Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου 2022
Καθώς ένας ακόμη χρόνος στην ανθρώπινη ιστορία χιλιετιών ετοιμάζεται να περάσει στο Τμήμα Αρχείου η φυσιογνωμία του Έλληνα βιομήχανου κ. Ευάγγελου Μυτιληναίου ήταν ανάμεσα σε εκείνες που έβαλε τη ηχηρή σφραγίδα της στην παγκόσμια βιομηχανία για τη χρονιά που πέρασε.
Από τον Βασίλη Μπόνιο
Ο τίτλος Παγκόσμιος Έλληνας Βιομήχανος για το 2022 δεν απονεμήθηκε στον κ. Μυτιληναίο. Κατακτήθηκε από τον Ελληνα επιχειρηματία που τον χαρακτηρίζει η αποφασιστικότητα, η τόλμη, η σοφία, το πάθος, το ελληνικό πνεύμα, και η δύναμη που πηγάζει από τη γνώση. Γιος και εγγονός αυστηρών αλλά δίκαιων προγόνων ο κ. Μυτιληναίος με λιτό αλλά σοφό και δυναμικό λόγο και πλούσιο έργο επέλεξε να είναι ενεργητικά παρόν σε μία από τις πλέον κρίσιμες χρονιές της παγκόσμιας βιομηχανίας.
Η ομιλία του κατά την διάρκεια τιμητικής τελετής που πραγματοποιήθηκε από τα μέλη του Συλλόγου αποφοίτων του LSE με αφορμή την ανάληψη εκ μέρους του της προεδρίας της Eurometaux της Πανευρωπαϊκής Ένωσης, που εκπροσωπεί τη βιομηχανία μη-σιδηρούχων μετάλλων, υπήρξε συγκλονιστική και ιστορικά επαναστατική για την ιστορία της βιομηχανίας και όχι μόνο.
-Δεν έχω σκοπό να γίνω μέρος αυτού του τρόπου προσέγγισης των πραγμάτων.
Σκοπεύω να αξιοποιήσω τη θητεία μου ώστε να θέσω τα πράγματα επί τον τύπον των ήλων και να ακουστούν δυναμικά οι θέσεις μας, οι προτάσεις μας, για να κάνουμε και πάλι πρωταγωνιστή την ευρωπαϊκή βιομηχανία” υπογράμμισε ο κ. Μυτιληναίος.
-Η ενεργειακή κρίση δεν γεννήθηκε όταν ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία και δεν θα λήξει όταν τελειώσει ο πόλεμος
-Ξεκίνησε όταν η Ευρώπη και ο υπόλοιπος κόσμος αποφάσισε να εγκαταλείψει τη χρήση των ορυκτών καυσίμων, δημιουργώντας αντικίνητρα, όπως περιορισμό του δανεισμού.
Τέθηκαν στόχοι καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής ιδιαίτερα φιλόδοξοι για την χρήση των ΑΠΕ και δόθηκαν κίνητρα για αύξηση της χρήσης προϊόντων, όπως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που απαιτούσαν υψηλότερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας
-Με την υποχώρηση της πανδημίας, η οικονομική δραστηριότητα επανήλθε στη πρότερη κατάσταση, με πολύ υψηλότερη τη ζήτηση, τόσο εξαιτίας της έλλειψης προϊόντων από την πρότερη κατάσταση, λόγω των lockdowns, όσο και της αυξημένης κατανάλωσης με αυξημένη τη ζήτηση ενέργειας για την παρασκευή.
-Κι όλα αυτά γίνονταν, όσο είχαν εγκαταλειφθεί μονάδες παραγωγής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα, ενώ δεν είχαν δημιουργηθεί υποδομές για το νέο περιβάλλον, που ήδη είχαμε θέσει ως στόχο, όπως δίκτυα που θα μπορούσαν να μεταφέρουν αυτή την ενέργεια ή υποδομές αποθήκευσης ενέργειας.
-Δεν πρέπει να ξεχνάμε δε, τις συνθήκες που είχαν ήδη αυξήσει τις τιμές από τον προηγούμενο χειμώνα:
-η πολιτική κρίση στην Γερμανία μετά την ανάδειξη των πρασίνων ως εταίρων στην κυβέρνηση με τους Σοσιαλιστές
-ο βαρύς χειμώνας που αύξησε τη ζήτηση σε όλη την Ευρώπη για ΦΑ
-το γεγονός ότι η Γαλλία δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει την πυρηνική ενέργεια επειδή τα εργοστάσιά της ήταν εκτός λειτουργίας,
-σε συνάρτηση με τη μη στοχαστικότητα των αιολικών και της περιορισμένης ηλιοφάνειας στη Βόρεια Ευρώπη
-Την τέλεια καταιγίδα ήρθε να συμπληρώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία
Όλα αυτά -εν τέλει- επηρεάζουν το πλήρως διασυνδεδεμένο ευρωπαϊκό σύστημα ενέργειας που έχουμε σήμερα, με κορυφαίο το Χρηματιστήριο Ενέργειας στην Ολλανδία, όπου έχουν εκτοξευθεί οι τιμές του ΦΑ.
-Όπως είπε ο κ. Μυτιληναίος, για να μπορέσουμε να φτάσουμε στο σημείο να έχουμε πράσινη ανάπτυξη, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ανάπτυξη και βέβαια, να έχουμε επιβιώσει οι άνθρωποι από τις απανωτές οικονομικές κρίσεις, την παγκόσμια ύφεση που είναι προ των πυλών και τον πληθωρισμό.
-Στο σημείο που βρισκόμαστε, έχοντας δει αναγκαστικά την πραγματικότητα κατάματα, έχουμε καθήκον να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε ρεαλιστικά αυτήν την καταστροφική κρίση, να αφυπνισθούμε και να αναλάβουμε δράση. Πριν αφανιστούμε…”
Χαρακτηριστική της προσωπικότητας του Έλληνα βιομήχανου ήταν και η συνέντευξη που παραχώρησε στον κ. Victor Jack για λογαριασμό του Politico Europe ο οποίος συνομίλησε με τον κ. Μυτιληναίο για την πολίτικη της Ε.Ε., την αποβιομηχάνιση και την ενεργειακή κρίση.
Πώς έχει επηρεάσει η ενεργειακή κρίση τη βιομηχανία μετάλλων της Ευρώπης;
EM: Από τον Σεπτέμβριο του 2021, η Ε.Ε. παρατηρεί την περικοπή και διακοπή λειτουργίας του 50% της κύριας ικανότητας τήξης αλουμινίου και ψευδαργύρου λόγω της ενεργειακής κρίσης — σε ορισμένες περιπτώσεις απειλώντας την επιβίωση ολόκληρων εγκαταστάσεων. Οι μόνιμες απώλειες θέσεων εργασίας είναι μέχρι στιγμής χαμηλές, με εξαίρεση ένα μεταλλουργείο στη Σλοβακία και ένα ολλανδικό εργοστάσιο που κλείνει οριστικά. Ορισμένα προσωρινά κλεισίματα θα γίνουν μόνιμα εάν οι συνθήκες δεν βελτιωθούν σύντομα. Η Ε.Ε. παρήγαγε 2 εκατομμύρια τόνους αλουμινίου το 2021, αλλά αυτό θα είναι λιγότερο από 1 εκατομμύριο φέτος.
Ποιες είναι οι συνέπειες αυτού του γεγονότος και ποιοι ευρύτεροι κίνδυνοι αντιμετωπίζουν οι βιομηχανίες της ΕΕ;
EM: Όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θέλουν να κινηθούν προς τον εξηλεκτρισμό, έναν βασικό σύμμαχο της απανθρακοποίησης – μέσω αντλιών θερμότητας, με ηλεκτρικά οχήματα και «πράσινο» υδρογόνο – αλλά για να γίνουν όλα αυτά χρειάζονται εκατομμύρια τόνοι μετάλλων. Είτε παράγουμε στην Ευρώπη, είτε αγοράζουμε από αλλού όπου η παραγωγή έχει πολύ βαρύτερο αποτύπωμα CO2, όπως στην Ινδονησία, το Ιράν ή την Ινδία. Μόνο οι εισαγωγές αλουμινίου προς αντικατάσταση της Ευρωπαϊκής παραγωγής έχουν προσθέσει 6 εκατομμύρια έως 12 εκατομμύρια τόνους ετήσιων εκπομπών CO2. Έτσι, αυτοκτονούμε ως Ήπειρος αν κλείσουμε τις βιομηχανίες μας και μεταφέρουμε την παραγωγή αλλού. Είναι μια αυτοκτονική πολιτική και περιμένουμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξυπνήσει και να κάνει κάτι για αυτό.
Αναμένετε ότι οι εταιρείες μετάλλων θα αρχίσουν να μετακινούνται μόνιμα αλλού;
EM: Δεν περιμένω από τις εταιρείες μετάλλων να μετακινηθούν αλλού – είμαι σίγουρος για αυτό. Η κίνηση του γερμανικού χημικού κολοσσού BASF να συρρικνωθεί σε μόνιμη βάση στην Ευρώπη και να επικεντρωθεί στην επέκταση στην Κίνα ήταν ένα απόλυτο σοκ για τη βιομηχανία μετάλλων. Αυτό οφειλόταν στο κόστος των κανονισμών για την ενέργεια και τους ρύπους, οι οποίοι στην Ευρώπη είναι μακράν οι αυστηρότεροι παγκοσμίως. Θέλω να επαινέσω τον νόμο των ΗΠΑ για τη μείωση του πληθωρισμού που βασίζεται στην ομοσπονδιακή υποστήριξη – στην Ευρώπη δεν το κάνουμε αυτό. Βρισκόμαστε σε πολύ μειονεκτική θέση σε σχέση με τους Αμερικανούς και τους Κινέζους.
Ποια είναι η είναι η γνώμη σας για την αντίδραση της Ε.Ε. στην ενεργειακή κρίση μέχρι στιγμής;
EM: Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέναντι στο ενεργειακό πρόβλημα της βιομηχανίας ήταν εντελώς ανεπαρκής, αν όχι ανύπαρκτη. Πάνω από το 90% των επιστροφών από τους έκτακτους φόρους της Ε.Ε. πηγαίνουν στα νοικοκυριά. Επί του παρόντος, η βιομηχανία βρίσκεται στο περιθώριο. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε λάβει καμία απάντηση στις επιστολές μας προς την Επιτροπή. Θα πρέπει να μειώσουν τις υπερβολικές τιμές ενέργειας, να βελτιώσουν και να ενθαρρύνουν την ταχύτερη εφαρμογή του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, να εφαρμόσουν προσωρινά την πρόληψη του υπερβολικού κόστους άνθρακα μέσω αντιστάθμισης και να πιέσουν για μαζική ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
