεγονός ότι ενωνόμαστε είναι εξαιρετικά σημαντικό για το τεχνολογικό οικοσύστημα», δήλωσε ο Hillel Fuld, αρθρογράφος και σύμβουλος νεοφυών επιχειρήσεων. «Η χώρα είναι πιο ενωμένη από ό,τι ήταν εδώ και πολύ καιρό». Ζούμε μια κατάσταση «όλα τα χέρια στο κατάστρωμα», πρόσθεσε ο Hasson της SNC.
Μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο, όπως η Microsoft (MSFT) και η Google της Alphabet (GOOGL), παρεμβαίνουν επίσης για να παρέχουν βοήθεια, όπως σε ψηφιακές υπηρεσίες.
Για πολλούς στην τεχνολογική βιομηχανία του Ισραήλ, οι καταστροφικές συνθήκες έχουν χρησιμεύσει μόνο για να υπογραμμίσουν τη διάσημη ανθεκτικότητα του κλάδου. «Η ισραηλινή [τεχνολογία] δεν έχει σταματήσει», σημείωσε ο Hasson. «Οι πελάτες εξυπηρετούνται, ο κώδικας κωδικοποιείται, νέες ιδέες διαμορφώνονται… ο κινητήρας λειτουργεί. Είναι πολύ, πολύ δυνατό όλο αυτό που συμβαίνει».
