Ο Mark Zuckerberg πιθανότατα θα επιθυμούσε να κάνει σερφ ή jet ski στη Χαβάη την Τετάρτη αντί να αποκαλύψει τα κέρδη του δεύτερου τριμήνου της Meta Platforms Inc. Οι αναλυτές έχουν περιορίσει τις εκτιμήσεις τους για τον γίγαντα κοινωνικής δικτύωσης και τα σχόλια της περασμένης εβδομάδας του Zuckerberg προς το προσωπικό δείχνουν ότι τα νούμερα δεν θα είναι καλά. Ο ίδιος θα πρέπει να αντιμετωπίσει μια σκοτεινή πραγματικότητα σχετικά με το άσκοπο της εξαγοράς του WhatsApp, της μεγαλύτερης επένδυσής του μέχρι σήμερα.
Από την Parmy Olson/Bloomberg
Οι προκλήσεις αφθονούν στον όμιλο ετερογενών δραστηριοτήτων του Zuckerberg. Το Instagram προσπαθεί όσο μπορεί να αντιγράψει τις δυνατότητες του TikTok της ByteDance Inc., με ανέμεικτη όμως επιτυχία. Οι νέοι δεν θέλουν να χρησιμοποιούν το Facebook, του οποίου η συνολική ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί, και η Apple Inc. εμποδίζει τους διαφημιστές στην εφαρμογή Facebook να στοχεύουν άτομα.
Και μετά, υπάρχει και το WhatsApp. Η μικρή πράσινη εφαρμογή που δεν έγινε ποτέ πραγματικά mainstream στις ΗΠΑ, είναι ίσως η πιο δημοφιλής υπηρεσία ανταλλαγής μηνυμάτων για το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου κόσμου. Περίπου 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν ενεργά το WhatsApp, αλλά στο σύμπαν του Zuckerberg ήταν περισσότερο ένα αμυντικό κόλπο χωρίς ιδιαίτερα κέρδη παρά μία μηχανή χρημάτων όπως το Instagram.
Η αντίθεση δεν θα μπορούσε να είναι πιο έντονη: Ο Zuckerberg αγόρασε το Instagram για 1 δισεκατομμύριο δολάρια το 2012 και η εφαρμογή συνέβαλε 20 δισεκατομμύρια δολάρια στα έσοδα του Facebook μόνο το 2019. Αγόρασε το WhatsApp για 19 δισεκατομμύρια δολάρια το 2014, και έχει συνεισφέρει ελάχιστα σε σύγκριση.
Είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι οκτώ χρόνια μετά την εξαγορά, ο Zuckerberg δεν έχει ακόμη μετατρέψει το WhatsApp σε μια εξ αποστάσεως βιώσιμη επιχείρηση. Η WhatApp, που ιδρύθηκε το 2009, αρχικά έβγαζε χρήματα από μια ετήσια συνδρομή 99 λεπτών, επειδή οι ιδρυτές της περιφρονούσαν τις διαφημίσεις. Μετά την πώληση, και οι δύο εγκατέλειψαν τελικά τον τρόπο με τον οποίο η Meta προσπαθούσε να δημιουργήσει έσοδα από την εφαρμογή μέσω διαφήμισης. Αλλά μέχρι το 2020, η Meta είχε υποχωρήσει από αυτήν την ιδέα και είπε ότι θα προσπαθήσει να χρεώνει τις επιχειρήσεις προκειμένου να αλληλοεπιδρούν με πελάτες τους μέσω της εφαρμογής.
Έμοιαζε για λίγο σαν το WhatsApp να προσπαθούσε να γίνει ουσιαστικά κεντρικός παράγοντας στο μέλλον του Facebook ως επιχείρηση. Τον Μάρτιο του 2021, ο Zuckerberg ανακοίνωσε το «όραμά του για την κοινωνική δικτύωση με επίκεντρο το απόρρητο» και προέβλεψε ένα μέλλον όπου η επικοινωνία θα μετατοπιζόταν σε ιδιωτικές υπηρεσίες όπως το WhatsApp.
Αλλά επτά μήνες αργότερα, η οπτική του Zuckerberg έχει αλλάξει. Ανακοίνωσε ότι το μέλλον του Διαδικτύου βρισκόταν στον καθηλωτικό κόσμο του μετασύμπαντος, που αντιπροσωπεύει το «επόμενο κεφάλαιο» για το νέο Meta. Πέρα από μια ανακοίνωση για την έναρξη μιας νέας υπηρεσίας συνομιλίας πελατών στο WhatsApp τον Μάιο, ο Zuckerberg έχει κάνει ελάχιστες αναφορές από τότε.
Σήμερα, με τον Zuckerberg αποφασισμένο να στραφεί στην εικονική πραγματικότητα, η πραγματική αξία της εφαρμογής είναι πιθανό να προέρχεται από κάτι πιο άδοξο από το να βγάζεις χρήματα ως βιώσιμη επιχείρηση. Θα είναι πιθανώς η θυσιαστική προσφορά που χρειάζεται ο Zuckerberg προκειμένου να αποκρούσει τις ρυθμιστικές αρχές της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας.
Αυτό εξηγεί την έλλειψη προώθησης από τον Zuckerberg προκειμένου να μετατρέψει το WhatsApp σε μια επιτυχημένη επιχείρηση. Το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ ότι είναι πολύ δύσκολο να βγάλεις χρήματα από τα μηνύματα. Σε τελική ανάλυση, το WeChat της Tencent Holdings Ltd. -ένας ανταγωνιστής ανταλλαγής μηνυμάτων στην Κίνα- απέφερε περισσότερα από 500 εκατομμύρια δολάρια μόνο τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με εκτίμηση της εταιρείας πληροφοριών αγοράς Sensor Tower, κυρίως από συνδρομές, διαφημίσεις και λειτουργώντας ως πύλη για παιχνίδια.
Το πρόβλημα είναι ότι εξ αρχής το κύριο κίνητρο του Zuckerberg για την αγορά του WhatsApp ήταν για να το αποκρούσει ως ανταγωνιστική απειλή, σύμφωνα με στοιχεία από ρυθμιστικές αρχές αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας, όπως η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου των ΗΠΑ. Τα στελέχη του Facebook ανησυχούσαν ακόμη και για το πώς το WhatsApp μπορεί να απειλήσει την επιχείρηση του Facebook μετά την εξαγορά του από την εταιρεία, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg την περασμένη εβδομάδα. Και αυτό δεν ακούγεται καλά, δηλαδή μια μητρική εταιρεία που να μην έχει μεγάλα οράματα για τη θυγατρική της.
Σήμερα, για να αντιμετωπίσει την προσπάθεια της FTC να αναγκάσει την εταιρεία να εκχωρήσει τόσο το WhatsApp όσο και το Instagram ως μέρος της αγωγής κατά της εταιρείας, οι δικηγόροι της Meta ενδέχεται να πιέσουν για μια συμφωνία που να περιλαμβάνει την εκποίηση μόνο του ενός. Εάν το κάνουν, μπορείτε να μαντέψετε ποια εταιρεία θα προτιμούσε να αποχωριστεί ο Zuckerberg.
Όμως, πώς μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη μια πώληση του WhatsApp και μάλιστα χωρίς να παρουσιάζει ουσιαστικά έσοδα; Η Meta θα μπορούσε να πουλήσει την εταιρεία σε μια κοινοπραξία ιδιωτικών κεφαλαίων ή μια εταιρεία όπως η Microsoft Inc., η οποία έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την αγορά επιχειρήσεων ανταλλαγής μηνυμάτων στο παρελθόν και (κάπως περίεργα) κατάφερε να πραγματοποιήσει μια σειρά από μεγάλες εξαγορές τα τελευταία χρόνια.
Αλλά το κλείσιμο κεφαλαίου WhatsApp θα επισημάνει μια ανησυχητική αλήθεια για τους επενδυτές της Meta: Η εταιρεία δεν φαίνεται να κερδίζει χρήματα από οτιδήποτε άλλο εκτός από την παραδοσιακή διαδικτυακή διαφήμιση, καθώς αποτελεί περίπου το 98% των εσόδων της Meta. Η Meta —όπως και η Google της Alphabet Inc.— είναι κολλημένη στην ίδια την επιχείρηση. Ενώ η Microsoft και η Amazon Inc. κατάφεραν να διαφοροποιηθούν στο cloud computing και στα παιχνίδια, η Meta απέτυχε να κάνει το ίδιο με τα κρυπτονομίσματα, το ηλεκτρονικό εμπόριο και, φυσικά, τα μηνύματα.
Ίσως το metaverse να είναι διαφορετικό και ο Zuckerberg να βρει έναν τρόπο να στρέψει την ακμάζουσα διαφημιστική του επιχείρηση στην εικονική πραγματικότητα. Αλλά η ταπεινή μετατόπιση της αξίας του WhatsApp από την πιθανή επιχείρηση στην πιο πιθανή ρυθμιστική προσφορά της Meta υπογραμμίζει πόσο πολύ αυτό το όραμα είναι σε ασταθές έδαφος.
